Thơ Thiền #15:

Quảng-Trí & Phổ Minh thiền-sư

Thập Mục Ngưu Đồ Tụng

Nhạc : Hà Thanh tụng A Di Đà

H́nh ảnh : Liên Như


Nguồn :  YouTube Liennhu

 

Thơ thiền 15: Thập Mục Ngưu Đồ Tụng Luận Giải

của Quảng Trí thiền-sư phái Vô Ngôn Thông .

 

Bài Tụng của Phổ Minh Thiền Sư

PT Trần đ́nh Sơn dịch

Hà Thanh tụng Nam mô A Di Đà Phật

H́nh ảnh Liên Như

 

~~oOo~~

 

Lời Ǵới thiệu của Hoà Thượng Thiện Siêu

Mười bức tranh chăn trâu ( Thập Mục Ngưu Đồ) là h́nh thức dạy “ Thuật luyện Tâm’. Nó được h́nh thành từ lúc nào không rơ. Chính ngài Vân Thể Châu Hoàng đời nhà Minh-Trung quốc-trong lời tựa cho Mười bức tranh ấy cũng nói là chưa rỏ có phải do tay một người hay không?

Trọng tục tạng hiện có hai loại tranh chăn trâu. Một là tranh Đại thừa, hai là tranh Thiền Tông, Phổ Minh thiền sư và Cự Triệt thiền sư, mỗi vị lại làm 10 bài thi tụng cho Mười bức tranh này (Ngài Châu Hoàng không rơ ngài Phổ Minh là ai? Ở đâu?). Trong bản Tân Khắc Thiền Tông Thập Mục Ngưu Đồ do Hồ văn Hoán soạn, tập này c̣n in thêm Mười bức tranh ‘ Khổ lạc nhơn duyên’ cũng cùng một ư nghĩa là dạy ‘ Thuật luyện tâm’.

Mười bức tranh thi tụng này đến Việt nam lúc nào không rơ. Trong các cuốn lịch -sử Việt nam hiện có cũng không thấy đề cập vị thiền sư hay cư sĩ nào nhắc đến Mười bức tranh này. Nay Phật tử Trần đ́nh Sơn đưa tới nhờ tôi xem tập ‘Thập Mục Ngưu Đồ luận giới’ của ngài Quảng Trí thiền sư thời vua Lê Dụ Tông, mà Phật tử đă sưu tầm, phiên dịch từ bản chữ Hán và chú thích kỹ lưỡng. Nhận được sách tôi rất mừng v́ thấy đây là một phát hiện mới làm phong phú thêm cho cuốn lịch sử của Phật Giáo Việt nam được đầy đủ hơn.

Ngài Quảng Trí đă luận mười bài tụng của Phổ Minh thiển sư, lờI văn rất sáng sủa, ư nghĩa rất uyên bác, chú trọng thức tỉnh ḷng người học tu đúng chính Pháp, như ngài nói: ’ Lập luận không phả́ quí ở chỗ đàm luận rỗng tuyếch vô bổ, mà quí chính là ở lời nhắc nhở, cảnh tỉnh người đời’. Thật vậy, đọc ngài ta mới thấy chỗ dụng tâm tha thiết đó. Ngài lại được nhà vua đương thời tới chùa thăm viếng, hỏi chỗ hành tŕ mà viết ra văn bản giải luận này để tŕnh nhà vua như vậy chứng tỏ rằng ngài cũng là một vị thiền sư thạch trụ chốn tùng lâm. Tuy không được như ngài Chân Nguyên thiền sư đương thời từng được vua Lê Dụ Tông phong chức Quốc sư và có một vị trí sáng chói trong lịch sử Phật giáo ở Đường Ngoài thời đại Lê Dụ Tông.

Trước khi vào chính luận, ngài có viết một đoạn luận về chưa chăn, toàn đề cập những hạng tại gia. Phải chăng ngài cho rằng hạng tại gia đă hẳn là hạng chưa chăn cho nên không nói đến mà chỉ cốt nói đến những hạng người trong giới xuất gia là hạng người gọi là chăn, hoặc chăn chưa tới nơi tới chốn. Quả đây là lới nhắc nhở thâm hậu của người đối với kẻ tu hành.

Để khỏi thất lạc môt bản văn quư báu như vậy, tôi thành kính giới thiệu đến quí vị độc giả công tŕnh sưu tập và dịch thuật này của Phật tử Trần đ́nh Sơn.

Từ Đàm, ngày 04 tháng 03 năm 1990
HT Thích Thiện Siêu.

~~oOo~~

 


Tranh thứ 5 ‘Ngoan Ngoăn’ (Thuần Phục)
Tranh thứ 6 'Không ngại' (Vô Ngại')
Tranh thứ 7 'Theo Cuộc' ( Nhậm Vận)


Lời đầu sách của Trần Đ́nh Sơn.

Năm 1985, lên thăm Dàlạt, duyên may gặp lại anh Phan Thái, người bạn vong niên mà tôi rất qúy mến. Biết tính tôi thích cổ ngoạn, lúc chia tay anh có trao tặng một tập sách xưa, tựa là ‘Thập Mục Ngưu Đồ Tụng Luận Giải’. Sách là vật trân bảo, được gia đ́nh đưa từ Huế vào sau biến cố Mậu Thân (1968). Nhận sách quư, ḷng tôi vô cùng hoan hỉ. Đây là tác phầm của một cao tăng Việt nam ở Đàng Ngoài vào thời Lê Trịnh và được chép lại vào khoảng thời Nguyễn-Tự Đức, nội dung chứa đựng những kíến giải uyên thâm về pháp môn ‘Chăn Trâu’ rất phổ biến trong giới tu thiền.

Tôi phát tâm chuyển dịch sang Việt ngữ không ngoài mục đích lợi ḿnh và lợị người trong việc học Phật, khiến cho lời dạy của tổ xưa măi măi vang lên để cảnh tỉnh hàng sơ cơ nhập đạo như tôi, tránh được đường tà giới thiệu một tài liệu chữ Hán của tiền nhân đă trải qua 300 nay may mắn chưa bị mai một v́ binh lửa. Hạt sương công đức này thành tựu là nhờ sự tuỳ hỉ và duyệt chính của nhiều thiện tri thức mà tôi may mắn được gần gủi.

Nguyện được ḥa nhập trong biển công đức vô biên của công việc hoằng pháp lợi sinh.

PL. 2535 Mùa Vu Lan thắng hội
Phật tử Trần đ́nh Sơn

 

~~oOo~~

 

a2a mời đọc thêm :

Mười tranh chăn trâu - Trần thị Lai Hồng

Thập Mục Ngưu Đồ Tụng Luận Giải - Trần Đ́nh Sơn dịch

Thập Mục Ngưu Đồ Tụng Luận Giải - Trần Đ́nh Sơn dịch (PDF)

Thập Mục Ngưu Đồ Luận Giải - Thông Phương dịch (PDF)

Tranh Chăn Trâu diễn giải - Thích Thanh Từ

Tranh Chăn Trâu - Thích Kế Châu dịch

Tranh chăn trâu Đại Thừa và Thiền Tông - Tuệ Sĩ

Tranh chăn trâu Thiền Tông của Gyokusai Jikihara Sensai (PDF)

Xem Tranh Thập Mục Ngưu Đồ Đại Thừa tại đây

 

 

art2all.net