Bạn mến,

 

Trong lá thư trước đây tôi có nói rằng chuyến hành hương Ấn Độ năm nay đến với tôi như là một sự bất chợt, hôm nay tôi xin kể với bạn về chuyện hành hương Bồ Đề Đạo Tràng, chặng đầu của chuyến hành hương đó.

 

Một ngày cuối tháng 9 năm 2008, tôi nghe tin chị Hai tôi ở Austin, Texas quyết định đi hành hương Ấn Độ, bất chấp sự ngăn trở của chồng và ba đứa con.  Tôi gọi điện thoại cho chị để khen chị đã có can đảm làm một quyết định “lịch sử”.  Chị tôi cho biết là trong chuyến đi này sẽ được gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma.  Nghe nói phái đoàn hành hương sẽ được gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma, tôi cảm thấy phấn khích hẳn lên, nên hỏi tiếp chị về ban tổ chức chuyến hành hương và quyết định ghi danh vào phái đoàn hành hương này.  Vấn đề khó khăn ở chỗ là thời gian ghi danh đã qua từ lâu, tôi không biết ban tổ chức có còn cho tôi ghi danh hay không, nhưng tôi vẫn gởi email cầu may cho thầy trưởng đoàn xin được tháp tùng đoàn.  Ngày hôm sau, tôi nhận được email của thầy trưởng đoàn báo cho biết tôi có thể đi theo đoàn.  Mọi thủ tục như chuyển tiền, xin visa, chích ngừa,v.v... được tiến hành nhanh chóng và suông sẽ.

 

Từ đó, trong suốt tháng 10, tôi háo hức chuẩn bị mọi chuyện để tham gia chuyến hành hương này.  Hàng ngày, tôi lên Google Earth để xem lại lộ trình mà đoàn sẽ đi đến, học lại những địa danh mà đoàn sẽ đi qua bởi vì có sự thay đổi giữa tên cũ và tên mới, đọc lại những sự tích của Phật có liên quan đến những địa danh đó, v.v...  Tóm lại, tôi chuẩn bị rất kỹ, nhưng đáng trách nhất là tôi không đọc kỹ giờ máy bay cất cánh, điều này gây cho tôi khó khăn trong chặng đầu cuộc hành hương mà tôi sẽ kể với bạn ở đoạn sau đây.

 

Ngày 4 tháng 11 năm 2008.  Lỡ một chuyến tàu

 

Tôi đinh ninh máy bay từ Vancouver đi Taipei sẽ cất cánh lúc 5 giờ sáng, nên 3 giờ sáng tôi đã có mặt tại sân bay.  Đến nơi, các quầy kiểm soát vé vắng hoe, tôi hỏi một nhân viên sân bay tại sao giờ này quầy kiểm soát vé của China Airlines vẫn chưa mở cửa?  Người này bảo tôi phải chờ.  Cảm thấy có gì bất an, tôi hỏi thêm một nhân viên khác trông có vẻ hiểu biết hơn.  Ông ta bảo tôi đưa vé cho ông ta xem.  Xem xong, ông ta bảo với tôi rằng máy bay đã cất cánh cách đây 3 tiếng đồng hồ!  Nghe như vậy, tôi bủn rủn tay chân.  Xem lại vé máy bay, giờ khởi hành: 0005 AM, tôi chợt hiểu ra rằng giờ bay là 5 phút sáng ngày 4 tháng 11 chứ không phải là 5 AM!  Tôi than trời rằng hồi này người ta ưa dùng ngôn ngữ điện toán, ngôn ngữ mới về thời gian, chẳng hạn như “lúc một ngàn năm trăm hai mươi chiều” (at fifteen twenty PM) thay vì “mười lăm giờ hai mươi chiều” hay15:20PM!  Tôi thầm trách hãng máy bay, nếu họ viết theo cách cũ 00:05 AM, có thêm dấu hai chấm giữa bốn con số, thì tôi đâu có mắc phải sai lầm tai hại này!  Dù sao, lỗi của mình thì mình rán chịu, còn biết nói ai nữa?  Điều cần làm ngay hiện nay là lấy taxi về nhà nghỉ, mọi chuyện ngày mai tính sau.

 

Ý nghĩ đầu tiên của tôi khi biết mình trễ tàu là đành bỏ chuyến đi!  Nhưng sau vài giờ nghỉ ngơi, tôi bình tỉnh trở lại và quyết định tìm mọi cách để đuổi theo phái đoàn hành hương.   Tôi nhớ lại hơn hai mươi năm trước đây, tôi đã có dịp sống một năm ở Ấn Độ, và khi những người “Tây-balô” chỉ mới lác đác xuất hiện trên đường phố Sài Gòn, tôi đã là một chàng “Mít-balô” (người Pháp gọi người Việt là An-Na-Mít) một mình một túi trên lưng, lang thang trên nhiều thành phố từ Bắc đến Nam vùng phía Tây Ấn Độ.  Hơn nữa, cách đây gần 4 năm, trong chuyến đi cứu trợ nạn nhân cơn sóng thần Tsunami, tôi cũng đã đến Bồ Đề Đạo Tràng, cho nên chuyện đi lại ở xứ này không phải là điều quá khó khăn đối với tôi.  Ngoài ra, nếu bỏ lỡ chuyến đi này thì làm sao có cơ hội để gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma, đặc biệt là trong khung cảnh một buổi gặp mặt chỉ có dưới một trăm người tham dự?

 

Tôi chờ cho đến 9 giờ 30 phút sáng và gọi điện thoại cho hãng China Airlines.  Họ cho biết chuyến bay đi Taipei và Taipei – New Delhi sắp tới vào ngày 6 đã không còn chỗ!  Một điều nữa là vé của tôi do hãng Du Lịch Triumph ở Úc mua, cho nên người ta phải hỏi văn phòng của China Airlines ở bên đó xem vé của tôi có thể đổi ngày được hay không.  Người ta hẹn hôm sau, ngày 5 tháng 11 sẽ cho tôi biết kết quả. 

 

Tôi email cho thầy trưởng đoàn và người chủ hãng du lịch Triumph của Úc biết.  Mặt khác, tôi gọi điện thoại đến khách sạn ở New Delhi, báo tin cho người chủ hãng du lịch Ấn Độ, phía đối tác của hãng du lịch Triumph Úc.  Người này nói rằng tôi cứ đến New Delhi, và giữ liên lạc, họ sẽ tìm mọi cách giúp đỡ cho tôi.

 

Sáng hôm sau, nhân viên của hãng máy bay cho biết vé của tôi có thể dời ngày, và tôi có thể đi vào ngày mồng 8 bởi vì chuyến ngày mồng 6 tháng 11 đã hết chỗ.  Tuy vậy, tối hôm đó, tôi cũng xách hành lý đến sân bay, thử thời vận đi theo lối “stand-by”.  Có một sự trùng hợp là tối hôm đó, em gái tôi cũng đi về Việt Nam bằng hãng China Airlines.  Người bán vé máy bay cho em tôi nói rằng vào giờ chót, nếu vẫn không có chỗ, em tôi có thể nhường chỗ cho tôi, nhưng điều này chỉ có thể thực hiện được ngay tại sân bay chứ không thể làm được trên mạng.  Khi đến sân bay, tôi trình bày điều này với người quản lý quầy soát vé của hãng China Airlines, ông này nói rằng em tôi không thể nhường chỗ trên máy bay cho tôi được, vì khi em tôi hủy chỗ, hệ thống máy tính của hãng sẽ tự động điền tên của người đầu tiên trong danh sách chờ giữ chỗ.  Tuy nhiên nhìn vẻ mặt “khẩn khoảng” của tôi, ông ta nói rằng lúc 11 giờ khuya, tức một giờ trước khi máy bay cất cánh, đến gặp ông và ông sẽ giải quyết cho.  Được lời như cởi tâm lòng.  Đúng 11 giờ khuya, tôi đến gặp ông quản lý, ông ta đồng ý cho nhân viên làm thủ tục cho tôi lên máy bay đi Taipei và từ Taipei đi New Delhi!  Tôi thở phào nhẹ nhỏm như trút một gánh nặng trên vai.

 

Thứ Sáu, ngày 7 tháng 11 năm 2008 – Đến New Delhi và chuyến xe lửa tốc hành

 

Máy bay đáp xuống phi trường New Delhi lúc 13:00 PM.  Sau khi nhận hành lý và khai báo hải quan xong, tôi hồi hộp đưa mắt tìm nhân viên của hãng du lịch Ấn Độ.  Nhìn thấy một người thanh niên cầm bảng ghi tên mình, tôi vô cùng mừng rỡ, tin rằng giờ đây chuyện tôi đuổi kịp phái đoàn hành hương chỉ là vấn đề thời gian.  Người thanh niên này tên là Nathan.  Anh ta nhanh nhẹn đưa tôi ra một chiếc xe jeep kiểu Ấn Độ và bảo người tài xế đưa tôi đến Connaught Place, trung tâm của New Delhi để gặp giám đốc của hãng du lịch phía đối tác Ấn Độ.  Người này cho biết rằng họ sẽ mua vé xe lửa cho tôi đi Bodh Gaya, tức Bồ Đề Đạo Tràng thay vì đi Varanasi bởi vì nếu đi Varanasi thì khi đến nơi cũng đã quá nửa đêm và ngay sáng hôm sau, đoàn cũng đi xe về Bodh Gaya.  Nếu tôi đi ngay đến Bodh Gaya, tôi sẽ đến đó trước đoàn.  Người chủ hãng du lịch dặn đi dặn lại với tôi rằng tàu lửa sẽ đến Bodh Gaya lúc 3:55 AM và chỉ dừng ở đó trong vòng 3 phút, vì vậy tôi phải chuẩn bị trước và xuống tàu cho nhanh, nếu không tàu sẽ chạy đi nơi khác!  Ngoài ra, lúc đó là lúc mọi người đang an giấc, cho nên tôi lại phải càng tỉnh táo hơn. 

 

Người tài xế đưa Nathan và tôi ra nhà ga xe lửa.  Tại đây một nhân viên khác của hãng du lịch đến đưa vé tàu cho tôi.  Nathan hướng dẫn tôi đến trạm xe, đưa tôi đến toa có giường nằm ghi trên vé rồi mới từ giả ra về.  Toa có nhiều phòng, mỗi phòng có 4 bốn giường, hai ở tầng trên, hai ở dưới.  Khi tôi đến nhận chỗ của mình thì trong phòng đã có một phụ nữ đang dặn dò người con trai của bà trước khi lên đường. 

 

Toa tàu cũ kỹ, có nhiều chỗ đã rỉ sét, tôi đoán chừng toa tàu này không dưới hai mươi năm tuổi.  Nhìn qua cửa sổ, cảnh vật ven đường ray và khung cảnh chung quanh không khác gì hơn hai mươi năm trước đây, tôi không khỏi ái ngại.  Tôi bỗng nhớ lại câu chuyện mà đại đức Abhinyana, người Anh tu theo phái Nam Tông, Thái Lan, người đã nhiều lần đi Ấn Độ kể cho chúng tôi nghe khi Ngài đến Vancouver cách đây mấy năm.  Câu chuyện như sau:  Một hôm, tại một nhà ga Ấn Độ, mọi người đang chờ một chuyến tàu hỏa lẽ ra phải đến lúc 8 giờ sáng.  Khoảng 10 giờ sáng, một chiếc tàu hỏa tiến vào sân ga.  Mọi người mừng rỡ, nghĩ rằng cho dù có trễ hai giờ nhưng tàu cũng đã đến nơi bình yên.  Nhưng đến khi hành khách xuống tàu, người ta mới biết ra rằng đó là con tàu lẽ ra phải đến từ 8 giờ sáng ngày hôm qua! 

 

16 giờ10 chiều tàu bắt đầu chạy.  Từ New Delhi đi Bodh Gaya hơn 900 Km mà xe lửa chỉ chạy mất 12 tiếng đối với tôi cũng đã là nhanh rồi.

 

Tàu đi được vài chặng, có thêm hai vợ chồng khác đến cùng đến chung phòng với chúng tôi.  Cả ba người đồng hành với tôi đều có vẻ lịch sự và thân mật cho nên tôi cũng yên tâm phần nào.  Tuy vậy, trong đầu tôi vẫn còn bao nhiêu điều lo nghĩ khác.  

 

Tôi tìm chiếc đồng hồ đeo tay điện tử để lên sẵn giờ báo thức, khi đó mới biết rằng tôi đã để quên chiếc đồng hồ trong túi trên ghế máy bay khi một người hành khách nhờ tôi đổi chỗ cho họ.  Thấy tôi có vẻ lo lắng, người phụ nữ cùng phòng gợi ý cho tôi nhờ người soát vé đánh thức tôi khi gần đến nơi.  Tôi rất mừng và không ngờ trên xe lửa Ấn Độ có tiện nghi này, nhưng thực ra đó không phải là công việc của nhân viên hỏa xa mà là một dịch vụ “ngoài giờ” của viên phụ tá trưởng toa.  Tuy nhiên, có được dịch vụ này, tôi đã mừng lắm rồi.

 

Tôi đã có dịp đi xe lửa ở nhiều nơi khác, kể cả xe lửa ở Việt Nam, nhưng có lẽ không có xe lửa nào “lắc” mạnh như chuyến xe mà tôi đang đi.  Nhiều lần nếu tôi không kịp nắm lấy thanh sắt chống trên toa tàu thì tôi đã bị đẫy văng từ tường bên này đến tường bên kia phòng. 

 

Khoảng 8 giờ tối, người ta đem bửa ăn tối cho chúng tôi.  Khẩu phần mỗi người gồm có cơm trắng, cà ri thập cẩm, vài cái bánh chapati, bánh quai vạt nướng, kem và trà sữa.  Đói và mệt nên tôi không muốn ăn,  chỉ uống một tách trà sữa rồi đi ngủ.  Nói là đi ngủ, nhưng làm sao ngủ được?  Thỉnh thoảng mệt quá, tôi chợp mắt một chút rồi thức dậy, lo lắng mình sẽ ngủ quên.  Tôi cứ lục đục suốt đêm như vậy, lâu lâu lại đi toilet, và rất ngại phá giấc ngủ của những người đồng hành.

 

Thế rồi thời gian cũng qua đi.  3 giờ rưởi sáng, viên phụ tá trưởng toa đến thức tôi dậy, bảo tôi đem hành lý ra cửa toa tàu, chuẩn bị xuống tàu. 

 

Thứ Bảy, ngày 8 tháng 11 năm 2008

 

Xe lửa đến ga Bodh Gaya đúng giờ.  Tôi xuống tàu lúc 4 giờ sáng, dự định cùng một thanh niên thuê chung một chiếc taxi về Bồ Đề Đạo Tràng thì may mắn một nhân viên của khách sạn Delta International đến đón và đưa về khách sạn.  Tôi nhận phòng, tắm rửa xong, quên hết tất cả mọi lo lắng, nhọc nhằn trong những ngày qua.  Giờ này tôi mới có thể nói chắc chắn rằng tôi đã đuổi kịp đoàn.  Yên tâm, tôi ngủ thiếp đi trong khoảng hai tiếng đồng hồ.  Giấc ngủ ngắn, nhưng sâu, không lo âu, không mộng mị giúp cho tôi lấy lại sức một cách nhanh chóng. 

 

7 giờ 30 sáng, tôi đi xuống nhà hàng ăn điểm tâm.  Người quản lý khách sạn cho biết chiều nay phái đoàn hành hương mới đến đây.  Tranh thủ thời gian, tôi thuê một chiếc xe ricksaw – loại xe lam thồ ở Ấn Độ - đi về Bồ Đề Đạo Tràng. 

 

Hôm nay, trời trong xanh và nắng ấm!  Theo người dân địa phương, đây là mùa đẹp nhất trong năm để viếng Bồ Đề Đạo Tràng (Hình 1).  Có lẽ cũng vì vậy mà hôm nay khách hành hương rất đông và có nhiều phái đoàn từ nhiều nước khác nhau, đặc biệt là những Phật tử Tây Tạng.  Tuy khách hành hương rất đông, nhưng người ta không thấy cảnh lăng xăng, náo nhiệt ở những thắng cảnh du lịch, và không khí của Bồ Đề Đạo Tràng vẫn hết sức thanh tịnh.  Khách hành hương đặc biệt chú ý đến cách thức lễ lạy nằm sát người xuống đất của các Phật Tử Tây Tạng.  Họ đến đây thực hành pháp môn lạy từ ngày này sang ngày khác.

 

Tôi tìm một chỗ hơi xa trung tâm đạo tràng nhưng có thể nhìn rõ cây bồ đề phía trước tháp Giác Ngộ, thành tâm cúi xuống lạy ba lạy (Hình 2).  Tôi ôn lại trong trí câu chuyện toàn bộ câu chuyện của cô gái Sujata với bát sữa cứu mạng Đức Phật, cậu bé chăn bò Svastica với nắm cỏ Kusa giúp Phật ngồi thiền thoải mái hơn, v.v... cho đến ngày Ngài thành đạo, những câu chuyện mà tôi đọc đi đọc lại trong tác phẩm Đường Xưa Mây Trắng của thiền sư Nhất Hạnh.  Tôi hết sức xúc động vừa cảm thấy hạnh phúc được đến một nơi có thực trong lịch sử rằng nơi đây, hơn hai mươi lăm thế kỷ trước, có một người bằng xương bằng thịt qua quá trình tu tập của mình đã chứng thành đạo quả. 

 

Tôi nhớ lại một cảm giác mạnh mẽ tương tự như thế hơn hai mươi năm trước đây khi tôi viếng thăm Bảo Tàng Viện Phật Giáo Nagarjuna Konda Museum, Andhra Pradesh, miền Nam Ấn Độ.  Hồi đó, tuy là con nhà Phật tử nhưng vốn liếng hiểu biết về Phật pháp của tôi chỉ gói gọn trong chuyện Thái tử Tất Đạt Đa từ bỏ ngôi vua, đi xuất gia, thành đạo, hóa độ người gánh phân và anh chàng Vô Não, câu chuyện mà hồi nhỏ tôi được mẹ dẫn cho đi xem tuồng hát tại rạp Đồng Xuân Lâu ở Huế.  Tôi rất thích vở tuồng đó nhưng chỉ xem đó như những chuyện ngụ ngôn và Phật cũng chỉ là một nhân vật tưởng tượng do con người dựng nên, giống như Thượng Đế hay Nhà Tiên Tri của những tôn giáo khác.  Chỉ sau khi đi thăm Bảo Tàng Viện Nagarjuna Konda, nơi sưu tập những pho tượng Phật, những bức tranh khắc trên đá kể lại cuộc đời Đức Phật, tôi mới hiểu ra rằng Phật Thích Ca Mâu Ni là một nhân vật lịch sử.  Lúc đó tôi gởi cho Mẹ tôi một bức thư kèm một bức ảnh chụp bên cạnh một tượng Phật lớn bằng người thường và viết rằng: “Thưa Mạ, bây giờ con biết Phật có thật!”

 

Giờ này quỳ ở đây, những cảm xúc, ý nghĩ dâng trào trong tôi như thác lũ, và tôi hiểu ra rằng đối với tôi là một Phật tử, con đường thành Phật còn xa lắm, nhưng ít nhất từ nay, mỗi ngày tôi sẽ sống tỉnh giác và tốt hơn.

 

Gặp Gỡ Phái Đoàn

 

Sau khi viếng thăm hết các nơi ở Bồ Đề Đạo Tràng, đến giữa trưa, tôi trở về khách sạn.  Người quản lý khách sạn cho biết phái đoàn hành hương sẽ đến trong vài chục phút nữa, sớm hơn dự trù.  Người này bảo tôi chờ để cùng ăn trưa với phái đoàn.  Tôi trở về phòng không bao lâu thì nhân viên khách sạn báo cho biết phái đoàn đã đến.  Tôi đi xuống tiền sảnh, cố tìm chị tôi nhưng không thấy.  Thầy trưởng đoàn mời mọi người họp lại để thông báo chương trình buổi chiều và cuối cùng giới thiệu tôi với đoàn, người đăng ký cuối cùng và cũng là người đến với đoàn cuối cùng.  Tôi xấu hỗ là người đi trễ máy bay không phải vì tai nạn, không phải vì kẹt xe hay hỏng xe, mà chỉ vì đọc nhầm giờ bay, điều mà không ai có thể hiểu được.  Tôi nói vài lời chào mừng đoàn, cám ơn thầy trưởng đoàn và các người trong ban tổ chức, các hãng du lịch đã giúp đỡ cho tôi trong việc sắp xếp hành trình của tôi trong mấy ngày qua.  Chị tôi bận bịu với việc gì đó tôi không biết, đã không đến họp, cho đến khi tôi tìm ra chị, đứng trước mặt chị, chào chị, chị vẫn không ngờ là tôi đã đuổi kịp đoàn!

 

Tóm lại, tôi mất chặng đi Varanasi, không được ngắm cảnh mặt trời mọc trên sông Hằng, và không được viếng Vườn Lộc Uyển nơi Đức Phật lần đầu tiên thuyết pháp cho năm anh em Kiều Trần Như.  Tôi suy nghĩ không biết có phải các vị long thần hộ pháp muốn thử thách quyết tâm hành hương của tôi hay muốn cho tôi còn nợ một “nơi-động-tâm” để sau này còn có lý do trở lại “xứ Ấn Độ huyền bí” này hay không?

 

Chủ Nhật, ngày 9 tháng 11 năm 2008 – Khổ Hạnh Lâm

 

Sáng nay, lúc 5 giờ sáng, tất cả chúng tôi dậy sớm đi ra Bồ Đề Đạo Tràng để tụng kinh công phu khuya.  Sau đó trở về khách sạn ăn sáng rồi đi Khổ Hạnh Lâm.  Đường đi nhỏ và xấu, nên chúng tôi phải chia ra đi bằng nhiều xe jeep 8 chỗ ngồi.

 

Khổ Hạnh Lâm nằm trên một ngọn đồi cao, khô cằn.  Từ đỉnh đồi xuống chân đồi là một đoàn hành khất mà đại đa số là trẻ em.  Có nhiều cô gái tuổi 13 -15 nhưng vóc dáng nhỏ như chừng hơn mười tuổi bồng những đứa bé mà tôi tưởng là em, nhưng hỏi ra mới biết là con của chúng!

 

Hôm nay trời hanh nắng.  Phía bên phải đỉnh đồi là cái động đá nơi ngày xưa trước khi thành Phật, Sa Môn Tất Đạt Đa đã tu theo pháp khổ hạnh cùng với những người bạn đạo (Hình 3).  Động rộng vừa đủ cho mươi người đứng trong đó.  Cửa động nhỏ hẹp cho nên trong động khá tối.  Bên cạnh động là một cái chùa thờ Phật.  Phía bên trái đồi, một cái chùa của người Tây Tạng thờ Đức Đạt Lai Lạt Ma.

 

Đoạn leo đồi đã vất vả, nhưng đoạn xuống dốc lại càng vất vả hơn bởi vì những trẻ em ăn xin vây quanh và chận lại để xin tiền.  Những lúc này là lúc mà khách hành hương kiểm nghiệm kết quả tu tập của mình một cách rõ ràng nhất.  Không ai không mũi lòng khi thấy những trẻ em nhếch nhát, ốm o, gầy mòn, đen đúa, trần truồng, đi chân đất, tóc bốc mùi cháy khét, nhưng cũng khó mà không cảm thấy phiền hà khi bị vây hãm, không còn lối đi.  Riêng tôi, tôi chủ trương không bố thí cho những người hành khất mà sẽ cúng dường tất cả những gì tôi dự định bố thí cho những tổ chức từ thiện chúng tôi sẽ đi thăm.  Thái độ cương quyết không trả lời, nhiều khi đến mức lạnh lùng của tôi đã làm nản lòng những trẻ em ăn xin dai dẳng nhất.  Nói vậy nhưng nhiều lúc không cầm lòng được và khi thấy một vài em đứng riêng lẽ, tôi cũng kín đáo cho chúng một ít tiền rồi đi ngay để tránh khỏi bị bao vây.  Tôi xót xa thầm nghĩ đã hơn hai ngàn năm trăm năm rồi mà tình cảnh của những chú bé chăn trâu như Svastica, Rupak, của những cô bé như Bala từ thời Đức Phật cho đến nay vẫn không thay đổi gì cả... và chẳng lẽ một ngàn năm sau cũng còn như vậy hay sao? (Hình 4) (Hình 5)

 

Sujata Academy

 

Bên cạnh “đồi khổ hạnh” phía bên kia đường là một tổ chức từ thiện Sujata Academy của người Nam Hàn, đặt theo tên của cô gái dâng sữa cứu mạng Đức Phật.  Tổ chức này được thành lập từ năm 1993 tại Dongheswari, khu vực của những người “ngoại cấp”.  Ngày nay, cơ sở của Sujata Academy gồm có hai tòa nhà, một nhà kho chứa, một nhà trọ, một nhà giữ trẻ và một sân chơi rộng với đồ chơi cho trẻ em.  Mục tiêu của tổ chức này không những chỉ để cải thiện cuộc sống cùng cực của người dân bằng cách phân phối thực phẩm cứu trợ, mà còn nhằm giáo dục cho họ, nhờ đó họ có thể vượt qua tình trạng thất học.  Tổ chức này mở những lớp học từ mẫu giáo đến trung học, và lớp dạy cho người lớn và phụ nữ đọc và viết.  Học sinh bậc tiểu học thì miễn phí nhưng học sinh trung học phải tham gia công việc thiện nguyện như dạy cho trẻ em mẫu giáo hay giúp việc tại bệnh xá.

 

Hôm nay là ngày chủ nhật nên học sinh nghỉ học.  Tiếp phái đoàn chúng tôi là hai người trong ban điều hành của tổ chức, một người nam khoảng 25 tuổi và một người nữ trẻ hơn một chút (Hình 6).  Họ là những thiện nguyện viên của tổ chức từ nhiều năm nay.  Nhìn hai người thiện nguyện trẻ tuổi này tôi hết sức cảm động.  Tôi nhớ lại một câu trong bài hát Một Đời Người, Một Rừng Cây của Trần Long Ẩn:  “Ai cũng một thời trẻ trai, cũng thường nghĩ về đời mình ...”  Tôi cảm thấy hết sức ngưỡng mộ những thiện nguyện viên này, nhất là khi nghĩ rằng họ làm công tác này tại một nơi điều kiện khí hậu và sinh hoạt khắt khe, rất xa đất nước của họ. 

 

Trường Việt Nam - Ấn Độ

 

Tương tự như tổ chức Sujata Academy, trong vùng Uruvela này có những trường tiểu học do một sư cô người Việt Nam xây dựng, lấy tên trường Việt Nam - Ấn Độ (Hình 7) mà các phái đoàn hành hương người Việt ít khi biết đến.  Sống âm thầm một mình ở đây, sư cô đã vận động xây những ngôi trường tiểu học miễn phí cho trẻ em nghèo (Hình 8).  Tiếc rằng chuyến đi này vì thì giờ eo hẹp, chúng tôi không đến thăm trường được. 

 

Nghĩ đến những thiện nguyện viên hay sư cô, tôi thực sự hy vọng rằng với những chương trình thiện nguyện như thế này, trong vài chục năm nữa sẽ có những thay đổi rõ rệt trong cuộc sống của những người “ngoại cấp” ở đây.

 

Bảo Tháp Tưởng Niệm Sujata

 

Rời Sujata Academy, chúng tôi đi thăm Bảo Tháp Tưởng Niệm Sujata.  Trên đường đi, có những đoạn xe chúng tôi chạy song song với sông Neranjara (tức Ni Liên Thiền).  Con sông này trong trí tưởng tượng của tôi trước khi đến đây là một con sông rộng, nước xanh trong (có lẽ dười thời Đức Phật, sông Ni Liên Thiền hẳn là như thế thật) nhưng giờ đây, hai bên bờ sông trơ những bãi cát, và giữa sông, một dòng nước lặng lờ không buồn chảy.

 

Bảo tháp là một kiến trúc bằng gạch xây dựng trên một nơi mà các nhà khảo cổ đã tìm được một tấm bảng có niên đại từ thế kỷ thứ 8 – 9 ghi rằng đây là “ngôi nhà của Devapala Rajasya Sujata”. (Hình 9)

 

Nhiều năm trước đây, khi đọc câu chuyện cô bé dâng sữa cứu mạng Đức Phật, tôi cố tìm trong đó một ý nghĩa ẩn dụ nào đó nhưng tôi tìm hoài vẫn không thấy.  Giờ đây đứng trước bảo tháp Sujata, tôi hiểu ra rằng đó không phải là một ẩn dụ mà là một câu chuyện thật.  Trước đây tôi cũng đã từng đặt câu hỏi, giá dụ vào ngày đó, cô Sujata không đem sữa cúng dường các vị thần linh trong rừng Uruvela, gần sông Ni Liên Thiền thì điều gì sẽ xảy đến cho Sa Môn Tất Đạt Đa?  Câu hỏi này thật ra thuộc về những câu hỏi không trả lời được, bởi vì trong lịch sử, nhiều khi không thể đặt những câu hỏi giả sử, hoặc cũng có thể một giả thiết này được đặt ra sẽ kéo theo biết bao nhiêu giả thiết khác!  Và thực tế hơn cả, điều mà khách hành hương cảm nhận lúc này là vô vàn biết ơn cô Sujata.  Với tâm niệm đó, toàn thể phái đoàn cúi xuống đãnh lễ bảo tháp tưởng niệm Sujata.

 

Rời bảo tháp, chúng tôi trở về khách sạn.  Đêm nay là đêm cuối cùng ở Bồ Đề Đạo Tràng (Hình 10).  Ngày mai chúng tôi sẽ lên đường đi Thành Vương Xá.

 

Tâm Quảng

10/01/2009

 

 

 trang võ văn cần

nhiếp ảnh

art2all.net