Đỗ Tư Nghĩa

 

 

NH THƠ NỮ

CHRISTINA ROSSETTI 

(1830 1894)

Đỗ Tư Nghĩa giới thiệu v trch dịch

 

 

Sinh năm 1830, mất năm 1894. Con gi t trong một gia đnh mộ đạo, thuộc Anh gio. Con gi của Gabriele Rossetti, một nh thơ.

Tinh hoa pht tiết rất sớm, từ lc Christina cn chưa biết viết.

Năm 14 tuổi, bị một cơn suy sụp thần kinh nghim trọng, v phải rời trường. Sau đ, được mẹ dạy tại nh. Ngoi chương trnh chnh quy, nng được bổ sung kiến thức bằng những tc phẩm tn gio, những tc phẩm cổ điển, những chuyện cổ tch.

Say m tc phẩm của  John Keats, Walter Scott Chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của Dante v cc nh văn .

 

Nng đ dnh hết cuộc đời lặng lẽ của mnh để săn sc những người thn v chăm lo những cng việc từ thiện.

Đ hai lần nng khước từ hn nhn v những kẻ đến với nng chưa c đủ tm hồn tn gio su xa, để c thể bắt kịp tm hồn nng.

Cả hai lần, Christina đều đau đớn dữ dội, ấy l hai vết thương su giữa tri tim nng. Điều ấy cắt nghĩa tại sao thơ nng thường ni đến sự biệt ly, khổ đau, v t khi ni đến thứ tnh yu hạnh phc.

Thơ Christina l tiếng ni của tri tim nng khi con mắt nng nhn cuộc đời, tnh yu v nỗi chết.

Christina Rossetti  sống đời mnh như một nữ tu, nhưng thơ nng lun ẩn chứa một nỗi đau thầm lặng.

 

ĐTN

 

 

 

 

 

1.   HY NHỚ ĐẾN EM

 

 

Hy nhớ đến em

      khi em đ đi xa vo trong vng đất lạng thinh[1]

khi anh chẳng cn thể no nắm lấy tay em

      cũng như em chẳng cn nửa muốn quay đi

nhưng rồi nn lại.

 

Hy nhớ đến em  khi mỗi ngy

       anh chẳng cn thủ thỉ cng em

       về những ước vọng tương lai.

Chỉ nhớ thi  anh nh

Anh hẳn biết

lc bấy giờ nguyện cầu hay khuyn nhủ

th đ muộn rồi.

 

Nhưng  nếu

       anh lỡ qun em trong chốc lt

       v sau đ lại nhớ đến em.

        th anh ơi  xin anh đừng sầu muộn.

 

Bởi v nếu bng tối v sự hư nt

       để lại dấu tch

       về những nghĩ một lần em đ c

Th anh ơi  th cứ qun em

                              v mỉm miệng cười

Hơn l cứ nhớ em  để rồi sầu no.

 

 

 

 

 

1. REMEMBER ME

 

Remember me when I am gone away,

       Gone far away into the silent land;

Nor I half turn to go yet turning stay.

 

Remember me when no more day by day

       You tell me of our future that you planned

       Only remember me; you understand

It will be late to counsel then or pray.

 

Yet if you should forget me for a while

       And afterwards remember, do not grieve;

       For if the darkness and corruption leave

       A vestige of the thoughts that once I had,

Better by far you should forget me and smile

       Than that you should remember and be sad.]

 

                                            


[1] Vng đất ny l ci chết.

 

 

 

 

2.   CA KHC

 

Mai ny em chết đi

Hỡi anh yu

Đừng ht cho cho em những khc ca buồn

Cũng đừng trồng trn mộ bia

       những khm hoa hồng

       hay một cy trắc b m u

 

Cứ để cỏ mọc xanh trn trn nấm mộ

       với mưa phn v sương ướt.

 

V nếu lng anh muốn, xin nhớ tới em

V nếu lng em muốn, hy cứ lng qun em.

 

Em sẽ chẳng cn trng thấy những chiếc bng

       sẽ chẳng cn cảm thấy giọt mưa rơi

       sẽ chẳng cn nghe tiếng chim họa mi

                    ht ln

                    dường như đau đớn.

 

V khi ấy

Ngồi mơ mộng giữa hong hn mun đời

trong ci chết

C thể, tnh cờ em sẽ nhớ.

C thể, tnh cờ em sẽ qun anh.

 

 

 

 

2. SONG

 

When I am dead, my dearest,

       Sing no sad songs for me;

Plant no roses at my head,

       Nor shady cypress tree.

Be the green grass above me

       With showers and dewdrops wet;

And if thou wilt, remember,

       And if thou wilt, forget.

                                                                    

I shall not see the shadows,

       I shall not feel the rain;

I shall not hear the nightingale

       Sing on as if in pain.

And dreaming through the twilight

       That doth not rise nor set,

Haply I may remember,

       And haply may forget.

 

 

 

 

 

3. SAU CNG ĐƯỢC NGỦ YN

 

Thế l sau cng được ngủ yn.

Đ qua đi bao cơn xo động

Đ qua đi bao nỗi bận lng

Bao nỗi hoảng kinh, bao cơn vẫy vng kiệt sức

Nằm trắng lạnh nơi mộ su

Xa khuất người yu v bạn hữu

Được ngủ yn

vĩnh viễn mun đời.

 

i, sẽ chẳng cn nữa đu

       một tri tim mệt lả sầu bi

       mối tơ lng se thắt

       hay niềm hoảng kinh m ảnh chập chờn.

 

Thế l được ngủ yn

Mun đời vĩnh viễn

trong giấc ngủ khng mơ

            đng kn, say sưa

 

Bầy chim ht ca dưới vm cy rậm l

       chẳng thể đnh thức nng

Cơn cuồng phong th bạo

       chẳng thể chuyển lay nng

 

Dưới cỏ khu

       dưới cy bạc h tm thẫm

       được ngủ yn

                     vĩnh viễn

                                  mun đời.

 

 

 

 

3. SLEEPING AT LAST

 

 

Sleeping at last, the trouble and tumult over,

       Sleeping at last, the struggle and horror past,

Cold and white, out of sight of friend and lover

       Sleeping at last.

No more a tired heart downcast or overcast,

No more pangs that wring or shifting fears that hover,

       Sleeping at last in a dreamless sleep locked fast.

 

Fast asleep. Singing birds in their leafy cover

Cannot wake her, nor shake her the gusty blast.

Under the purple thyme and the purple clover

       Sleeping at last.]

 

 

 

 

 

 

4. BN KIA CI SỐNG

 

Những tấm mn ko ln một nửa.

Những cy bấc rải đầy trn sn nh sạch bng.

Hoa hương thảo v to gai phủ đầy giường ti nằm

       nơi ấy bng cy trường xun b vo

qua tấm rm mắt co.

 

Chng ci xuống bn ti, ngỡ rằng ti đ ngủ

       v chẳng thể no nghe

Nhưng ngờ đu, ti đ nghe chng ni:

       i, đng thương! i, em tội nghiệp!

V khi chng quay mặt

       c một khoảng im lặng su

       v ti biết chng đ khc.

 

Chng khng sờ tay ln vải liệm

       khng lật tấm khăn che mặt ti

       khng nắm lấy tay ti

       cũng khng sờ đầu ti lm nhăn nếp gối.

 

 

Chng chẳng yu ti khi ti cn sống

Nhưng khi ti chết rồi

       chng lại xt thương ti.

V m i biết bao

       khi biết chng vẫn ấm

Mặc dầu ti đ lạnh v cng!

 

 

 

 

4. AFTER DEATH

 

The curtains were half drawn; the floor was swept

       And strewn with rushes; rosemary and may

       Lay thick upon the bed on which I lay,

Where, through the lattice, ivy-shadows crept.

He leaned above me, thinking that I slept

       And could not hear him; but I heard him say,

Poor child, poor child; and as he turned away

Came a deep silence, and I knew he wept.

He did not touch the shroud, or raise the fold

       That hid my face, or take my hand in his;

       Or ruffle the smooth pillows for my head.

He did not love me living; but once dead

       He pitied me; and very sweet it is

To know he still is warm though I am cold.

 

 

 

 

 

 

5. SINH NHẬT

 

Tri tim ti như chim ht ca

Lm tổ nơi một chồi non đẫm nước[1]

Tri tim ti như cy to ngọt

Bao quả ngon trĩu nặng trn cnh.

 

Tri tim ti như con thuyền xinh

Lướt đi trn bể đời m i

Vui hơn tất cả mọi điều

           V tnh yu đ đến

                                        cng ti.

 

Hy xy cho ti

Một chiếc đi bằng lụa v lng tơ

Hy treo ln đ bộ lng con sc [2]

                   cng vải nhuộm mu đỏ ta.

 

Hy khắc ghi ln đ

        Hnh chim bồ cu

        những quả lựu hồng

        v những con cng c trăm con mắt;

 

 Hy khắc ghi ln đ những chm nho

              nh vng v trắng bạc

              L xanh v hoa fleur-de-lys

V sinh nhật của đời ti đ đến [3]

                 V tnh yu đ đến

                                               cng ti.

 

 

 

 

 

5. A  BIRTHDAY

 

My heart is like a singing bird

       Whose nest is in a watered shoot:

My heart is like an apple tree

       Whose boughs are bent with thickset fruit;

My heart is like a rainbow shell

       That paddles in a halcyon sea;

My heart is gladder than all these

       Because my love is come to me.

 

Raise me a dais of silk and down;

       Hang it with vair and purple dyes;

Carve it in doves and pomegranates,

       And peacocks with a hundred eyes;

Work it in gold and silver fleurs-de-lys;

Because the birthday of my life

       Is come, my love is come to me. ]

 

                Christina Rossetti

  


 

 

[1] In a watered shoot: nơi một chồi non được tưới nước. Chưa r nh thơ muốn ni g. (ĐTN).

 

[2] Vair : Bộ lng trắng hơi lam của con sc ( một vật trang tr thời Trung cổ). ( ĐTN).

 

[3] Ngy sinh nhật, chnh l ngy tnh yu đến! Phải chăng, Christina muốn ni, đ l ngy Phục Sinh của đời mnh? ( ĐTN).

 

 

 

 

 

Đỗ Tư Nghĩa dịch

Ma quỳ vng 1983. Xem lại, cuối thng 7. 2011

 

 

trang đỗ tư nghĩa

chn trần

art2all.net