Đỗ Tư Nghĩa

NH THƠ NỮ ELINOR WYLIE

(1885 1928)

Đỗ Tư Nghĩa giới thiệu v trch dịch

 

 

 

Sinh ngy 7. 9. 1885, tại Sommerville, New Yersey, Hoa Kỳ. Trong một gia đnh văn học. Thuở nhỏ, Elinor đ đọc nhiều sch, v nổi tiếng l một thần đồng về thơ. Dong dỏng cao, xinh đẹp. C 3 đời chồng.

Năm 1906, lc 21 tuổi, kết hn với Philip S. Hitchborn Sr. Bốn năm sau (1910), nng bỏ nh trốn đi để sống với Horace Wylie, một luật sư tại Washington lớn hơn nng 17 tuổi, đ c vợ v 3 con. Sau khi bị gia đnh, bạn hữu tẩy chay, v bị bo giới ngược đi, đi tnh nhn dời sang Anh quốc.

[ Khi biết Elinor đi theo Wylie, Hitchborn đ tự vẫn, năm 1912.]

Bị sẩy thai nhiều lần, c một đứa con chỉ sống được một tuần lễ.

Sau khi Wylie ly hn với vợ cũ (1916), họ trở lại Mỹ, v kết hn. Tuy nhin, họ bắt đầu thấy dần xa nhau.

Elinor giao du với giới văn nghệ sỹ tại New York City. Bạn của nng c thể kể: John Peale Bishop, Edmund Wilson, John Dos Passos, Sinclair Lewis, v William Rose Bent họ đều l những người nổi tiếng trong giới văn học.

Vo năm 1921, tập thơ Nets to Catch the Wind xuất hiện. Thnh cng tức th. Năm 1923, kết hn với William Rose Bent, một nh thơ Mỹ nổi tiếng. Hn nhn với Bent khng m thấm, họ đồng sống ly thn. Nng dời sang Anh quốc, v yu chồng của một người bạn gi.

Nng mất vo năm 1928, ở tuổi 43.

 

Elinor rất ngưỡng mộ những nh thơ lng mạn Anh quốc, nhất l P. S. Shelley cũng l một nh thơ sống bn ngoi mọi quy ước của x hội.

Thơ nng c nt buồn, qu phi, đi khi c vị đắng cay. Bi thơ Velvet Shoes gợi ln sự im lặng của tuyết trắng m chưa c bi thơ no snh nổi.

Thuở sinh thời, nng được cng chng ch khng chỉ qua những vần thơ độc đo, m cn do nhan sắc v phong cch sống phng tng của nng. Elinor l biểu tượng của một hồng nhan đa trun.

 

Ma quỳ vng 1983.

Đ. T. N.

                                                                          

 

 

 

 

 

1. XIN ĐỪNG AI V CHT HY VỌNG NHN TỪ.

 

Xin đừng ai v cht hy vọng nhn từ

lẫn lộn tm hồn ti

với hnh ảnh của sơn dương v chim [1]

Ti chẳng phải thế đu từ bản chất.

 

L con người, ti ra đời c độc

L đn b, ti bị đời bao vy

Ti đ vắt ra từ đ kh

cht dưỡng chất

để nui mnh.

 

Dưới những chiếc mặt nạ bạo tn v khắc nghiệt

thng năm tri thẳng tắp một hng

Nhưng chẳng c điều chi đng cho ti sợ hi

V chẳng c điều chi

thot khỏi nụ cười ti.

 

ELINOR WYLIE

 

 

 

1. LET NO CHARITABLE HOPE.

 

Now let no charitable hope

Confuse my mind with images

Of eagle and antelope:

I am in nature none of these.

 

I was, being human, born alone;

I am, being woman, hard beset;

I live by squeezing from a stone

The nourishment I get.

 

In masks outrageous and austere

The years go by in a single file;

But none has merited my fear,

And none has quite escaped my smile.

 

ELINOR WYLIE

                              

 

 

 

 

 

2. HI NHUNG.

 

Anh hy bước cng em trong tuyết trắng

trong khng gian v thanh

bước nhịp nhng chậm ri

với nhịp đi thong dong

dưới những tấm mạng viền đăng-ten trắng.

 

Em sẽ mang hi lụa

Anh sẽ mang hi len

trắng như sữa b ci

đẹp hơn ngực chim hải u.

 

Đi ta sẽ bước đi, qua thnh phố lặng im

thanh bnh khng cht gi

Sẽ bước đi trn lng tơ trắng

trn lng cừu bạc

trn một thứ mềm hơn thế nữa.

 

Anh v em sẽ đi hi nhung

d đi đu chăng nữa

Niềm lặng im trn kia sẽ rơi như giọt sương

trn niềm lặng im trắng xa dưới ny.

Anh v em sẽ bước đi

trong tuyết trắng.

 

ELINOR WYLIE

 

 

 

 

2. VELVET SHOES

 

Let us walk in the white snow

In a soundless space;

With footsteps quiet and slow,

At a tranquil pace,

Under veils of white lace.

 

I shall go shod in silk,

And you in wool,

White as a white cows milk,

More beautiful

Than the breast of a gull.

 

We shall walk through the still town

In a windless peace;

We shall step upon white down,

Upon silver fleece

Upon softer than these.

 

We shall walk in velvet shoes :

Wherever we go

Silence will fall like dews

On white silence below.

We shall walk in the snow.

 

 

ELINOR WYLIE.

 

 

 

 

 

 

 

3. CHIM V CHUỘT NHŨI

 

 

Hy xa lnh lũ tru b [2] dơ bẩn

Hy trốn xa bầy th vật hi tanh

Hy biết sống như con

trn đ xanh

như con chim khắc kỷ. [3]

 

Bởi khinh ght đm đng chen chc

chim bay ln sống trn cao

  

Chẳng cho ai xm phạm

vch ni đ

của mnh.

 

Khi đn chim về tổ ấm

Khi bầy th trở về chuồng

Chim bay cao trn cơn bo

nhn mặt trời

chi chang.

 

Hỡi cc ngươi

Nếu gn cốt yếu ớt của cc ngươi

chẳng thể bay theo

đường bay chim

Th hy cố lnh xa bầy th đổ mồ hi

quay mặt khỏi

lũ cừu mồm bốc khi.                                                    

 

Nếu cc ngươi muốn tm hồn khng bị

nhiễm

bởi những điều tri tai gai mắt

Th hy như con chuột nhũi kia

chui đầu vo trong đất

V ở đ hy tiếp xc với rễ cy v đ

với những dng sng tại suối nguồn

v những mảnh xương tn

trắng hếu.

 

ELINOR WYLIE

 

 

 

3. THE EAGLE AND THE MOLE.

 

Avoid the reeking herd,

Shun the polluted flock,

Live like that stoic bird,

The eagle of the rock.

 

The huddled warmth of the crowds

Begets and fosters hate;

He keeps, above the clouds,

His cliffs inviolate.

 

When flocks are folded warm,

And herds to shelter run,

He sails above the storm,

He stares into the sun.

 

If the eagles track

Your sinews cannot leap,

Avoid the lathered pack,

Turn from the steaming sheep.

 

If you would keep your soul

From spotted sight or sound,

Live like the velvet mole,

Go burrow underground.

 

And there hold intercourse

With roots of trees and stones,

With rivers at their source,

And disembodied bones.

 

 

ELINOR WYLIE

 

Đỗ Tư Nghĩa dịch.


 


 

[1] Eagle: chim . Cn gọi l chim đại bng, hay phượng hong. Antelope: Sơn dương, một loi d ni. ( ĐTN).

[2] Herd: Bầy [ tru, b, hoặc cừu]    ( ĐTN).

[3] Nt cơ bản của chủ nghĩa Khắc kỷ (stoicism) l giữ cho tm hồn lun bnh thản trước mọi thăng trầm của cuộc đời  ( ĐTN).

 

 

 

 

 

 

 

trang đỗ tư nghĩa

chn trần

art2all.net