Trần Ngọc Bảo

 

Như đã nói phần trước, không ai nhìn Cồn Lớn (hay Cồn Phân) nữa vì cồn không có nhà mà nhìn về bên trái, tức là thôn (hay làng) Triều Sơn Nam và Triều Sơn Đông thuộc xã Hương Vinh để tìm kiếm ngôi nhà giống như Hình 4.

Triều Sơn có 4 giáp. Hai giáp ở mé sông. Hai giáp kia về phía tây là Triều Sơn Trung, nằm gần Hương Cần, trên con đường từ Cửa Hậu ra Sịa, và Triều Sơn Tây nằm bên kia quốc lộ 1A, gần La Chữ.
 

Một ngôi chùa ở Triều Sơn Nam

 

Đây chắc là đình làng Triều Sơn Nam

 

Có lẽ đây là một nhà thờ họ

 

Đây có lẽ là đình làng Triều Sơn Đông

 

Cầu Thanh Phước - ngã ba Sình - nơi sông Bồ gặp sông Hương để cùng nhau đổ ra cửa biển Thuận An

 

Đình làng Thanh Phước, nằm kề chân cầu, thuộc xã Hương Phong, thị xã Hương Trà

 

Nhà thờ họ Phan Ngọc nằm cạnh đình làng.

Ngài khai canh làng Thanh Phước là Phan Niêm, cùng với hai con đi theo đoàn quân của vua Lê Thánh Tông vào chinh phạt Chiêm Thành. Sau khi thắng trận vua phong ông làm Đô Chỉ Huy Sứ vệ Cẩm Y, tước Niêm Long Hầu. Sau đó ngài cùng với con là Phan Lãng ở lại khai khẩn xứ Cồn Lùm (1473), và đặt tên làng là Hồng Phúc.

 

Đình làng Thanh Phước (có trụ biểu phía trước)  và nhà thờ họ Phan Ngọc

Đình làng Lại Ân nằm ở phía đối ngạn với Thanh Phước

Từ Đập Đá xuống hạ lưu, sông Hương chảy theo hướng Nam Bắc. Từ ngã ba Sình con sông chếch lên hướng tây nam-đông bắc

Có lẽ đây là một nhà thờ họ, cạnh nhà thờ họ Phan, làng Thanh Phước

Làng Lại Lộc, xã Phú Thanh, huyện Phú Vang (bờ bên phải)

Một ngôi chùa, có lẽ ở làng Quy Lai, xã Phú Thanh

 

Cồn làng Quy Lai.

 
Sông Hương chợt rẽ ngang theo hướng tây - đông, và dòng nước tạo thành một cồn ở làng Quy Lai, cũng thuộc xã Phú Thanh, huyện Phú Vang. Làng Quy Lai do ngài Phạm Như Nghi, theo chúa Nguyễn Hoàng (trong khoảng 1558-1613) vào đây khai khẩn. Con của ngài là Phạm Quý Công, được tôn làm bổn thổ Thành Hoàng. Sau này, họ Phạm phân thành hai phái Phạm Hữu và Phạm Phước. 

Trên cồn này hồi xưa có xóm Kim Bồng, nay phát triển thành làng Hòa An. Nguyên những người lập xóm gốc gác ở làng Kim Bồng, xã Cẩm Kim, bên kia sông Hoài, Hội An. Đây là làng nổi tiếng về nghề mộc. Nhưng người thợ giỏi được nhà vua triệu ra Huế để trang trí các công trình xây dựng, đóng bàn ghế và đóng thuyền. Xóm này chuyên đóng thuyền.

Ở xóm này có Miếu Thất Vị, là bảy ngôi miếu nằm kề nhau. Tương truyền, một hôm dân làng thấy 6 và sau đó thêm 1 giỏ mây đựng hài cốt không toàn vẹn của ai đó. Dân làng vớt lên chôn và lập bệ thờ. Về sau có người ta truyền tai nhau rằng đây là hài cốt của các nhân vật cao sang nên lập miếu thờ. Gần đây, các nhà nghiên cứu đưa ra lời đoán đây là hài cốt của vua Quang Trung và thân nhân bị giết trong lễ Hiến Phù (tế cờ) của vua Gia Long. Nếu đúng thì ngoài hài cốt của Quang Trung còn có hoàng hậu, hai con là Quang Toản và Quang Duy, Nguyễn Nhạc, Bùi Thị Xuân và con gái.
 

Đàng xa là đập Thảo Long, cuối dòng sông Hương.

Bên trái là làng Thuận Hòa B, xã Hương Phong, thị xã Hương Trà, bên phải thuộc thị trấn Thuận An, huyện Phú Vang.

Đập Thảo Long bên trên có cầu. Đập dài 481m, cao 3,2m. Cầu dài 582m, rộng 6m. Đập có nhiệm vụ ngăn mặn cho sông Hương và sông Bồ. Mùa nắng, nước mặn tràn vào sông cho nên đập đóng lại. Thuyền bè đi ra phá Tam Giang và ra biển chỉ được lưu thông trong vòng 15 phút kể từ 9 giờ sáng. Mùa mưa cửa đập mở ra cho nước lũ đổ ra biển.

Ở đây gió rất mạnh. Chủ đò nói phải quay lại thôi đò nhỏ không chịu nổi gió biển.
 

Cả đoàn ra bên ngoài đứng nhìn cho mãn nhãn trời nước mênh mông

 

Tấm ảnh kỷ niệm với hậu cảnh là đập Thảo Long

 

 

Từ đập Thảo Long nhìn về thượng lưu thấy ngay núi Kim Phụng.

Thế mới biết vì sao người đi biển hồi xưa nhắm núi Kim Phụng làm mốc để đi đúng hướng vào kinh thành
 

 

Bây giờ đã quá 11g, cả nhóm bày đồ ăn ra để thưởng thức thú ăn cơm trên sông (chỉ thiếu cái thú ngủ đò!)Bây giờ việc tìm ra nơi chốn trong tấm ảnh không còn quan trọng nữa. Ai cũng biết cuộc tìm kiếm chỉ là đuổi hình bắt bóng mà thôi. Hình bóng trong quá khứ là một cái gì đó hư ảo. Cảnh sông nước với gió biển lồng lộng, mát mẻ mới là thực tại trước mắt. Và đồ ăn ngon lành cũng là thực tại cần tận hưởng.

 

Kia là cầu Bãi Dâu

 

 

Tới đây, thuyền không chạy theo đường cũ mà chui xuống dạ cầu Bãi Dâu, đi vào sông Đông Ba (hay Đông Hộ Thành Hà)

 

 

Bờ bên phải là chùa Phú Bình, gần cửa Trài
 

 

Đình Thế Lại Thượng ở bờ bên trái. Đây là một ngôi đình đẹp nhưng sân đình bị sử dụng làm trường tiểu học làm mất vẻ mỹ quan
 

 

Cầu Thanh Long bên bờ phải, trên đường Hàng Bè. Ngày nay đoạn đường đi lên cầu Gia Hội vẫn gọi là Huỳnh Thúc Kháng, nhưng ở phía đi về Cửa Trài được đặt tên là Đào Duy Anh.  Ngày xưa là cống Thanh Long, nay cống tròn không còn, bị sửa thành cầu .
 

 

Phía tây của cống Thanh Long, cách khoảng 30m là cống Lương Y.  Ở đây kinh thành có một khoảng hở rộng khoảng 100m để nước thoát từ sông Ngự Hà ra sông Đông Ba nhanh.
 

Cầu Đông Ba cũ, nối từ đường Nguyễn Chí Thanh, băng qua phía trên đường Huỳnh Thúc Kháng

 

Chùa Thuận Hóa, cạnh chùa Diệu Đế, xưa kia là Chùa Ông, thờ Quan Công

 

Chùa Diệu Đế

Cậu nhóc tì này cũng bắt chước người lớn đứng trên bến trước chùa Diệu Đế câu

 

Cầu Gia Hội
 

Khách sạn Hương Giang và khách sạn Century


 

Lại thấy Kim Phụng sau lưng cầu Trường Tiền và cầu Phú Xuân. Dân làng Kiểu Mẫu bây giờ cảm thấy gần gũi, có một sợi dây thân tình với ngọn núi. Mỗi lần đi ngang qua đều ngoái cổ nhìn.
 

 

Cercle, trung tâm thể thao có hồ bơi và sân quần vợt ngày xưa bây giờ là trung tâm Festival, có nhà hàng và quán cà phê
 

 

Trở lại bến đò, đoàn đuổi hình bắt bóng chụp một tấm ảnh cuối, giã từ ảo ảnh, ảo tưởng, trở lại với hiện thực sống động. Cuộc tìm kiếm thật ra chỉ là một cái cớ, một cơ hội để vui chơi, để thực hiện một cuộc du ngoạn, du hí, một chuyến lữ hành giữa thiên nhiên bên cạnh bạn bè, người thân.

Huế, ngày 7 tháng 8, 2012