Nhạc sĩ Anh Việt và

 

Ḍng nhạc 50 năm sáng tác

 

 

Trần Ngọc 

 


H́nh: Tưởng Niệm Nhạc sĩ Anh Việt (1927 - 2008)

Chiều Trong Rừng Thẳm (Thanh Vân) (1945)
Bến Cũ (Hùng Cường) (1946)
Lỡ Chuyến Đ̣ (Khánh Ly) (1947)
Một Chuyến Đi (Thanh Lan) (1946)
Thơ Ngây( Hà Thanh) (1951)
Bền Cũ (Thanh Lan)
Lỡ Chuyến Đ̣ (Mai Hương)
Ngày Xưa Yêu Nhau (Tuấn Ngọc)
Bến Cũ (Ánh Tuyết)
Chiều Trong Rừng Thẳm (Khánh Ly)
Theo Dấu Thơ Nhạc (thơ Hoàng Liên-Thanh Vân) (1986)
Bến Kiên Giang (thơ Lư Dũng Tâm-Thanh Vân) (1945)
Thơ Ngây (Vũ Khanh)
Bến Cũ - Biệt Ly (Thái Thanh)
Bâng Quơ ( thơ Tố Oanh - Ái Vân) (1993)

 


Ai trong chúng ta đă chẳng từng hơn một lần thưởng thức những lời ca trong sáng , lăng mạn và trữ t́nh của nhạc phẩm “Thơ Ngây” :

Khi ấy em c̣n thơ ngây
Đôi mắt chưa vương lệ sầu
Cười đùa qua muôn ánh trăng
Đắm xinh đôi môi hồng thắm
Em ngắm mây hồng hay ḍng nước trong
Thấy ḷng ngẩn ngơ như t́m một bóng ai
Ḱa đôi bướm nhởn nhơ vờn hoa
Và trong nắng em nh́n đôi chim
Nắng tơ bướm vàng ánh trăng tiếng đàn
Bóng thông gió ngàn ḷng càng say mơ...


Những lời ca trữ t́nh ấy lồng trong những cung bậc âm thanh dịu dàng xao xuyến như luôn măi đưa chúng ta vào khung trời bềnh bồng hoa bướm mỗi khi được cất lên. Nhạc khúc ấy h́nh như đă đọng lại ở một góc nào đó trong tâm hồn của người yêu nhạc, ch́m sâu ở đó nhưng không bao giờ mất, để sẽ sống lại mỗi khi được khơi lên, như ḷng than vẫn ấm đỏ khi tro bụi được thổi bay đi.

Trải qua bao thăng trầm của ḍng đời, nhạc phẩm “Thơ Ngây” sáng tác năm 1951 của Nhạc Sĩ Anh Việt vẫn giữ vững vị trí tươi thắm của một nụ hồng xinh đẹp không bao giờ tàn phai trong vườn hoa âm nhạc Việt Nam. Khởi đi từ giọng hát lăng mạn thuở xa xưa như Mai Hương, Lệ Thanh, Sĩ Phú, Elvis Phương rồi gần đây qua những tiếng hát như Hương Lan, Ái VÂn ...v..v.. nhạc phẩm Thơ Ngây vẫn là nỗi rung cảm tuyệt vời , nỗi say sưa mê đắm cho cả người hát lẫn người nghe .

Trong lịch sử âm nhạc Việt Nam, những nhạc phẩm có tác dụng giao ḥa được tâm hồn và trái tim của người tŕnh diễn lẫn người thưởng thức, như nhạc phẩm Thơ Ngây, không phải là nhiều . Chính v́ thế “Thơ Ngây” đă sống măi với thời gian, không khác ǵ những nhạc phẩm lăng mạn bất hủ như “Biệt Ly” của Doăn Mẫn, “Con Thuyền không bến” của Đặng Thế Phong , “ Nỗi ḷng’ của Nguyễn Văn Khánh hay “ Em đến thăm anh một chiều mưa” của Tô Vũ...v...v..

Nhạc t́nh của Anh Việt có thể nói đă mang trọn vẹn âm hưởng của nhạc Tiền Chiến . Ngoài “Thơ Ngây” (1951) , c̣n ít nhất hai nhạc phẩm nữa là “Bến Cũ” (1946) và “Lỡ Chuyến đ̣” (1947) cũng nằm trong khuynh hướng này.

Sở dĩ tôi chưa dám goị các nhạc phẩm trên là Nhạc Tiền Chiến , bởi v́ theo sự phân tích của các nhà văn học sử th́ Thi ca Tiền Chiến phải nằm trong thời điểm 1932-1945, là thời điểm khi ấy nước ta chưa có những trận đánh lớn với người Pháp , hay nói rơ hơn nước ta chưa thực sự là một Quốc gia có chiến tranh .Do đó mới gọi là Tiền Chiến . Cho đến năm 1945 th́ với cuộc Cách Mạng mùa Thu của Việt Minh, nền Văn Học của chúng ta đă rẽ qua một khúc quanh khác , nên năm 1945 được coi như năm đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn Tiền Chiến. Thêm nữa Thi ca Tiền Chiến về nội dung phải chuyên chở những tư tưởng tiến bộ , ca ngợi giá trị nhân bản và đặc biệt ca ngợi t́nh yêu lăng mạn . Đó là những điều thoát thai từ luồng tư tưởng mới, du nhập từ các xă hội Âu tây vào nước ta từ năm 1932, như một luồng gió lạ làm lung lay chế độ phong kiến với đạo Nho, đạo Khổng . Khởi xướng cho việc tiếp nhận luồng tư tưởng mới lăng mạn này là nhóm Tự Lưc Văn Đoàn gồm những nhà văn, nhà thơ như Nhất Linh, Khaí Hưng, Hoàng Đạo, Thế Lữ, T.T. KH, Nguyễn Bính , Quang Dũng ..v..v..rồi sang đến lănh vực âm nhạc là các nhạc sĩ như Dương Thiệu Tước , Đặng Thế Phong, Văn Cao, Doăn Mẫn ..v..v..

Nhạc t́nh của Anh Việt có đầy đủ nội dung và ư nghĩa của Nhạc Tiền Chiến , nhưng thời điểm sáng tác lại sau năm 1945 , tuy rằng ông không hề chịu ảnh hưởng ǵ của cuộc Cách mạng Mùa Thu . Do đó nếu luận theo sự phân tích của các nhà Văn Học Sử , th́ Nhạc t́nh của Anh Việt vẫn chưa thể được goị là Nhạc Tiền Chiến 100% . Nhưng nếu nói theo cảm quan, th́ người ta vẫn xem Nhạc T́nh của Anh Việt là Nhạc Tiền Chiến.

Nhạc Sĩ Anh Việt , một ngôi sao sáng trong nền tân nhạc Việt Nam , nhưng ánh sáng sao của ông lại chuyên chở một nét vẻ rất đặc biệt. Nó chuyển biến theo những thăng trầm của chiều dài lịch sử Việt Nam, chuyển biến theo tâm thức và nỗi ḷng nổi trôi của tác giả.

Ông đă từng viết nhạc về lư tưởng, về chiến đấu , về t́nh tự quê hương và t́nh yêu lứa đôi . Rồi sau đó , đến những năm tháng dài ly hương , và khi ông đă bước vào tuổi “thất thập cổ lai hy “ , tuổi đời mà ánh sáng nhạt phai của buổi hoàng hôn đă bắt đầu ghé thăm, ông đă vượt qua cái NGĂ của chính ḿnh, để chuyển sang viết nhạc TÂM LINH , nơi đó ông đă nh́n thâư ánh sáng nhiệm màu và vĩnh cửu của cuộc đời .

Rất ít ai biết rằng Nhạc Sĩ Anh Việt đă có một khối lượng sáng tác lớn, hơn 200 Nhạc phẩm, một số đă được phổ biến , một số chưa phổ biến, một số tuy đă phổ biến nhưng không được rộng răi lắm , và một số thất lạc sau ngày di tản khỏi đất nước năm 1975.

Trải qua sự thăng trầm của lịch sử và sự nổi trôi của của chính cuộc đời người nhạc sĩ, chúng tôi xin được phép phân tích Ḍng Nhạc của Anh Việt ra làm ba giai đoạn :

I ) Giai đoạn thứ nhất (1945-1950) : Giai đoạn viết Nhạc cho Kháng Chiến.

Đây là giai đoạn nước ta c̣n là thuộc địa của Pháp . Những người trai trẻ Việt Nam ,với ḷng ái quốc sục sôi , đă theo chân những đoàn kháng chiến để đứng lên chống Pháp , dành độc lập tự do cho dân tộc. Ḍng sáng tác của Nhạc Sĩ Anh Việt đă không khỏi mang dấu tích của cuộc chiến đấu , như những ca khúc tiêu biểu: Bến Kiên Giang (1945), Em chờ (1945), Chiều trong rừng thẳm (1945), Tự do (1946), Một chuyến đi (1945) , Bến cũ (1946), Lỡ Chuyến đ̣ (1947), Lúa vàng (1948), Tiếng sóng Bạch Đằng(1948), Ai xuôi biên thùy (1948), Hờn Vong quốc (1948), Những ngày tàn mơ (1949)...v..v..
Hăy nghe nhạc sĩ Anh Việt trong bước khởi đầu sáng tác , đă viết về Kiên Giang , nơi ông đă sinh ra và lớn lên , nơi đă có những chàng trai , từ giă người yêu bên bờ gịng nước Kiên Giang để ra đi v́ nợ nước mà chẳng hẹn ngày về :

Sông Kiên Giang lờ đờ
Sông trôi đi nơi nào
Hàng cây bến xưa c̣n đó
Nhưng bóng anh nay c̣n đâu
Đă ra đi ḷng nguyện đền nợ núi sông

(Bến Kiên Giang)

Đó là cảm t́nh rất chung hậu của ông với nơi chôn nhau cắt rốn , nơi có hàng dậu thưa, có lũy tre xanh bóng, có ruộng đồng thẳng cánh c̣ bay, có ḍng hạ lưu Cửu Long mặn ṃi chảy qua trước khi đổ sang Vịnh Thái Lan , nơi làm điểm gặp cho những cuộc hẹn thề và tiễn đưa .

Người nhạc sĩ đă vô chiến khu năm 1945 và đă sáng tác nhạc phẩm “Chiều trong rừng thẳm” (1945) ca ngợi những người lính chiến đă nằm xuống cho cuộc đấu tranh chống thực dân giải phóng Quê Hương .

Bao ngày chinh chiến nơi đây nhuộm máu anh tài
Dấu vết vẫn ghi ngàn năm chẳng phai
Muôn cờ tươi thắm trong sương gợi chí tang bồng
Rừng chiều như vọng tiếng gọi thù xưa

( Chiều trong rừng thẳm)

Trớ trêu thay, nhạc phẩm này đă trở thành Nhạc Hiệu của đài Phát Thanh Pháp Á tuy rằng họ đă đồi tên thành bản “Nhạc Thanh B́nh”, với những lời ca mới như :

Đây ngày tươi sáng muôn chim ca hót tưng bừng.
Tắm ánh nắng mai ngàn hoa thắm tươi...



Riêng bài “Tự Do” cũng đă được chọn làm nhạc hiệu cho Đài phát Thanh Kháng Chiến Nam Bộ , đồng thời cũng là bài hát chính cho Liên Đoàn Thanh Niên Việt.

Những ca khúc sáng tác trong thời kháng chiến, có hai nhạc phẩm đặc biệt mà lời ca rất lăng mạn trữ t́nh và âm điệu lại rất êm đềm xao xuyến mang nặng âm hưởng của Nhạc Tiền Chiến mà tôi đă có dịp đề cập ở trên. Đó là bài “Bến Cũ” (1946) và bài “ Lỡ Chuyến đ̣” (1947) . Cả hai bài tuy lồng trong bối cảnh của một Quốc gia thời kháng chiến , nhưng lại là những bản nhạc t́nh thật hay , nói lên sự chia xa của một mối t́nh : Chàng lên đường theo tiếng gọi non sông , nàng ở lại bến cũ chờ mong . Thời gian trôi qua, nước sông đă xuôi chảy bao lần lá vàng , nhưng bóng người chinh chiến vẫn ngàn khơi không thấy và người con gái vẫn cắm sào nơi bến sông cũ chờ mong một ngày hẹn về vô định .

Bến ấy ngày xưa người đi vấn vương biệt ly
Gió cuốn muôn phương về đây
Thấy bóng người về hay chăng...

( Bến cũ)

hay:

Chiều vàng lại đem nhớ tiếc thương
Đây người sang với con đ̣ xưa
Và chiều chiều thôn nữ vấn vương
Duyên t́nh xưa êm thấm c̣n đâu

( Lỡ Chuyến đ̣)

Hai nhạc phẩm này khiến tôi chợt nhớ đến những vần thơ trong cuốn Chinh Phụ Ngâm Khúc của Đặng Trần Côn và Đoàn Thị Điểm, mô tả nỗi ḷng của người cô phụ tưởng vọng trông chồng khi mỗi mùa xuân hoa đào nở :

Thuở đăng đồ mai chưa dạn gió
Hỏi ngày về chỉ độ đào bông
Nay đào đă cuốn gió đông
Phù dung lại đă bên sông bơ sờ


II . Giai đoạn thứ hai (1951-1975) : Nhạc viết về Quê Hương , Quân Đội và T́nh Yêu.

Cuộc đấu tranh của dân tộc đă thành công đưa đến sự chấm dứt chế độ bảo hộ của người Pháp, nhưng cũng đă khiến hai miền Nam Bắc bị chia đôi sau Hiệp định Geneve 1954 với ḍng sông Bến Hải làm lằn ranh ngăn cách. Việt Minh đă thanh toán tất cả các tổ chức kháng chiến quốc gia để độc quyền lănh đạo và đă lộ nguyên h́nh là một tập đoàn Cộng Sản . Hàng triệu đồng bào đă rời bỏ miền Bắc để di cư vào Nam t́m tự do và nắng ấm.

Trong giai đoạn này , nước ta đă rẽ sang một khúc quanh mới của lịch sử , với cuộc chiến tranh ư thức hệ giữa Quốc Gia và Cộng Sản. Nhạc Sĩ Anh Việt đă một lần nữa , khoác bộ Chiến Y để phục vụ trong QLVNCH , tiếp tục cuộc chiến bảo vệ tự do độc lập cho miền Nam . Một mặt cầm súng chiến đấu với bước chân đặt trên khắp bốn Vùng Chiến Thuật của nẻo đường miền Nam Việt Nam, một mặt dùng lời ca tiếng hát để ca ngợi Quân Đội , Quê Hương và T́nh Yêu.

Cũng như các nhạc sĩ Phạm Duy, Trúc Phương ,Nguyễn văn Đông , Lam Phương, Trần Thiện Thanh..v... ḍng nhạc Anh Việt đă không khỏi không ghi dấu những nét của cuộc chiến mà trong đó những người chiến binh QLVNCH đă được tiêu biểu để ngợi ca . Chẳng hạn như nhạc phẩm “ Chiến ca” viết cho Khóa I Thủ Đức ngày măn khóa năm 1951 và đă được dùng làm nhạc phẩm đồng ca cho ngày măn khóa , nhạc phẩm “ Quân Cụ Hành Khúc” (1956) và “ Nhảy Dù Hành Khúc “ (1968) ..v..v.. Đặc biệt với cuộc Hành Quân Hạ Lào 1972 , nhạc sĩ Anh Việt đă cảm khaí phổ nhạc cho một bài thơ hào hùng rất dài của nhà văn Phan Nhật Nam , mà hồi đó đă được phát thanh rất nhiều lần trên các làn sóng Quân Đội .

Về Nhạc T́nh và Nhạc Quê Hương của Anh Việt trong giai đoạn này, ta có thể kể : Thơ Ngây (1951), Cô Em xóm Lúa (1953), Hững Hờ ( 1954),Say trăng (1954), Mưa đêm(1957),T́nh quê nối lại nhịp cầu (1956), Mây thu(1957),Áo em màu thiên thanh(1958),Hương thời gian (1966), Rồi ngàn sau( 1968), Tiếng ru vào đời (1973) ...v...v..

Điều cần nhắc lại là cũng thời khoảng này , Nhạc sĩ Anh Việt đă cùng bốn nhạc sĩ nổi danh khác là Lê Trọng Nguyễn, Nguyễn Hiền, Hoàng Nguyên và Lan Đài góp bài để nhập chung những sáng tác về T́nh Ca thành tuyển tập “ Nhạc Ru Tuổi Hồng” , rất được giới thưởng ngoạn yêu mến. Trong nhóm “ Nhạc Lâm Ngũ Sĩ “ này th́ hiện nay chỉ c̣n lại có ba người, v́ nhạc sĩ Hoàng Nguyên và Lan Đài đă vĩnh viễn đi về miền an giấc ngàn thu.

Với nhạc phẩm t́nh ca “Hương Thời gian” , có lẽ nhạc sĩ Anh Việt viết để tặng riêng cho ḿnh .Một chiều nào đó , tạm rũ áo chinh y , trở về chốn cũ thăm lại cố nhân , nhưng người xưa nào đă chẳng thấy đâu , chỉ c̣n nghe tiếng gió ngàn , than thở trong nỗi quanh hiu:

Bao năm c̣n nặng gánh non sông, c̣n giông tố
Chiều nay dừng bước giang hồ , sau bao ngày chinh chiến
Thân trai về sông núi, xông pha áo nhuốm phong trần
Về lại thôn cũ chốn vườn xưa cỏ úa
Bóng người xưa xa vắng , biết t́m về nơi nao.

( Hương Thời gian)

Tiếng ḷng này cũng giống như tâm sự của chàng Kim Trọng trong Đoạn Trường Tân Thanh của Nguyễn Du , trở lại vườn Lăm Thúy để t́m Thúy Kiều nhưng nàng đă đâu c̣n thấy bóng :

Trước sau nào thấy bóng người
Hoa đào năm ngoái c̣n cười gió đông


Nỗi ḷng này của Anh Việt cũng chỉ là một chút ủy mị thoáng qua, rất thường t́nh và “ rất người”. Và rồi trở về thực tại, nhạc sĩ Anh Việt vẫn sống cuộc đời Quân ngũ và vẫn tiếp tục phục vụ nghệ thuật , song song cuộc đời quân ngũ . Ông đă từng có những Sinh Hoạt Văn Nghệ trên các làn sóng : Đài Phát Thanh Pháp Á với Chương tŕnh Nhạc T́nh , Đài Phát Thanh Quân Đội vói chương tŕnh Nhạc Quê Hương , Đài Phát Thanh Saigon vói Chương Tŕnh Hương Thời Gian và Đài Truyên H́nh Việt Nam với Chương Tŕnh Nhạc Thính Pḥng Jazz Symphonic , có sự cộng tác của các nhạc sĩ Hoàng Nguyên và Nguyễn Hậu ..v...v...Rất nhiều tiếng hát nổi danh thời bấy giờ đă cộng tác như Mai Hương , Anh Ngọc, Thanh Lan..v..v..

Nhạc sĩ Anh Việt đă dành tuổi trẻ của ḿnh cho Quân Đội nên viết nhạc cho Quân Đội là lẽ tất nhiên.. Tuy nhiên t́nh ca vẫn là tiếng ḷng muôn thuở của loài người , nên như trên đă đề cập , Anh Việt đă viết rất nhiều T́nh Ca để chia sẻ nỗi nhớ nhung của những người yêu nhau mà phải xa nhau v́ chiến cuộc . Ông cũng viết nhạc Quê Hương để xoa dịu và chữa lành những vết thương do chiến tranh gây nên bằng những h́nh ảnh thân thương , cao đẹp và đáng yêu của đất nước . Có yêu nhau, có yêu Quê Hương th́ sẽ đương nhiên phải chiến đấu để duy tŕ được những t́nh cảm đó.

III . Giai đoạn thứ ba ( từ 1975 đến nay) : Giai đoạn tha hương.

1. Thân phận cá nhân tha phương :

Tiếc thay, miền Nam Việt nam, mảnh đất thân yêu của chúng ta cũng bị mất theo cuộc đổi đời ngày 30 tháng 4 năm 1975. Nhạc sĩ Anh Việt , cũng như gần hai triệu người Việt Nam , đă phải bỏ xứ ra đi lưu vong khắp bốn phương trời , để t́m tự do.

Trong những ngày sống tha hương, khi Quê Hương đă ngh́n trùng xa cách , nhạc sĩ Anh Việt vẫn không thể rời xa được cơi âm thanh mà tâm hồn ông đă gắn bó. Ư nhạc của Anh Việt cũng nổi trôi theo vận nước và thân phận con người , mang mang những nét bâng khuâng , nghẹn ngào , khắc khoải và lắm khi chua xót.

Nỗi ḷng này của nhạc sĩ Anh Việt , chúng ta có thể t́m thấy được trong các tác phẩm như : Ngày tôi xa Saigon ( 1975), Đừng khóc nữa em ơi ( 1975), Xuân Viễn xứ (1975), Giọt sương đêm (1978), Tôi sẽ về quê hương (1985), Hè về đâu đây ( 1985), Từ chiều đó (1986) , Ngày xưa yêu nhau ( 1986) , Giọt buồn (1987), Một thời dễ thuong (1990)..v..v..

Hăy nghe Sài G̣n hàng đêm trở về với Anh Việt, nhẹ nhàng như những thầm th́ của một giấc mơ :

Có nhiều đêm nằm mơ, về gặp lại Saigon
Sài G̣n buồn hỏi tôi :
Bây giờ anh vui mộng hải hồ
Bây giờ anh quên t́nh sông núi
Không , tôi không quên Saig̣n đâu

( Ngày tôi xa Sai G̣n)

Và rồi Anh Việt hứa sẽ trở về quê hương , thăm lại đường xưa lối cũ:

Tôi sẽ về Quê Hương tôi với non sông gấm vóc
Tôi sẽ về lại làng tôi với ruộng sắn nương khoai
Với đồng mạ xanh rờn và đàn c̣ bay nhởn nhơ.

(Tôi sẽ về Quê Hương tôi)

Ước mộng thật giản dị nhưng rất khó thực thi. Bao giờù quê hương ta mới thực sự tự do no ấm , bao giờ quê hương ta mới thực sự lúa vàng reo hát trong những ngày mùa ? Nhớ lại miền thùy dương bóng dừa ngàn thông, khi ngày ấy bên gịng Hương Giang lững lờ xuôi chảy , dưới hàng phượng vĩ đỏ thắm nở dọc hai bên bờ , “tôi đă đến thăm em một chiều nắng nhạt, một đêm trăng sáng, để thấy hương dạ lan vương mái tóc em, để làm hồn tôi vương vấn...” và để rồi từ đó hai tâm hồn đă t́m đến nhau dệt giấc mộng vàng trăm năm :

Em đến với tôi rực rỡ như nắng hạ
Bên bờ Hương Giang hoa phượng vĩ khoe màu thắm
Như em đi vào đời tôi
Tôi đến thăm em khi trăng vàng rơi trước ngơ
Và mùi hương dạ lan c̣n vương tóc em
Say sưa, mênh mang , vấn vương ḷng tôi
.
( Ngày xưa yêu nhau)

Cũng có khi , Anh Việt rung cảm với nỗi buồn triết lư của người bạn đời đă theo sát ông với những thăng trầm và nổi trôi của cuộc sống để viết ra những ḍng nhạc nhẹ nhàng man mác như tiếng suối nhẹ chảy qua ghềnh đá:

Nghiêng ḿnh soi bóng nước
Ta thấy bóng của ta
In trên nền sỏi đá
Giữa ḷng sông chiều tà
Một nỗi buồn xa lạ
Xâm chiếm mảnh hồn ta
Ta bảo sao ta không là sỏi đá
Vô tư khi ḍng nước trôi qua

( Bâng quơ: Thơ Tố Oanh)

Rồi cũng như bà Huyện Thanh Quan, một chiều nao “thương nhà mỏi miệng cái gia gia”, nhạc sĩ Anh Việt đă hơn một lần trong ngày buồn tháng tư, chợt hỏi lại ḷng ḿnh để t́m xem nỗi bàng hoàng xúc cảm của ngày xa xưa ấy khi bước chân ra đi trong đời viễn xứ :

Nhớ tháng Tư buồn chia tay,
Nhớ người ra đi từng gọi tên Việt Nam.
Nhớ thương vô ngần.
( Đêm tháng tư buồn )

2) Nhạc Thiền và Nhạc Kinh.

Ḍng đời vẫn xuôi chảy những tháng năm trên đôi vai người viễn xứ cho đến một ngày cách khoảng đây hơn sáu năm, nhạc sĩ Anh Việt thấy ḷng ḿnh thực sự trùng lắng : Cuộc sống con người rồi mai đây sẽ trở thành cát bụi , Những yêu thương giận hờn, những cơn mê chấp rồi cũng sẽ phai tàn . Chỉ c̣n tâm linh và cỗi rễ của tâm linh là vĩnh cửu . Tâm linh sẽ dẫn dắt con người tới nơi an dung tự tại, về trong ánh nhiệm màu của Đức Phật . Có thế mới cứu rỗi và xoa dịu được những nỗi đau trần thế. Chính v́ ư niệm như thế , nhạc sĩ Anh Việt đă dấn thân vào lănh vực Nhạc Thiền và Nhạc Kinh.

Từ năm 1993 cho đến 1996 , nhạc sĩ Anh Việt đă thực hiện được một cuốn Sách Nhạc Thiền mang tên “ Những giọt không” và hai cuốn CD Nhạc Thiền với nhan đề : “Hoa mặt trời “ và “Trường ca Avril” . Phần lớn ông phổ nhạc từ thơ của Thiền Sư Nhất Hạnh.

Mát ḷng nhờ những giọt không
Bỗng đâu thuyền đă sang sông tới bờ
Cát mềm băi vắng nguyên xưa
..
( Những giọt không)

và :

Avril về trong rừng cây trang nghiêm
T́nh thương đă từ nơi ngàn xanh
Nơi suối trong thể hiện bàn tay MẸ nhiệm màu
Sửa soạn cho chúng ta ra đời
Trong hào quang của mùa Xuân t́nh thương ấm áp.
(Trường ca Avril)

Về nhạc Kinh th́ khoảng hai năm gần đây, nhạc sĩ Anh Việt đă thực hiện được hai cuốn CD : “ Nhạc Kinh 1 “ và “ Nhạc Kinh 2 ” , phổ nhạc từ Bài Kinh Tinh Yếu Bát Nhă Ba La Mật . Đó là những bài Kinh, Kệ, Sám Nguyện của Kinh Phật đă để lại từ ngàn xưa , do thầy Nhất Hạnh dịch ra chữ Quốc Ngữ và nhạc Sĩ Anh Việt phổ nhạc .Tiếng đàn Mandoline của Anh Việt đă dịu dàng quyện lấy tiếng ca thanh thoát của các Phật tử như đưa tâm hồn người nghe vào chốn lâng lâng không vướng bụi trần .

Anh Việt , người chiến sĩ thuở nào , đă từng hi sinh tuổi trẻ cho Quê Hương đất nước , phải chăng bây giờ đă t́m được cơi an vui thánh thiện trong tâm hồn . Cụ Nguyễn Công Trứ thuở xưa , sau khi hoàn tất bổn phận làm trai, đă ca ngợi thú điền viên .

Đường mây rộng thênh thênh cử bộ
Nợ tang bồng trang trắng vỗ tay reo
Thảnh thơi thơ túi rượu bầu

(Chí làm trai – Nguyễn Công Trứ)

Nhưng Anh Việt th́ khác, sau những năm tháng dài hiến tuổi trẻ cho Quê hương đất nước , đă t́m dến một cái ǵ cao hơn cái NGĂ của chính ḿnh, để đi vào cơi nhạc tâm linh , cho ḿnh và cho tha nhân . Nơi ấy đôi cánh âm nhạc bay miên man trong niềm an lạc , xa hẳn những chấp nê của cuộc đời và thoa dịu nỗi thương đau của trần thế .

3) Nhưng vẫn c̣n Nhạc t́nh và Nhạc Quê Hương : CD “ Bến cũ” .

Tuy nhiên nhạc sĩ Anh Việt vẫn chưa thể giă từ Nhạc T́nh và Nhạc Quê Hương . Song song với những sáng tác làm cho chính ḿnh , ông đă v́ cảm t́nh riêng , phổ nhạc thơ cho một số văn hữu chẳng hạn như Thi Sĩ Hải Đường trong cuốn CD “Những t́nh khúc êm đềm bay vào đơn côi” với những tiếng hát Tuấn Ngọc, Hương Lan, Bích Ngọc, Lê Huỳnh, Như Mai, Giao Linh....và đặc biệt viết ca khúc làm Nhạc Kỷ Niệm cho hai trường Phan Thanh Giản và Đoàn Thi Điểm của Hội Ái Hữu Cần Thơ trong CD “Đại Hội Hè 99 , Gia đ́nh Phan Thanh Giản & Đoàn Thị Điểm hải ngoại” với hai giọng ca của Thung Lũng Hoa Vàng là Trần Ngọc và Ngân Hạnh ..v...v..

Và đặc biệt hơn hết ông sẽ cho ra mắt cuốn CD mang tên “Bến cũ” để kỷ niệm 50 năm sáng tác . CD này gồm 10 Ca khúc lựa chọn ưng ư mà ông đă viết cho kháng chiến , cho t́nh yêu và cho quê hương : Bến Kiên Giang, Bến cũ, Một chuyến đi, Ngày xưa yêu nhau , Bâng quơ, Hương thời gian, Chiều trong rừng thẳm, Thơ ngây, Theo dấu thơ nhạc và Lỡ Chuyến đ̣. Những tiếng hát nổi danh đă được mời cộng tác như Tuấn Ngọc , Ái Vân , Mai Hương, Nguyễn Thành Vân.

Buổi kỷ niệm 50 năm cuộc đời sáng tác âm nhạc của ông, trong đó có ra mắt cuốn CD “ Bến Cũ” sẽ được tổ chức vào ngày 11 tháng 12 năm 1999 , tại Santa Clara Convention Center , Thung Lũng Hoa Vàng .

Người viết bài này, cũng là MC cho Chương Tŕnh, có cảm tưởng trước là Buổi Văn Nghệ kỷ niệm này sẽ rất thành công. Thứ nhất v́ danh tiếng của nhạc sĩ Anh Việt cùng với gia tài âm nhạc quư báu mà ông đă cống hiến cho nền văn học nước nhà . Thứ hai , buổi sinh hoạt văn nghệ mang một ư nghĩa cao đẹp : Nhạc sĩ Anh Việt sẽ dùng số tiền bán vé để gửi về Việt Nam giúp đồng bào 7 tỉnh miền Trung đang chịu cảnh băo lụt tàn phá .

Nhạc sĩ Anh Việt, với hơn 50 năm sáng tác và phục vụ âm nhạc ,từ thuở sơ khai cho đến giai đoạn cực thịnh , đă mặc nhiên tạo cho ḿnh một chỗ đứng thật cao trong làng tân nhạc Việt Nam. Dù ông khiêm nhượng không muốn nhận chức vị này, nhưng người đời vẫn muốn trao cho ông chiếc áo cao quư đó . Trong trái tim của người yêu nhạc , những rung động của phím tơ dệt nên bởi nhạc sĩ Anh Việt sẽ măi măi là vùng trời bâng khuâng xao xuyến , có áng mây ấp ủ t́nh thương, có làn gió nhẹ mơn trớn tâm hồn và có những cành xôn xao lá hát để cùng nhau trao những t́nh tự đẹp giấc mơ hoa .

Trần Ngọc
San Jose, Mùa Lễ Thanksgiving 1999

( Bài này đă được đăng trong Tạp Chí Mẹ Việt Nam số 131, nhân dịp Buổi Tổ Chức Kỷ Niệm 50 sáng tác của Nhạc Sĩ Anh Việt, tại Santa Clara Convention Center San Jose ngày 11 tháng 12 năm 1999)

 

 

 

tưởng niệm nhạc sĩ Anh Việt

góp hương

art2all.net