|
Trần Văn Nhựt
RỂ G̉ CÔNG

Người G̣ Công tôn sùng
Trương Công Định. Nhưng Trương Công Định không phải là người G̣
Công, mà là Rể G̣ Công. Hoàng Đế Bảo Đại cũng là Rể G̣ Công. Rể
G̣ Công th́ nhiều lắm. Trong bài nầy chỉ đề cập vài điểm đặc
biệt lư thú về Hoàng Đế Bảo Đại mà thôi.
Chuyện t́nh nào cũng ít được suông sẻ, kể cả nhà vua cũng vậy.
Muốn làm rể G̣ Công không phải là dễ.
Gái G̣ Công không tự cho ḿnh là đẹp, nhưng tự hào có được
Hoàng Hậu Nam Phương. Hoàng Hậu duy nhứt của triều Nguyễn, qua
12 – 13 đời vua, trị v́ 153 năm, đó là bà Nguyễn Hữu Thị Lan –
(Mariette Jeanne Nguyễn Hữu Thị Lan con của Ông Nguyễn Hữu Hào).
Người đẹp nhứt thời bấy giờ, bà đă ba năm liền trúng giải hoa
hậu Đông Dương. Người đă chiếm trọn trái tim Hoàng Đế Bảo Đại
khi mới gặp mặt lần đầu tiên trên chiếc tàu D’Artagnan. Hoàng Đế
si t́nh đến nỗi thà bỏ ngôi vua chớ không chịu bỏ làm rể xứ G̣.
Thật vậy, khi bị bà Từ Cung từ chối, Bảo Đại nói nếu không lấy
được Thị Lan th́ sẽ “ở vậy” suốt đời. Nếu chọn một trong hai,
tôi sẽ chọn Thị Lan chớ không chọn ngai vàng. Đó là lời thuật
của viên bí thư của Bảo Đại.
Ai ở G̣ Công mà không biết Nguyễn Hữu Hào rể của Ông Huyện Sỹ
tức Lê Phát Đạt đă xây ba nhà thờ: Chợ Đũi, Hạnh Thông Tây và
Thủ Đức để dâng cúng cho dân địa phương. Dân địa phương thường
gọi là nhà thờ Huyện Sỹ. Cái trở ngại lớn nhứt của Bảo Đại đó là
triều đ́nh nhà Nguyễn th́ chủ trương chống lại công giáo, chống
lại dân Tây mà Tây th́ bị xem là kẻ xâm lược nước ḿnh, c̣n gia
tộc của Nguyễn Hữu Thị Lan th́ quốc tịch Pháp và nặng nhứt là
sùng đạo.
Người Nam Kỳ từ đầu thế kỷ 20 đă truyền miệng nhau câu “Nhất
Sỹ, nh́ Phương, tam Xường tứ Định”. Nghĩa là người giàu nhứt Nam
Kỳ thời đó là gia đ́nh Huyện Sỹ (Tỷ phú), tức ông ngoại của
Nguyễn Hữu Thị Lan.
Nếu so với Hoàng Đế cuối cùng của Trung Hoa – vua Phổ Nghi
sau khi bị hạ bệ th́ bị đày đi nông trường cải tạo nhiều năm mới
được cho về làm công dân Trung Quốc, th́ Bảo Đại – người rể G̣
Công nầy may mắn hơn nhiều, diễm phúc hơn nhiều cũng là nhờ bà
Hoàng Hậu Nam Phương – Người con gái G̣ Công làm nên lịch sử.
Muốn làm rể G̣ Công không phải là dễ. Đầu tiên là việc chống đối
của triều đ́nh. Các quan đại thần, ông nào cũng có con gái lớn
chạc bằng hoặc nhỏ tuổi hơn cũng đều muốn gả cho Bảo Đại. Đó là
truyền thống, đó là danh dự suốt cuộc đời làm quan cho triều
đ́nh. Làm Quốc trượng ai ai mà không ham. Trong đoạn hồi kư “Con
Rồng An Nam” ông tâm sự: “M.J Lan có một vẽ đẹp thùy mị của
người con gái miền Nam, hiền lành và quyến rũ làm tôi say mê. V́
vậy tôi ngỏ ư xin cưới cô và cô đă đồng ư nhưng với điều kiện:
- Gia đ́nh cô đồng ư trước đả.
- Về phía gia đ́nh cô Mariette Jeanne Lan cũng đồng ư nhưng
phải thêm các điều kiện sau:
- Nguyễn Hữu Thị Lan phải được tấn phong Hoàng Hậu Chánh Cung
ngay ngày cưới.
- Được giữ nguyên đạo Công Giáo, và các con khi sinh ra phải
được rửa tội theo luật công giáo và giữ đạo.
-Riêng Bảo Đại th́ vẫn giữ đạo cũ là Phật giáo.
-Phải được Ṭa Thánh La Mă cho phép hai người buộc ai.
Tiếp đó cụ Tôn Thất Nhân nêu lư do: Thị Lan chỉ đậu tú tài
toàn phần Pháp không thể so ra với Trạng Nguyên xứ ta, lại đ̣i
làm Hoàng Hậu nữa th́ không thể chấp nhận được.
Trước Hoàng Tộc, Bảo Đại thẳng thắn trả lời Tôn Nhân Phủ như
sau: “Trẫm cưới vợ cho trẫm đâu phải cưới cho cụ Tôn Thất Hân và
Triều đ́nh đâu.” Câu nói lịch sử mà tất cả triều thần đều trố
mắt nh́n nhau chịu thua. T́nh yêu là sức mạnh. T́nh yêu là trên
tất cả.
Cuối cùng th́ t́nh yêu đă thắng. Ngày cưới được ấn định vào
ngày 20 tháng 3 năm 1934. Bảo Đại đúng 21 tuổi, và Nguyễn Hữu
Thị Lan 19 tuổi. Bảo Đại chính thức là rể G̣ Công.
Ngày mùng 10 tháng 2 (tức tháng 3 năm 1934) lễ tấn phong
Hoàng Hậu được diễn ra rất trọng thể ở điện Dưỡng Tâm. Nhà vua
phong Hoàng Hậu tước vị Nam Phương Hoàng Hậu.
Bảo Đại giải thích thêm về hai chữ Nam Phương như sau: “Tôi
đă chọn tên trị v́ cho bà Hoàng Hậu mới là Nam Phương. Nam
Phương có nghĩa là hương thơm của miền Nam (Parfume du Sud) và
tôi cũng ra một chỉ dụ đặc biệt cho phép bà được phục sức màu
vàng – màu dành riêng cho Hoàng Đế.” Người đàn bà duy nhứt trong
lịch sử Việt Nam được chỉ dụ đặc biệt nầy.
Trong hồi kư . . . đă viết về Hoàng Hậu như sau: “Chân dung
Nam Phương Hoàng Hậu mặc quốc phục thật xứng đáng là “Đệ Nhất
Phu Nhân”. Trông gương mặt bà sang trọng mà không kiêu, hiền mà
không tầm thường, dễ dăi. Nụ cười kín đáo nhưng không quá e lệ.
Đôi mắt nhỏ mà tinh anh. Chiếc cổ tṛn, thon và cao hợp với
khuôn mặt. Dáng bà lại cao nên xứng đôi khi đi bên cạnh Bảo Đại.
Nếu chỉ so sánh về sắc đẹp với những vị đệ nhất phu nhân khác
trên thế giới như Hoàng Hậu xứ Monaco, Phi Luật Tân th́ chắc
chắn bà Nam Phương Hoàng Hậu phải được chấm giải nhứt. Nhất
không phải chỉ riêng v́ sắc đẹp, mà nhất về tư cách và đạo đức
và cách sống của bà từ ngày trở thành Hoàng Hậu cho tới ngày tạ
thế với tước vị Long Mỹ Hầu rồi tăng thêm là Long Mỹ Quận Công
và Kim Khánh Bội Tinh đệ nhứt hạng cho mẹ vợ là bà Lê Thị B́nh
(Con ông tỷ phú Huyện Sỹ) với tước vị Mệnh Phụ Cung Đ́nh đệ nhất
hạng.
Sau đây là vài chi tiết về người con rể G̣ Công nầy:
“Theo Đế Hệ Nguyễn tộc: Miên, Hồng, Ưng, Bửu, Vĩnh, Bảo, Quư,
Định, Long, Trường, th́ Bảo Đại thuộc về hệ thứ 5 tức là Vĩnh –
Vĩnh Thụy. * Lên ngôi Hoàng Đế năm 12 tuổi (13 tuổi ta) ngày 8
tháng 1 năm 1925 lấy hiệu là Bảo Đại, và lại tiếp tục sang Pháp
du học.
*Bảo Đại hồi loan: Tàu D’Artagnan cập bến cảng
Saint – Jacques (Vũng Tàu) đầu tháng 9 năm 1932. Ông ngỏ lời
trước quốc dân là ông sẽ lănh trách nhiệm làm cho toàn thể quốc
dân được tiến hành trong công cuộc văn minh tiến bộ. Sau đó ông
cải cách guồng máy chính trị cho phù hợp với thời gian lúc bấy
giờ. Như lập thêm Bộ Xă Hội Kinh Tế, Bộ Tài Chánh. . .
“Được phong làm Đông Cung Thái Tử năm vừa được 7 tuổi (năm
Khải Định thứ 5) Chiếu chỉ ban ngày 20 tháng 2 năm 1920.
Sang Pháp du học ngày 24 tháng 2 năm 1922 ở biệt thự sang
trọng đường Bourdonnais Paris.
Ông vừa học chữ Hán, chữ Quốc Ngữ và cả chữ Pháp. Ông được
nhập học trường Lycée Condorcet Puis Sciences Politique.
Ngoài giờ học ở trường, ông c̣n học thêm về âm nhạc, đàn
dương cầm, chơi quần vợt, tập lái xe hơi, bơi lội, và tập khiêu
vũ với những cô đầm non cùng lứa tuổi với ông.
*Thân thế: Nói đến chàng rể G̣ Công Bảo Đại, chúng ta
chưa có một manh mối nào về cha ruột của người Hoàng Đế cuối
cùng của Việt Nam nầy. Chỉ biết mẹ ruột là bà Hoàng Thị Cúc tức
là bà Từ Cung sau nầy. C̣n cha ruột? Trong sách sử cũng như các
tư liệu đều nói rằng Ông Bửu Đảo tước hiệu là Phụng Hóa Công là
vua Khải Định là cha trên giấy tờ là người bất lực, vô hậu. Chỉ
biết Bảo Đại tên thật là Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy sinh ngày 22
tháng 10 năm Quư Sửu (1913) tại Huế. Theo nhà nghiên cứu Phan
Thứ Lang th́ sau khi lược qua những tập di cảo đồ xộ, lọc ra
nhiều chi tiết có liên quan đến việc Vĩnh Thụy chính là con cụ
Hường Đ.
Hành động đầu tiên: Là một việc nhỏ nhưng lúc bấy giờ là một
việc trọng đại, một cách mạng trong nghi lễ triều đ́nh: Bỏ năm
lạy, chỉ có xá ba xá là “Tam khấu lể”. Lư do là Ông muốn tôn
trọng người lớn tuổi, đáng bậc chú, bậc cha, nếu các vị quan
trong triều mà phủ phục quỳ lạy một người tuổi chỉ đáng hàng con
cháu th́ khó coi quá.
C̣n người ngoại quốc th́ chỉ bắt tay theo phép xă giao Tây
phương cho được thoải mái.
*Đồng bạc Bảo Đại: Đựơc đúc bằng đồng mỏng. Có giá trị
bằng ½ tiền Khải Định
Trong dân gian lúc bấy giờ có câu:
“Hai con đổi lấy một cha
Làm cho thiên hạ xót xa v́ tiền”.
Sở thích: Gần như cái ǵ Bảo Đại cũng thích. Đánh bài, khiêu
vũ, săn bắn, cởi voi, lái xe, đàn dương cầm. . .
Trong tài liệu nói rằng ông ném vô ṣng bài chiếc du thuyền
250.000 đô lúc đó, đến nỗi cái lâu đài ở Cannes gần thành phố
Nice – miền Nam nước Pháp – cũng đem nướng luôn. Nhưng cũng có
lần được thắng th́ cho bà Nam Phương đi mua sắm hả hê. Có lần
đánh ở ṣng bài quốc tế Monaco với các tiểu vương và các nhà tư
bản giàu sụ ông thắng đậm và mua ngay cho bà Mộng Điệp chiếc
nhẫn kim cương trị giá mấy triệu đô – là chiếc nhẫn kim cương
lớn nhất vùng Đông Dương lúc bấy giờ.
*Hạ sanh Hoàng Tử: Đêm ngày 4 tháng 1 năm 1936, người
dân đất thần kinh nghe những tiếng súng bắn mừng báo tin Nam
Phương đă hạ sanh, và lờ mờ sáng lại một lần nữa 7 tiếng súng
thần công làm lay động cả Hoàng Thành. Dân chúng biết đó là
Hoàng Nam v́ là 7 tiếng súng c̣n nếu là công chúa th́ sẽ là 9
tiếng súng. Đó là Thái Tử Bảo Long. Bảo Đại chính thức đă có với
Nam Phương Hoàng Hậu năm người con: hai trai và ba gái:
Công chúa Phương Mai, ngày 1 – 4 năm 1937.
Công chúa Phương Liên, ngày 3 – 11 năm 1938.
Công chúa Phương Dung, ngày 5 – 2 năm 1942.
Hoàng tử Bảo Thắng năm 1948.
Những t́nh nhân của Bảo Đại:
Mộng Điệp: Được Bảo Đại cưng chiều chỉ sau Hoàng Hậu
Nam Phương. Được Bảo Đại tín dụng truyền chỉ mang Ấn Kiếm (Nguyễn
Triều Chi Bảo) sang Pháp cho bà Nam Phương cất giữ. Bảo Đại và
Mộng Điệp có 3 người con:
Phương Thảo sanh năm 1946
Bảo Hồng sanh năm 1954
Bảo Sơn sanh năm 1957.
Lư Lệ Hà: là người đẹp đă theo sát Bảo Đại từ Việt
Nam sang Trung Quốc lưu vong. Có người tả hai hàm răng của Lư Lệ
Hà là hai hàng bạch ngọc và quư hơn ngọc đă làm cho Bảo Đại say
mê và bà Nam Phương phải buồn ḷng và lo lắng v́ mối t́nh nầy.
Bà Đầm Monique Baudot: Người t́nh cuối cùng: Khi bà
Nam Phương tạ thế th́ cựu Hoàng mới có 65 tuổi c̣n bà đầm
Monique Baudot 35 (chỉ nhỏ hơn cựu Hoàng 30 tuổi thôi mà). Bà
đầm nầy với Bảo Long là nước với lửa. Đă choảng nhau, kiện tụng
v́ cái ấn kiếm. Ai là chủ quyền của Ấn Kiếm nầy? Và hiện nay
đang ở đâu?
Cặp Ấn Kiếm – Mệnh danh là Nguyễn Triều Chi Bảo – nầy do vua
Bảo Đại truyền chỉ cho thứ phi Mộng Điệp đă đem từ Việt Nam cùng
hơn 600 món bảo vật đến tận tay bà Nam Phương Hoàng Hậu bảo quản.
Trong lúc tiếp nhận có bốn ông giúp bà đưa vào tủ kiến (các ông
Nguyễn Đệ, Nguyễn Duy Quang, Nguyễn Tiến Lăng và Phạm Bích – con
của Phạm Quỳnh). Khi bà c̣n sanh tiền đă nhắc nhở Thái Tử Bảo
Long rằng: Đừng bao giờ mở tủ kiến mà tách hai bảo vật nầy ra
hai nơi. Đến khi Bảo Đại viết xong cuốn sách “Con Rồng An Nam”
muốn mượn con dấu để đóng lên quyển sách cho thêm phần giá trị
th́ Bảo Long nhất quyết không cho, viện dẫn lư do là Mẫu Hậu đă
có dặn. V́ thế mà có cuộc tranh chấp kiện tụng ra ṭa. Ṭa xử:
“Bảo Đại giữ Quốc Ấn, c̣n Bảo Long được giữ Quốc Kiếm.” Đến nay
không biết hai báu vật – hai linh vật nầy đang ở đâu?
Một người Pháp nói rằng: “Chiếc ấn là vật có hồn.” Suy nghiệm
th́ ấn kiếm – Nguyễn Triều Chi Bảo là có hồn thật. Cây Quốc Kiếm
v́ lư do nào đó mà bị găy đôi là điềm chia đôi đất nước 1954.
Khi Quốc Ấn và Quốc Kiếm tách rời nhau th́ dân Việt Nam cũng bị
chia ĺa, chồng xa vợ, vợ xa chồng v́ tù đày, v́ vượt biên, và
mỗi người mỗi nẻo. Những người suy tư đến vận mạng dân tộc, đất
nước muốn hai linh vật nầy được châu về hợp phố v́ hai báu vật
nầy vốn là vật bất khả phân.
*Phần Chót: rể G̣ Công – Cựu Hoàng Bảo Đại – Vị vua
cuối cùng của Triều Nguyễn cũng là vị vua cuối cùng của Việt Nam
đă qua đời lúc 5 giờ sáng ngày thứ năm ngày 31 tháng 7 năm 1997,
thọ 83 tuổi.
Đám tang của cựu Hoàng Bảo Đại đă được chính quyền nước Pháp,
điện Elysée đứng ra lo liệu.
Ngày chúa nhật 5 tháng 10 năm 1997, tại chùa Viện Phật Giáo
Pháp ở ngoại ô Paris, có tổ chức một lễ cầu siêu 49 ngày cho cựu
Hoàng Bảo Đại rất trọng thể gồm 1000 người Việt Nam tham dự, có
cả bà chị ruột của Nam Phương là bà Bá Tước Didelot (92 tuổi),
Hoàng Tử Vĩnh San, con vua Duy Tân, giáo sư Vũ Quốc Thúc cùng
nhiều Ông Bà cùng thời với ông tham dự. (Bà Thứ Phi Monique
không có mặt v́ không được mời).
Điều làm nhiều người Việt Nam tham dự ngạc nhiên và cảm động
đến ứa lệ là Thái Tử Bảo Long – Mà người ta đồn rằng đă quên
tiếng Việt – cảm tạ quan khách bằng tiếng Việt chững chạc, rơ
ràng trên máy vi âm. Điểm đáng nói là các Hoàng Tử và Công Chúa
mặc đại tang màu trắng tiến vào đại sảnh quỳ lạy trước bàn thờ
rất thuần thục và đă lạy trả những người đến niệm hương. Sau
buổi lễ các hoàng tử và công chúa trong tang phục đứng chờ ở cửa
để ân cần cảm tạ quan khách từng người đúng cổ tục. Theo các báo
chí, bưổi cầu siêu nầy đă quy tụ đầy đủ các tôn giáo như Công
Giáo, Phật Giáo, Ḥa Hảo, Cao Đài. Các người tham dự đều có một
nhận xét chung là dù các con cái phải sống lưu vong nới đất
khách từ lâu vẫn c̣n giữ truyền thống Việt Nam, thật xứng đáng
là con của Cựu Hoàng.
Ngoài ra, buổi lễ có treo cờ vàng ba sọc đỏ, có cử quốc thiều,
có cử bài “Đăng Đàn Cung” và giữ phút mặc niệm rất trang nghiêm.
Điều nầy cũng ghi cảm xúc đầy ư nghĩa cho những người tham dự về
tinh thần Quốc Gia Dân Tộc.
Trần Văn Nhựt
Sách tham khảo:
Chiếc Bảo Ấn Cuối Cùng của Lê Văn Lân
Bảo Đại : Vị Vua Triều Nguyễn Cuối Cùng của
Nguyễn Thứ Lang
Chuyện Nội Cung Của Các Vua của Nguyễn Đắc Xuân
|