TUYỆT T̀NH CỐC

Phan

                                                  allfred Ng

Từ ngày tôi giúp bác Sa dựng lên cái Tuyệt t́nh cốc ngoài sân sau nhà bác, tôi cũng muốn có một cái như vậy để tại ngoại những lúc cần yên tĩnh. Nhưng mỗi người mỗi cảnh. Nghĩ đến gia cảnh của tôi,  chưa phải lúc cho ḿnh tĩnh tọa. Không khéo lại nhàn cư vi bất thiện. 

Hôm nay đến chơi tuyệt t́nh cốc của bác Sa mới thích thú làm sao? Những dây mướp,  dây khổ qúa,  leo xanh cả bốn bề vừa làm diệu nắng hè,  vừa cho cảm giác nơi ở của một người quên - rồi - thế - sự. Trong cốc chỉ có một giường ngủ nhỏ,  cái bàn viết con,  vài quyển sách trộm không buồn lấy. Ngọn đèn bàn như đèn hột vịt ở quê nhà,  có lẽ để đêm đêm chong đèn ngồi nhớ lại từng câu chuyện ngày xưa  -  tcs

 Hôm nay tôi đi thọ giáo bác Sa món mới. Tôi đem đến miếng thịt ḅ loại ăn phở nặng đến cả kí lô. Bác Sa nh́n tôi ngao ngán mà phán rằng. 

- Bao ǵơ con mắt anh cũng to hơn cái bao tử. Tôi đă bảo chỉ độ nửa kí. 

- Bác đừng lo. Nếu nhiều th́ cháu to go. Phải đem về khoe vợ nữa chứ. 

    Bác Sa bắt tay vào việc bằng phong cách chậm răi của người ǵa. Bỏ miếng thịt lên tấm thớt,  lạng đến không c̣n dính một chút mỡ. Đôi tay khằn năm tháng cũng thái ra được những lát thịt ḅ đỏ au. Bác đứng lâu qúa nên khi buông dao,  thớt là ngồi phịch xuống chiếc ghế bố xoa bóp đầu gối,  bắp chân. Vết sẹo đen ś dài theo bắp chuối là những ǵ c̣n lại của qúa khứ. Tôi chạnh ḷng với ngày tháng cũ của bác khi nghe bác kể chuyện đời xưa.

    "… Ngày xưa tôi đi gài ḿn. Khi tôi đặt những trái ḿn ở đâu,  chỉ có tôi với Trời biết. Nhưng khi phải đi tháo gỡ ḿn của địch th́ Trời lại chẳng nói tôi nghe. Tôi giải ngũ cũng bởi ḿn của địch là chuyện gieo gío th́ gặt băo. Một chút đau nhức về ǵa nếu xóa được những đau nhức trong ḷng th́ có đau gấp mười lần tôi cũng chịu. Anh nghĩ có đúng không?… "

Tôi làm sao biết thế nào là đúng mà trả lời. Tôi đâu phải là người tham chiến. Tôi chỉ là nạn nhân chiến cuộc của cuộc chiến tương tàn mà mỹ từ hóa gọi tôi là chứng nhân lịch sử. Tôi gọi tôi là con ma đói của ḥa b́nh. Kẻ tha phương cầu thực  - tốt số  đă sa vào hũ bơ sữa nước Mỹ. Trong đủ đầy sinh thói trưởng gỉa học làm sang. Bao ǵơ tôi mới biết tới những khổ lụy mà thế hệ cha anh đang mang trong tâm tư!          

      Những người thích đùa như tôi th́ nhiều lắm,  suốt ngày chỉ kiếm cớ ăn nhậu là giỏi. Mở tiệc ăn mừng ngày vô quốc tịch Mỹ có khác nào đứa con nhà nghèo bỏ cha,  bỏ mẹ. Đi xin làm con nuôi một gia đ́nh giàu có để có ăn,  có mặc. Vẻ vang ǵ mà khui rượu,  khui bia… ăn mừng! Lúc no say lại khui ra chuyện trăm voi không được bát nước sáo. Những suy nghĩ miên man trong cái  đầu ưa mặc cảm của tôi,  chỉ có bác Sa là người thấu hiểu. Nên bác ưa cho tôi những lời khuyên …

      Tiếng nước sôi reo vui trên bếp,  tôi đi pha ấm trà theo lệnh bác Sa. Bác bỏ thịt đă thái vào cái thau nhựa,  đổ vào đó hai lon nước dừa soda. Dùng đũa trộn đều. Bác bảo tôi đi uống trà,  chờ cho chất soda trong nước dừa làm chín thịt. Khoảng hai mươi phút. 

Tôi rót hai tách trà,  ngồi uống với ông bạn ǵa mà lúc có ba hột tôi thường gọi bằng Bố. Tội nghiệp bác ấy chỉ có một mụn con gái như làn khói mỏng đă quyện vào thân xác ma trơi của người chồng ốm không thua ǵ cô ấy. Nói theo Hoài Linh.  Vợ chồng họ đi xe lửa không cần mua vé. Cứ đứng sát đường rầy - xe lửa chạy qua sẽ cuốn họ theo. 

 Thấy bác lặt rau răm,  thái củ hành trắng. Tôi giúp th́ không cho,  bác ấy bảo tôi. 

"Anh vắt cho tôi bốn qủa chanh vào cái bát,  lược bỏ xác nhé. Tôi không thích làm cái việc vắt chanh bỏ vỏ. "

Tôi tự  suy ra ḿnh phải làm cái việc đê tiện ấy. Bởi miếng ăn,  khoảng cách tuổi tác,  tôi cũng đành nhịn nhục. Vắt bốn qủa chanh,  đổ vào thau thịt một nửa theo lệnh bác Sa. Bác giải thích.  chanh giúp cho nước dừa làm chín thịt. Dùng chanh chung với nước dừa để tránh t́nh trạng qúa chua như ngoài nhà hàng họ làm. Nước dừa ngoài tác dụng của chất soda làm chín thịt,  mềm thịt,  nó làm ngọt thịt một cách tự nhiên. Không phải xài bột ngọt cho món này. 

Uống hai tuần trà. Tôi nh́n thau thịt đă tái như thịt tái trong tô phở. Bác Sa đổ hết ra rổ,  chờ ráo nước dừa pha chanh vắt. Bác c̣n vắt bằng tay thêm cho thật ráo. Lại cho ngược vào thau,  lần này bác nêm ít muối,  chút đường,  tiêu trắng,  hai muỗng cà phê rượu Hennessy để khử mùi đông lạnh,  cho vào phần nước chanh vắt c̣n lại,  bỏ hết củ hành trắng thái sẵn vào trộn chung. Lại để mười phút nữa,  củ hành ra nước và x́u xuống. Bác đi chiên bánh phồng tôm hiệu Quê Hương ( chắc từ Việt Nam đưa qua). Tôi đi dọn bàn thành thạo như một tên tiểu nhị thứ thiệt. Lại bị mắng yêu.

      " Đừng háu ăn thế! nhẩn nha nào!"

Bây ǵơ bác Sa vắt thau thịt thật ráo nước lần cuối. Nêm nếm lần cuối,  trộn vào ít rau răm,  củ hành phi (loại bán sẵn ngoài chợ). Cho hết ra cái đĩa hột xoài,  phủ lên một lớp rau răm thái nhống,  đậu phông rang gĩa dập,  ớt hiểm thái lát như hoa lạc giữa rừng răm. Nh́n cứ như một nấm mồ xanh cỏ. Hành phi như hoa vàng mấy độ ngả sang màu cánh dán,  ớt đỏ như những cái huy chương không c̣n cần thiết cho một người đă nằm xuống - vương văi. Chén nước mắm chấm chỉ có nước mắm với ớt hiểm thái lát. Tôi hỏi bác Sa.

"H́nh như cháu nhớ.  Thịt ḅ kỵ nước mắm mà bác Sa?"

"Tôi biết! Nhưng khi đă ngồi ăn uống với bạn bè th́ nhất định phải có chén nước mắm. Nó là Quốc hồn,  Quốc túy của dân ta. Chén nước mắm tuy nhỏ nhất trong bàn ăn,  nhưng thường chiếm vị trí trung tâm,  quy tụ được mọi người chấm chung vào đấy. T́nh tự dân tộc cũng từ đấy mà ra. Anh em một nhà thương nhau hơn thương người hàng xóm v́ họ đă chấm chung chén nước mắm từ khi biết nói. Nước miếng từ tất cả những cái đầu đũa ḥa chung trong chén nước mắm tạo thành sự gắn bó gia đ́nh. Vợ chồng chấm chung chén nước mắm ngày này qua ngày khác…tạo thành keo sơn. Trên bàn ăn bây ǵơ,  mỗi người mỗi chén nước chấm nên không thiếu những chuyện huynh đệ tương tàn,  ông ăn chả bà ăn nem. "

     " Tóm lại. Theo ư bác là sự dây dưa nước miếng trong nước mắm tạo thành t́nh thương mến thương. Theo ư cháu,  người ta hôn nhau lần đầu là biểu cảm,  lần sau là khó cản bởi cơn ghiền  chất nước mắm trong nước miếng của nhau?! "

     " Anh th́ chỉ giỏi những tṛ qủy quyệt! Thôi ăn đi. "

     " Vâng! mời bác! "  ( Không nói sớm giùm một chút! chờ hoài - nói thầm )

Bác Sa lại đều đều giọng ǵa.

     " Cái món này mà có xị rượu đế quê ḿnh th́ ngon tuyệt. Ở đây toàn rượu mùi,  tôi không thích. Thằng rể mua cho tôi chai XO,  uống cứ như uống nước hoa của phụ nữ. Tôi thích Glenfiddich,  tương đối được nhất,  gần nhất với rượu quê ta. Tôi thích đơn giản hơn cầu kỳ,  của không mùi thường có vị,  lại vừa túi tiền "

Bác Sa lấy cái đĩa nhỏ,  đơm một đĩa ḅ tái chanh. Rót ly trà bưng vô bàn thờ bác gái. Bác ấy đốt cây nhang. Thành tâm và lụ khụ khấn vái,  như mời bà về ăn cơm. Bài học này khác hẳn món ḅ tái chanh. Tôi tự hỏi.  c̣n được bao nhiêu người đàn ông như vầy trong trời đất đen thui màu bội bạc? Một thế hệ nhân lễ nghĩa trí tín  đang lụi tàn. Tre ǵa măng mọc…c̣i cọc. 

Người xưa nói về ăn nhậu đơn giản là.  "no say", cái đạo lư no rồi mới say của người xưa nghe không bạt mạng như người nay.  "không say không về ". Đă say th́ c̣n biết đường đâu mà về? Đó là tiền đề của ăn gian. Uống rượu chỉ có ăn gian là không say. Từ đó sinh ra ăn thua. Lúc tỉnh dậy trong pḥng cấp cứu của bệnh viện th́ ăn năn.

Tôi thưởng thức sự tŕnh bày âm dương ḥa hợp của rau răm,  hành phi,  đậu phộng rang. Thịt ḅ thuộc lành phối hợp với Scotch Whisky chắc chắn là dữ rồi. Nói tới đây,  tôi sợ thầy Khê nghe. Hồi đó thầy Khê dạy tôi về âm nhạc dân tộc th́ tôi không nhớ ǵ hết,  chỉ nhớ thuyết âm dương trong ẩm thực Việt Nam. Vịt luộc phải chấm nước mắm gừng v́ vịt thuộc hàn - âm,  phải phối hợp với gừng thuộc hỏa - dương. Thời ngày xưa hoàng thị của tôi,  cơm không có mà ăn. Thầy ở Pháp về nói toàn vịt luộc với nước mắm gừng. Thèm bỏ…

 Tôi thưởng thức bằng vị giác sau khi thị giác đă no,  khứu giác đă đủ,  cảm giác đă ṃn mỏi. Cảnh giác th́ không cần v́ bác Sa không thuộc Hồi giáo cực đoan nên tôi không sợ khủng bố sinh học. Miếng thịt đă tái đến không c̣n cảm giác sợ thịt sống,  bỏ vào miệng nghe ngọt ngọt,  chua chua…không qúa chua như nhà hàng làm,  thật. Cái ngọt tự nhiên của nước dừa và củ hành trắng không làm lợm giọng như bột ngọt. Rau răm the the,  cay cay ớt,  thơm thơm hành phi - đậu phộng rang gịn gịn. Cắn thêm miếng bánh phồng tôm rôm rốp…Thiên đàng và địa ngục gặp nhau trong màu hổ phách của Whisky. Lúc này chỉ sợ vợ kêu.  Ǵơ này anh ở đâu? Tôi tắt luôn cái điện thoại cầm tay,  cho chắc. 

Bác Sa ngồi nhâm nhi dưới bóng mát của giàn mướp. Những con ong cần mẫn say mật hoa mướp tận t́nh,  tôi say ḅ tái chanh như chúng. Ong đi hút mật về nuôi gia đ́nh ong - tôi đi nhậu nuôi ai? Không lẽ đi nhậu nuôi gia đ́nh tôi. Xây hạnh phúc gia đ́nh kiểu này là tiếp tay cho luật sư thêm giàu v́ tối ngày làm hồ sơ ly dị không kịp. Khi no nê tôi ưa nghĩ lung lắm! Những con ong cần mẫn sẽ bay về nơi đâu? Bác Sa về đâu khi hoàng hôn cuộc đời đă tắt? Tôi mong cho bác được đoàn tụ với bác gái theo diện ông bà ở chốn thiên thai có động hoa vàng hay một hang động nào đó trong dải ngân hà xa tít. Nơi vĩnh hằng của những nguời yêu nhau trọn vẹn như bác và bác gái. Tôi nh́n cảnh ông ǵa một ḿnh,  ḷng lang dạ sói cũng ui ui buồn. Nói chi ḷng tôi,  mới tới tầng ô trọc! Nhiều khi tôi cũng sợ cái lang bang trong tư duy tôi,  nhất là lúc ba hột đắng,  uống hoài hóa ngọt. Uống như uống nước Ngọc tuyền / Từ đầu tiên mộng tới phiền muộn sau - BG. Để phá tan sự im lặng,  tôi hỏi bác Sa.

"Bác ạ! Con ḅ ăn cỏ nên thịt nó lành,  hiền. Người ta ăn thịt ḅ sao chỉ thấy lành chanh,  lành choi…!? "

"Con ḅ ăn xong,  nó biết nhai lại - con người th́ không!"

" Vậy có thể nói.  con heo ăn tất cả của thừa từ con người (cơm thừa canh cặn) nên nó động dục nhiều hơn động năo. Con chó ăn đến phế phẩm của con người nên tính nết nó cũng t́nh cảm,  nhớ dai,  thông minh… Nhưng dồn chó đến chân tường th́ quay cắn lại chủ. Phải vậy không bác?"

"Lư luận kiểu anh th́ tôi chịu! Tư duy của anh cần phải có một chút giáo dục nữa…tiếc là thời anh đi học th́ thầy giáo đi vượt biên hết rồi. Cái súc vật biện chứng như thế mà cũng nói ra được."

" Bác có thấy.  Con chó đầu đông thấy trộm nên sủa,  con chó đầu tây có thấy ai đâu…cũng sủa. Từ đó cụm từ  "chó hùa " ra đời để chỉ đặc tính loài chó. Trộm th́ cứ trộm v́ trộm biết chó sủa chó không cắn! Loài chó cắn chó không sủa tuyệt chủng theo đà tiến hóa của vạn súc vật. Nói theo di truyền học,  loài chó cắn không sủa c̣n chăng chỉ là một gien lặn. Bao ǵơ có đột biến gien th́ cháu không biết. "

Bác Sa cười rồi ngồi thừ ra đấy. Bác ấy thường như vậy. Rượu vào mà lời không ra,  không biến những gịng suy tưởng thành lời. Có lẽ trong con người sau nhiều thăng trầm,  bi hài  của cuộc đời chỉ có thầm lặng là tử tế! Tôi không muốn bác ấy buồn v́ những chuyện đă xưa như trái đất nên bắt chuyện trên trời dưới đất - vô thưởng vô phạt. Tôi hỏi thăm những người muôn năm  cũ,  bác ấy cũng không muốn nói. Chỉ ấm ớ như tôi không phải đối tượng có thể hiểu được những người tạm gọi là Anh em nhà Karamazov với bác. Bác Sa lại kể chuyện cho tôi nghe với ư ǵ không rơ!

"Ngày xưa ,  ông thầy tôi kể. Người tiểu đội trưởng dẫn mười hai người lính của ḿnh đi tuần. Không may lọt ổ phục kích của địch,  không may hơn là chỉ c̣n ḿnh anh ta sống sót trở về. Người tiểu đội trưởng đến tŕnh diện ông Đại đội trưởng - báo cáo tổn thất,  tŕnh bày chiến sự… Người tiểu đội trưởng nói với cấp trên.  Lỗi tại tôi bất cẩn tạo nên tổn thất cho đơn vị. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm,  tôi xin sẵn sàng thi hành mọi h́nh thức kỷ luật. Người Đại đội trưởng nh́n anh ta giây lát…ông ấy nói.  Anh lên bệnh xá của đơn vị khám sức khỏe lại. Không bị ǵ th́ cũng nghỉ ngơi ba ngày. Tôi sẽ giao cho anh mười hai người lính khác. Nhưng anh phải nhớ là đừng vấp một mô đá hai lần. "

*

Anh thấy đấy,  sự vấp ngă ở đời là điều không tránh khỏi. Người không khuyết điểm chỉ là một kẻ lười biếng không hơn không kém,  th́ lại thường công thành danh toại. Kẻ xông pha chỉ rước họa vào thân. Người tài đức lănh đạo những người chính trực c̣n không thắng,  th́ những kẻ vơ mồm mưu cầu ǵ đại sự? Không vấp một mô đá hai lần th́ mấy ai?! Và thường là cái vấp lần sau trầm trọng hơn lần trước. Tôi đi vào quân ngũ như đi chơi th́ xá ǵ chuyện đi qua biển. Nên ǵơ mới ngồi đây thèm nắng quê nhà. Chẳng ai cấm tôi về,  nhưng đường về quê xa lắc lê thê…không khéo lại là chuyện vấp mô đá lần thứ ba th́ chết không nhắm mắt. Anh c̣n trẻ th́ đi đứng cẩn trọng. Đừng đi ngang về tắt rồi ân hận sau này. "

Mặt trời lặn nẻo ngàn. Chai rượu cạn như mọi cuộc vui đều phải tàn. Tôi nói với bác Sa.  Uống xong ly rượu cùng nhau / hẹn rằng mai sẽ quên nhau muôn đời.  Ong Bùi Giáng viết câu thơ tri kỷ ấy cho muôn đời sau. Bao ǵơ bác Sa gặp ông ấy,  cho cháu gởi lời kính bái tiên sinh. Bác Sa cười tiễn tôi ra về,  mặt trời đă khuất. V́ sao hôm cô đơn trên bầu trời chứng dám cho cuộc chia tay lần cuối. V́ tôi không bao ǵơ c̣n được ngồi với bác ấy lần nào nữa. Những lần gặp sau này trong nhà thương,  bác ấy chơi với một rừng ống nhựa… Viết lại đây - buồn lắm! Cũng đâu cả năm trời,  bác Sa nằm trong bệnh viện  - ngày một héo tàn cho đến khi về với cát bụi. Ngày giỗ bác Sa,  tôi ngồi uống ly rượu với anh con rể của bác ấy. Nh́n cái Tuyệt t́nh cốc đă biến thành cái storage mà ḷng buồn theo t́nh nghĩa xa xưa. Không c̣n những dây mướp,  dây khổ qúa…Những con ong cần mẫn  đă bay về nơi đâu?  Nắng chan chứa vườn sau… Mong cho những linh hồn đọa đầy của một thời kỳ lịch sử được ngàn thu yên giấc trong cơi vĩnh hằng. Đừng vấp một mô đá hai lần. Bây ǵơ th́ bác ấy đă thực sự đi qua điều đó!

PHAN

 

Nguồn : Việt Báo Online

Bài số 1183-1795-503-v2220107

*

Tác giả là một nhà báo, phụ trách mục "Chuyện Vỉa Hè" trong Ca Dao Magazine ở Dallas, đă góp nhiều bài  viết về nước Mỹ đặc biệt. 

*

góp hương

art2all.net