|
PHAN THỊ HIỆP THÀNH
BUỔI BAN SƠ
Tặng chị Viên và cậu Hùng với tất cả
Mẹ viết thư này không biết các con có
đọc được không vì mẹ viết bằng tiếng Việt. Cách đây ba mươi năm, ông bà
Nội, Ngoại khi viết thư cho ba mẹ chỉ nhắn một câu: ’Nhớ dạy các cháu
học tiếng Việt’, và mẹ đã có ít nhiều tài liệu viết cho các con bằng
tiếng Việt, mẹ đã cố gắng dạy tiếng Việt cho các con khi các con còn nhỏ.
Nhanh quá đi mất, đã 30 năm qua ở
Hoa-Kỳ, mẹ đã chưa nói rành tiếng Mỹ, và các con chưa nói rành tiếng
Việt. Mẹ không thích gọi xứ sở Hoa-Kỳ là tạm dung vì ba mẹ và các con sẽ
ở đây cho đến tận cuối đời. Các con đã lớn lên, sinh sống tuổi trẻ ở đây,
ăn uống, học hành, ảnh hưởng văn hoá, nếp sống ở đây. Mẹ ở đây còn lâu
hơn mẹ ở Việt Nam nên mẹ không chấp nhận Hoa Kỳ là tạm dung. Mẹ chấp
nhận Hoa Kỳ là ‘Xin nhận nơi này làm quê hương', vì mẹ có quê hương sinh
quán là Việtnam và quê hương sinh sống là HoaKỳ. Về quê hương sinh quán
ba mẹ đã có cơ hội đưa các con về thăm và mình đã có nhiều kỷ niệm đẹp.
Hy vọng sau này gia đình mình còn nhiều dịp để về thăm nữa.
Mẹ đã có cơ hội đưa các con thấy tận
mắt nơi mà con tàu buôn nhỏ nhổ neo rời bến ngày 28 tháng Tư năm 1975 để
gia đình mình đến một nơi xa xăm là Singapore. Mẹ không muốn sống với ký
ức, hoài niệm, vì khối óc cuả mẹ rất giản dị, không muốn chất chứa những
gì không phải hôm nay. Mẹ chỉ muốn sống vớI hiện tại mà thôi.
30 năm qua ở Mỹ, thế mà đã hết một
nửa cuộc đời của mẹ. Ngày đó mẹ chỉ 28 tuổI thôi. Hành trang của mẹ chỉ
có một tình yêu. Tình yêu gia đình của mình. Bây giờ nhìn lại mớI thấy
tình yêu có một sức mạnh vặn năng tuyệt đối. Mẹ đã nghe lời ba, không kể
nguy hiểm gian nan cùng đi trên chuyến tàu buôn nhỏ trên biển ngàn sóng
gió, vượt đại dương để tiểu gia đình mình được sống. Tình yêu thương đã
làm cho dì V. không ngần ngại buộc con trên lưng để gặp đắm tàu hay tai
biến dì sẽ bơi mà cứu con. Tình yêu đã làm cho cậu H. đi vớI ba mẹ để
giúp đỡ khi sức khoẻ của ba không được tốt. Tình yêu đã làm cho mẹ thức
trắng nhiều đêm đánh điện thư về Việtnam và biết chắc những món qùa gởi
về gia đình nhận đầy đủ. Con ơi, chỉ có tình yêu chân thật mớI làm cho
suy nghĩ và hành động mình không sai quấy mà thôi. Tình yêu đã làm cho
ba mẹ có bao nhiêu tiền dành dụm được từ việc làm đã gởi về giúp đỡ gia
đình trong những năm xáo trộn 1975 và về sau. Con có biết không, khi mớI định cư gia đình mình đến Florida. Mình có cảm tình với không quân là binh chủng hào hoa nên đi định cư dưới sự bảo trợ của Không quân Hoa Kỳ. Phải cám ơn dì lanh lợi, thông hiểu tiếng Anh, mình chỉ ở trong trại chuyển tiếp không đến một tuần từ Phi Luật Tân cho đến Mỹ.
Căn cứ Eglin Air Force Base nhỏ.
NgườI ta làm lều vải trong rừng và cứ mỗi lều có 12 ngườI ở. Căn cứ chỉ
nhận 5,000 người tốí đa. Hồi đó đi sắp hàng lấy đồ ăn thật dài, có khi
phải sắp hàng cả hai tiếng đồng hồ mới lấy được thức ăn hay lâu hơn thế
nữa. Và trong những lần sắp hàng mình lại biết được có một số ngườI đòi
về Việtnam để sau này bị ngồi tù. Có nhiều ngườI lấy đồ ăn thật nhiều,
nhiều hơn khả năng gia đình họ có thể tiêu thụ, và cuối cùng đồ ăn không
hợp khẩu vị vì không có nước mắm nên đã đổ vào thùng rác. Ban đêm, những
con rắn hổ sọc đen, hay con rắn lục sọc đen đã vào thùng rác ăn thức ăn.
Buổi sáng sớm ngườI ta đổ rác, chúng nó ngóc đầu dậy rất dễ sợ. Tại lều
hành chánh ngườI ta đã treo hai con rắn dài hơn cả thước tây để cảnh cáo.
Hồi mớI đến định cư ở Florida thì
khỏang hai tháng sau ba có việc làm cho đài truyền hình ở Tupelo,
Mississippi. Mẹ đi may cho hãng áo quần thời trang Rosato’s. Nhiều khi
đi làm nước mắt chảy dài, mình có bằng cấp ở Việt nam mà sao ra nông nỗi
này. Con lúc ấy còn quá nhỏ. Mẹ gửi con vào nhà trẻ cuả Mỹ. Con học nói
tiếng Anh trước khi nói tiếng Việt. Tụi con nít ở đây cứ gọi con là
Chinese, mới thấy cái gốc kỳ thị từ trong trứng nứơc.
Bản nhạc mẹ thích nghe và thấy hợp
vớI tâm trạng mình lúc đó là bản nhạc ‘My land is your land’ do John
Denver hát. Giọng của ông trầm, ấm, gợi cảm vô cùng, như chứa chất tâm
sự cuả mình trong đó. Khi ông chết, mẹ vô cùng thương tiếc.
Cứ 5 giờ sáng mẹ thức con dậy, cho bú,
thay áo quần để chuẩn bị cho ba đem vào nhà trẻ lúc 6 giờ. Mẹ đi làm lúc
6:30 sáng, đi theo vớI bạn trong hãng. Mẹ may rất giỏi, nhờ sự suy nghĩ
cuả mình, mẹ may rất nhanh và làm rất nhiều tiền so với mấy người bạn
làm lâu trong hãng. Lòng tỵ hiềm cuả ngườI làm chung việc đã nổi lên. Cô
Annie đã cho đệ tử của nàng đem về cho cô những bó hàng nhỏ dễ may, còn
những bó lớn nặng nề để lại cho mọi người. Ông kỷ sư cuả công ty phải
đến ngồi bên cạnh mẹ quan sát để nghiên cứu phương pháp vì chỉ có Annie
và mẹ là đạt đựơc mức production mà thôi mặc dù mẹ chỉ làm có một tháng.
Mức production có nghiã là mình phải may tối thiểu 820 cái quần thuộc
đường sideseam bất kể quần đó lớn hay nhỏ, vựợt quá mức đó thì mình được
ăn tiền phụ trội gấp rưởi. Tuần nào mẹ cũng mua áo quần mới theo gía
giảm thiểu. Cuộc sống chỉ lao động tay chân nhưng vô cùng thoải mái và
dư tiền. Đời sống vừa ổn định dược vài tháng thì có tin ba bị thất
nghiệp vì chưa có quốc tịch Mỹ nên không thể làm về truyền thông. Lo quá
đi thôi.
Gia đình mình dọn về Columbus, ba có
việc làm không bị gián đoạn. Mẹ đi học ở trường 'W’ dành riêng cho nữ
sinh viên. W là chữ tắt của Women. Mẹ vẫn đi làm trong hãng, sớm thức
dậy khi mặt trời chưa mọc. Mẹ đi học, đi làm nên rất bận rộn. Thứ Bảy,
Chủ Nhật thì bạn ở trường Đại Học rủ đi làm thâu ngân trong tiệm
hamburger. Sợ nhất là sau những buổi đấu banh, hai ba chiếc xe bus chở
học trò vào mua đồ ăn. Học trò nói nhanh, tiếng Anh mình chưa rành để
lấy order, nên sợ lắm.
Cuộc đờI mẹ hoàn toàn cô đơn như số
tử vi đã nói. Gia đình mình dọn về Columbus một mình thôi vì cậu và dì
đều có việc làm ổn cố. Lúc đó mẹ có thai em và bị bệnh. Mẹ đã chuyển
bụng đẻ khi đang làm bài luận văn thi vào dịp lễ Tạ Ơn. Chỉ còn 5 phút
là hết giờ nhưng mẹ vẫn ngôì lại chưa nạp bài. Tội nghiệp bà giáo đã
phải chở mẹ vào bệnh viện. Hồi đó chưa có hệ thống 911. Để không muốn
nguy hại cho mẹ và con, bác sĩ đã mổ và chuyền cho mẹ mấy bì máu, từ đó
mẹ cảm thấy mình có dòng máu nóng của Mỹ trong người, ba vẫn cứ cườI cho
là mẹ tưởng tượng. Hồi đó chưa có hệ thống ultra sound để soi con trong
bung.
Tục ngữ mình nói ‘Rậm ngườI hơn rậm
cuả.Trong những lúc nguy kịch như vậy mớI biết có bà con thân thích bên
cạnh vẫn hơn. Bà hàng xóm Ralston thương mẹ lắm. Bà qua thăm em bé mớI
sinh và tìm người nuôi đẻ cho mẹ. A, thì ra phong tục cuả họ cũng giống
cuả mình. Chị ngươì làm da đen không có xe, nên mẹ phải đưa đón tới nhà
để dọn dẹp, cũng là một bất tiện, mà không dám nói sợ mất lòng. Bà
Ralston thương con lắm và bà xưng với con là grandma.
Cuộc sống hơi bắt đầu ổn định, và
mình bắt đầu có những chuyến đi chơi ngắn vào cuối tuần, như đi Memphis,
Baton Rouge, shrimp festival, đi thăm ngôi nhà của Elvis Prestley... rất
thoải mái. Chiếc xe của mình do bà baỏ trợ bán lại năm mươi đồng và
không được lái quá 50mph.
Vui chưa được mấy chốc, thì những thư
từ ở Việt nam gởI qua cho biết tình hình càng ngày càng thắt chặt. Ông
bà nộI và ngoại phải về vùng quê làm rẫy. Các dì phải đi thủy lợI, bùn
lên tận ngực, ở trong bùn suốt ngày, mặc dù mới sinh em bé. Các dì là
cựu công chức phải đi thuỷ lợi đào mương dẫn thuỷ nhập điền, việc mà họ
không bao giờ làm. Ông ngoại bị mảnh lựu đạn găm vào bắp chân, lòng mẹ
đau như cắt. Ôi thờI cuộc đổI đời rồi. Đổi đời mẹ, đại gia đình mẹ và
Việt nam thân yêu.
Khi mẹ có dịp so sánh thì thấy đời mẹ
dù làm lao động cũng tốt hơn đi đào thuỷ lợi trong bùn. Mẹ có cơm ăn, áo
mới mặc hoài và còn dư gởI về giúp, tuy chẳng giàu, nên mẹ chấp nhận lấy
đó làm niềm vui. Mẹ đã thay đổi tư tưởng mình từ tiêu cực sang tích cực
và lo lắng săn sóc các con và gia đình không buồn rầu ủy mị.
Thành phố mình ở chỉ có ba gia đình
người Việt mà thôi, gia đình bà vợ ông cựu đại úy ở nhà, được nhà thờ
giúp vì họ có tới 5 ngườI con, gia đình anh cựu Sĩ Quan Không Quân độc
thân đi làm việc cắt thịt bò và gia đình mình. Cũng ít liên lạc vớI nhau
vì ai nấy đều bận rộn với việc làm của mình và ở cũng xa nhau.
Hãng mẹ làm việc đông ngườI, nên
những lễ lớn bao giờ cũng ăn uống linh đình, được tặng gà tây vào dịp Lễ
Tạ Ơn. Nhân viên thì tặng quà cho nhau. Và thành phố hay có những cuộc
duyệt hành rất ngọan mục. Mình đã từ từ du nhập vào xã hộI chứ không
đứng bên lề cho là tạm dung nữa. Vì ảnh hưởng này gia đình mình tổ chức
Lễ Tạ Ơn và Christmas tặng qùa mặc dù gia đình mình là đạo Phật. Tuy
nhiên mẹ thoát được áp lực của họ đạo ở vùng Bible Bell cũng là một
chuyện đáng kể trong đời. Tại Florida, khi bà bảo trợ biết mình không
muốn rửa tộI thì bà gây sự vô cùng. Ánh mắt bà như một ngọn đèn pha, một
ngọn lửa có thể thiêu cháy tất cả. Kinh khủng lắm. Nước mắt mẹ chảy dài
và mẹ đã trả lờI cho bà biết là gia đình tôi theo đạo Phật và tôi đến Mỹ
để được hưởng tự do tín ngưỡng. May chỉ ở nhà bà có một tháng và ba có
việc làm sau đó. Bao nhiêu tiền hộI USCC cho 300 đồng mỗi người đã được
bà thanh toán sòng phẳng thành ra cũng dễ chịu cho mình. Chỉ còn lại 67
đồng bà đưa lại cho ba, trong đó mình mua chiếc xe hơi cũ của bà vớí giá
50 đồng.
Cuộc đời là một chuỗi dài vui buồn
lẫn lộn. Mình đã dồn đủ tiền để mua được chiếc xe mới rồi. Khi biết là
mình sẽ trả bằng tiền mặt, thì chủ bán xe lại còn bớt cho thêm 200 đồng
và mình đã có chiếc Ford Fairmont rất đẹp để lái các con cho an toàn.
Tin tức trên đài turyền hình cho biết
ở Texas có đông ngườI Việt định cư, nên gia đình mình một lần nữa dọn về
Texas. Mình đã mua căn nhà mới đầu tiên năm 1977 trong khu vực mớI phát
triển có 6 gia đình Vietnam qua sự lanh lợi khôn ngoan của bác Lạc giới
thiệu, và dọn vào năm 1978. Mẹ và ba vẫn làm việc không ngừng, ba tin
tưởng rằng phải làm việc và trở thành công dân tốt. Trong chiều hướng đó
ba đã cho các con học hỏi tất cả những gì mình có thể chi phí được. Con
đã chiếm hạng nhất của Tarrant County trong Spelling Bee, mặc dù mình
không phải dân Mỹ chính gốc, mới đến lập nghiệp. Các con đã tham dự rất
nhiều việc thiện nguyện làm lợi ích cho cộng đồng, là một công dân tốt,
như Ba ước muốn.
Các con cố gắng để thế hệ kế tiếp của
các con có những công dân tốt. Và các con đừng quên, dù ở đâu, nơi nào,
hoàn cảnh nào bao giờ cũng lấy đạo đức làm đầu, niềm tin để hướng lên và
đừng quên mình là ngừơi Việt.
Thư đã dài, mẹ kể cho các con nghe
buổI ban sơ của ngườI tỵ nạn cực khổ như thế đó. Mẹ nhớ tục ngữ mình có
câu : Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi,
Mà khó, vì lòng ngườI ngại núi e sông.
Hãy cố gắng vương lên,đừng e ngại
nghe con.
Thương các con: Mẹ,
Phan thị Hiệp-Thành
|
Các
con thân mến: