Hoàng Tá Thích

CHUYỆN T̀NH HÀN MẠC TỬ

MỐI T̀NH MANG XUỐNG TUYỀN ĐÀI CHƯA TAN

( Tặng những ai thường quan tâm t́m hiểu về mối t́nh của Hàn Mạc Tử

trong bài thơ "Đây Thôn Vỹ Dạ")


 

Câu chuyện về mối t́nh thầm kín của H.M.T và bài thơ "Đây thôn Vỹ Dạ" tuy là câu chuyện quá cũ, nhưng luôn luôn là đề tài t́m hiểu cho rất nhiều người muốn biết rơ tường tận. Thật ra, cũng đă có khá nhiều bài viết của những tác giả có mục đích làm sáng tỏ vấn đề, nhưng v́ đó là những bài viết chỉ được đăng tải trên những tạp chí có tính cách "địa phương" nên không được phổ biến rộng răi. V́ vậy mà chúng ta cũng nên mừng là cô Hoàng thị Quỳnh Hoa, cháu ruột của cô Hoàng Thị Kim Cúc đă bỏ th́ giờ để biên soạn,cho ra mắt cuốn "Lá trúc che ngang" với những tài liệu gia đ́nh c̣n lưu giữ của nhân vật chính trong câu chuyện t́nh nầy, tưởng không c̣n ǵ rơ ràng hơn.

Tuy nhiên,trước đây tôi vẫn mang trong ḷng một điều thắc mắc, không hiểu tại sao những người không những là có tiếng tăm trong giới văn học, lại c̣n là những người bạn thân của Hàn Mạc Tử như Quách Tấn, Trần Thanh Mại, hoặc ngay cả em ruột của Hàn Mạc Tử là Nguyễn Bá Tín mà lại có thể cho độc giả những tin tức hoàn toàn sai lạc về câu chuyện nầy như thế. Và cũng v́ uy tín của những người làm văn học đó mà đă làm cho những người khác hiểu sai hoặc không ngừng thắc mắc về câu chuyện t́nh nầy.

Lúc c̣n sinh tiền, chính chị Hoàng Thị Kim Cúc, người chị ruột của tôi cũng đă từng thắc mắc và lên tiếng phàn nàn Quách Tấn về những tin tức sai lầm nầy, nhất là chuyện Hàn Mạc Tử đă từng cầu hôn chị Cúc, nhưng gia đ́nh đă từ chối v́ không môn đăng hộ đối, và nhất là ông cụ thân sinh của chúng tôi coi thường những văn nhân thi sĩ... và c̣n có người cho rằng v́ thế mà sau khi biết chuyện Hàn Mạc Tử yêu chị tôi, ông cụ đă vội đưa chị Cúc về Huế. Những tin tức đó không những sai lầm mà c̣n có phần đụng chạm đến gia phong họ Hoàng, v́ cụ thân sinh của chúng tôi không hay biết ǵ về chuyện nầy và cũng không bao giờ có thành kiến ǵ với giới văn nhân thi sĩ cả, v́ chính ông cụ cũng là một người thích thơ văn.

Mới đây t́nh cờ đọc cuốn Hàn Mạc Tử của tác giả Trần Thanh Mại xuất bản năm 1942, nghĩa là chỉ một thời gian rất ngắn sau khi Hàn Mạc Tử qua đời, tôi mới nhận thấy một điều: chính Trần Thanh Mại, một người rất thân thiết với Hàn Mạc Tử cũng không biết chút ǵ về câu chuyện và về con người mà Hàn Mạc Tử đă trao gửi một t́nh yêu đơn phương cho đến lúc qua đời. Trong chương:" Những người đàn bà đă kinh qua cuộc đời Hàn Mạc Tử, Trần Thanh Mại đă cho rằng bài thơ " Ở đây thôn Vỹ Dạ chỉ là cảm hứng của thi nhân khi nhận được một tấm h́nh của một cô nữ sinh ở Huế gửi tặng mà viết ra. Thế th́ tại sao ông có thể nói đến cô nữ sinh nầy là một người đàn bà đă kinh qua cuộc đời Hàn Mạc tử? Điều đó chứng tỏ ngay cả Trần Thanh Mại cũng không được Hàn Mạc Tử thổ lộ tâm sự ǵ về mối t́nh thầm kín của ḿnh cả mà chỉ phong thanh mà thôi.

Chỉ một chi tiết như vậy làm cho tôi mới nghĩ ra một điều: Tất cả những t́nh cảm thầm kín của ḿnh, Hàn Mạc Tử chỉ thổ lộ với một người duy nhất là Hoàng Tùng Ngâm, là người bạn thân và cũng là người em họ của chúng tôi. Sau nầy, chính Hoàng Tùng Ngâm cũng đă thú nhận không bao giờ dám kể rơ với người chị họ của ḿnh về tâm sự của Hàn Mạc Tử cả, v́ gia phong nghiêm nhặt kín cổng cao tường của bác ḿnh. Có lẽ chính Hàn Mạc Tử cũng biết rơ điều đó, nên giữ măi mối t́nh đau khổ trong ḷng, không muốn thổ lộ cùng ai khác. Cho đến khi thấy Hàn Mạc Tử bệnh t́nh trầm trọng có thể ra đi bất cứ lúc nào nên Hoàng Tùng Ngâm mới yêu cầu chị Cúc gửi cho Hàn Mạc Tử một tấm h́nh để an ủi một kẻ si t́nh sắp sửa ĺa đời. Đúng ra, Hoàng Tùng Ngâm chỉ yêu cầu bà chị gửi cho người bạn bất hạnh của ḿnh một cái ǵ đó chứ không gợi ư hẳn là một tấm h́nh.

Có lẽ Hàn Mạc Tử cũng không để lại cho Quách Tấn một chút tâm sự ǵ của ḿnh, v́ thế mà chính Quách Tấn là người được Hàn Mạc Tử giao phó những bút tích của ḿnh trước khi ĺa đời cũng chẳng biết rơ về mối t́nh nầy. Và nếu Quách Tấn không biết th́ chắc chắn Trần Thanh Mại cũng không biết và ngay cả người em ruột của Hàn Mạc Tử là Nguyễn Bá Tín cũng không biết và lúc đầu đă hồ đồ quả quyết rằng tấm h́nh chị Cúc gửi cho Hàn Mạc Tử là bức chân dung của chị ấy. Tóm lại, ngoại trừ Hoàng Tùng Ngâm ra, mọi người kể cả bạn bè thân thiết khác của Hàn Mạc Tử, đều chỉ phong thanh mối t́nh si nầy và nhân đó, thêu dệt thêm đôi phần cho câu chuyện thêm thi vị mà thôi. Và Hoàng Tùng Ngâm, tuy là bạn rất thân của Hàn Mạc Tử, nhưng v́ không ở trong giới văn nhân thi sĩ, nên cũng chẳng thổ lộ cùng ai.

Điều nầy tôi nghĩ ra hơi muộn màng, nhưng cảm thấy rất chính xác. Chỉ tiếc là chị Hoàng Thị Kim Cúc, nay đă không c̣n để được nghe một lời giải thích của tôi và nếu có thể nghĩ ra điều nầy th́ có lẽ chị c̣n cảm khái cho mối t́nh của người thi sĩ kia hơn nữa, và chị cũng sẽ không cần phải trách những người đă vô t́nh xuyên tạc sự thật về câu chuyện kia. Riêng tôi, từ khi nghĩ ra điều đó, đă cảm thấy rất thoải mái trong ḷng.

Nói đến đây, chính tôi cũng vô cùng cảm khái cho con người tài hoa bạc mệnh kia, đă ôm chặt một mối t́nh si mà có lẽ "mang xuống tuyền đài" cũng không bao giờ có thể nào tan được.
 

Hoàng Tá Thích
 

 

Trang Hoàng Tá Thích

 

art2all.net