HOÀNG THỊ BÍCH HÀ

 

 

ANH TÔI

 

Tôi có một người anh cá tính, hoang nghịch trổ trời mà lên. Từ nhỏ, thích trèo cây trong vườn. Có bữa leo phải cành ổi gịn bị găy, thế là anh rớt xuống nghe uỵch một cái như trái mít rụng. Anh đau điếng cảm giác rêm ram cả mạnh sườn. Anh sợ quá nằm im một lúc, nghĩ bụng chắc ḿnh chết rồi! Mở mắt ra, giơ chân tay thấy c̣n ngọ nguậy được. Vậy là chưa chết lại phủi đất ḷ ṃ ngồi dậy (như chưa hề có cuộc chia ly). Anh chạy vô nhà thấy tôi ngồi chơi đồ hàng bên cửa sổ hỏi:

- Ê lúc năy mi thấy tau té không?

- Anh có té à, em nghe bịch một cái, tưởng trái mít rụng chơ!

- Mít mô mà rụng tau té đó, đừng méc mạ nghe!

Con nít trong xóm có tṛ chi là anh tham gia tṛ nấy như thả diều, rượt nhau, bắn bi,…Nghe nói bắt chuồn chuồn cho cắn rốn để biết bơi. Vậy là lũ bạn bắt chuồn chuồn rồi vén bụng lên cho cắn xong rồi cùng cả nhóm bạn trong xóm ùa xuống bến nhưng chưa bơi được sải nào đă ch́m nghỉm. Nhờ có anh bạn chụp tóc kéo vô, may không thôi chết. Sau về nhà ngồi ngẫm nghĩ chắc tại con chuồn chuồn kim cắn nên chưa hiệu nghiệm. Phải là con chuồn chuồn voi mới được. Vậy là trưa trời nắng gắt thế mà cũng lội từ vườn cây ra đến biền mà bắt cho được con chuồn chuồn voi. Cho cắn rốn sao mà nó ngoạm cho một miếng tươm máu rồi tự động viên không hề hấn chi miễn biết bơi là ok. Sau đó rủ tụi bạn xuống bến bơi nhưng vừa thả chân, thả tay ra khoát khoát vợi vợi vài cái cũng lại cũng ch́m nghỉm. Nhưng lần này rút kinh nghiệm chỉ bơi chỗ nước ngang bụng nên không sao!

Suốt ngày giỡn nhau, chạy đuổi khắp xóm, khắp làng. Đến giờ cơm, tôi có nhiệm vụ đi t́m anh về ăn mà kêu như kêu đ̣ vậy. Đi coi đá banh th́ về tận làng bên gặp trời mưa chạy về bao nhiêu lần ướt lóp ngóp như chuột lột. Mẹ tôi nói, anh mi trên đầu có cái xoáy trâu nên hoang nghịch rứa chơ t́nh cảm lắm. Quả có vậy. Ai mà chọc em là không được với anh mô nghe! Thương em lắm! Mà tui th́ chúa nhơng nhẽo v́ con út mà! Biết trong nhà ai cũng cưng. Suốt ngày đ̣i anh làm đồng hồ lá chuối, lá dừa... rồi bắt anh hái dâu, hái ổi hay thanh trà vào gọt ăn. Lúc th́ bảo bắt cào cào, châu chấu, chán rồi th́ bảo anh làm thuyền giấy, múc thau nước bỏ vào cho thuyền trôi. Nhiều lúc anh nổi cáu:

-Tau phát mệt với mi rồi nghe con tê!

-Mạ ơi chơi với hắn con mệt quá! Con chạy đi chơi đây!

Nói rồi dông thẳng một mạch nhưng đi đâu, kiếm được cái ǵ hay, trái ǵ ngon cũng để dành cho em:

-Tau trèo cây té, đừng méc mạ nghe! (có ư hối lộ)

Có bữa, anh tui bị mấy đứa xóm bên bao vây. Thằng mặc áo bun xanh nói:

-Ê mi có đứa em mủm mỉm giống con búp bê, mai mốt lớn gả cho tau nghe! Hứa đi tau khỏi kêu tên ba mạ mi là K V, không tôi tau réo ń.

Thế là anh giơ nắm đấm lao vào thằng mặc áo bun xanh bớp hắn mấy phát nhưng cũng bị nó quần lại tơi tả không kém. Khi tui chạy tới la lên méc mạ mới buông nhau ra mà chạy về. Đầu sưng cả cục u to như trái chanh. Về mẹ tôi lấy xác chè xanh, thêm ít muối bóp trán cho ấy. Vừa làm vừa giảng giải thế nọ thế kia được vài ngày cũng chứng nào tật nấy. Trời mưa th́ chạy đi tắm mưa, đi giẫm nước mưa về nước ăn chân ngứa khóc ỏm tỏi, mẹ tôi phải nướng trái khế chua cho ấm rồi biểu anh đạp chân vào, vài ngày là khỏi.

Anh học giỏi đều các môn. Mẹ tôi bảo anh kèm cặp em kẻo mạ bận việc quá không coi sóc được việc học của em.

Lúc bắt đầu học chữ, anh viết mẫu rồi bảo tôi viết theo. Tôi lóng ngóng đưa nét bút cong quẹo không ra chữ. Anh tôi phải cầm tay tôi đưa từng nét. Sau thời gian hai tháng hè tôi biết đọc biết viết trước khi tới trường. Những lần anh ḍ bài, tôi đọc không thuộc là bị cốc một cú trên đầu kèm theo câu mắng:

-Học dốt như mi mai mốt lớn không có thằng mô rước.

Bị cốc một cú trên đầu, thực ra th́ cũng không đau mấy. Nhưng tôi cố t́nh khóc ít mà ré thật to để cho mạ biết, thế nào anh cũng bị la.

- Dạy em mà cứ mắng hắn rứa con. Phải chỉ vẻ em từ từ, đừng để em khóc mà mạ xót.

Rồi anh đổi giọng ngọt như đường:

- Thôi, học đi chút nữa anh ḍ lại, nếu thuộc mai anh về ghé chợ Đông Ba mua cho em cái kẹp nơ hồng. Cài lên tóc e em tui xinh lắm!

Khi anh vào học trường Hàm Nghi trong Thành Nội, ở nhà hoang nghịch là vậy chứ tới trường cũng được bầu làm lớp trưởng như ai. Anh học rất tốt các môn tự nhiên. Rồi anh thi đậu vào Quốc Học. Lúc anh mới nhập trường, nhận bảng tên về đeo đi lui đi tới mấy ṿng trong sân rồi hỏi tôi:

- Thấy bảng tên QH oai không? Mi lo học đi mai mốt phải thi đậu QH như anh rứa nghe không?

Lên đệ nhị cấp rồi anh bớt hoang nghịch hơn, chú tâm vô bài vở của ḿnh và kèm cặp em út học hành.

Thế rồi anh được du học ở Hoa Kỳ theo chuyên ngành vận tải hoa tiêu. Hết thời gian học tập, anh về nước làm phi công thuộc bộ phận vận tải hàng không ở Tân Sơn Nhất, rồi anh cưới vợ, chị là người miền Tây.

Ba năm sau, do những biến cố khách quan nên anh đưa vợ con qua định cư ở Tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Số là trước khi đi du học anh tôi được học tiếng Anh 1 năm tại G̣ Vấp nên quen bạn gái người miền Tây. Anh nói với mẹ tôi là lấy vợ xa cho chắc, chứ ở nhà cứ đi ra ngơ là gặp bà con. Trong phường xóm dính vô ai nghe nói cũng họ hàng hết. Bởi vậy cứ ra đường gặp ai cũng phải chào: Thưa anh, thưa o, thưa chú…Mà không biết họ có nghe không. Cũng chẳng đợi họ trả lời. Nhưng nếu không chào là sẽ có có người nhắn về với mẹ tôi ngay.

Thế rồi, khi tôi lập gia đ́nh, anh tôi cũng đưa mẹ tôi qua ở với anh để phụ chăm cháu. Lúc này anh chị sinh bé Đan Thanh.

Anh xin làm ở nhà máy sản xuất máy cày tại TP Chicago (thuộc tiểu bang Illinois). Nhà máy này mỗi ngày sản xuất 150 chiếc. Nhân viên khoảng 40 ngh́n người, trong đó người Việt khoảng 100 người. Anh làm việc trách nhiệm và có nhiều sáng tạo nên được trả lương gấp rưỡi so với đồng nghiệp của anh. Ngoài ra c̣n thưởng và các phụ cấp khác. Cứ 2 tuần anh lănh lương 1 lần, tiêu chuẩn 4 h bệnh, 1 tháng có 8 h bệnh và 1 năm có thêm kỳ nghỉ…Công việc đang trôi chảy, anh làm được 5 năm ở đây th́ nghiệp đoàn cứ đ̣i tăng tương 3 tháng 1 lần. Nên nhà máy phải tăng lương cho họ. V́ nếu không tăng họ sẽ đ́nh công. Lúc đầu sản xuất 150 chiếc/ngày. Sau hạ xuống 100 chiếc/ ngày… rồi chỉ c̣n 50 chiếc/ ngày nên sau này nhà máy tính toán thấy thua lỗ không đủ chi phí nên nhà máy đóng cửa. Anh tôi phải ăn lương thất nghiệp nhưng cũng đủ sống.

Ở hiền gặp lành, có một chị người Việt có chồng là người Mỹ ở gần nhà anh không biết lái xe, có biết lái nhưng ra đường cứ quẹo trái, quẹo phải tùy thích nên anh chồng sợ quá liền nói anh rảnh th́ nhờ anh qua kèm cho chị ấy. Sau 2 tuần, chị ấy lái xe được ngon lành. Chồng chị ấy mừng lắm! Anh chồng bảo anh viết đơn anh ấy sẽ tiến cử đi làm ở chỗ cơ quan anh ấy. Và may mắn thay, anh đă được vào làm việc ở một nhà máy của bộ quốc pḥng đóng tại một ḥn đảo thuộc bang này. Nhà máy có số lượng nhân viên là 20 ngh́n người nhưng người Việt chỉ có duy nhất một ḿnh anh tôi. Ở nhà máy này sản xuất xe tăng 113, súng M15 (súng trường), mặt nạ chống ngạt. Lương hướng ở đây và phụ cấp cũng khá, ngoài ra c̣n có phụ cấp thêm cho vợ anh $1000 / tháng. Chị xin đi làm thợ may ở hăng chỉ là đi làm cho vui, lương mỗi tháng chẳng là bao với khoảng $ 500 / tháng gọi là làm cho có. Đó cũng là lư do ra ngoài để giảm tiếp xúc với mẹ chồng. Mẹ tôi sinh trưởng trong gia đ́nh nề nếp xưa, thấm nhuần tư tưởng Nho giáo nên chuẩn mực từ lời ăn tiếng nói cho đến việc làm. Hai thế hệ sống cùng nhà, mẹ chồng- nàng dâu là vấn đề muôn thuở khó dung ḥa. Tuy nhiên ở đời vẫn có những cặp mẹ chồng, nàng dâu quan hệ rất tốt, rất thuận ḥa nhưng quả thật càng ngày càng thấy hiếm. Bên t́nh bên hiếu, anh đứng giữa thật khó xử. Anh hiếu thảo với mẹ và cũng rất yêu thương vợ con, chiều vợ hết mực. Tiền bạc làm ra anh cho vợ con xài thoải mái, không tiếc với vợ thứ ǵ nhưng sự đời nhiều khi không như ư muốn.

Năm 1989, chị dâu tôi bỏ nhà đi theo tiếng gọi t́nh mới. Anh lâm vào cảnh gà trống nuôi con. Anh đau khổ tột cùng, tưởng như sẽ gục ngă, nhưng anh hiểu là ḿnh phải sống không phải cho ḿnh mà sống v́ con. Nên anh gắng gượng làm lụng và nuôi con. Lo cho con đầy đủ, một gánh hai vai thay thế cả mẹ nó. Làm sao cho con đỡ thiệt tḥi nhất khi thiếu mẹ. Anh dành hết t́nh thương cho con. Thời gian trôi đi, bé Đan Thanh vào đại học, cháu đề nghị ba về Hawaii sống để t́m, thuyết phục mẹ về.

Năm 1991, anh thương con, nghe lời con xin nghỉ việc ở nhà máy của bộ quốc pḥng một công việc không dễ ǵ kiếm được ở Chicago. Anh về Hawaii xin vào làm ở một nhà hàng. Như vậy là bỏ một công việc ổn định ở Chicago mà về đây để lao động tự do là một việc mạo hiểm. Công việc vất vả nhưng anh hi vọng có cơ hội để gần chị, thuyết phục chị trở về. Lúc này, th́ anh cũng hiểu t́nh cảm như ly nước đă đổ đi khó ḷng hàn gắn nhưng v́ con anh mà gắng gượng níu kéo. Lại nói về anh t́nh nhân của chị th́ khi thấy anh tôi, anh ta rất ngạc nhiên và nói với anh tôi rằng:

- Tôi hoàn toàn là không biết cô ấy đă có gia đ́nh.

- V́ cô ấy nói với tôi là độc thân nên mới ra cơ sự này.

Nhưng chị vẫn không lay chuyển, không nhớ con, cũng không v́ nghĩa tào khang vợ chồng dù “một ngày nên nghĩa” huống ǵ đă có với nhau một mặt con, ḷng chị lạnh băng khi gặp anh. Thậm chí chị không thèm đến dự đám tang mẹ chồng (khi chưa ra ṭa li hôn th́ chị vẫn là dâu con nhưng chị đă không xem “nghĩa tử là nghĩa tận” để làm tṛn phận sự lần cuối với mẹ chồng). Sau bốn năm vô vọng, năm 1993 anh làm giấy li hôn với chị. Lúc này anh nuôi cháu Đan Thanh đă học xong đại học tài chính kế toán và đă có việc làm nơi đây.

Anh một ḿnh khăn gói về Texas. Nơi này, thời trai trẻ, lúc đi du học đă có thời gian anh thực tập ở đây. Bước đầu chân ướt chân ráo, anh thuê một pḥng trong khách sạn để sống một thời gian ngắn rồi tính tiếp. Tại đây có một chị phục vụ và đứa con trai của chị là người Việt. Hàng ngày qua câu chuyện, biết em ấy cần học tiếng Anh. Thế là anh dạy tiếng Anh cho em ấy. Mỗi ngày lúc rảnh em trai ấy chở anh đi chơi đây đó cho biết, t́m lại những người bạn. Anh cũng đă liên lạc lại được với một số bạn bè. Rồi anh ra ngoài thuê tạm một căn hộ để sống và bắt đầu cuộc sống mới ở đây. Làm lụng, tích cóp rồi anh cũng mua được nhà. Về Texas, anh thấy khí hậu ở đây ít lạnh hơn ở Chicago. Anh bảo bé Đan Thanh về sống dưới này nhưng cháu nói cháu quen ở Chicago rồi với lại công việc đă ổn. Nay cháu đă lập gia đ́nh và đă có một cháu trai kháu khỉnh. Như vậy anh cũng đă yên tâm phần nào về con cái.

Trong một lần anh dự đám cưới tại nhà người anh ở Oregon, cậu của người chị dâu thấy anh sống đơn chiếc nên đă giới thiệu cho anh một người bà con của ông ấy. Anh lập lại gia đ́nh với chị (chồng chị đă mất, nay chị sống với đứa con trai). Anh rất chiều chuộng chị. Mọi việc trong nhà từ A đến Z một tay anh đảm nhận. Lúc chị ngủ, anh cũng buông mùng, đắp mền cho chị rồi anh mới đi lo việc của anh. Bà con của chị, ai cũng mừng cho chị là gặp anh nửa sau cuộc đời nhưng thật quư hóa. Anh xem con riêng của vợ như con ḿnh, chăm chút, nuôi nấng cháu cho đến khi cháu vào đại học, lập gia đ́nh và ra riêng.

Lại nói về người vợ cũ của anh, mặc dù li dị rồi, nhà nước vẫn báo cho anh biết là vẫn phụ cấp cho vợ cũ ăn theo anh mỗi tháng $1000 . Bây giờ về già, bà ấy cũng sống một ḿnh v́ anh nhân t́nh sau cũng đă bỏ đi v́ ông ấy cho rằng người thiếu chung thủy đă từng bỏ chồng để sống với anh ta th́ không chắc là sẽ lại không bỏ anh ta lần nữa.

Hơn 30 năm, không hiểu do hối hận hay là so sánh lại thấy không có ai chiều chuộng như anh tôi, cũng là lúc về già rồi cần có người nâng khăn sửa gối nên đă đánh tiếng nhờ bé Đan Thanh gọi điện với ba cho mẹ nó về lại sống cùng anh tôi. Bé nói:

-Nếu mẹ về sống với ba th́ sẽ tốt cho con hơn. Nhưng con cũng hiểu là không dễ ǵ nên tùy ba thôi!

Nhưng anh không đồng ư. Muộn quá rồi! T́nh xưa đă hết và lửa ḷng đă nguội.

Anh đă đi qua sóng gió cuộc đời, từng tan nát ḷng và gặm nhấm nỗi buồn như thế. Bây giờ muốn b́nh yên. Anh nói với tôi là đời anh như bị sao quả tạ chiếu vào. Chuyện học hành, công việc th́ hanh thông mà duyên t́nh lận đận, có lẽ là những ǵ thử thách cam go của một kiếp người. Giờ đây anh sống khép kín, ít giao du với ai. Hàng ngày lui cui với mảnh vườn và dăm ba người bạn trong xóm. Cảm thấy an bài với số phận vui ít buồn nhiều của anh. Anh em giờ ở cách xa nhau, ai có gia đ́nh nấy và những bận bịu riêng. Không thể có những tháng ngày vui vẻ bên nhau như thời thơ ấu. Nghĩ về anh tôi xót xa ḷng. Nước mắt lại tuôn trào. Thương anh, chỉ biết cầu mong anh luôn được an lành, sức khỏe với cuộc sống b́nh yên!

 

Sài G̣n, 23/8/2021

Hoàng Thị Bích Hà

 

 

 

art2all. net