HOÀNG THỊ BÍCH HÀ

 

 

THƠ VIẾT CHO VỢ KHI Ở BĂI BIỂN VŨNG TÀU

của TRẦN DZẠ LỮ

 


 

 

Bây giờ biển vắng, ḿnh anh
Chiều không em, nỗi nhớ thành mưa rơi
Từ em lặng lẽ về trời
Bỏ anh hoang phế giữa đời liêu xiêu...
Rượu vô đâm ngác ngơ nhiều
Tỉnh ra đă thấy người yêu mất rồi !
Chiều nay biển ngậm tăm cười
Sóng xô bờ quạnh, gió ngời ngợi qua...
Lúc xa ngoái lại căn nhà
Trái tim vẫn đỏ mặn mà đêm đêm
Vài ngày nữa giáp năm em
Anh về cho kịp lúc lên đèn...t́nh !


Trần Dzạ Lữ

( Vũng Tàu , ngày 11.6.2014 )
 


Bài thơ viết cho vợ …( khi vợ không c̣n nữa) như một trang nhật kư buồn của tác giả viết theo thể lục bát truyền thống, là nỗi niềm tâm sự gửi gắm vào câu chữ của thi nhân. Đây là bài thơ cảm động nhất trong những bài thơ trữ t́nh của Trần Dzạ Lữ. Thiết tha, đằm thắm, giàu giá trị nhân văn. Ở đó chứa chan t́nh yêu thương nồng hậu của tác giả đối với người vợ hiền thảo giờ đă không c̣n nữa. Nỗi đau chồng mất vợ, con mất mẹ là nỗi đau không ǵ bù đắp nổi. Cảm xúc dồn nén, bật ra thành những vần thơ, câu thơ ứa lệ.


Trong khung cảnh băi biển Vũng Tàu – nơi có thể ngày xưa anh và người vợ kết tóc xe tơ đă có nhiều kỷ niệm đẹp ở nơi đây. Giờ cảnh cũ, người đâu? Không gian đó gọi về bao kỷ niệm.


Mở đầu bài thơ: Giới thiệu cảnh biển – không gian tâm trạng : Tác giả tả cảnh ngụ t́nh. Dùng ngoại cảnh để phô diễn tâm cảnh. Với lối tả chân., tính chân thực cao và cũng đầy biểu cảm.


“Bây giờ biển vắng, ḿnh anh
Chiều không em, nỗi nhớ thành mưa rơi”


Biển vắng vẻ, cô quạnh trong buổi chiều không em. V́ em giờ đây đă đi xa, thật xa về bên kia thế giới, để lại ḿnh anh với con gái đơn côi, một ḿnh anh với nỗi thương nhớ trở thành những giọt mưa, mưa ngoài trời hay những giọt lệ ḷng? khóc cho t́nh phu thê nửa đời dang dở. Chị không cùng anh đi hết đường đời sau cuối.


Tuy anh không nói ra ở bài thơ này nhưng tôi vẫn cảm thấy tâm trạng anh luôn bùi ngùi nhớ lại khoảng thời gian t́nh nghĩa vợ chồng gắn kết, bên nhau chia sẻ những nhọc nhằn của cuộc đời dâu bể, nuôi nấng con thơ…trong bối cảnh đất nước khó khăn chung của thời hậu chiến. Khi cuộc sống gia đ́nh anh cũng như bao gia đ́nh khác đă qua cơn bĩ cực, đến hồi thái lai th́ chị vội vă ra đi, không kịp ở lại hưởng niềm vui cùng anh và con trong căn nhà mới. Căn nhà khang trang nhưng thiếu bóng vợ hiền và mẹ của con thơ, c̣n ǵ buồn hơn thế!


“Từ em lặng lẽ về trời
Bỏ anh hoang phế giữa đời liêu xiêu...”


“ Em” rời thế giới của chúng ta để đi đến một nơi mà anh cho đó là “về Trời”. Đấy là một cách nói nhân văn của điều sinh ly tử biệt, làm giảm nhẹ nỗi đau mất mát. Về Trời – nơi ấy có lẽ tốt hơn ở hạ giới. Em sẽ không c̣n vất vả nữa. Anh nghĩ vậy và cũng cầu mong như vậy. Không chỉ ḿnh anh đâu mà ai có người thân đă mất cũng muốn nghĩ như vậy để đỡ đau thương hơn và được an ủi phần nào. Hai câu tiếp theo nói đến hiện thực buồn. Em đi rồi, c̣n lại anh trong buổi chiều hoang phế lắm, chông chênh lắm “giữa đời liêu xiêu...”, lấy ǵ làm điểm tựa. Anh cảm thấy chơi vơi trống vắng khi ở phía không em. Người đọc chúng ta cũng ngậm ngùi rơi lệ.


“Rượu vô đâm ngác ngơ nhiều
Tỉnh ra đă thấy người yêu mất rồi !”


Ngôn ngữ thơ tăng cấp độ bằng các cặp từ láy “ liêu xiêu” đến “ ngơ ngác” tô đậm thêm nỗi buồn đau, bất hạnh khi kẻ ở, người đi. Làm ǵ cho vơi bớt buồn thương. T́m đến rượu giải sầu ư? Có ích ǵ? Chỉ thêm “ ngơ ngác “ như kẻ không hồn. Mà say rồi cũng phải tỉnh, phải đối diện với thực tế phũ phàng. “ Người yêu mất rồi”, không c̣n em nữa.. Nỗi đau không thể nào nói hết được. ” Biển ngậm tăm cười, “ sóng xô bờ quạnh” " gió ngời ngời..." Tất cả cảnh vật cũng buồn thê thiết lắm! Biển cười, một nụ cười gượng ép, không hé nổi vành môi mà phải “ ngậm tăm”. Những con sóng xô dạt vào bờ quạnh quẽ, gió ngời ngợi lạnh lùng cô lẻ, hoang phế bởi cảnh c̣n người mất…


Những câu chữ gợi tả nỗi đơn côi, mất thăng bằng, cô quạnh với những cặp từ láy nối tiếp nhau, hỗ trợ cho nhau: lặng lẽ, liêu xiêu... ngác ngơ, mặn mà đêm đêm…cùng với giai điệu trầm buồn đă đem đến người đọc những ngậm ngùi cảm thông và thấu hiểu về nỗi niềm “thi sỹ mồ côi” một ḿnh trên biển vắng và đơn lẻ bước tiếp dặm đường đời không người kết tóc xe tơ.


Nh́n lại căn nhà không bóng dáng người thương, trái tim anh vẫn “ đỏ", vẫn nồng nàn của t́nh yêu thương chan chứa dành cho vợ, cho con, cho những người thân yêu quanh ḿnh và cả cho thơ nữa.


"Lúc xa ngoái lại căn nhà
Trái tim vẫn đỏ mặn mà đêm đêm"


Nỗi đau không cho phép anh ch́m trong âu sầu quá nhiều để quên đi thực tại. Anh c̣n phải sống cho con, và cả cho em. Anh trở về lại căn nhà. Điều cần, thiết thực cho em bây giờ là : vài ngày nữa thôi là ” Giáp năm em rồi”, là giỗ đầu của vợ. Anh phải về để lo sửa soạn cho kịp các nghi lễ cho em. Hương hồn em lại trở về trong nghi ngút khói nhang và t́nh yêu của gia đ́nh chúng ta: anh và con, để vong hồn em vẫn được ấm cúng, vẫn được yêu thương trong mái ấm gia đ́nh. Dẫu giờ đây đă âm dương cách biệt. Và cũng là điều anh làm được, có ư nghĩa nhất cho em lúc này .


“Vài ngày nữa giáp năm em
Anh về cho kịp lúc lên đèn...t́nh !”


Bài thơ buồn, nhưng giàu tính nhân văn. Ngôn ngữ b́nh dị. Bút pháp điêu luyện trong sử dụng ngôn từ, thi liệu và thi ảnh… Tất cả được đưa vào thơ rất tự nhiên, có sức biểu đạt cao, làm lay động con tim người đọc .


Sài G̣n ngày 10/4/2019
Hoàng Thị Bích Hà

 


 

art2all.net