HONG THỊ BCH H

 

 

THƠ DZẠ LỮ KIỀU RẤT THỰC, RẤT ĐỜI

V CŨNG RẤT NGỌT NGO, LNG MẠN!

 

 

          H năm nay, anh tặng ti một số tập thơ đ xuất bản v những tập thơ chỉ in để dnh tặng bạn b v bạn đọc tri m. Rất vui khi được anh gửi gắm những đứa con tinh thần của mnh, ti bắt đầu nghiền ngẫm thơ anh như đi vo thế giới chữ nghĩa của anh, l lần theo những cảm xc của anh để tm hiểu về một hồn thơ đậm chất đời v chất ho sảng, phong sương của lnh.

 

Khi anh c thơ đăng trn bo ch th ti cn oe oe khc trong ni. C lẽ cng thời với anh đ c nhiều cy viết đồng hnh cng với những vui buồn trong đời thơ anh. Ti chỉ l kẻ hậu sinh, xin ghi lại những những nhận định của mnh theo gc nhn của một người đọc yu mến văn chương, cũng l tấm lng của hậu bối đối với bậc đn anh trong giới cầm bt. Đ cũng l lng trn trọng biết ơn của người đi sau đối với người đi trước với những lao động nghệ thuật đng qu. Bởi người viết cũng như người thư k của thời đại, thng qua tiếng lng của họ, t nhiều người đọc sẽ hiểu được những vui buồn của phận người gắn với những vui buồn nhn thế, của thời đại m họ đ sống v trải nghiệm.

 

 

1. Vi nt về tiểu sử văn học của Dzạ Lữ Kiều

 

Nh thơ Dzạ Lữ Kiều tn thật l Trần Xun Thi. Anh sinh năm Qu Mi tại Hương Tr, Thừa Thin Huế. Anh học hnh v trưởng thnh tại Huế. Dzạ Lữ Kiều bước vo văn giới cng thời gian anh bước vo đời lnh. Tuổi trẻ của anh cũng như bao thanh nin cng thời ln thc xuống ghềnh, hnh qun, o trậnsau 1975, anh rời qun ngũ v đi vng kinh mới, những bộn bề cơm o với những kh khăn chung của đất nước thời hậu chiến Những trải nghiệm đ l chất liệu lm nn thi ca đẫm chất đời v chất lnh của Dzạ Lữ Kiều.

 

Hiện tại anh sống v viết tại Bun M Thuột, gia đnh m ấm với người vợ hiền chung thủy v những đứa con ngoan.

 

Những sng tc trước 1975: Thơ đăng cc bo: Văn, Thời Nay, Chọn Lọc, Thứ Tư Tuần San, Thẫm Mỹ, Chnh Đạo, Tia Sng bằng những bt danh khc như: Dzạ Trầm Thảo, Hương Văn.

 

Sau 1975: Tiếp tục cộng tc với cc bo trung ương v địa phương:

 

Cc tc phẩm đ xuất bản: 

- Giọt Huế Mưa, Nxb Hội nh văn 2007

- Giọt Mắt Đắng, Nxb Văn Nghệ 2009

- Giọt Sương Khuya, Nxb Hội nh văn qu III /2012

- Giọt Nắng Phai, Nxb Hội nh văn, qu IV/2015

- Giọt Tnh Qu, Nxb Thuận Ha 2019

 

Thơ, truyện ngắn in ring dnh tặng người thn v bạn đọc tri m:

- Lời Gi Chướng, 2022

-Tạ Từ Phượng Vỹ

- Tập truyện ngắn: Bến Đời

-Tuyển tập thơ: Những Bước Chn Thầm

 

Gp mặt trong hơn 15 tc phẩm với cc tc giả thơ Việt Nam đương đại, c nhiều bi thơ đ phổ nhạc v cũng đ gặt hi được một số giải thưởng đng ghi nhận (xem ba 3 tập thơ Những Giọt Sương Khuya, Nxb Hội nh văn qu III/2012)

 

Ti đ được đọc trn bốn trăm bi thơ của anh trong cc tập thơ ni trn. Cho thấy tiếng lng của thi nhn với cuộc đời, với tnh yu. Đ l những dng cảm xc chn thnh thng qua cu chữ để anh gửi gắm nỗi niềm được diễn đạt bằng ngn từ bnh dị mang m hưởng xứ Huế, giu sắc thi tnh cảm. Những vần thơ tha thiết tnh người, tnh đời v rất đỗi chn thnh. Ngọt ngo, lng mạn trong tnh yu, đầy tnh nghĩa với người thn, bạn hữu. Khắc khoải ưu tư với nỗi buồn nhn thế v cũng nhiều chim nghiệm qua thăng trầm du bể của đời người. Được thể hiện phong ph bằng nhiều thể loại thơ như: lục bt truyền thống, thơ tự do, thơ ngũ ngn, lục ngn, thất ngn, thể loại thơ văn xui Ở thể thơ no anh cũng tỏ ra rnh trong cch gieo vần lập tứ v c chiều su tr tuệ. Bằng bt php hiện thực v lng mạn. Hầu hết cc sng tc của anh được bắt nguồn từ cảm hứng trữ tnh, đi khi c cả cảm hứng tự sự, khi tch bạch, khi đan xen thật hi ha cn đối khiến thơ anh neo lại trong lng bạn đọc với những ấn tượng đẹp. 

 

 

2. Thơ Dzạ Lữ Kiều l l nỗi lng nhớ nhung khắc khoải của người con xa Huế. 

 

Đ l những vần thơ chất chứa tnh yu, l tấm chn tnh anh dnh ring cho Huế. Bởi Huế đối với anh l cả những n tnh su nặng đầy da diết nhớ mong đ in su vo tm khảm, l những k ức ngọt ngo. Những địa danh, danh lam thắng cảnh của Huế như sng Hương, cầu Trường Tiền, Vĩ Dạ, Cha Từ Đm, dốc Nam Giao, Đại Nội lun hiện diện trong thơ anh. Ở đ đầy ắp cả khung trời kỷ niệm. 

 

Ta theo em về bến đ xưa

Một thời đầy ắp tuổi mộng mơ

(Bến xưa-Giọt tnh phai)

 

D c đi chn trời gc bể, tm tư anh vẫn lun nghĩ về Huế, tm hồn anh vẫn Huế vương mang:


Ta
Rời xa Huế
Rồi em
Cu thơ ở lại
ủ mềm lối xưa
gặp em
Một buổi chiều mưa
Bn tay bịn rịn bn bờ Hương Giang

(Cho M- Giọt nắng phai)


C thể ni Huế l nguồn cảm xc khng bao giờ vơi cạn trong hồn thơ Dzạ Lữ Kiều. Những vần thơ nặng lng với Huế chiếm phần lớn trong cc sng tc của anh. Đng như niềm tm sự thao thiết của anh gửi vo thơ:


i Huế bao ma ta xa nhớ
Lm sao ni hết những n tnh

(Nhớ- Giọt nắng phai)


Nỗi nhớ Huế trong anh lun trỗi dậy bật ra thnh cảm xc v trn cả vo thơ rồi lan sang bạn đọc.


Bỗng dưng ta nhớ Huế lạ lng
Nhớ mi trường xưa nhẹ bước chn
Nhớ t o trắng chiều tan học
Nhớ mi tc thề theo gi vươn

( Nỗi nhớ-Giọt nắng phai)


Anh lập nghiệp ở vng đất cao nguyn, c thể ni gia đnh anh đ bn rễ ở đy. Anh cũng đ quen với đại ngn nắng gi. Vng đất nơi đy cho quả ngọt tri sai để cho những cuộc đời tha hương như anh giờ c thể gọi l no cơm ấm cật. Anh cũng đ yu vng đất mới ny với những đặc điểm rất ring: hoa c ph bạt ngn v m vang tiếng cồng ching ngn di trong gi. Nhưng c lẽ Huế vẫn l ci nhớ trong anh khng g thay thế!


Huế của anh gắn với những kỷ niệm thật ngọt ngo v lng mạn. Huế vẫn l giấc mơ đẹp ngy về:


Ước được ngy về thăm Cố Đ
Du em gi Huế nn bi thơ
Qua cầu e ấp t o tm
C ph Thnh Nội mi ngng chờ

(C ph nhớ- Giọt nắng phai)


Huế trong anh l nhịp đập tri tim, l hơi thở, l lẽ sống. Tim th phải lun g nhịp để duy tr sự sống th theo anh sống l để nhớ thương Huế khng ngui:


Một đời ta thương Huế
Như nhịp đập tri tim

(Huế thương- Giọt sương khuya)


"n tnh Huế đ bao năm dồn nn
Xa thật rồi! Nhưng đọng mi trong tim

(Lưu tnh- Giọt sương khuya)


Qu hương Huế gắn liền với những kỷ niệm của một thuở đầu đời. Ở đ thấp thong hnh bng giai nhn từng lm rung động con tim thời trai trẻ của Dzạ Lữ Kiều, năm thng tri đi trong lớp bụi thời gian nhưng vẫn trở thnh những kỷ niệm kh phai.


Niềm thn i dấu hoi rất c thể
Khung trời xưa mấy ai dễ kiếm tm
Từ mun kiếp ta gắn liền duyn nợ
Th dễ g năm thng đ qun tn

(Đoản khc yu- Giọt nắng phai)


Thuở tan trường một thời chung bước, nụ cười, nh mắt của người xưa tưởng chừng ngủ yn trong tm khảm trn bước đường dạn dy sương gi. Nhưng mỗi lần trở lại Huế th những kỷ niệm lại a về với những hnh ảnh thn quen: nt buồn trn mi, t o di, nh mắt đ lại vấn vương khi đặt chn ln những lối đi quen.


Về qu nhặt nụ Huế buồn
Từ em đnh rớt cuối đường ngy xưa
Thuở cn những buổi đn đưa
Sn trường Đồng Khnh ai chờ đợi ai?

(Huế v em - Giọt nắng phai)


Tnh yu dnh cho Huế chất chứa trong lng anh. Ti c cảm gic l với anh th những cảm xc dồn nn chỉ chờ c dịp l tun tro ln cu chữ để thnh thơ. Bởi Huế l qu hương xứ sở, nơi đ c người thn, bạn b tri m. Đặc biệt ở đ c mối tnh trong trắng thơ ngy của tuổi học tr, khng dễ g qun.


Một thời mộng ước song đi
Du em đi giữa khung trời Huế thương
o di soi bng dng Hương
Đường v Thnh Nội nắng vương tc thề

(Một mnh dưới trăng- Giọt sương khuya)


Những kỷ niệm thuở no nằm yn trong k ức chợt thức dậy khi c tứ thơ đẹp để anh c những cu thơ đầy rung cảm, lưu lại trong lng người đọc nhiều cảm xc:


Đưa em vềcn mưa bay
Ngồi sau xe ấm vng tay
Mượn bờ mi chạm nhẹ
Mới hay tnh đ đong đầy

(Đưa em về đm mưa- Giọt nắng phai)


-Ta một đời lng tử
Từng sợi tc vờn bay
Nhưng trong tim yu Huế
Thao thiết đến từng ngy

(Mu tm ti yu- giọt nắng phai)


Mối tnh đầu bao giờ cũng vậy, rất ngọt ngo nhưng cũng lắm đắng cay, khng phải cứ tnh yu no cũng đơm hoa kết tri. Những mối tnh thời son trẻ thường dang dở khng thnh:


Thời gian trầu đ bn vi
Cau ti chưa trổ nụ phơi nắng h
Thế rồi em bỏ sng qu
Bến tnh ti đứng bn đ ngng chiều

(Kỷ niệm xa rồi- Giọt tnh qu)


Anh dng những động từ như: vi, nhặt, p, hong, treo... rất cụ thể bn cạnh những danh từ tru tượng kết hợp một cch kho lo với những thi liệu: cnh phượng hồng, lưu bt, nỗi nhớ lm cho cu thơ giu hnh ảnh v c gi trị biểu đạt cao.


Vi tay nhặt
Cnh phượng hồng
p vo lưu bt
Để hong cuộc tnh
Em chừ qua ng lợi danh
Ta treo nỗi nhớ
ln cnh phượng kh

(Khc tnh cuối hạ- Giọt tnh qu)


Đi qua những cuộc tnh khng vẹn, trong du bể đời người. Anh c nhiều trải nghiệm, hay ni cch khc l vốn sống. C ai đ ni rằng hy sống rồi mới viết. Nghiệm lại thấy đng, những kinh nghiệm sống, những trải nghiệm trn đường đời cng với năng khiếu thin bẩm để thi nhn c những bi thơ hay, cu thơ hay đầy chim nghiệm v c tnh triết luận nhẹ nhng:


Tnh yu như bng qua cầu
No ai giữ được bền lu cho mnh

(Tnh ảo- Giọt nắng phai)


Vng! Khi chng ta thức được điều đ th sẽ sớm lấy lại thăng bằng mỗi khi gặp trắc trở sng gi trn đường đời. Đến v đi, mọi việc ty duyn thi! Nỗi buồn xin gửi vo thơ cho nhẹ lng m đứng ln, bước tiếp.


Sng đời nước biếc tri mau
Sng tnh ai biết ngy sau m lường
Em theo lộng ta tha phương
Ti đứng bn đường nhn nh chiều phai

(Nhn cnh phượng rơi- Giọt tnh qu)


Anh c những cu thơ thật buồn m đẹp:


Tre buồn oằn bng nước xao
Tưởng chừng kỷ niệm quất vo tim ti
Khi em bỏ lại cuộc chơi
Về chn trời tm ru lời hắt hiu

(Về lối Hạ- Văn x, Thừa Thin Huế)


-Em chừ trốn mi nơi đu
Để ta tm kiếm gầy hao mắt tnh
Phải chi em đứng một mnh
Để ta thấy được bng hnh ngy xưa

(Thng tư về- Lời gi chướng)


Anh cũng h lộ cho chng ta biết một l do để cuộc tnh khộng trọn l:


Ti vo qun ngũ em biền biệt xa
Đm chiến tuyến - nh sao xa
Để rồi nỗi nhớ nhạt nha từng đm
Đường hnh qun cứ lin min

(Chuyện tnh bn sng- Giọt sương khuya)


Đặc biệt hơn hết anh dnh những cu thơ đầy n tnh su nặng cho đấng sinh thnh của một người con ch hiếu. Anh thấu hiểu những hi sinh thầm lặng, những vất vả lo toan, của cha mẹ tảo tần nui dưỡng con ci nn người, nhất l trong thế cuộc tao loạn, vất vả biết chừng no của song thn. V anh tự trch mnh nơi xa xi chưa đp đền n nghĩa.


Đời cha gian khổ nhiều rồi
Con chưa bo đp được lời nghĩa n
Thn cha no kể ngọt bi
Bao nhiu nước mắt nuốt tri vo lng
Miếng cơm khi đi nhường con
Cũ rừng thiếu bữa bo mn xc thn
Vẫn mong con vững đi chn
Bước trn gian kh những lần ng đau


- Lời cha vời vợi Thi Sơn
Nui con khng kể nỗi buồn gian lao
Mặc trời mưa nắng di dầu
Gt chn nứt nẻ, đồng su cấy cy

(Ơn cha- Giọt nắng phai)


Những vần thơ dnh cho mẹ cũng thật cảm động:


Chiều đng mưa rả rch buồn
Nhớ sao ci thuở tan trường tuổi thơ
Mạ lng ngng chiếc o mưa
Chờ con ra lớp- giờ trưa đn về

(Tuổi thơ& Mẹ- Lời Gi Chướng)


Giờ đy mẹ đ phất tay rũ o về trời nhưng hnh bng mẹ vẫn in đậm trong tim thi nhn với những kỷ niệm đầy ắp tnh mẫu tử:


Mẹ giờ ở ci u minh
Con no hiểu được n tnh sẻ chia
Chỉ cn đy mảnh trăng khuya
L hnh bng mẹ hiện về ru con

(Vầng trăng mẹ- Giọt nắng phai)


Huế vẫn đy m người thn đấu t? Hnh bng mẹ hiền khng cn chờ con bn hin nh nữa! Mẹ đ về miền vin miễn! Cảm gic đơn ci của đứa con khng cn mẹ (d ở độ tuổi no) th mất mẹ l một nỗi mất mt lớn khng g b đắp nỗi. Dẫu biết đời l v thường nhưng qu hương đy rồi m mẹ ở đu? Mẹ khng cn th sự hụt hẩng đến v cng, đặc biệt đm về quạnh vắng, trở mnh thức giấc cũng nghe như tiếng kinh thnh khc nức nở. Đ l tiếng lng thi nhn trong tiếng nấc nghẹ ngo khi nghĩ về mẹ:


Đm trở gối nghe kinh thnh nức nở
Tưởng tim mnh tan vỡ giữa c đơn
Nhớ sao ngy mẹ hao gầy
Nhường cơm sẻ o cho bầy con thơ

(Giọt Huế mưa- Lời gi chướng)


Với người bạn trăm năm anh c những vần thơ đầy n nghĩa thủy chung: (Thơ đề tặng hiền th Diệu Linh)


Ngy gặp emo tm
Từ thuở cn thơ ngy
Ta yu em từ đ
Theo ngy thng nồng say
Nghiệp duyn di bến đỗ
Dng Hương biếc vơi đầy

(Ti yu mu tm- Giọt nắng phai)


Nhờ c người vợ hiền chung thủy để tm hồn anh neo đậu, khi dấn thn trong gi bụi trường chinh v thỏa ch tang bồng hồ thỉ. V để thả hồn theo con chữ của đời nghệ sĩ m duyn nghiệp viết lch đ vướng vo anh.


Phải chăng cht nghĩa đ vng
Gip ti giữ được tiếng đn ngy xưa
Trăm năm n nghĩa c thừa
Du ti đi giữa nắng mưa cuộc đời

(Lạc bến- Giọt sương khuya)


Người lỡ mắc duyn vo bt mực(từ dng của Nguyễn Bnh) nhất l người sng tạo thi ca thường c tm hồn lng mạn. Đi khi thả hồn bay bổng ln tận chn tầng my, n đa cng cc tin giới hoặc giai nhn trong đời thực (d chỉ trong thơ). Nn rất cần sự cảm thng v thấu hiểu, sẻ chia của người bạn đời chung thủy. Viết lch u cũng l nghiệp dĩ văn chương. Nếu tm hồn khng lng mạn th khng thể sng tạo được văn chương. Em biết điều đ phải khng? Nn xin em chớ hờn ghen! Anh c những cu thơ ti hoa m ti rất tm đắc:


Em trch ti con tim thường vụng dại
Ngăn chứa nhiều chỉ lm khổ thn thi
Khi đ biết nợ duyn tnh phải trả
Em hy l bồ tt của lng ti

(Trước bnh - Giọt tnh qu)


Với tri kỷ anh cũng c những cu thơ hay:


Mượn em chiếc bng Paris
Với dng Seine biếc lm di chứng buồn
Ring ta chất Huế cn vương
Tỉnh say vẫn giữ con đường Đế Kinh

(Uống rượu với bng- Giọt nắng phai)


Với bạn b:


- Trong ti anh vẫn l người bạn chung thủy
Với nng thơ d nghiệp chướng phong ba
Anh vẫn ước gi con đường đầy hoa mỹ
Th anh- ti nước mắt đu c nha

(Bến đ- Giọt nắng phai)


Những lc rảnh rỗi bạn b lại bn nhau với tch c ph chia sẻ vui buồn trong cuộc sống:


-Mưa chiều ra phố uống c ph
Hạt đậu tc phai hạt mi nhe
Bạn b mấy đứa cn st lại
Ngẫm chuyện đời mưa nắng cng nghe

(C ph nhớ- Giọt nắng phai)


Người lnh khng qun ấy, trn bước đường lữ thứ mỗi lần nghe tiếng mưa rơi cũng chạnh nhớ qu nh:


No hay lạc mi ma xun
Tri theo vận nước xa dần dng Hương
Ta chừ lang bạt tha phương
Vẫn nghe xa xt đm buồn Huế mưa

(Giọt Huế mưa- Lời gi chướng)
 

 

3. Dzạ Lữ Kiều- tm hồn thi nhn trong kh chất người lnh

Khng thể đem thnh bại để luận anh hng- phận người tri theo vận nước, d trong hon cảnh no th hồn thơ anh vẫn đầy nt ho sảng của người lnh yu ha bnh:


M ta ch mỏng, ti trai
Quyết mi gươm để chống loi xm lăng
Nước non nặng gnh thề chung
Ra đi thỏa ch tang bồng trời my

(Giọt Huế mưa- Lời gi chướng)


Qu hương ơi!
Nước mắt tun
Bao năm rong ruỗi con đường nghẹn đau

(Giấc mơ trưa h- Lời gi chướng)


Anh khắc họa thnh cng chn dung người lnh di dầu phong sương l thế, m vẫn ho hoa lng mạn v rất đỗi ngọt ngo. Bộc lộ qua những vần thơ sau:


Đu rồi o trận đ sờn vai
Giy lnh cn lấm bụi đường di
Mơ về phố thị cng chung bước
Giọt c ph, hương ngt bay

(C ph nhớ- Giọt nắng phai)


thơ anh đưa ti lin tưởng đến cu thơ của Quang Dũng: Đm mơ H Nội dng kiều thơm.


Chất lng mạn lm nn vẻ đẹp trong thơ tnh của lnh:


Mi em như nụ hồng hm tiếu
Để hồn ti ngơ ngẩn suốt canh thu

(Chia tay- Giọt nắng phai)


- Chỉ l nh mắt em thi
Sao tim ta đ chơi vơi đỉnh sầu
Huống em tặng nụ hn đầu
Ta trả mấy kiếp thm nhu tri tim

(nh mắt- Lời gi chướng)


Những thng ngy trong qun ngũ, tnh chiến hữu gắn b thật đẹp, bn cu chuyện tm tnh l những kỷ niệm đẹp khắc su vo tm khảm của nh thơ- người lnh.


Thi bỏ hết những ngy vui chưa lớn
Mai đứa về đồng la ngọt miền Nam
Đứa ra Trung xứ cằn kh sỏi đ
Để ln non nhận kiếp tru cy
Hy ngồi st nhau ht thm điếu thuốc
Tn canh rồi ly rượu mi chưa vơi.

(Chuyện qun trường- Lời gi chướng)


Những năm thng sau ny, khi c dịp gặp lại những chiến hữu khi ngồi bn nhau, kỷ niệm lại a về. Hy nghe anh trải lng vo thơ một thời khi lửa, o trận, hnh qun gắn với đời lnh gian trun m cũng đầy bi trng:


Bạn b nhắc lại chuyện thuở xưa
Rừng gi đm lạnh khc giao ma
Ba l sng đạn trăng chếch bng
Xo xạc rừng gi l vng kh

(C ph nhớ- Giọt nắng phai)


Khi đ dấn thn vo qun trường khng biết ngy về, đnh chấp nhận bỏ lại qu hương, người thương v đối diện với biệt ly.


Người khoc ln mnh mu chiến y
Bỏ lại qu hương nuối tiếc g
Qun hnh tm hướng người rong ruỗi
Tm th yn h- Tống biệt ly

(Chung thủy- Lời gi chướng)


Ti chợt lin tưởng đến hnh ảnh Người ra đi đầu khng ngoảnh lại của Nguyễn Đnh Thi.


Thi nhn- người lnh thức được rằng đời lng tử nay đy mai đ th kh lng giữ vẹn cu thề với tnh ring. Lấy vần thơ l điểm tựa, l cứu cnh khỏa lấp nỗi vui buồn. Hy đến với những cu thơ ti hoa buồn nhưng rất đẹp rung động lng người của Dzạ Lữ Kiều.


Đời lng tử mấy khi trn ước nguyện
Khc trăm năm cũng dang dở huống l
Thi hy dệt vần thơ chưa trọn
Để trong tim vọng nhớ- tnh- xun- xa

(Chia tay- Giọt nắng phai)


Tn cuộc chiến, anh trở lại với cuộc sống với bộn bề cơm o, những vất vả đời thường của người lnh trở về từ hậu chiến . Anh c những cu thơ chim nghiệm đầy khắc khoải ưu tư trước thnh bại của cuộc đời.


Đời ta o trận sờn vai
Giy lnh bung gt lm người đốt than
Lục bnh ta tri bơ vơ
Nghiệm đời du bể bn bờ đục trong

(Về một bt hiệu- Giọt nắng phai)


Anh ni với chu nội hay ni với chnh mnh:


Đời ng kẻ sĩ lỡ thời
Ln rừng đốn củi trắng lời ước mơ

(Đm mất ngủ- Giọt nắng phai)


-"Bao năm
Thnh phế binh đời
Về đychốn cũ ta ngồi đếm mưa

(Mưa phn v nỗi nhớ- Giọt nắng phai)


Người thơ biết r mnh l ai, mnh lm được g cho đời bằng những cu thơ gan ruột:


Ta khng rủng rẻng bạc tiền
Chỉ giu lời dệt ci ring tnh người

( Tnh thơ- Giọt tnh qu)


Vậy cũng qu rồi thi nhn ơi! Tiền bạc đi khi chỉ l phương tiện của cuộc sống chứ khng phải l tất cả. C thể c đ v hết đ nn cũng l ph du. Sự giu c về tm hồn l điều qu gi hơn, để cuộc sống tinh thần thm phong ph. Những cu thơ tả thực khiến người đọc cũng quặn thắt lng khi nhớ về những cơ cực của người thơ sau cuộc chiến, tha hương.


Từ ngy rời bỏ qu hương
Về kinh tế mới - phượng hồng lỡ qun
Chồng vợ đen đa gầy g
Đốt than cưa củitừng giờ gạo đong

(Ru đời-vọoc đất)


Hai cu thơ: Nỗi đời cay cực đang giơ vuốt/ cơm o khng đa với khch thơ (Xun Diệu) quả rất đng cho hon cảnh người thơ lc ny. Nhưng khi nghĩ về cố xứ anh vẫn thầm nguyện cầu cho Huế được bnh yn nhất l khi mưa bo lại về.


Ta người xa xứ đ bao năm
Nhớ hoi trong những chuyến về thăm
Nỗi lng theo cnh chim ma bo
Trời yn, biển lặngnguyện trong tm

(Thng tm bo về- Lời gi chướng)


Tết đến xun về, nơi xa anh lại cng nhớ da diết:
Nhặt gim ti cht nắng gầy
Bn thềm xun Huế bao ngy cch xa
Gi thm vi hạt mưa sa
Để thấm hương vị qu nh nhớ qun

(Tết- Giọt sương khuya)


Anh x dịch nhiều, cứ đi v viết nn những vng đất no anh c dịp đặt chn tới đều để lại dấu ấn trong thơ. Những địa danh Si Gn v Miền Ty Nam Bộ: Rạch gi, Sa đc, Đồng Thp, H Tin đều được anh nhắc đến trong bi thơ dọc đường gi bụi- tập thơ Giọt Nắng Phai.


Tổng kết lại đời mnh anh c nhận xt d dỏm nhưng rất đng: lng tử, ngọt ngo, lng mạn để lm thơ.


- Ti lng tử
thch ngọt ngo
Cu thơ viết tặng ngy đầu mới quen

(V dụ ta quen nhau)


Đ gần hai mươi lăm năm năm nay, anh đ v đang lm bin tập cho tạp ch V Ưu. V thế được tiếp cận với văn ha Phật Gio nn chất thiền ngấm v hồn thơ anh rất r nt:


Đời l một chuỗi v thường
C khngkhng c con đường trải qua

(Hướng tu-Lời gi chướng)

 


4. Lời kết


Thơ Dzạ Lữ Kiều được viết ra bởi cảm xc rất chn thnh, tự nhin bật ra cu chữ nn cch dng từ của anh gần gũi với đời thường. Ngn từ dung dị cũng chn chất giản dị như chnh con người đời thực của anh. Anh sử dụng phương ngữ, c những từ m c lẽ chỉ dn miền Trung mới hiểu như đm Vọoc bn. C lẽ v vậy m thơ Dzạ Lữ Kiều bn cạnh những bi thơ hay, cu thơ hay cn c những bi, những cu thơ chưa thực sự ấn tượng. Tuy nhin nếu đọc kỹ vẫn tm thấy những điều th vị. V trong số lượng sng tc phong ph của anh người đọc dễ dng tm thấy nhiều bi thơ hay, nhiều cu thơ tm đắc mỗi khi mnh c cng tm trạng. Điều đng qu l nhn chung tất cả những sng tc của anh đều được viết bởi cảm xc chn thnh. Thơ Dzạ Lữ Kiều phản nh cuộc sống, l những trang viết về cuộc đời về nhn tnh thế thi rất chn thực, đầy tnh nhn văn. Như chng ta đ biết thơ được hnh thnh bởi ba yếu tố chnh l cảm xc, ngn từ v kỹ thuật. Trong đ cảm xc l yếu tố quan trọng nhất trong thi ca, để chạm đến tri tim, v đi vo lng người đọc phải l tiếng ni từ tri tim của người nghệ sĩ. Thơ Dzạ Lữ Kiều chn chất, giu tnh nhn bản vừa rất đời m cũng khng km phần ngọt ngo, lng mạn. Cảm hứng trữ tnh v tự sự được anh đan xen ci cắm một cch hi ha. Hnh ảnh, thi liệu thơ quen thuộc nhưng được anh chọn lọc đưa vo thơ rất hợp l, kết hợp với cch dng từ lập c gi trị biểu đạt cao. Anh đ vận dụng cc biện php nghệ thuật để chuyển tải nội dung cần diễn đạt rất biểu cảm.


Trong gần trọn cuộc đời cầm bt của mnh, nay anh đ bước sang tuổi tm mươi nhưng anh vẫn miệt mi với cng việc bin tập v sng tc. Vẫn tiếp tục cống hiến cho đời bằng lao động nghệ thuật nghim tc, cần mẫn. Nay mi tc đ phai mu theo thời gian nhưng niềm say đắm với thi ca th vẫn nguyn vẹn như thuở mới vo đời. Mong thi nhn c được nhiều sức khỏe! V người đọc chng ta đn chờ những tc phẩm mới của anh trong thời gian tới!


Si Gn, ngy 25/6/2022
Hong Thị Bch H


 

 

art2all. net