Hồ Thanh Ngn

Nguyễn thị Việt H :

HỒ THANH NGN - G LNG MẠN CUỐI CNG
 


Ti biết Ngn khng nhiều, cũng chưa từng chộ mặt, chỉ thỉnh thoảng gọi điện hỏi thăm, quan tm đến nhau qua một vi tc phẩm đăng bo, một bi thơ mới viết Giọng Ngn chầm chậm, buồn buồn như thế buổi chiều mưa dầm gi bấc c người lữ khch c độc đứng np vo một qun nhỏ trống vắng, khng khch, khng cả người bn. 

Người ta ni ngy xưa Ngn ti hoa lắm. G ấy dồn cả đam m, mơ mộng của mnh vo thơ. Thơ g lắm cu đọc phải giật mnh Người ta lại đồn g thất ch bỏ qu, bỏ thơ trốn ở một nơi khỉ ho c gy rồi yn phận lm một nng phu với một bầy con nheo nhc Rồi người ta lại đồn, g ấy chẳng bỏ thơ đu, g m mộng mị sống như người trn cung trăng, g qun tất cả qun người, qun đời chỉ nhớ thơ Đem chuyện ấy hỏi Ngn, Ngn cười m buồn da diết lắm, chẳng thanh minh thanh nga g hết chỉ ni: Đang để dnh tiền để in một tập thơ. Tạp ch k rồi em c đọc thơ của anh khng?

Ngn cứ thế, cứ lặng lại, chm su một gc no đ trong thế giới tm tưởng chnh mnh rồi với đm, với thơ, Ngn lm g lng mạn cuối cng

Ngn nhiều lần trch mnh nhạt nhẽo với thơ, trong m ảnh bnh minh Ngn như pho tượng tạc, đứng im, quạnh hiu. Những m ảnh khắc khoải khng ngui của một thời trai trẻ khiến anh như người mắc lỗi với chnh mnh. Bởi nỗi kht thm kia bị vi lấp đi trong gnh nặng mưu sinh, trong bao toan tnh vụt vặt của ci đời qu nhiều những điều bất :
 

lu lắm rồi anh khng lm thơ
từ khi đm my ma thu thi về ngang cửa
em cũng thi về bn cầu ao ru cũ
hỏi thăm hoa lục bnh thng mấy nước ln !
anh biết hồn thơ anh le li nắng qui chiều hm
kht gi, kht my, kht cnh chim x gi
trời miền ty thnh thang, sao trong anh ngợp thở
xc cảm nn nao như đất đợi mưa về
lu lắm rồi anh khng lm thơ
hn đ khng lăn cầu ao ru bm
khng giữ được bước chn em ở lại
đy l điều m ảnh với bnh minh

( Tự sự với bnh minh )
 

C những tứ, những cu lm ti lặng người xc động v vẻ đẹp của n, v những thng điệp gửi tới cuộc đời ẩn chứa trong đ hay v cả chất ma mị liu trai đi khi phảng phất trong thơ.


những con chim hạc trong tranh
đang bay ln hay ha tan vo mặt hồ
những đi cnh khng l my
bay chấp chới trước bầu trời
những đi chn khẳng khiu
khng l cy để bm vo đất
ti nghe tiếng ku thảng thốt để lại
đọng vo sắc mu đỏ chi của hoa

( Những con hạc vẽ)


Thơ Ngn c mạch khỏe, hanh thng, giu tứ, giọng điệu, c cảm xc chn thnh đau đu trước cuộc sống. Đ c thể l nỗi xa xt trước đi chn trần tr nhỏ nơi cửa biển bn chn hm qua bm biển/hm nay bỡ ngỡ sn trường; l nỗi nhớ m da diết, nghẹn lng m l một nửa qu hương của con/ ni Nhạn sng Đ trong dng hnh của m/những cu thơ vật v trn những bậc thang; l triết l trước sự thực cuộc đời Ti cần phải sống như một con b/Trước những lời quăng đi ở trn đường/Trước vật gi leo thang/Trước những lời m nheo của người phụ nữ chung giường Ngn c đơn, buồn tủi lắm, chẳng biết bao đm anh độc thoại với chiếc bng chnh mnh: vật v, chn nản, tuyệt vọng


Lu lắm mới gặp được niềm vui
Gặp nụ cười khng ai hờ hững
Lu lắm xa cch sự đi bi
Ngọt đầu mi đắng nght tm hồn
Kẻ dại khờ chợ đời ci mặt
Người khn ngoan thoăn thoắt ẩn hnh
Lu mới say để qun thn phận
Tỉnh ra để thấy kẻ giống mnh.

( Say ni vu vơ)


Ti khng sợ ti buồn m chỉ sợ con b buồn
Khi n được xếp hng cạnh ti
Trong thời buổi rơm t hơn sỏi đ
Mỗi ngy ti khng biết đang ăn cơm hay ăn rơm

( Triết l sống mỗi ngy)


Ngộ ra những triết thuyết hay gio điều cao siu?
Khng! Ti dằn co cơm o mỗi ngy
Ti giu c giấc mơ, dư thừa vật v
Của sng đời siu đẳng bủa vy.

( Tự bơi trn gường)


Thơ Ngn thơm mi của hoi niệm rưng rưng. Ti biết Ngn l người khng biết cch g để kiếm thm tiền ngoi thu nhập từ lương của một anh gio vng su. Nếu chịu lụy, hay khc đi ci cch sống m người ta cho l gn dở của mnh c khi mọi chuyện sẽ khc, anh khng đến nỗi như một g bần tiện chi li tnh ton cho cuộc sống thường ngy, cho cả ci tnh người ta trao nhau, đến giấc mơ của mnh cũng phải đnh bắt Đm đm ti giăng lưới/ Đợi giấc mơ trở về. Anh bế tắc giữa sự xoay chuyển đến pht cuồng của x hội vật chất, anh bế tắc, tự kỉ, co rt trong ci vỏ chnh mnh: mở cửa thấy hồ nước/mở cửathấy tường thnh/tốt hơn l đng cửa/khi lng mnh thnh thang ( Giải thch v sao hay đng cửa). Viết đến đy bỗng dưng ti nhớ đi cu thơ của nh thơ Thi Hong: C chất lượng no hơn chất lượng người/ Sao người tốt vẫn thường khổ vậy?, th Ngn cũng vậy, cứ khổ sở, gieo neo mi

Rồi anh lại cố tm ra một l do no đ để kht khao, hy vọng trở về với chn gi trị đẹp đẽ: những bận bịu, những lo toan tẹp nhẹp/trở về thi về m ấp cnh đồng/những qun x những con đường vội v/ trở về thi về tắm mt dng sng. ( Nhậu ở qun vườn) hay trong Bi thơ nhỏ tặng m Ngn viết: dẫu cơm o lm con phiu bạt/ nhưng cơn mưa thương mặt đất tm về. Nhưng mnh liệt hơn cả l kht khao tự do, kht khao được sống với ci đẹp, ci l tưởng: cỏ xanh khng ch đất xấu/bừng bừng kht vọng vươn ln/khng ồn o khng tuổi tn/lặng thầm nhỏ nhoi mạnh mẽ/nắng chy thu mnh nhỏ xu/đốt đồng cn lại tro than( Lời cỏ. )

Dường như tri tim Ngn cn rất ngy thơ. Nn cho d c bị vi dập thế no thơ anh vẫn thật trong trẻo, cảm xc c thể bật ln bất cứ lc no d bn đường, trn lớp, một mnh trước biển, thậm ch trong qun nhậu. Ti c nghe một bạn thơ của Ngn kể rằng: ma h năm trước Ngn tm thăm bạn, đến bn hin chưa kịp lau mồ hi trn trn, Ngn ngồi thụp xuống, bạn mời cch no cũng khng vo nh. Chừng 5p sau, Ngn nhoẻn miệng cười, ngượng nghịu tặng bạn bi thơ mới lm. Người bạn nọ vốn rất đa cảm, khng cầm nổi nước mắt xc động. Mỗi khi c ai nhắc đến Ngn lại đem cu chuyện ấy ra kể. Lại c lần đang uống rượu với bạn, Ngn lm được bi thơ liền bấm điện thoại đọc cho ti nghe. Tiếng anh khng r lắm v lẫn với ồn trn bn nhậu, nhưng sự say m, ho hức như thể một người ly hương được trở về đứng trn mảnh đất qu th ti c thể cảm nhận được. Ti cn nhớ bi thơ c tn l Sinh nhật bạn Những chuyện như vậy giờ cn t lắm, c khi đem cả tập thơ đến tặng cũng khng dm chắc người ấy c đọc được đến 2 trang đầu hay để cho mối mọt lm bạn.

C thể ai đ sẽ cho rằng: Thơ Hồ Thanh Ngn nặng về tư tưởng, thuật tu từ vận dụng qu nhiều khiến bi thơ trở nn nặng nhọc. Cũng c lẽ.. Thơ anh đầy chim cảm. Từ những hnh ảnh thơ quan st được, anh lẩy ra những triết l ẩn chứa về con người, về tnh đời, về cuộc sống. Ngn rất ưa dng thể loại thơ 5 chữ, cch viết khng ngắt đoạn, thơ nhiều tầng nghĩa, đi lc rất kh hiểu v phn vn đ c phải l thơ khng hay chỉ l một cu than vn được ngắt dng. Th dụ như bi ny ta đọc sch người xưa nơi thanh vắng/để thấy người nay sống kh hơn người xưa/những đm my mun đời vẫn thế /chỉ lng người l rắc rối hơn ( Tự sự lc vắng lặng). Nếu lướt qua những điều ấy, ta sẽ bắt gặp một mảng thơ ( m theo ti) lộ pht ti hoa nhất của Hồ Thanh Ngn: Thơ tnh. Nghe ni vi mươi năm trước người bạn cng học giờ l nh thơ nổi tiếng L Thiếu Nhơn phải loạng choạng cả tay li khi nghe Ngn đọc bi Ma đng:


Em đến trường qua lối nhỏ ma đng/
Ngủ qun trn phiến đ
Sng nay khng cn tia nắng
Vỡ a những hạt sương rơi
Ta th thầm với l trong đm
Nghe gi kể chuyện lời mun thuở
C Tấm bước ra từ quả thị
Giật mnh trong tiếng vng ru trưa
Heo my vng theo sắc ma thu
Len ln đến đng về quanh phố
o trắng em chiều nay qua ng
Chẳng kịp nhn vội khuất cuối đường đi


L Thiếu Nhơn viết: Hồ Thanh Ngn m mộng thi sĩ từ rất sớm. Hồ Thanh Ngn m thơ đến mức, ngy no cũng chui đầu vo Thư viện Ph Yn nghiền ngẫm hết tập thơ ny đến tập thơ khc. Những tc phẩm đầu tay của Hồ Thanh Ngn đ chớp le thi ti. Những năm học tr của ti v Hồ Thanh Ngn, đường phố Tuy Ha vẫn cn thưa vắng. Mỗi chiều Hồ Thanh Ngn đạp chiếc xe khng phanh khng d, chỉ trơ trọi ci sườn v hai ci lốp, rủ ti lng vng thị x tm cảm hứng. Dạo ấy, Hồ Thanh Ngn m một nữ sinh cng trường, nn thường đứng gc đường lng ngng dng nng đi ngang. Khổ, mối tnh đầu mong manh qu, Hồ Thanh Ngn thất vọng lm những cu thơ khỏa lấp tm trạng mnh. Trong một lần hai đứa đạp xe lang thang, Hồ Thanh Ngn đọc cho ti nghe bi thơ viết tặng cho c gi kia. Ti loạng choạng cả tay li khi nghe cu Em đến trường theo lối ma đng. Khng phải lối Nguyễn Du hay lối Nguyễn Huệ m l lối ma đng, ma đng thời tiết cũng như ma đng tri tim kẻ si dại! 17 tuổi đ viết một cu thơ nay nức buồn thương như thế, khng phải đa! Th thật, lc đ ti chưa c cu thơ no so được với cu thơ ấy của Hồ Thanh Ngn!. 

Khng phải v bị ảnh hưởng bởi nhận xt của L Thiếu Nhơn m ti tung h Hồ Thanh Ngn l thi ti, hy cng ti, chầm chậm thi đọc thơ tnh của Ngn. Trong bi Đm vng su, diễn tả cảm gic hụt hẫng của chng trai khi c gi mnh yu bỗng dưng hững hờ. Chng trai tm đủ mọi cch để giam hm nỗi nhớ nhưng hnh ảnh c gi cứ chong lấy hết tm tr đến chật chội. Để rồi: hương trm bay thanh khiết/ khng xua chật chội em/c hai người mất ngủ /sng ra thm nhau hơn. Nhớ nhau cồn co, tha thiết th nhiều thi sĩ đ ni rồi, nhưng nhớ đến chật chội lng th chỉ c Hồ Thanh Ngn mới ni được. Hay sự đắm say, nồng nn của kht vọng tnh yu đến tận cng v vĩnh viễn được Ngn v von rất lạ: Ti nhn lửa ở trong em/ Chy qua bao lượt vẫn thm tn tro( Lửa). V bnh yn của Ngn lại l em: Ti mỗi ngy thảng thốt nỗi lo/Mong hy vọng xanh như mu mắt em vẽ. Chỉ l em đầy quyền năng đnh thức những điều tưởng chừng đ ha thạch : em c đi về ngược pha cơn mưa/đnh thức những tm tư từ lu ha thạch. V ti lại phải mượn lời của L Thiếu Nhơn để nhắc về bi Lẽ no : Ti lục lại mớ thơ cũ của Hồ Thanh Ngn, thấy bi Lẽ no nh ln với buổi chiều hoa khp vội v nh mắt khấp khểnh buồn. Bi Lẽ no cũng thấy được bng dng Hồ Thanh Ngn đấy. Ci bng dng một người mơ mộng lủi thủi v ngn ngấn hoi vọng Về đu cnh buồm vắng. Bến bờ đ xa xăm!.

Thơ anh l hồn qu, l thứ viết cho mnh, khng ồn o cu chữ, khng khoe khoang cấu trc, chỉ cần tnh đời, tnh người cho su đậm l được. Nếu tm một bi thơ của Ngn ti thch nhất c lẽ khng c. Nhưng ti lại thch rất nhiều cu trong mỗi bi. Những vần thơ nhiều giọng điệu: khi đau đu, khi xa xt, khi tuyệt vọng, khi say m, rạo rực v đầy hy vọng .. d l giọng điệu no th cũng được cất ln từ tm hồn rất nhn hậu của Ngn. Ngn bảo Ngn khng bỏ được thơ, khng c thơ Ngn thnh v nghĩa. Cho d c thể một ngy cả thế gian ny khng ai cn đọc thơ nữa th Ngn vẫn yu thơ như một g ln đồng, xem thơ như người tnh, gọi thơ l em đầy tru mến, nng niu.. Một con người m cả cuộc đời chỉ say m mỗi một việc duy nhất l lm thơ v sống đắm đuối với thơ nhưng dường như c đi lc thơ chạy trốn khỏi anh bởi thực tại đầy hỗn loạn lm tổn tương tm hồn yếu đuối ấy. C nhiều người tiếc nhớ một ti hoa m khng biết rằng anh vẫn lm thơ, trong m thầm, chậm ri trong tận cng của nỗi c đơn khng chia sẻ, trong nỗi nhớ sng Đ Rằng, ngọn Thạch B Sơn qu anh
 

Ph Tn, ma thu, thng 8 năm 2012
Nguyễn Thị Việt H

 

 

art2all.net