|
Huyền Tôn Nữ Huệ-Tâm

NỖI NHỚ NGÀY XUÂN
Khi mai vàng sắp
nở, hoa cỏ đâm chồi, đất trời phủ một màn sương huyền ảo là
lúc tết âm lịch sắp về. Âm thanh ngày xuân vang lên qua
những tiếng nói cười của các bà, chị, cô đi chợ mua sắm cho
những ngày lễ hội đầu năm. Tôi bỗng nhớ đến mấy câu trong
bài thơ CHỢ TẾT của nhà thơ Đoàn văn Cừ:
“Tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa ,
Núi uốn ḿnh trong chiếc áo the xanh ,
Đồi thoa son nằm dưới ánh b́nh minh .
Người mua bán ra vào đầy cổng chợ .”
Một hoạt cảnh chợ tết miền quê hiện ra qua nét bút thần t́nh
đẹp như nét tranh vẽ. T́nh yêu quê tha thiết ḥa vào từng
con chữ tạo nên những vần thơ sống động mượt mà…Tôi thuộc
nằm ḷng Chợ Tết không chỉ v́ bài thơ quá hay mà c̣n
v́ nó có thể tái hiện lại những kỷ niệm ngày tôi c̣n ba mẹ.
Đó là những khoảnh khắc tuyệt vời!
*****
Bây giờ đă có gia đ́nh riêng …tôi cũng đi chợ Tết như bao
người. Và tôi nhớ đến những ngày bé thơ chạy lon ton theo mẹ
để được mẹ mua cho vài thứ yêu thích… Tôi nhớ mẹ lắm mặc dù
nay tôi đă lớn, đă già. Tôi nhớ măi cảm giác ấm áp khi được
mẹ vuốt tóc rồi tặng cho tôi chiếc kẹp h́nh con bướm dịp
xuân về.
Tôi
nhớ mẹ qua thau mứt gừng thơm ngát …
Tôi h́nh dung cảnh mẹ ngồi rim mứt, mồ
hôi tuôn ra v́ ḷ than nóng cả mặt. Ba bảo bọn tôi đến quạt
cho mẹ. Mứt hoàn thành, bọn tôi được hưởng cái thau c̣n
đường ngào thơm lừng, đổ vào cốc nước cho tan, uống, nghe ấm
cả ruột.
Mẹ bày cho tôi làm mứt gừng khô, mứt gừng dẻo, mứt gừng xăm,…
sao cho thật ngon, thật khéo để đăi khách khứa trong những
ngày xuân.
Tôi
nhớ mẹ qua thẩu dưa món đậm đà ăn với bánh chưng, bánh tét.
Mẹ dạy tôi cách tỉa đu đủ, cà-rốt thành
những bông hoa xinh xắn trang trí cho thẩu dưa món thêm đẹp
mắt. Mẹ cũng giúp tôi nấu nước mắm pha với đường, nước mắm
gần như kẹo lại, rồi để nguội, cho đu đủ, cà rốt, kiệu, hành…phơi
khô ba nắng vào cho thấm. Làm dưa món theo kiểu mẹ bày để
mấy tháng cũng không hư.
Nhớ
mẹ qua thẩu thịt heo luộc dầm nước mắm có vị mặn ngọt.
Miếng thịt dầm thơm mùi mắm, trong suốt,
ăn với rau sống, cuốn bánh tráng, ngon ơi là ngon! Khi có
khách đến, mẹ bảo tôi xắt thịt sắp ra đĩa, dọn rau sống,
bánh tráng. Ba tôi mời khách nhấm với ly rượu chát, khách
tấm tắc khen: “ Ngon quá mệ ơi!”. Mẹ tôi cười sung sướng!
Nhớ mẹ, rồi tôi nhớ đến ba.
Nhớ ba tôi qua nồi bánh chưng, bánh tét đậm đà, nhụy bánh
thơm mùi đậu xanh, thịt ba chỉ, nếp ruộng bùi bùi, dẻo dẻo,
ăn măi vẫn thấy thèm. Ba dạy tôi cách sắp lá chuối sao cho
kín, dễ lột, nếp không bị x́ ra ngoài. Gói bánh tét phải nén
thật kỹ để khi tét ra, miếng bánh có h́nh tṛn, nhụy đậu
xanh và thịt nằm ở chính giữa cho đẹp.
Nhớ ba tôi qua bếp lửa bập bùng ngày giáp tết.
Mấy cha con
quây quần canh nồi bánh tét và nghe ba kể chuyện đời xưa, ba
thổi kèn ac-mô-ni-ca, rồi ba kể chuyện đi “tán” mẹ thời trẻ... Chuyện t́nh ba mẹ đẹp y như tiểu thuyết v́ mẹ hơn ba đến 9 tuổi mà
ba mê như điếu đổ. Ngày ấy ba đến nhà mẹ. Nhà ông ngoại có 4
cô con gái. Ba đem kèn ra thổi để mẹ xiêu ḷng. Mẹ chê ba
nhỏ tuổi mà bày đặt “trèo cao”. Mẹ xịt chó ra cắn. Ba nhanh
chân trèo lên cây khế trước nhà nghiễm nhiên thổi kèn ac-mô-ni-ca,
rồi vất xuống cho con chó miếng bánh. H́nh như nó thích nghe
kèn nên ba điềm nhiên trèo xuống mà nó không sủa, cũng không
cắn! Mẹ tôi mắng: “ Đồ chó ham ăn, hư sự!”. Ba tôi nghe vậy
cười hi hi. Vậy mà nên vợ chồng và có bọn tôi như ngày hôm
nay.
Bánh chín, mấy chị em tranh nhau vớt ra để thử cái “bánh tày”
. Mặc dù nóng hổi hổi cũng tranh nhau ăn làm ba mẹ tôi cười,
mắng yêu: “Mấy con chó con tham ăn quá, coi chừng phỏng hết
miệng, làm răng ăn tết!”
Sẵn có bếp than hồng, tôi đem lùi mấy củ khoai cho cả nhà ăn
thỏa thích. H́nh như có một nhạc sĩ đă từng viết:
“Khoai lùi bếp nóng ngon hơn là vàng”. Cái ngon của khoai
lùi tăng gấp bội v́ ngày ấy có ba mẹ được ba mẹ chăm chút…

H́nh: Thăm lại cửa Hiển Nhơn-Đại Nội Huế ngày 10/4/2014
Nhớ ba dắt tôi vào Đại Nội.
Những ngày gần Tết âm lịch, ba thường vào Đại Nội cùng với
các mệ (cách gọi những người trong hoàng tộc nhà Nguyễn) thu
dọn các quả phẩm cũ, lau chùi bát hương, lư hương trong thế
miếu, triệu miếu…Ba dắt tôi theo để cầm nước uống , hay khăn
lau mặt và chạy chơi trong Đại Nội. Các mệ thấy tôi đi theo
ba th́ khen rằng: “Chà, con gái mệ Tưởng học giỏi lắm!”. Tôi
ngạc nhiên thầm nghĩ: “Làm sao các mệ biết ḿnh học giỏi mà
khen chơ?”. Thôi kệ, được khen là mừng rồi! Và để tăng hiệu
quả của lời khen, các mệ trút cho tôi mấy quả bồng cũ nặng
trĩu bánh trái. Tôi có đem theo một cái bị có dây rút nên
nhanh nhẹn, lễ phép cúi rạp ḿnh cảm ơn và đưa bị ra nhận
quà, đem về phân phát cho các em ăn một tuần vẫn c̣n! Tôi nhớ
mệ Lương Linh (công chúa Lương Linh) biết tôi có học múa nên
thường bảo tôi múa quạt hay múa đèn cho mệ xem và ban thưởng
rất “hậu hĩnh”. Đó là một lô bánh gối, bánh in, bánh hạt sen,
hoặc là mấy trái hường khô ngon hết chỗ chê!
Tôi nhớ ba dắt tôi và cả nhà dự lễ Hiệp kỵ ở lăng vua Tự Đức.
Không chỉ mẹ và các em tôi đi theo ba mà những người hàng
xóm thân thiết cũng được ba cho “tháp tùng” để coi cho biết.
Tôi hỏi ba “Hiệp kỵ là chi hở ba?” Ba nói rằng: “
Đó là lễ
kỵ chung các vị vua nhà Nguyễn. Tôn nhơn phủ chọn một lăng
của một vị vua nào đó, tổ chức lễ kỵ, có đức Từ Cung tham dự”.
Ngày ấy, tôi học lớp 9 (lớp đệ tứ), dáng nhỏ nhắn y như đứa
trẻ. Thấy đức Từ Cung vào, ba tôi ra hiệu cho tôi. Tôi liền
quỳ ngay xuống đất khấu đầu hành đại lễ ba qú chín lạy v́
đó là đức Đoan Huy Hoàng Thái Hậu-thân mẫu của vua Bảo Đại.
Đức Từ rất hài ḷng cho phép tôi đứng dậy, hỏi chuyện và ban
thưởng. Đó là lần đầu tiên tôi được trông thấy đức Từ Cung,
vóc dáng người nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, da trắng hồng, giọng
nói thanh tao, rất có uy quyền.
Tiệc được bày biện ở ngoài trời. Tôi thấy các bàn gỗ dài nối
tiếp nhau trên đó có các miếng lá chuối được cắt rất khéo
đặt thịt heo quay, xôi các loại, thức ăn, thức tráng miệng,
nước uống… Mọi người tự phục vụ ḿnh là chính. H́nh như tế
tam sinh th́ phải nên đồ ăn ê hề. Bà con hoàng tộc ở tất cả
các phủ đệ trong thành phố Huế đều đến dự, đông lắm.
Tôi không chú ư đến việc ăn uống mà xin ba tôi cho
đi coi
cây cành vàng lá ngọc, coi lăng tẩm, xem nơi ở ngày xưa của
phi tần đời vua Tự Đức. Tôi đă được ba giảng giải về luật
phong thủy, về vẻ đẹp kiến trúc, mỹ thuật của Khiêm Lăng.
Thật đúng như lời truyền tụng: “Vua Tự Đức rất giỏi về mỹ
thuật, về thi ca. Điều ấy thể hiện rơ nét trong cách kiến
trúc của Khiêm Lăng.”
Nhớ lễ cúng Giao Thừa đêm 30 Tết.
Đó là một lễ rất trọng đại
đối với gia đ́nh tôi. Tôi nhớ mẹ tôi đặt bàn cúng ngay trước
cửa nhà, ba tôi treo phong pháo đại, thắp hương cúng lúc 12
giờ đêm. Pháo nổ đ́ đùng, ba mẹ tôi mời rượu nhau, bọn tôi
cũng được hưởng một ly nhỏ v́ đó là rượu chát. Cái bọn tôi
chờ đợi nhất là sau lời chúc tết ba mẹ, bọn tôi đều được
nhận bao ĺ x́ đỏ chót. Mấy đứa em tôi liền mở ra coi và reo
lên v́ được nhiều tiền!
Hạnh phúc biết bao!
******
Hôm nay, xuân Đinh Dậu về, gợi không khí sum họp đoàn tụ gia
đ́nh. Dẫu biết rằng : “Có sinh ắt có tử” nhưng sao tôi vẫn
nhớ nét ấm cúng của gia đ́nh ngày xưa khi có đầy đủ ba mẹ.
Tôi t́m về chốn cũ để t́m chút hương xưa, chính là ngôi nhà
của ba mẹ nhưng mái nhà tranh với giàn bầu bí ngày trước
không c̣n nữa ! Ba mẹ đi xa, hàng chè tàu bị chặt bỏ, cây
cảnh trồng trong chậu kiểng… Thay vào đó là ngôi nhà hiện
đại, hàng rào đúc bê tông kiên cố…
Kỷ niệm xưa âu chỉ là hư ảo. Tôi thắp hương cho ba mẹ, ông
bà và thầm nói rằng: “Con nhớ ba mẹ lắm. Con cảm ơn ba mẹ đă
cho con những hồi ức đẹp đẽ về gia đ́nh ḿnh!”
Huyền tôn nữ Huệ-Tâm
Mồng 3 Tết Đinh Dậu-30/1/2017
H́nh ảnh: Từ internet
art2all.net
|