Kim Hài

GỈNG SÔNG TỈNH THỨC

 

V.  XÁC SỐNG


          Khi Hải rút được chiếc điện thoại trong túi quần ra, tiếng chuông đă im bặt. Anh gọi lại mấy lần vẫn không nghe hồi âm. Số lạ. Hải mân mê cái điện thoại, ngẩn ngẩn ngơ ngơ nh́n về phía khu phố chợ giờ đă sáng đèn. Tiếng nhạc văng vẳng theo gió dịu dàng vuốt ve thính giác Hải. Tim Hải chợt bóp nhẹ. Một luồng khí ấm chầm chậm lan toả lên đầu. Anh nhớ, nhớ rất nhiều, đầu tiên là màu đỏ ngọc, màu mắt thỏ, rồi anh định h́nh được nỗi nhớ của ḿnh: Lệ. Lệ đang ở kia, trong dăy phố chợ đầy tiếng nhạc. Hải vội vàng bước. Nhưng anh chợt khựng lại . Lệ đă chết cùng với Quân. Người ta không t́m thấy Lệ sau đó. Tia sáng lư trí chuẩn xác đă bùng nổ giữa vô vàn u mê. Hải tê cứng người, nỗi đau đớn v́ mất Lệ khiến Hải như thoát ra khỏi đám sương mù huyễn hoặc. Nếu Lệ không chết, bỏ trốn v́ sợ hăi, cô nhất định không mang theo điện thoại của ḿnh. Nhưng có thể một người nào đó cho cô tá túc tạm thời phải có điện thoại. Có thể cú điện thoại vừa rồi là của Lệ? Nhưng ai? Anh nghĩ ra một cái tên, Lam. Đúng rồi, chỉ có Lam là người biết được chuyện ǵ xảy ra với Lệ. Hải lần t́m những cuộc gọi gần nhất. Anh bấm máy.

 

Gịng Tỉnh Thức đang chảy mạnh. Cây cầu bắt ngang sông rung lắc dữ dội. Với những ai đă quen với những chiếc cầu bê tông cốt sắt sẽ thấy sợ, nhưng Hải cũng như các cư dân Tối Thượng quá quen với những cây cầu “lắc lẻo gập ghềnh khó đi..” th́ độ rung lắc nầy không làm anh chùn bước. Anh chỉ ngạc nhiên v́ cầu mới xây được hai năm và số tiền đầu tư không nhỏ. Thế nhưng độ bền của cây cầu chẳng đáng tin, nhất là khi thôn đang xây con đập “vĩ đại” phía thượng nguồn và gịng sông bị xói lỡ từng ngày.

Hải dừng một chút ở giữa cầu. Nước đổ về sùi bọt đục ngầu rồi dần thẫm màu dưới ánh hoàng hôn. Mọi khi, nước chỉ gào to trên những tảng đá lăn lóc vô số bên bờ thôn Tối Thượng, c̣n bờ bên kia vẫn êm ả xuôi gịng. Nhưng hôm nay lại khác. Những con sóng dập dềnh cuồn cuộn kêu rêu tức giận v́ đá cản đường đă tràn sang bờ bên kia, khiến gịng nước sâu thẳm tối đen như muốn nhận ch́m nốt chút nắng nhạt cuối ngày trên đầu những ngọn dừa thôn Tối Hạ.

Bỗng nhiên ḷng Hải bồn chồn không an. Anh hóng mắt nh́n phía cuối cầu. Không thấy bóng ai. Một làn sương ảm đạm tràn tới chân Hải và đổ lên người anh thứ nước mưa lạnh lẻo trơn ướt. Hải chùn bước. Cây cầu như nhún nhảy dưới chân. Đêm tối thật mau. Giờ th́ anh không nh́n thấy ánh đèn điện của phố chợ và cũng không nhận ra được hàng dừa xoả tóc bên bờ kia của gịng Tỉnh Thức. Hải mệt mỏi ngồi sụp xuống, bần thần bởi những tiếng gầm khủng khiếp từ phía xa . Và anh chợt thấy một khối nước khổng lồ băng băng đến như sắp nuốt chửng ḿnh. Hải vẫn chưa hiểu điều ǵ đang xảy đến. Chỉ có nỗi sợ khủng khiếp tràn ngập anh. Hải lùi dần, lùi dần rồi cuống cuồng bỏ chạy. Cuối cùng anh ngă sấp vào một cánh cổng cọc nhọn và mắc vào đó như bám vào một cái móc áo. Nước trùm qua anh. Những âm thanh rách nát đổ vỡ bao phủ anh. Mắt Hải không nh́n quá được khoảng xa một mét, nhưng tâm trí anh trở nên minh mẩn hơn lúc nào hết.

- Vỡ đập rồi.

Cái đập ngh́n tỉ đă ngốn của dân Tối Thượng mấy trăm hecta ruộng đồng cùng hàng trăm căn nhà, đ́nh chùa, hàng chục di tích văn hoá ch́m sâu vào ḷng hồ tích nước. Những hứa hẹn hoa mỹ về lợi ích của cái đập không làm cho người dân quên đi nỗi buồn mất đất mất nhà nhưng dù sao vẫn có chút hy vọng về một tương lai tươi sáng khi con đập hoàn thành. Hải đă từng dẫn đoàn đến từng nhà dân giải thích cho họ. Anh say sưa nói hết những hiểu biết của anh về đập thuỷ điện và hết ḷng vững tin một cuộc đổi mới sẽ mang đến ấm no hạnh phúc cho dân thôn. Và giống như mọi cấp chính quyền thôn Tối Thượng, anh không nghĩ đến những bất cập, những di hại để mọi người đề pḥng hoặc chuẩn bị tinh thần bởi dễ hiểu tất cả cán bộ đều phải đi cùng một hướng, một lề, không quay ngược. Và hôm nay, khi con đập vừa mới hoàn chỉnh, chưa kịp nhiệm thu th́ nước đă dâng tràn ngập thôn làng? Những hậu quả khủng khiếp nào đang xảy đến cho những người dân đang sống hai bên ḍng Tỉnh Thức, cho những khu tái định cư tạm bợ, cho cả những người cố bám vào gịng Tỉnh Thức để sinh sống?

Bây giờ Hải đă nghe thấy rất nhiều tiếng kêu la, từ xa, đến gần rồi vụt ngang qua anh xuôi về cuối gịng. Hải há miệng thở, anh quơ tay, đạp chân muốn bơi đi tự do để t́m chỗ ngoi lên nhưng có cái ǵ như những bàn tay níu gh́ anh xuống. Ră rời, Hải không c̣n sức chống đỡ, anh để mặc cho những cơn sặc nước lấy dần đi chút không khí c̣n lại trong lồng ngực. Đêm vẫn đen màu mực như muốn che dấu những tàn phá khủng khiếp đang bao trùm thôn Tối Thượng.

Buổi sáng lờ nhờ tựa miếng dải nhớt kéo lê qua quảng trường. Tấm áo của Hải không phải móc vào cọc rào mà chính xác là hàng cọc sắt bao quanh khu dự án trường Đại Học. Có lẽ nhờ vậy mà Hải thoát chết. Ở đây nước rút nhanh. Quanh Hải nước chỉ c̣n ngập đến mắt cá chân, nhưng sâu phía Bắc của dự án, những cánh đồng nhuốm màu đỏ gạch nước sông. Và xa hơn, một vài mái nhà nát dập dềnh như phao nổi..

Cái lạnh thấm qua lần áo mỏng. Hải hắt hơi liên tục và anh tỉnh dậy ngay lập tức, nhưng phải đến một lúc Hải mới nhận thức được vị trí của ḿnh. Anh hối hả tháo gỡ hàng nút trước để kéo ḿnh khỏi những móc cọc. Cái áo rách mướp te tua. Anh chậm chạp t́m thanh ngang hàng rào để tụt xuống.

 

Trưởng thôn Tối Thượng nh́n cánh đồng nước bát ngát với đôi mắt lạnh lùng. Đi cạnh ông là bà Thuỷ cùng hai cán bộ uỷ ban. Tất cả bọn họ đứng ngồi trên chiếc thuyền đuôi tôm đang rẻ nước. Sóng cḥng chành tạt những giọt nước li ti lên áo mọi người. Bà Thuỷ né người lấy một chéo khăn choàng phủi nhẹ áo ḿnh. Trên đôi ba nóc nhà sót vẫn c̣n những cái vẫy tay cuống quưt của vài gia đ́nh chưa kịp chạy thoát. Trưởng Thôn khè giọng:

- Sao tụi nó nói đă tản cư dân lên hết trụ sở rồi?

- Dạ, chắc những nhà nầy không chịu di dời...chớ..tụi em...Hay ḿnh vớt họ...

Chiếc thuyền không dừng lại vẫn hướng mũi về phía trước. Bà Thuỷ khoát tay:

- Đây là ghe thị sát. Điện cho tụi pḥng chống thiên tai. Biểu tới ngay.

- Dạ...A lô...A lô...A lô... Chị ơi..mất sóng rồi...

Không ai có ư kiến ǵ. Chỉ có tiếng máy ghe gầm gừ trên biển nước. Anh cán bộ gọi điện ngần ngừ một chút rồi đút điện thoại vào túi quần.

Sương mù đè nặng trên mặt nước đỏ quạch, tầm nh́n giới hạn nhưng ai cũng biết đồng ruộng nhà cửa đă ch́m ngập trong nước rồi. Chiếc ghe đánh một ṿng lớn ra phía cận sông. Gương mặt Trưởng Thôn tư lự:

- Sao tụi nó xả lũ mà không điện cho Uỷ Ban? Bẻ lái ngược lên đập coi...

Nước vẫn tràn trề như vừa qua một trận lụt lớn. Hai phần ba họng xả đă đóng nhưng gịng nước vẫn băng băng tràn xuống hạ lưu tạo nên vô số âm thanh trầm đục nham hiểm dưới ḷng hồ. Một vết nứt to toang hoác như con hẻm sâu dài ngoằn, nổi rơ trên thành đập. Đó là lư do xả lũ. Bà Thuỷ kêu to:

- Coi ḱa. Trên đó có vết nứt. Tụi nó làm ăn kiểu ǵ vậy? May không phải mùa lũ, bằng không chắc cả khu dự án” City Center” của tui ngập hết. Phải kiểm điểm thiệt nặng tụi nầy.

Trưởng pḥng địa chính hùng hổ:

- Ḿnh tới hiện trường chụp h́nh lấy bằng chứng. Đập chưa nhiệm thu mà đă vận hành là sao?

Đường đi vào khu quản lư dự án cách chỗ ghe dừng khoảng trăm mét. Đất bùn phủ một lớp đỏ dày nhầy nhụa trên nền bê tông. Đứng đón đoàn là hai nhân viên thấp bé, chân đi bốt nhựa cao tận đầu gối. Người lớn tuổi nhất vuốt vuốt tóc ra vẻ bối rối:

- Trưởng Thôn ...

Trưởng pḥng địa chính hất hàm:

- Thôn đi kiểm tra. Báo cho ban quản lư .

- Dạ, ban Quản lư đi họp chưa về. Nhưng ....nhưng...đoàn không vô được ạ. Ban quản lư có lệnh cấm người lạ vào đập.

Bà Thuỷ đanh giọng:

- Chúng tôi là chính quyền chứ đâu phải người lạ. Mấy chú xả lũ vô tội vạ, không thông báo. Chạy máy khi chưa có phép vận hành. Mở cửa ra..

- Dạ, nhưng đây là vùng thuộc quyền quản lư của đập nên không ai được vào.

- Đập thuỷ điện trên đất Tối Thượng là do thôn quản lư. Anh không hiểu hả?

- Dạ theo như giấy phép đầu tư xây dựng, đây là vùng tự quản riêng thuộc tập đoàn Thuỷ Điện AW. Giấy phépdo chính UB cấp và ...

Trưởng pḥng Địa Chính gầm gừ:

- Láo. UB cấp th́ UB cũng có quyền rút. Hiểu không?

Tên nhân viên thấp bé bước lên trước, giọng trọ trẹ, hách dịch:

- Đây là đặc khu riêng. Hợp đồng đầu tư thực hiện theo quy tŕnh của Nhà Nước. Chính quyền cũng phải tuân thủ pháp luật khi đă kư thoả thuận. Chỉ có Ban Thanh Tra Chính phủ mới được phép vào.

Trưởng Thôn mặt hầm hầm khoát tay:

- Về.. Không cần vào. Ngày mai họp UB lập đoàn thanh tra...

Bà Thuỷ ngơ ngác:

- Ủa, sao lại là vùng tự quản? Đất đai là sở hữu của thôn. Vậy mà tụi nó dám cấm chính quyền..

Tiếng nói của bà Thuỷ trôi tuột về phía sau hoà lẩn vào tiếng máy ghe rẽ nước.

 

Khi lê đến được khoảng đất khô ráo nhất dưới chân tượng đài, Hải mới cảm thấy cái lạnh thấm tận bên trong lồng ngực. Anh húng hắng ho. Giữa hai cơn ho một thoáng kư ức ẩn hiện. Hải đột nhiên nhớ quay quắt mảnh vườn nhỏ bên hông nhà trồng đầy rau tần, bạc hà, chanh, tắc, những loại cây, rau chỉ cần đất khô ẩm là lớn vùn vụt. Những đám rau tần dày lá mềm mượt một lớp lông tơ toả mùi thơm đặc trưng. Bài thuốc trị ho dân dă đượm mùi của đất, của sương và thấm đẫm những lời nói êm ái vỗ về của mẹ thời thơ ấu giờ bỗng tái hiện như mới hôm qua. Tuổi nhỏ của anh lớn lên trong hương thơm của rau cỏ cây hoa. Mảnh vườn ruộng đó liệu có c̣n? Mắt Hải dõi về phía xa. Không ǵ ngoài nước đỏ một màu. Hải đứng bật dậy. Cái áo sơ mi rách te tua rơi nằm nhúm nhó trên nền bê tông đang bục rữa.

Có tiếng xuồng máy kêu lạch bạch. Hải vội vàng lội nước hướng về phía cây cầu. Nước sông vẫn tràn bờ lém sát cạnh khu đất của dự án Trường Đại Học. Chiếc ghe đi thị sát vùng bị lũ đă trở về nằm chênh vênh. Hải nhảy lên ghe và không hiểu sao anh cũng xử dụng được tay lái điều khiển mũi ghe hướng đến khu nhà tái định cư của người dân thôn Thượng.

Nước mênh mang là nước. Nước đỏ rực và sôi sục nhấn ch́m hết hoa màu. Không một mái nhà nào sót lại sau lũ. Không định hướng được, chiếc ghe máy xoay tṛn và Hải chợt nh́n thấy những cánh tay vẩy gọi từ một toà nhà xây dựng dở dang toạ lạc sau lưng dự án sân vận động thông minh của Thôn Tối Thượng.

Hầu hết người dân c̣n sống sót đều tụ tập trong toà nhà nầy. Dù chưa hoàn thành nhưng chí ít đây cũng là một nơi tạm trú vững chãi cho những gia đ́nh mất nhà. Cả đời chưa bao giờ được sống trong những căn pḥng lát gạch hoa, trần bê tông, nên mặt ai cũng ngơ ngáo. Họ đi loanh quanh cùng với vợ chồng con cái ông bà, ôm trong tay mấy bộ quần áo hoặc chăn mền cũ mèm, lúng túng không biết đặt để nơi đâu hoặc chọn chỗ nào. Ít người dám mon men lên lầu ba hoặc bốn, có lẽ v́ không quen ở trên cao. Toà nhà rộng thênh thang dự tính để làm chỗ ở cho các vận động viên, gọi nôm na là làng thế vận. Không một người dân thôn Tối Thượng hiểu được ư nghĩa của làng thế vận và cũng chưa một lần nào trong đời đứng trong ḷng căn nhà thênh thang nầy Cái cảm giác ḿnh đang ở giữa cánh đồng mông quạnh khiến họ bối rối. Họ không thể sinh hoạt riêng tư giữa cánh đồng trống, v́ thế họ đi ḷng ṿng với gương mặt thất thần c̣n nguyên nét nhăn nhúm sợ hăi như những xác sống vật vờ.

Hải nh́n thấy ông bà Quang đang đứng ở đầu căn nhà. Anh đến gần, lặng lẽ cầm lấy bọc chăn mền trên tay mẹ. Ông Quang nh́n anh trân trối. Bà Quang kể lể những câu rời rạc:

- Trời không mưa, không gió... Tự dưng nước lên... Giữa đêm. ..Mất hết... Mất hết rồi...

Rồi bà dừng lại nửa chừng, hỏi một câu như trẻ con:

- Con à, thôn sẽ làm nhà lại cho ba má hả? Người ta nói sẽ phát gạo muối, thức ăn, lo hết mọi thứ. Nhưng chừng nào hả con?

Hải ôm mẹ và an ủi bảo mẹ đừng nói nữa. Rồi sẽ ổn thôi. Hải cảm thấy lạnh. Anh đang ở trần mà sương mù luôn thốc những hạt nước li ti qua những cánh cửa mở rộng. Anh chưa hiểu hết những ǵ xảy ra đêm hôm qua. Anh cố suy nghĩ thật logic, vận dụng hết lư trí và sự hiểu biết của ḿnh giữa tấm màn tăm tối của ư thức. Thân h́nh bà Quang run rẩy trong ṿng tay Hải. Hải cúi sát mặt mẹ, anh hơi rùng ḿnh khi nh́n thấy gương mặt xám ngoắt của bà. Một gương mặt chất chứa nỗi tuyệt vọng, khổ ải của một đời nông dân lầm lủi, chịu đựng bao tầng thua thiệt áp bức. Hải bàng hoàng. Một cơn đau quặn từng hồi trong ḷng Hải. Nó như một gịng dung nham lỏng bắn những tia nóng bỏng vào tim, vào những đám mây mù bao quanh tâm trí anh. Hải từ tốn đẩy mẹ ra. Anh vỗ vai ba rồi hướng ra cửa chính, xuyên qua những con người vật vờ .

Ông Sáu, ba Quân, chặn Hải lại ngay tại bậc thềm làng thế vận. Hải bối rối bởi anh không có can đảm đối mặt với nỗi đau của người cha vừa mất đứa con trai độc nhất của ḿnh.

- Hải à, cháu có rảnh không?

Hải trố mắt nh́n ông. Anh ngạc nhiên khi nghe giọng nói rơ ràng và cương quyết của ông, một người dân trong thôn Tối Thượng. Cách nói nầy Hải đă không c̣n nghe từ lâu lắm rồi. Bác Sáu cũng không có thái độ nầy cũng từ lâu lắm rồi. Và chính anh cũng rất ngạc nhiên khi nhận ra ḿnh lại quan tâm rất nhiều đến câu chuyện ông Sáu sẽ nói với anh.

Cả hai ngồi trên bậc thềm nh́n ra sân vận động mông mênh. Thảm cỏ nhân tạo bị cong vênh chỗ lồi chỗ lỏm, nh́n như những đợt sóng nhấp nhô. Ông Sáu thở dài. Giọng ông trở nên khàn đục như màn mây xám trầm tích trên bầu trời thôn.

- Thằng Quân đă đi thiệt rồi Hải à. Cái ḥm chưa kịp chôn đă trôi theo gịng nước. Bác chỉ ngủ quên có một tích tắc mà không kéo kịp cái ḥm. Được cái nó trôi nhẹ lắm, nhẹ như trong ḥm không có người nào.Vậy cũng hay. Để nó trôi ra sông ra biển, chớ nước ngập trắng đồng lấy đâu ra chỗ.

Hải nghẹn lời. Khó mở lời an ủi bác Sáu. Một h́nh ảnh thoáng qua. Suưt chút nữa anh buột miệng kể với ông về cái bóng của Quân khi anh ở pḥng Y Tế. Bác Sáu bất ngờ chuyển câu chuyện:

- Nông thôn mới là cái ǵ hả cháu? Thằng Quân nó cứ lải nhải với bác rằng chính nông thôn mới đă đuổi dân thôn ḿnh về khu định cư. Nông thôn mới lấy ruộng của ḿnh để xây mấy cái như vầy. Nông thôn mới khiến dân thôn không c̣n ruộng tốt để làm nên không đủ gạo, không chỗ nuôi heo nuôi ḅ..

Hải trệu trạo những lời cũ rích như con ḅ nhai nắm rơm khô. Nắm rơm mới đây từng rất ngon, vậy sao hôm nay v́ cớ ǵ anh cảm nhận vị đắng chát đậm dần trong cổ họng.

- Thế giới bây giờ khác trước bác à. Phải hiện đại, phải đổi mới để người dân được hưởng những tiện ích của thời đại khoa học công nghiệp. Chúng ta phải xài máy cày thay trâu ḅ. Phải tưới tiêu bằng thuỷ điện để tiết kiệm công sức và điều hoà nguồn lương thực (Hải nuốt nước miếng khó khăn, nói tiếp). Con trẻ thôn ḿnh phải có chỗ học hành tử tế chớ không phải tốn tiền chạy vạy lên thành phố khiến nhiều gia đ́nh phải cho con bỏ học. Cũng như phải có bệnh viện lớn, thầy thuốc giỏi...nhiều nhiều thứ lắm bác à...

Bác Sáu cười khẩy:

- Vậy chục năm qua dân thôn được cái ǵ hở con..?

Hỏi xong ông đứng dậy như không cần câu trả lời của Hải. Ông bước xuống các bậc thềm. Dáng ông lẻ loi, cô độc giữa cái sân banh bát ngát vắng vẻ.

Đến phiên Hải ngẩn người. Những câu hỏi của bác Sáu có một thời anh cũng đă đặt ra và tự anh ru ngủ ḿnh giữa đám sương mù miên viễn. Tại sao bây giờ anh mới nghĩ đến ?. Tại sao gịng máu phản biện của một giáo viên Toán đă nguội lạnh qua nhiều năm tháng, đột nhiên một ngày trổi dậy?

Hải nh́n lên cao. Gió vẫn cuồn cuộn sương mù. Không phải trên đó mà từ đây, ngay tại nơi nầy. Anh quay đầu nh́n vào trong căn nhà thế vận. Những bóng người, lạ có quen có, thẩn thờ qua lại ngang cửa sổ. Trong đó, anh biết có ba má anh, đang vật vờ tuyệt vọng v́ một tương lai mịt mờ, v́ cuộc sống của họ đang bị đẩy càng lúc càng xa cái giềng mối bao đời thân thiết. Cả Lệ, t́nh yêu non trẻ của anh, đă khác lạ, đă trôi dạt đâu đó. Tim Hải thắt lại. Một nỗi thương xót dâng lên, ban đầu nhẹ nhàng, mờ nhạt, nhưng sau đó rơ dần, lớn dần. Những người nông dân chân lấm tay bùn kia đă từng nuôi sống anh, cưu mang anh từ cả trước khi anh chưa thành h́nh, khi anh chỉ là một tế bào theo gịng máu đỏ luân lưu tự thuở xa xăm, tự thuở tổ tiên ông bà khai hoang lập ấp. Anh là một phần máu thịt của thôn làng. Máu thịt ấy đang khô dần, cạn kiệt bởi thứ vật chất dễ tàn lụi, dễ ră tan chiếm phần. Anh sợ hăi rằng chẳng bao lâu nữa, những thân quen ruột rà đó sẽ không c̣n. Không ai nhận ra nhau . Chỉ có những xác sống lạnh lẽo bàng quan nghi kỵ.

Chưa bao giờ Hải cảm nhận được sự mất mát đang đe doạ anh và mọi người lớn đến như vậy. Có phải chính t́nh yêu con trai, nỗi đau đớn v́ sự mất mát của ḿnh mà bác Sáu không khuất phục? Có phải v́ những cơn tê buốt sâu thẳm khi nh́n thấy ba má, khi mất Lệ mà Hải phản kháng với những sáo điều bó chặt anh từ cái ngày bị biến đổi? Anh không biết, nhưng cảm tính trong anh đang lấn lướt bào ṃn dần tấm màn sương xám. Anh đứng dậy, chạy quáng quàng đuổi theo bác Sáu để nói với bác rằng có thể Quân c̣n sống, có thể c̣n hy vọng. Nhưng một lần nữa màn sương u tối lạnh ngắt hất tung anh khỏi những bậc tầng cấp. Anh loạng choạng bổ nhào vào tấm võng ẩm ướt như cái mồm đầy dãi rớt của con quái vật.


KIM HÀI.
(Trích trong truyện dài Gịng Sông Tỉnh Thức)

 

art2all. net