Kim Hi

 

MA ĐẮNG*

 

 

 

Tuổi thơ ti như gắn liền với vị ngọt của ma. Những cnh đồng ma bạt ngn, ngy đm phả ra một mi hương dịu dng, tinh tế, từ những tinh thể đường sơ khai trong đốt ma non.

Ngy ấy ti cn b lắm. Nh ti dựa lưng vo một cnh đồng ma. Trong đi mắt trẻ thơ, đấy l một khu rừng rậm vừa dễ sợ nhưng khng km phần hấp dẫn.

Bước đi lẩm chẩm của c b 4 tuổi kh thể chui qua những lp ma. L ma sắc như dao. Những cy ma ngả nghing đan xen  chắn lối. Nhưng khng hề g, thỉnh thoảng, m  vẫn chặt những cy ma cha ra, hoặc ng đổ ln khoảng h sau. Đ l những bữa tiệc ko di hai ba ngy lin tiếp cho đứa b tuổi ti.

C cu chuyện truyền miệng về một con heo con lạc trong ruộng ma. Xa mẹ, xa chuồng, con heo sống bằng những cy ma ngọt. Người ta đồn rằng thỉnh thỏang   nhn  thấy con heo lạc ngy ấy, giờ to lớn, mập mạp, da thịt đỏ hồng v thơm lừng mi ma. Nhưng khng ai bắt được n cho d nhiều ma ma đi qua. Mỗi khi ti rập rnh muốn chui vo ruộng ma v t m, m lại đem cu chuyện ấy ra kể. V con heo con đi lạc đ theo ti vo trong giấc ngủ như một cu chuyện cổ tch ngọt ngo.

Ti, dĩ nhin, khng dm mạo hiểm chui su vo ruộng ma như ch heo con. Nhưng c một lần, ti đ được mẹ dắt đi... Đm ấy, trong  vườn dừa st bờ sng, một đội văn nghệ đến tổ chức ca ht, bn v. Thuở ấy, đang thời kỳ chiến tranh, văn nghệ l một mn hng xa xỉ, hiếm c. V thế, tiếng trống, tiếng ca, tiếng ht vọng bay trong gi khiến  mọi người đều n nức. Ti năn nỉ, thc giục m, bỏ cơm, khc lc. Cầm lng khng đậu, m bế ti băng qua ruộng ma pha trước nh, đến vườn dừa. Đ l một đm sng trăng, hai m con ti lướt đi giữa hai luống ma. M b ti trong ci o dy để l ma khng cắt đứt da ti. M bước đi thận trọng, thỉnh thỏang đứng lại nghe ngng, rồi bước tiếp. Mi ma ngọt ngo  đặc sệt trong bng đm. Ti c cảm gic mnh đang bơi vo một  chậu mật ma vĩ đại. Khi hai mẹ con đến được ba ruộng ma. Tiếng đn, tiếng trống đ khng cn hấp dẫn, v ti đ thiếp đi trn vai mẹ với giấc mơ con heo con đang tung tăng trong ruộng ma.

Nhưng trn tất cả, với ti, ngy thu họach ma mới l ngy hội tưng bừng  vui thch nhất.

Sng thức dậy, đ thấy đằng trước đằng sau ma ng rạp tự lc no. Từ trước nh, ti c thể nhn thấy vườn dừa  pha sn vận động, v tinh hơn, thấp thang guồng nước  quay quay  trn con sng trn bờ. Chạy ra sau nh, ngọn đồi nhỏ, pha đường vng, mọc đầy những cy sim trở nn  rất gần . Ma được đnh đống  cao ngất ngưởng, dồn lại, chở trn những chiếc xe b. Mi ma nực nồng. Lũ trẻ hng xm đứng lố nhố cha tay xin xỏ. Thỉnh thoảng, một thợ cắt ma tốt bụng quẳng cho lũ trẻ dăm cy ma ci. Chng ti dnh giật nhau, rồi đứng vo một gc, xước ma, mặc cho hm răng nhỏ b non nớt, đ mất đi vi ci, chịu đựng nhọc nhằn vỏ ma cứng. Song đu c hề g, ma ngọt ngo qu, chảy trn trong cổ, rịn ngọt khắp kẻ răng, ứa thnh từng giọt ướt ngực, ướt o. Chẳng c mn ngon no snh bằng (m những đứa trẻ ngho chạy loạn lm g c mn qu no hấp dẫn hơn chứ !)

Khi những chiếc xe b lọc cọc  chở ma đi, những người thợ cũng biến mất nhanh chng. Đồng ma cn trơ gốc v ngổn ngang l ma. Đy l lc lũ trẻ chng ti  được tự do chạy ngang dọc khắp ruộng tm kiếm những cy ma cn st lại. Bao giờ cũng c ma st v may mắn hơn, c đứa cn nhặt được cả cy ma to tướng nguyn vẹn. Thế l cả bọn chạy lng vng theo sau kẻ may mắn  như đm qun của Đinh bộ Lĩnh, vừa la ht vừa cười giỡn. Những cy ma st cn nguyn l hươi ln hươi xuống như đm cờ lau.

Nhưng đm trẻ chng ti r bầy nhanh chng khi gi đưa những đợt khi thơm lan tỏa trong khng kh. Ai cũng biết khi v hương thơm quen thuộc đ từ đu tới. Thế l mỗi đứa tm đến theo cch của mnh. Ti vội vng dựng những thn ma mt được  vo gc nh rồi chạy  qung qung trn con lộ đất. Khng xa, chỉ  cch một vườn dừa, l một cnh đồng ma bao la. Ma ở cc  nơi tụ tập về đấy. Ma chất cao ngồn ngộn như ni  xung quanh dy  nh tạm chỉ c mi. Một l nấu to tướng đặt giữa nh. Hai con b lực lưỡng  nặng nề l ci cng gỗ đi vng quanh một cột p ma. Chng lầm lũi đi như khng biết mỏi. Thỉnh thỏang ngoc miệng ku b b  vang dội. Những người thợ đi lại như mắc cửi  quanh  trục xoay v l nấu. Họ thoăn thoắt di chuyển ma từ bn ngai vo v lun tay  đt ma vo guồng p. L nấu đường rừng rực lửa. Những b ma vừa ro được dng lm chất đốt. B ma tươi bốc chy v khi thơm mi đường cuồn cuộn, lan tỏa khắp trời.

Lồng ngực chng ti phồng ln, cnh mũi mở rộng, nước bọt đầy miệng, bước chn cứ tiến dần đến những đống ma cao chất ngất quanh l. . Nhưng khng một đứa trẻ no trong chng ti được đến gần  l ma. Chuyện kể  những người thợ p ma bị guồng p cắt la cnh tay  hoặc c đứa trẻ bị b dẫm phải, lm khiếp sợ cả người lớn. Khi thấy chng ti đến qu gần, một người thợ  dng một cy ma nhỏ lm roi, quất đen đt vo khng kh v h ht đuổi chng ti ra xa. Đm trẻ  tản đi một lc trn khắp cnh đồng ma rồi lại dần hội tụ lại một điểm như cũ.

Một hm, trn đường từ phố chợ về, m ti nhn thấy ti lang thang gần l ma. B sợ lắm, vội vng ko ti ln bờ lộ. Tuy nhin  b đ khng qun mua cho ti vi cy ma v một bnh đường tn vừa ra l, nng hổi. Bnh đường vng ưom với vnh mp mỏng mềm mại thật hấp dẫn. V vậy, d được m hứa sẽ  phn  nhỏ cho ti một thỏi, nhưng trn đường về, ti cũng khng dằn được, ln gặm nhấm đến hết ci viền  đường ngon  ngọt ấy. Cho đến by giờ, ti cũng chưa qun được hương vị tuyệt vời của ci vnh mp bnh đường tn thời thơ ấu. N như một m ảnh khn ngui khiến mỗi khi  đi ngang qua một ruộng ma, ti lun mở rộng lồng ngực để khứu gic lẫn vị gic đn nhận cật lực  hương ma đường quen thuộc.

 

  Ma, đối với ti khng những l một m ảnh m cn l hương vị qu hương. Ma l vị ngọt, ngọt của đường v ngọt của cả nụ cười hớn hở, thỏa mn của những người trồng ma. V vậy, chưa bao giờ ti nghĩ đến một ma ma đắng  cho cy ma qu hương.

Đ c nhiều thay đổi. Người nng dn đ tiếp cận được với  cng nghệ mới, tối tn hiện đại. Ngnh ma cũng khng ngọai lệ. . Những tn đường bt mu nu đậm đ hầu như khng cn xuất hiện trong cc chợ. Những l ma đường lưu động thủ cng đ khng xuất hiện trn những cnh đồng ma. Đổi lại, ta đ c những nh my đường với my mc tối tn cho ra những hạt đường trắng ngần, tinh khiết. V cả  đường nhập với hng chục mu sắc, tng mu khc nhau để đp ứng nhu cầu người tiu dng. D vậy, ti vẫn v tư. Ma trong ti vẫn ngọt ngo như thuở no.

Cho đến một ngy ti  đọc được một bi phng sự ảnh trn bo Tuổi Trẻ : Ma đắng. Chỉ l những tấm ảnh, nhưng  miệng ti trở nn đắng cht. Ma vẫn bạt ngn. Người dn vẫn cng lưng  thu họach ma cho ngy ma chn. Nhưng tấm khăn bịt mặt của người nng dn khng che dấu nổi đi mắt trắng d, cam chịu, mn mỏi. Ma nằm đống trn cnh đồng nắng chy. Ma chn nẩu với những đốt su đỏ quạch mu mu trộn mồ hi. Ma chờ  người thu mua. Ma mỏi mn  với gi  khng đủ đong đầy gạo cho thời gian chờ ma lớn. Ma ngẩn ngơ  trong ci nắng kh hạn  trắng xa cnh đồng. Một đốm lửa v tnh. Ma chy đỏ, khng phải trong l đường rộn rng ngy no. Rừng ma chy. Vẫn  mi khi  thơm lừng mi đường nhưng c ai nghe được tiếng nổ lốp bốp của thn ma nứt vỡ v của cả tri tim người trồng ma. Cn trn  con đường dẫn đến nh my, ma nằm trn xe, nối đui nhau  r rời chờ đợi. Ma khng thể kin nhẫn như người. Ma bốc hơi, nhẹ hẩng, hư hao, trong khi mắt người trồng ma  trủng su, lo lắng

Ma đắng. Đắng lắm. Cầm đồng tiền nhận được, người trồng ma xt xa trả cho chủ nợ. Nợ phn bn, nợ cng thợ, nợ hom giống vv. . đủ thứ nợ. Cuối cng, khng cn  g để trả cho những giọt mồ hi của mnh, của vợ của con. Rồi họ  lại nuốt đắng cay, đi vay để c ci ăn cho cả nh, để mua phn bn, hom giống. Họ lại nhẫn nại  ra đồng  nối tiếp vụ mới, với hy vọng ma ma sau sẽ ngọt ngo, khng đắng cht.

Tại sao vậy ? Ngy xưa, người  trồng ma, đ nhn thấy những giọt đường của mnh kết tinh thnh bnh ngay trn cnh đồng đang thu họach. C đường đồng nghĩa l c tiền. Họ khng cần chờ đợi ai đ đến thu mua, kỳ ko, p gi. Họ khng phải xếp hng di hằng cy số để chờ đợi ma của mnh được nh my tiếp nhận. Đường họ lm ra tuy mộc mạc th thiển nhưng  l đường thin nhin, khng ha chất, ngọt ngo chất ma, bổ dưỡng cho mọi người.

Hiện nay, con người cổ vũ cho lối sống lnh mạnh, gần gủi  với thin nhin. Họ chịu ăn gạo lức gi   tay với gi tiền đắt gấp hai gạo trắng. Họ chịu  kh tm mua rau tri trồng tự nhin  hoặc rau tập tng mọc hoang ngai vườn. V thế giới cũng đang cổ vũ người dn tự sản xuất rau tri sạch cho mnh dng. Vậy tại sao chng ta lại bỏ qun những l đường thủ cng di động đ ? Những l đường tiếp cận với cy ma tươi nguyn khi vừa thu họach. Những l đường chưa từng biết ha chất tẩy rửa, bảo quản. V người trồng ma sẽ chẳng cn  phụ thuộc vo những  kẽ thu mua lu c chuyn bắt chẹt nng dn. Cũng như  khng phụ thuộc vo sản lượng, phn phối cung cầu của nh my rất sng nắng chiều mưa.

Mặc d chng ta khng thể quay ngược thời gian, khng thể trở về điểm xuất pht thời kỳ  đầu của sự pht triển kỹ thuật, nhưng  phải chăng đ l lối thot cho những nng dn chn chất, khng bao giờ muốn c một ma ma đắng.

 

KIM HI

 

* Tựa đề của một phng sự ảnh trn bo Tuổi Trẻ.

 

_______

     Ma ... đắng ( Tuổi Trẻ Online)

 

 

Trang Kim Hi

art2all. net