Kim Hài

 

 

NGÀY KHAI TRƯỜNG TRONG MƠ

 

 

 

Quân nắm tay em len lỏi vào giữa đám đông đang đứng lố nhố trên băi biển. Toàn những người quen trong làng chài. Tất cả đều ngóng nh́n ra ngoài khơi tít xa. Từ nơi ấy, các con sóng theo nhau hăm hở vào bờ. Sóng sủi bọt trắng đầy mặt biển. Bầu trời vẫn nhờ nhờ một màu buồn bă. Không ai nói với ai câu nào, trừ một vài tiếng khóc dỗi của mấy đứa bé c̣n bú mẹ.

- Anh Hai, chưa có ghe về. Em đói bụng.

Thằng Quân nh́n  em, giọng nó run rẩy, đắng ngắt :

- Ừ, đợi tí chút. Có khi ba về …

Trời sẫm tối dần. Gió nổi mạnh. Biển đen hơn như có một màn mây xám trải trên  mặt nước  che lấp cả những đợt sóng. Mọi người lặng lẽ ra về. Chỉ c̣n hai ông lăo, tóc bạc trắng đang loay hoay nhóm lửa.

- Về đi.

Một ông lăo nói với Quân như ra lệnh. Quân dắt tay em, vừa đi vừa ngoái nh́n. Một nấm khói cuồn cuộn bay lẩn khuất với ánh lửa  nhảy múa. Trái tim Quân thắt lại.

 

Căn nhà nhỏ của hai anh em ở tận cuối xóm chài. Mọi ngày, nơi đây chẳng thiếu tiếng cười. Nhưng hôm nay, nhà nhà đều lặng lẽ. Những đoàn thuyền đánh cá ra khơi, quá ngày hạn định mà vẫn chưa về bến. Tin báo băo đưa về cùng với vài con thuyền lẻ tẻ, xơ xác, ngơ ngẩn tiến vào băi vắng. Đó là những gia đ́nh may mắn.

Quân cũng giống như mọi người, chờ đợi trong tuyệt vọng. Có điều hai anh em Quân chỉ là hai đứa trẻ. Quân 14 và bé Ba mới tṛn 5 tuổi. Mất mẹ, chỉ c̣n cha. Quân thay cả cha lẫn mẹ chăm nom em vào những đợt đi biển dài ngày của cha ḿnh. Giờ đây, sự hoang mang, lo lắng, tuyệt vọng như một gánh nặng mới mẽ oằn lên vai Quân  mà chẳng biết chia sớt cùng  ai. Bé Ba c̣n bé, quá ngây thơ và cũng quá quen với sự vắng mặt của hai người cha lẫn mẹ. Cạnh nó chỉ có Quân, và nếu có Quân bên cạnh, thế là đủ. V́ vậy con bé vẫn líu lo, vui vẻ nói, kể luôn mồm.

- Anh Hai à, ba nói hết hè nầy ba cho em đi học,

- Ừa …

- Học ở trường đàng hoàng …

-   Ừa …

- Chỗ con Dĩnh, thằng Sún, thằng Bí học đó anh Hai.

- Ừa …

- Em sẽ học chữ anh Hai hén ? mà mới đầu cô dạy ḿnh chữ ǵ hở anh Hai ?

-  Ừa …

Bé Ba ngừng nói trố mắt nh́n anh :

- Ủa, anh Hai, sao anh ừa hoài vậy ?

-  Ừa …

Bởi Quân vừa nấu cơm vừa trả lời em  mà đầu suy nghĩ đến chuyện  khác. Không lẽ bất hạnh lại đến với hai anh em Quân ?  Quân chẳng mong, chẳng cầu như vậy. Phải cố gắng nghĩ đến điều vui. Ngày mai, có thể ghe lại về, hai anh em Quân sẽ tha hồ lục lọi  t́m  trong đống lưới rối  những con cá nhỏ, dồn đống, rồi đem bán cho bà Dĩ cháo trắng. Mấy đồng bạc nhỏ bé ít nhiều cũng đổi được  nắm kẹo hoặc mấy cái bánh qui ngọt lịm cho bé Ba.

- Anh  Hai  … Ba về, kỳ nầy đừng đổi kẹo nghe anh Hai, ḿnh đổi bút lá tre để em đi học …

- Ừa..

- Dư  tiền, anh Hai mua cho em cục gôm nè, thêm   tờ giấy thấm  màu hồng. Em sẽ tập viết chữ, sẽ học giỏi nè, mai mốt em đi làm cô giáo nuôi ba, nuôi  anh Hai, anh Hai chịu không ?

Quân cười với em. Ước muốn của bé Ba làm Quân nao nao. Ừ đă có một thời Quân đă nói như vậy với ba  với má. Ngay cả giây phút hiện tại, dù trường ốc đă trở thành xa lạ với Quân, nhưng Quân vẫn không vơi niềm ao ước đó. Chỉ khác, là giờ đây, Quân tự biết  ḿnh không thể.

- Thôi cơm chín rồi, ḿnh ăn cơm đi. Em ăn cho khoẻ để học cho giỏi. Khi nào sắp vô trường, anh xin ba sắm cho em đầy đủ hết trọi, chịu chưa ?

- Chịu …anh Hai nhớ  nhen.. Vở nè, sách tập đọc nè, viết mực nè, gôm nè …Bộ quần áo mới nè. À.. anh Hai, con Dĩnh có đeo cả huy hiệu nữa, oai ghê, mà nó làm phách lắm. C̣n nữa, anh Hai nhắc mua cho em đôi dép mủ. Đi học đâu có được đi chân không anh Hai hé …

- Ừ, anh Hai sẽ xin ba mua dép, mua cả mũ cho em..

 

Quân không thể thực hiện lời hứa của ḿnh. Biển đă xanh, sóng đă không  gầm thét nữa, nhưng đoàn thuyền vẫn biền biệt. Nhiều người bắt đầu chít khăn tang  và thả những tờ giấy vàng, giấy bạc xuống biển.

Sóng đưa những tờ giấy  trĩu nước, rối nhau, tấp vào chân bờ. Quân nhặt lên ṿ nát trong ḷng tay. Nổi lo về những ngày đói khổ  trước mắt khi không  c̣n cha lớn hơn  cả nổi đau mất cha. Quân không khóc mà chỉ sợ ngày nào đó  phải dẫn em đi xin ăn khắp băi. Bé Ba như linh cảm điều ǵ cũng ít nói ít cười.. Ngày nào nó cũng đ̣i theo Quân ra băi.

- Em đi đón ba …

Nó nói gọn lỏn làm Quân sợ. Hai anh em lại ngồi trên bờ cát cho đến khi chiều xuống. Vẫn không thấy cánh buồm nào  trở về. Đống lửa không c̣n được đốt lên hằng đêm…Băo đă lặng, những người đi biển nếu  c̣n cũng đă lạc sang một vùng biển nào rồi. Họ không cần  những đốm lửa v́ sao trên trời đă giăng hằng hà sa số.

Quân không c̣n nuôi chút hy vọng nào nữa. Nỗi sợ đói mạnh hơn bao giờ hết. Quân, đứa trẻ 14 tuổi già xọm như một thanh niên trưởng thành. Nó rà  lại lưới nhà  rồi bắt đầu công việc bằng cách  thức dễ nhất  mà nó vẫn làm vào những ngày biển tốt : cạy hào trên băi đá.

Bé Ba bắt đầu khóc rấm rức mỗi đêm. Biển vẫn c̣n nuôi sống hai anh em qua ngày, nhưng căn nhà hiu quạnh làm con bé sợ hăi. Nó gầy xọp hẳn đi, ít nói, ít cười. Quân thương em lắm nhưng măi lo ăn nó chẳng c̣n hơi sức đâu để tṛ chuyện nhiều với em.

 

Trời lại trở gió. Biển kêu rêu khi những cơn mưa bắt đầu thường xuyên và dai dẳng. Quân ở nhà. Ngọn đèn cạn dầu lù mù. Cát biển thốc từng hồi vào nách nhà nghe rào rạo như mưa. Quân đưa cho em một củ khoai vừa nướng c̣n nóng hổi. Bé Ba có vẻ vui hơn, nó ăn khoai ngon lành. Khi được khoảng nửa củ, nó ch́a phần c̣n lại cho Quân rồi nói :

- Anh Hai, hết hè rồi phải không ?

Quân bỡ ngỡ  trả lời:

- Ừa, đến mùa mưa rồi …

- Em thấy trường tiểu học mới quét lại vôi..

- Vậy hả ?

- Bao giờ em được đi học? Anh Hai đi xin cho em học đi. Tụi con Dĩnh, thằng Bí sửa soạn xong hết trọi rồi. Anh Hai để dành được tiền mua vở với viết cho em chưa ?

Nh́n  gương mặt háo hức của em, Quân đành trả lời cho qua :

- Anh Hai đang tính đây, để coi, viết, mực, gôm, viết ch́ nè…cũng được, anh Hai sẽ cố, nhưng nói trước là áo quần mới th́ chưa …

- Không sao, áo quần th́ đợi ba về. Chỉ mua cho em đôi dép thôi.

Ngực Quân nhói  đau. Nó liếc nh́n lên bàn thờ. Nén nhang nhỏ cháy dở dang vẫn c̣n giữ lại được một vành tro h́nh cong lơ lửng.

- Anh Hai à, mai mốt nầy ḿnh học giỏi, có việc làm, sẽ hết nghèo, hết cực phải không anh Hai ?

- Đúng vậy …

- Nếu vậy, khi nào học xong, em sẽ sắm cho ba cái ghe to thiệt to để ba đi lưới nè. Em sắm cho anh Hai cái xe b́nh bịch để chạy ra chợ, đi đây đi đó…Em cũng sắm cả tủ lạnh để làm nước đá nhận nè …Anh Hai thích không ?

Quân cười với em, ḷng nó cảm thấy vui vui. Ừ, cũng có thể lắm chứ. Ba nó thường nói, cái nghèo sinh cái dốt, nhưng cái dốt lại đẻ ra cái nghèo. Nếu bé Ba được học hành tử tế, chắc chắn cuộc đời của nó sẽ không cực như Quân, như ba. Mà nếu như vậy tội ǵ không mơ ước nhỉ. Bất chợt, Quân nói với em về cái mơ ước của chính nó thông qua niềm  mơ ước của em ḿnh :

- Em sẽ được vào lớp nè, học chữ, học viết, học toán. Nếu em chịu khó học giỏi, cô giáo khen, sẽ cho em phần thưởng. Em lên lớp, học tới, học tới hoài…

Bé Ba vỗ tay :

- Đúng rồi. Bữa khai trường anh Hai đi với em nghe. Em sẽ chải tóc suông, cột giây thun. Em sẽ ra biển lấy đá cọ chân thiệt kỹ, mang dép mới. Tay em cầm cuốn sách như vầy nè. Em vô lớp, xin cô ngồi bàn đầu. Cô giáo hỏi tên em. À, mà anh Hai, có phải em tên là Nguyễn thị Thu không ? Đó, em nhớ như in mà, tên em là Thu.. Mà lúc đó anh Hai đừng gọi em là bé Ba nghe, tụi nó cười em đó …

- Tất nhiên rồi …

Bé Ba nằm sải tay trên giường. Mắt nó đă nhíu lại nhưng miệng vẫn c̣n lải nhải:

- Lần này tụi con Dỉnh hết chọc em, thằng Bí hết làm cao. Em vô lớp đàng hoàng  chớ không đứng ngoài hàng rào ḍm vô nữa …

Bé Ba nói nhỏ dần. Quân nghe có tiếng ngáy nhẹ nhàng  của em từ  đôi môi đang mỉm cười. Lần đầu tiên từ  khi cơn băo dứt, Quân thầm khấn vái Ba ḿnh hăy giúp đỡ phù hộ  hai anh em Quân.

Quân chỉ thiếp đi được một lúc rồi thức dậy trằn trọc. Cơn mất ngủ khó thấy ở tuổi như Quân. Nhưng nó thương em quá đỗi. Quân biết khoảng hai tuần nữa, lễ khai giảng bắt đầu cho tất cả trường ở khắp nơi. Nếu bé Ba không được đi học, nó sẽ ra sao? Quân có thay  nổi ba để lo cho em? Mười mấy  tuổi đầu, dốt nát, chỉ có cái kinh nghiệm non nớt của một đứa trẻ sớm  lam lủ, xuất thân trong một gia đ́nh ngư dân, Quân không biết ḿnh phải làm ǵ để có thể có chút tiền hầu nối dài niềm mơ ước của em và cũng của chính ḿnh. Tuyệt vọng, Quân tấm tức khóc. Những giọt nước mắt cứ âm thầm lầm lủi trong đêm đen.

 

Gà gáy sáng. Đă có những tiếng chân vội vă xuống băi của những người đi ghe câu. Quân vội vàng đắp lên người em tấm chăn mỏng, dằn lại liếp cửa, vơ lấy đồ nghề ở góc nhà rồi nhẹ nhàng đi ra.

Trời vẫn c̣n tối. Gió thổi gây gây lạnh. Ngôi sao Mai sáng rỡ ở góc trời báo cho biết hôm nay trời sẽ quang đăng. Cát lốp xốp ươn ướt hơi sương. Quân đi thẳng ra băi quen. Thủy triều đă xuống. Những mỏm đá đen nối tiếp nhau dẫn ra tận ngoài xa. Băi cũng kéo rộng và sóng th́ như ch́m trong đáy biển. Quân tự nhủ :

- Hăy đợi trời sáng …

Nhưng những mỏm đá nối tiếp thật quyến rũ. Thêm vào đó, ánh lửa của những thuyền câu lừng lửng ngoài xa  làm Quân háo hức. Càng xa bờ, càng dễ săn bắt được nhiều. Đó là quy luật của biển. Quân hơi sợ, nhưng Quân cũng cần tiền để sống và giờ đây Quân  c̣n cần tiền để thực hiện giấc mơ của bé Ba, Quân cương quyết đứng dậy, ṃ mẫm, xốc lưới  lên vai, nắm chặt cán dao rồi chạy nhanh trên các mỏm đá.

  Những con hàu tươi nguyên  vỏ ánh màu lục biếc nằm phơi trên mô đá ẩm ướt như chờ sẵn. Chưa bao giờ Quân thấy nhiều hàu như vậy. Những con cá quẩy trắng lưng  khi vướng vào lưới làm tṛng trành sóng biển. Quân vừa cạy hào vừa canh lưới. Cái bao tải nặng dần lên cùng lúc với mặt trời dâng cao từ  ḷng biển. Quân mải mê cạy hào, ḷng phơi phới khi nghĩ đến những đồng tiền đổi được sẽ biến những ước ao của bé Ba thành hiện thực.

  Măi mê cạy hào Quân không biết thủy triều bắt đầu lên tự bao giờ. Và Quân cũng ra khá xa bờ. Khi sóng dội tung tóe trên lưng, Quân mới giật ḿnh đứng dậy. Đằng sau, bờ như xa tít  và những mỏm đá không c̣n liền lạc mà cách nhau như các ḥn đảo nhỏ.

  Lo  lắng, Quân vội vàng thu lưới, thắt lại miệng bao, thối lui vào bờ. Cái bao căng phồng và lưới cá quẫy lộn phần nào làm Quân phấn khởi. Vào bờ, chỗ cá  và hào này dư sức đổi lấy cho bé Ba bút, vở, dép và  không chừng  có thể mua được một bộ quần áo mới nữa. Chưa bao giờ Quân kiếm được nhiều như hôm nay. Bằng bất cứ giá nào Quân cũng phải mang được những thứ ấy vào bờ.

 Vừa đi vừa nương theo các tảng đá ngầm, Quân kéo theo bao hào nặng càng lúc càng nặng.

- Hay ḿnh bỏ bao hào, giữ lưới cá. Cá bán được nhiều tiền hơn.

Quân đứng lên một tảng đá vừa thở vừa suy nghĩ.

- Nhưng không được, bé Ba phải có mặt vào ngày khai trường sắp tới. Ḿnh phải cố gắng thêm một chút …một chút nữa thôi.

Thế rồi Quân lại bơi tiếp, nghỉ trên một tảng đá rồi lại bơi. Có một mỏm đá cao, Quân mừng rỡ bíu lấy. Như vậy là sắp đến bờ rồi. Nhưng qua đầu một con sóng. Quân  kinh hăi khi thấy bờ vẫn xa như là Quân chưa hề dời khỏi chỗ lưới cá.

- Vất bỏ tất cả để bơi vào bờ.

Một tiếng nói khác trỗi lên từ trái tim :

-Đừng, hôm nay là dịp may, ngày mai, ngày mốt, nếu biển động làm sao có được

Quân  ngồi trơ người trên mỏm đá lắng nghe cuộc chiến đấu thầm lặng giữa trái tim và lư trí  trong ḷng ḿnh. Trên cao, mặt trời soi qua kẽ mây, chiếu vài tia nắng quái lên gương mặt đen đủi hốc hác của Quân. Đằng xa xa, vài chiếc thuyền cá măi mê công việc, họ đâu nh́n thấy cái bóng nhỏ rất nhỏ của Quân giữa biển sóng mênh mông

 

Khi Quân tỉnh lại đă thấy ḿnh đang ở trên băi cát. Quân không hiểu được tại sao ḿnh có thể vào đến bờ. Lưới vẫn quàng trên vai, tay c̣n nắm thật chặt cái bao tải. Mọi thứ vẫn c̣n đó. Quân mỉm cười sung sướng rồi ngồi phắt   dậy. Không, không c̣n ǵ cả. Trên vai, lưới đă rách, chỉ c̣n duy nhất một con cá nhỏ im ĺm giương đôi mắt đỏ ngầu nh́n Quân. Và cái bao hào nặng nề giờ xẹp lép, dán chặt trên nền cát. Quân liếm môi. Muối đắng chát. Biển xa lạ và bờ cát chao đảo. Quân chuyệnh  choạng đứng dậy, lầm lủi đi. Lưới vẫn trên vai và cái bao vẫn nắm trong tay.

H́nh như bé Ba đă thức dậy, ăn nốt củ khoai trong chiếc đĩa vỡ trên bàn, rồi lại thiếp ngủ yên lành.

Quân nh́n em, lặng lẽ nằm xuống cạnh bên. Bé Ba đang mơ, miệng úng ắng những tiếng đứt quảng :

-Anh Hai…vở.. viết.. cho em…đi học …

Quân đưa cánh tay lên che mắt và khóc.

 

KIM HÀI

 

Trang Kim Hài

art2all. net