|
Lê Ngọc Hồ
Ư XUÂN Thơ không vần
Ư Xuân đến cùng Đất, Trời với ḷng người vạn thuở. Khi thiên nhiên băng tuyết lạnh lùng, khi cơi ḷng rét mướt đơn côi, khi muôn vật muôn loài chờ trông một đổi mới tươi đẹp … Đất, Trời cùng Người trông chờ tin “Xuân” đến lại, đợi “Ư Xuân” hé nụ môi xinh, mong “Ư Xuân” làm sống lại hoa t́nh. Khi mây trời chợt thay aó trắng sau bao ngày lướt thướt áo xám buồn lê thê. Khi gió mùa chợt thở ấm hơi sau bao ngày nhiễm lạnh tái tê. Khi nắng chợt thay màu, để óng sắc tươi màu vàng hoàng tộc, để yêu nhiệt t́nh muôn vật, để “hoa nắng” cài trên đô thành, trên rừng xanh, trên cánh đồng, trên nội cỏ … Khi không khí chợt trong suốt như thuỷ tinh, để vơng nắng lung linh, để giao thoa ánh sáng, để tơ trời bay lượn thong dong … Khi vườn cỏ chợt da non, khi hoa vườn chợt hé nụ, khi lộc cành chợt nhú, chợt ngực măng căng sữa … Khi bụi hoa trà trước cửa, áo gấm biếc xanh chợt đơm đầy nút đỏ, khi hốc đá chợt thấy sắc màu tuổi trẻ, khi bầy chim chợt thấy giọng ḿnh ca, khi khúc nhạc chợt vào giai điệu thái hoà, khi đêm muộn dài lê thê, chợt một ban mai qua sương đọng cành gầy chợt hé nụ môi, khi bầy sóc nâu ủ rũ tháng ngày đông giá, một trưa về chợt nhảy nhót yêu đời…. Khi núi rừng chợt thấy ḿnh tươi trẻ, khi thiên nhiên chợt thấy ḿnh đẹp muôn vẻ. Khi đỉnh tuyết chợt thành gương lóng lánh ánh trời; khi chim ngàn vội rời tổ ấm để tung cánh trời xanh; khi hương rừng chợt uống không khí trong lành; khi mây ngàn chợt t́m đàng phiêu lăng; khi triền đồi tuyết phủ chợt một trưa nào băng tan tỏ lối; khi sườn non chợt thay áo muôn màu (nền gấm xanh điểm hoa tím, hoa vàng, hoa đỏ, hoa nâu …) tô sắc. Khi con suối ngủ im ĺm chợt rùng ḿnh reo hát. Khi cây rừng chợt thấy lại màu xanh non bát ngát. Khi lũng sâu sương mờ chợt biết thành biển sương mờ tô phớt mặt hồng phấn nắng. Khi nai sao chợt nhảy nhót trong rừng thưa vắng. Khi bầy thiềm thứ chợt tỉnh giấc sau giấc ngủ triền miên qua luôn mùa đông giá. Khi khóm trúc chợt xanh non trên nơn lá. Khi rừng mai chợt thấy nét dáng trang đài. Khi lũng đào chợt thay aó cưới. Khi loan hoa vàng di động chợt e ấp cánh non, tung tăng bên sườn đá, suối, khe. Khi thông rừng hết réo, chợt êm lời ru t́nh hát khẽ. Và tất cả, tất cả … như bừng tỉnh sau cơn mê, và trỗi dậy theo t́nh xuân chợt thức … Cùng nhịp điệu đất, trời, hoa ḷng chợt nở … hương đời chợt thương … Sau bao ngày tháng thất vọng năo nê chợt tin yêu trở lại; sau bao xốn xang ủ rũ chợt b́nh tâm hăng hái. Khi cảm thấy không c̣n cô đơn; khi hết cả giận hờn; khi chợt nhận ra cuộc đời tràn đầy ư nghĩa; khi chợt thấy thương yêu tha nhân; khi chợt thấy muốn săn sóc ân cần trong tinh thần vô vị lợi; khi không c̣n đố kỵ ghen ghét và thấy tâm hồn thanh thản; khi chợt hoa ḷng nở vội để thấy sắc hương màu thế giới yêu thương; khi phương tŕnh thông cảm chợt thay thế tính toán hơn thiệt cuộc đời. Khi ḍng t́nh chia xẻ chợt trào lên từng ḍng máu con tim. Khi khúc hát chân thành chợt thay thế điệp khúc lọc lừa. Khi đường ḷng tuyết giá chợt băng tan mở lối. Khi t́nh người ra hoa và lương tâm hát ca trong vui sướng ngọc ngà…. Hơn thế nữa ư xuân dân tộc c̣n nhiều khởi sắc như gia tài của Mẹ để lại cho con. Khi đất nước gặp cơn nguy biến, sau hồi kinh hăi, thất vọng, chợt vững tin tiền đồ dân tộc. Quê hương thân yêu như con thuyền nơi đầu sóng ngọn gió, như bao la Thái B́nh Dương, như cửa ngơ trấn cả một vùng Đông Á, như vị trí ưu tiên Đông Nam, nên bao tranh chấp hội tụ vùng ven biển Thái, nhưng người dân sau bao ngày buông trôi phó mặc thế sự đẩu đưa, chợt chấp nhận tay chèo, tay chống, ra tâm, gắng sức, quyết đẩy con thuyền Việt Nam đến bến vinh quang. Đă quyết chọn lưạ chiến đấu tính làm trường ca dân tộc khi bảo vệ quê hương; một mai chiến thắng th́ hiếu hoà làm bản t́nh ca cùng lân bang; thế giới; bài học cha ông qua ḍng vàng quốc sử. Những nhà quân sự tài ba; lặn lội đời người trong khói lửa chiến trường, chợt yêu thương văn chương chữ nghĩ. Khi chính trị gia miệt mài chính sách tranh đua đấu lư, đấu tài trên chính trường, chợt yêu thích nghiên cứu binh pháp binh thư. Khi nhà kinh doanh mải mê lợi tức, đầu tư chợt yêu và phục vụ văn hóa vàng Đất nước. Khi những người sinh viên trẻ say mê trên đà tiến của kỹ thuật thế giới ngày nay, mải mê với văn chương thế giới chợt trở về nguồn t́m về Hương Hoa Mẹ Việt. Mẹ Việt Nam mong chờ những đưá con đa nhiệm, đa năng, đa hiệu, phục vụ trước thế nước nghèo, dân đông, đất vùng tranh chấp. Qua những bài học bằng vàng trên trang quốc sử, những Trần Hưng Đạo, Phạm Ngũ Lăo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải … văn vơ toàn tài, một Trần Nhân Tông nhà cai trị kiêm thi gia, một Hồ Quư Ly chính trị gia kiêm nhà kinh tế, một Lê Thánh Tông minh quân kiêm Tao Đàn nguyên soái, một Nguyễn Trăi quân sư kiêm văn hào, một Nguyễn Huê đại chiến lược gia kiêm nhà văn hoá …. Ư Xuân thật dễ thấy trên những nẻo đường đất nước quê hương. Khi mai vàng nở rộ thôn trang, khi hương mùa cốm mới, khi vụ mùa gặt hái vừa xong, khi cúc vạn thọ nở đầy vườn cũ, khi rượu ủ thơm mùi hương cúc, khi ḷng người rộn ràng chuẩn bị đón Xuân, khi thôn xóm tưng bừng với Tết, khi hoa ḷng nở rộ với hoa xuân, nên chi những giận hờn, những đ̣i nợ, những “ăn miếng trả miếng” giới hạn chót trong ngày 30 tết trước phút giao thừa. Bước sang giờ thiêng, khi ư xuân về trong tiếng pháo khai sinh năm mới th́ quên hết chỉ c̣n những an vui, những thái hoà, những lời lành chúc đẹp, cái nghèo là một thực tại nhất cũng được quên đi. “Chẳng phong lưu cũng ba ngày Tết Kiết cú như ai cũng rượu chè”.
Người xưa đă nói thế nên chi khi thiên nhiên đồng điệu ḥa ca với hoa, với hương, với chồi non, lá mới, với tiết trời thay đổi, với ấm áp trở về nên TRỜI, ĐẤT, NGƯỜI, cùng nhất thể đồng ca, hiệp nhất, t́nh thương sinh sinh, hoá hoá một mùa của tươi, của vui, của mừng cùng sinh ra mà không huỷ diệt; nên chi ngày xưa phép nước nghiêm minh là thế dù có thế nào chẳng thi hành án tử mùa xuân. Ư xuân về quê xưa gợi h́nh, gợi cảm bao nhiêu th́ cũng đẹp t́nh, đẹp ư tuy hơi ẩn tang nơi người Việt hải ngoại bấy nhiêu. Khi các em tuổi dưới độ trăng tṛn đội gió, đội mưa, đội tuyết đến tập ca, tập vũ cho ngày xuân tới. Khi các vị đồng hương ngồi lại trồng cây mùa xuân, dựng tết quê hương, tạo nhạc mùa xuân dân tộc. Khi các báo chí đóng vai nàng sứ giả t́nh xuân Việt, tặng vật cho các gia đ́nh món quà tinh thần quí giá qua bài, tranh vẽ, dựng cảnh quay h́nh làm sống lại ngày thiêng liêng dân tộc …. Từ những đôi câu đối, những bức tranh xuân, những bài thơ Tết, những bài viết về mỹ tục ngàn xưa … đă gieo ư xuân về làm ấm ḷng đồng hương mặc dù đất trời c̣n lạnh lẽo giá băng. Ư Xuân cũng về trong ḷng người Việt hải ngoại trong mọi thời gian, mọi không gian khi ư niệm truyền thống niềm tin dân tộc chợt về gây phản ứng. Khi bầy trẻ thơ hầu quên nói tiếng Mẹ chợt một hôm nào từ đó yêu thương tiếng nói ngọc ngà, say mê điệu hát dân ca, thương phong tục ra hoa …. Những người say mêm những trào lưu tư tưởng kim cổ Đông, Tây từ Lăo, Trang, Khổng, Mặc … đến Aristote, Descartes, Kant, Husserl, Bergson, Ludwig Wiltgenstien, Hegel, Marx … chợt một hôm nạ vừa bỡ ngỡ vừa sung sướng thấy những ḍng tư tưởng của cha ông sao mà siêu quá, vừa hợp t́nh, hợp cảnh, hợp lư, hợp thời, hợp không gian, hợp thời gian, hợp cho ḷng người Việt từ căn bản Việt nho đến những tư tưởng hoặc truyền khẩu, hoặc tiềm tàng trong các tập tục bất thành văn, tổ tiên đă du nhập và Việt hoá những cái hay của tư tưởng người, đối kháng và loại trừ được những cái dở hay không hợp của người, luôn luôn đứng vững mà không bị đồng hoá trước những trào lưu tư tưởng lớn nhất của nhân loại. Người sinh viên say mê những anh hùng ca Iliade, Ulysse của Homer Hi Lạp, những Bhagavad – Ǵtà của Ấn Độ, Sử kư của Tư Mă Thiên chợt hôm nào thấy những nét duyên dáng của Đại Nam Quốc Sử diễn ca của Lê Ngô Cát. Người sinh viên mê đọc những Chiến Tranh và Hoà B́nh của Leon Tolstoy, Les Miserables của Victor Hugo, Tam Quốc Chí với lời b́nh của Thánh Thán, Tập T́nh Dâng Gitanjali của Tagore … chợt hôm nào thấy những nét duyên dáng kỳ diệu của Nguyễn Du qua truyện Kiều. Sinh viên nào mải mê nghiên cứu Cựu Ước, Tân Ước của Thánh Kinh, Kinh Coran Hồi Giáo, Aó nghĩa Thư ( Upanishad) Ấn Độ, Bộ Kim Cương của Phật Giáo … chợt một hôm nào thấy sự ḥa đồng tuyệt vời của dân ta qua Tam giáo đồng nguyên. Người mải mê đường nét kiến trúc của Hi La, với những tam giác vàng cân đối … chợt một hôm nào khám phá ra những công tŕnh kiến trúc xa xưa, kĩ thuật cao độ như xây Loa thành, những bảo tháp, những cổ thành nhất là đường nét kiến trúc thật Việt Nam, thật cân đối, tế vi qua kiến trúc đ́nh làng. Những nhà mỹ thuật mải suy tôn đồ sứ cổ Trung Hoa ngày nao chợt ngạc nhiên bỡ ngỡ trước đồ sứ Việt Nam t́m được tại tỉnh Hoà B́nh (Bắc Việt Nam) rất mỹ thuật có từ 15 ngàn năm trước Tây Lịch trước đồ sứ Trung quốc khoảng 7 ngàn năm (1). Những người ưa khảo cổ trước những di tích, đồ vật của những nền văn minh cổ Ai Cập, Trung Hoa, Hi La chợt cảm phục trước những di tích cổ như Trống Đồng tại Đông Sơn Thanh Hoá, Ngọc Lũ Hà Nam … hay những đồ cổ tại Núi Đọi có trước hàng bao năm trước công nguyên Tây Lịch. Những người ưa nghiên cứu chiến sử chot hôm nào công nhận kỹ thuật cao độ làm khí giới của ta thời An Dương Vương với liên mỏ bằng đồng bắn phát liền mà các nhà khảo cổ học đă t́m thấy ngày nay… Những ai thất vọng trước sự băng hoại đoàn thể, những chia rẽ đố kỵ, chợt một hôm nào thấy thông cảm và yêu mến đồng loại hơn v́ biết làm sao hơn được đó chỉ là hệ luận của hơn 1/3 thể kỷ chiên tranh với chết chóc, với phân ly, với lọc lừa đủ thứ của những ǵ sinh ra trong máu, sắt và nước mắt … và thủ hỏi có dân tộc nào ngon lành hơn chúng ta nếu cũng chịu những nhọc nhằn, những đau thương, những tù đày, phản bội .. Khi thờ ơ, coi thường những nạn nhân của cuộc chiến, nạn nhân của hỏa ngục cướp biển đảo KRA chợt phút giây nào đó chia xẻ và kính trọng sự thống khổ của đồng bào, sự bị xỉ nhục của họ v́ đó là điều xỉ nhục chung của dân tộc. Khi những lănh đạm, chê bai, bỏ bầy, lạc bạn chợt một hôm nào trở lại mái nhà cộng đồng xưa mừng mừng tủi tủi. Khi những lợi dụng, toan tính chợt giây phút nào chuyển hướng chỉ biết phục vụ, chỉ biết tham gia, chỉ biết tặng mà không biết xin, chỉ biết xây dựng mà quên đi đả phá, chỉ nghĩ đến cộng đồng mà quên đi ích kỷ…. Ư Xuân bàng bạc trong Đât, Trời, trong ḷng người dân Việt ở chính quốc cũng như những người Việt tha hương, nửa mảnh tâm t́nh vẫn dành cho đất Mẹ, trải bao nhiêu đời cháu con, nguồn gốc LẠC VIỆT vẫn c̣n trong tim, trong óc, trong châu thân nơi từng ḍng máu, nơi từng đường gân, thớ thịt … Những phúc ủ ê, buồn chán, thất vọng, chia rẽ, đố kỵ, ghen ghét cuả băng giá đêm đông chợt tan để ánh trời đất ư xuân về thổi ấm cho ḷng người Việt nở hoa, t́nh người Việt dâng hương dù ở bất cứ đâu trên khắp nẻo đường thế giới … Ư Xuân tự yếu tố ngọai lai với Đất Trời đổi mới, giao thoa cùng ư xuân tự yếu tố nội tại với ḷng người đổi mới để mùa Xuân ng̣ai đời và mùa Xuân ḷng người, hương, sắc giao hoà, nhạc, t́nh thăng hoa … bây giờ và măi măi ngàn sau.
Lê Ngọc Hồ
|