L Quang Hon

 

NHỮNG CI CHỂT KHNG ĐƯỢC BO TRƯỚC

 

 

          Sng nay trời bỗng u m một cch lạ thường. Trn bầu trời cao l những đm my xm ngot như những khun mặt người chết v hồn. Tm như đang bị m ảnh bởi những ci chết thương tm của những nạn nhn trong trận lũ tn bạo vừa xảy ra ở miền trung Việt nam được đăng tải trn những trang nhật bo mấy hm nay. Cữ c ph sng như mọi hm trộn với một cht ngậm ngi lm anh buồn b v như dật dờ cng những nạn nhn tội nghiệp, những ci chết khng được bo trước, cng một miền trung gầy g, ốm yếu, tai ương v lũ lụt hng năm. Vị c ph bỗng trở nn đắng cht, ngậm ngi cho những thn phận khng may ở những lng qu trước đy trn ngập tiếng ht ru con, những lời ca dao trữ tnh, những cnh đồng hai ma ng khoai, la gạo, những con sng, khe suối cũng gip cho mọi người đi qua những ngy đi km.

Chợt nghĩ về anh Tư Thanh, Tm quen biết với anh đ hơn chục năm. Những lần c ph v nhậu nhẹt cng anh, anh hay tm sự trước 75 anh đi qun dịch v sau kho học được đưa về một đơn vị địa phương qun tr đng miết tận Khm đức, được đu hai ba năm g đ, đơn vị anh bị phục kch v sau trận đ anh bị cưa mất một gi rồi giải ngũ, về qu lm ăn. Anh sinh sống bằng nghề hớt tc dạo ở lng v thu nhập cũng khng bao nhiu, sau đ anh quen biết chị Tư, cưới nhau xong chị lm nng, anh hớt tc dạo cũng đắp đổi qua ngy, họ c với nhau hai thằng cu. . . Sau 75 anh chị bon chen vo Saign kiếm ăn bởi v ở qu mọi thứ đều vo kh khăn, với lại anh l lnh chế độ cũ nữa. By giờ hai vợ chồng v hai đứa con thu một phng trọ nghe đu miệt quận 12, chồng tiếp tục nghề hớt tc ở ng tư Cng vin Phần mềm Quang Trung, chị l la bn tri cy dạo, cn hai đứa nhỏ đi bn v số cũng ly lất qua ngy. Căn nh v mảnh vườn nhỏ ở qu, anh chị gửi cho b ngoại coi sc. Anh ni vậy m tụi tui cũng ly lất ở xứ ny chục năm bộn rồi ch .

Thế nhưng sau cơn lũ rồi mọi thứ đều chm trong dng xoy của con nước hung hn, ngi nh v khu vườn nhỏ khang trang được xy dựng bằng số tiền anh chị tằn tiện, chắt mt trong những năm thng l la đất Si gn bn từng tờ v số, từng mẹt tri cy, từng ci đầu ci tc ở Ng Tư Quang Trung by giờ đ chm su trong biển nước. B ngoại v cc chu con của người chị lớn bn pha vợ anh giờ phải kiếm ăn bằng mọi cch trn cc con đường của ci thị trấn ngho nn st lại sau cơn lũ. Vừa rồi anh chị đp xe đ về qu coi thử mọi chuyện ra sao, " nhưng tất cả đều mất hết, trắng tay rồi ch ơi ", vừa ni anh vừa đưa tay quẹt nhanh những giọt nước mắt ứa ra từ đi mắt hằn su nỗi nhọc nhằn của cuộc mưu sinh, như lời anh tm sự với Tm.

 

Lại một ngy tri qua với những tin tức khng vui vẻ g đối với Tm. Một người bạn tm giao văn nghệ vừa mới qua đời v một cơn nhồi mu cơ tim, một người bạn nữa cng qu v khng chịu đựng nổi trước ci chết của ba đứa con trai bị lũ cuốn đi trong khi nh tan cửa nt đ treo cổ trn cy xoi sau nh. Tnh hnh thế giới th vẫn bất ổn, mọi thứ thay đổi v đảo lộn xonh xoạch. Rồi cả chuyến tour vừa rồi Tm cũng đ trải qua những ngy rất căng thẳng v cũng rất vui với một đon cựu chiến binh gi, quay lại Việt nam để thăm lại những chiến trường xưa như Thung lũng Hiệp đức ở Quảng nam, A sao, A lưới Thừa thin Huế, Camp Carole, Charlie. v. . . v. . . . v. . .

C mt điều hết sức nghịch l l những ng cựu chiến binh ny hầu như đều trn dưới bảy mươi v một số ng đ mắc phải căn bệnh qun " Alzheimer" v vậy rất cực cho Tm cứ phải lập đi lập lại những điều mnh đ thuyết minh nhiều lần v cc ng khng nhớ, thậm ch c ng đ khc o ln như đứa trẻ con khi thăm lại thung lũng Hiệp Đức. Khi Tm giới thiệu nơi ny ngy xưa l những hầm chiến đấu c nhn ( bunker ), nơi kia l sn bay d chiến, c những ng đ nhặt từng cọng thp gai, từng nắm đất, chiếc vỏ đạn AR15, gi kỹ cng đem về Mỹ lm kỷ niệm.

C những ng tm sự với Tm về nỗi nhục nh khi quay về Mỹ, đ bị nm c chua v trứng thối vo người bởi những nhm phản chiến, bn cạnh đ l sự ghẻ lạnh của b con thn nhn v bạn b, c những người đ trở nn hoảng loạn v đin dại đ bị đưa vo bệnh viện tm thần điều trị vi năm sau tỉnh to mới được cho về với gia đnh.  

C những người trở về sau cuộc chiến Việt nam đ khng xin được việc lm v phải sống như những kẻ homeless, ngy ngy xin ăn ở ng tư cc giao lộ, tối ngủ gầm cầu hoặc vo cc khu dnh cho người v gia cư.

Cảm động nhất l cu chuyện của John, anh cũng như bao người lnh Mỹ khc trở về trong đợt Mỹ rt qun 1971. Trước khi ln đường sang Việt Nam, anh cũng c một mi ấm gia đnh, vợ anh l y t cho một bệnh viện tư. Họ đ cho nhau những vng tay, nụ hn bịn rịn khi chia tay, nhưng nay khi trở về khi nhn thấy vợ mnh đứng chờ ở sn bay v trn tay l mt đứa b con của một người đn ng khc, anh cảm thấy bẽ bng, chua xt cho rằng mnh giống một nhn vật trong phim " Giờ thứ hai mươi lăm " ở chu u khi chiến tranh thế giới lần thứ hai xảy ra. John ni, biết hồi đ tao lấy vợ việt nam c lẽ tốt hơn v theo tao nghĩ đn b Việt Nam rất chung thuỷ d tao chỉ sống v chiến đấu ở Việt Nam c hơn ba năm. Tất nhin tao cũng đ c một mối tnh với một c gi Việt, c ấy tn l Lnh, qu ở G Cng đng, nhiều lần tao cất cng đi tm c ấy nhưng vẫn khng c tin tức, tao chỉ giữ được một tấm ảnh chụp cng c ấy trước căn cứ Đồng Tm ở Mỹ tho nhưng tao nguyện sẽ đi tm c ấy cho đến khi no tao khng thể đi được. Chuyến tour ny l lần thứ ba tao quay lại Việt Nam. Ở Mỹ tao lm việc cật lực dnh dụm tiền bạc v cứ mỗi hai năm lại đi tm c ấy. By giờ cảm thấy hơi yếu rồi, khng biết Cha c cho tao toại nguyện ước mong của mnh trước khi đi xa khng nữa ?

Lại chuyện của Peterson, ng quay lại Việt Nam lần ny l lần thứ hai, mục đch chnh l lm từ thiện. ng chuẩn bị gạo, sch vở, nước mắm, c kh, đồ chơi cho học sinh để gh lại những ngi lng của người Bru Vn Kiều ở gần Khe sanh, nơi ngy xưa ng đ trải qua những ngy thng chiến đấu, sau nữa l thăm lại căn cứ Chu Lai, nơi những ngy đầu chng sinh vin của ngi trường đại học danh gi Harvard đặt chn đến xứ sở nhiệt đới trn đầy bom đạn v kht mi chiến tranh.

Hay những cu chuyện kh vui vui của cặp vợ chồng Lee v Rebecca. Lee tham chiến ở Việt Nam chỉ hai năm v khi trở về Mỹ may mắn vẫn cn c Rebecca, người vợ chung thuỷ chờ đợi. Tm cn nhớ lc tham quan Hong thnh Huế khi đến khu Harem, anh giới thiệu với cả đon đy l Tam cung lục viện, nơi những c gi đẹp đươc tuyển chọn vo cung để lm cung phi v phục vụ cho nh vua, Lee mới hỏi vua Việt Nam thời phong kiến c thể lấy bao nhiu vợ ngoi hong hậu ra. Sau khi Tm giải thch r, Lee hỏi đa chắc những ng vua của xứ my rất hạnh phc lắm hả v xung quanh lun l những mỹ nhn ? Tm hỏi đa ng ta " Thế cn ng th sao, ng c hạnh phc với người đẹp Rebecca của ng khng ? " Lee chỉ qua Rebecca : " Hy hỏi b ấy, hạnh phc khng th b ấy biết chứ ? " Rebecca cười, nụ cười mn nguyện v kể cho Tm nghe l từ khi kết hn cho đến by giờ, trừ hai năm Lee đi Việt Nam, hầu như mỗi ngy họ đều " lm chuyện ấy " với nhau t nhất l một lần. Tm cười cười v ni đa vậy l hai ng b hạnh phc qu rồi cn g, cưới nhau ngy ng 23 tuổi, nay 67 lm php trừ đi hai năm chiến đấu ở Việt nam rồi nhn ln cho số ngy trong chừng ấy năm th sẽ ra số lần hai người hạnh phc. Tm ku thầm : M ơi ! Qu dữ, m phải cng nhận l tụi nước ngoi rất khoẻ trong đời sống tnh dục.
 

***

Một ngy như mọi ngy. . .

Vừa về đến Saigon sau những ngy mệt mỏi, tour va tour. Hết Nam Ct Tin - Dalat - Nhatrang rồi những cơn mưa tầm t đổ o trn những con đường mn xuyn rừng.  Vắt v mu trộn lẫn với nước mưa...

nghĩ đầu tin trong anh l em.

Một ngi trường hẻo lnh ở vng cao, những buổi tối tri qua với caf m nhạc, với Cung Tiến, Trịnh cng Sơn, những tnh khc cổ điển v đời sống cứ thế tri đi trong nắng sớm, trong mưa chiều se lạnh v những buổi tối say ngất trời với một tnh yu khng thể no qun. Ta đ biến thnh g đn ng lng mạn cuối cng của thế kỷ ny.

Ta thương xt ta c quạnh, thương người trong cng một vai diễn ko di gần hết một đời người. Cứ thế cuộc đời đ dẫn dắt chng ta đi vo những ng cụt khn cng. Ngy tri qua ngy, đời tri qua đời, lẫn lộn giữa thực v mộng, rất kh phn định rạch ri đen trắng như những chuyến đi v về, những cơn say ngất ngưỡng qun cả đất trời, qun cả loi người, qun tất tần tật. Để rồi lc tỉnh lại l một chuỗi cảm nhận chề đau đớn.

Anh đ trải qua những ngy thng như thế đ, cuộc sống như thế đ, lun như những m ảnh khng rời.

Si Gn v những cơn mưa đm v mưa đ tạo nn những dng sng, những dng sng chạy ngoằn ngoo giữa phố thị. Sự ồn o bẩn chật lm mỗi người như dần nhạt nho đi trong dng chảy ph hoa m khng km phần điu linh. Sống như nạn nhn của một nền cng nghệ mới v lm sao ta c thể tm lại được một khng gian xưa, khng gian của những v ngựa vang vọng rời rạc trong đm khuya. Lm sao c được những giấc mơ di ở đ loi người như được siu thot, bước ra khỏi ci thế giới hẩm hiu đầy dẫy sự bon chen giả tr ny. Thế giới của lng tham, sự tị hiềm, tiền bạc v chức phận.

 

Tnh yu ư ?

Tnh yu như dng thc lũ đ cuốn tri đi tất cả đn ng v đn b, con ci v con đực, đến một bến bờ xa lạ. Liệu c c phải l Thin đng hay địa ngục.  Chỉ c trời mới biết...

Tự nhủ mnh l hy sống vui như đ buồn, hy như những ging sng, lc lững lờ m i, lc cuồng nộ, xi mn v tn ph bao nhiu xm lng. Hy sống như cy cỏ lặng thinh giữa trời v khoc ln cho cuộc sống một chiếc o khoc mun mu mun sắc cho giống với cuộc đời, giống với mọi người,  để khng cn thẩy lạc lng giữa đm đng xa lạ.

Những dng sng c quạnh, lượn khc quanh những lng mạc phố thị, v những cảnh đời c quạnh, những cảnh đời tri nổi khng ngừng nghỉ trong cuộc mưu sinh khốc liệt, những dng sng m nơi đ tuổi thơ Tm đ tri qua lc cuồng nhiệt, lc lặng lẽ như cuộc đời anh đ hằng diễn ra. V ở nơi đ mỗi ngy anh đ chứng kiến những cảnh đời miền trung tri nổi, dật dờ trn những con phố ph hoa của một Si gn thời hậu chiến trong vai những anh, những chị bn v số, những em b đnh giy, những c gi bn hng rong, những bc phu xe ko l đời mnh cng cuộc mưu sinh khốc liệt, để rồi lc đm tối về chen chc nhau trong những chỗ trọ ổ chuột mong đm qua mau v ngy mai lại tiếp tục qung đời cn dang dở, để dnh dụm chắc mp t nhiều gửi về qu v ước mong xy lại được một mi nh khang trang cho ra ci nh như mọi người, thế nhưng lũ đ cướp đi tất cả, tn ph tất cả, nh cửa, vườn tược, người, gia sc, lợn heo, tru b, g vịt tri nổi dập dềnh trn những con nước độc c, đục mu ph sa v nước mắt của dn lnh.

 

Buổi sng. Đậm như mu hổ phch của ly c ph được pha với nỗi buồn su lắng trong m nhạc của Chopin.

Anh khng mong ngng một điều g.

Ngy mới cn ở pha trước. Khng vui khng buồn. Lửng lơ. Sự cm lặng như ha đ. Như một loại kh trơ. 

Nỗi hốt hoảng chạy lng vng trn những con phố m hai bn đường l những hng qun ngủ qun.

Ngy thng cũ giờ ở nơi nao ?

Tất cả chỉ cn l những hoi niệm su lắng, su lắng...

Ti đ khng cn nhận ra mnh với ly c ph đậm đặc, m sương, với m vang của Bonjour tristesse sao cứ mi m ảnh ti khng ngừng.

Đoạn cuối của một đời người chỉ l một dấu chấm hết. Rồi ai cũng ra đi, mọi người đều ra đi với mớ hnh trang chỉ l đi tay bung thng khng kịp ni lời từ biệt với cuộc đời.

Con đường pha trước su hun ht như lng huyệt mộ.

Hnh như đ c một trận mưa lớn vừa đổ xuống thnh phố đm qua.

Người ra đi. Người ở lại. Khng kịp ni lời tiễn biệt.

Từng dng người lũ lượt ra đi... Nơi đ sẽ khng cn l niềm vui hay nỗi buồn ? C lẽ chỉ l những ngậm ngi, chua xt như nỗi ngậm ngi ẩn hiện đu đ trong tm trạng anh hm nay. . .


L quang Hon

10. 2017

 



 

art2all. net