NGUYỄN AN B̀NH

 

TẤM THẺ BÀI

 

 

          Miên đến bàn, ngồi xuống ghế và bật máy để nghe bài hát Somewhere, my love, tiếng hát của nữ ca sĩ Connie Francis lại cất lên:


Somewhere, my love,
There will be songs to sing
Although the snow
Covers the hope of spring.

Somewhere a hill
Blossoms in green and gold
And there are dreams
All that your heart can hold.

Someday we'll meet again, my love.
Someday whenever the spring breaks through.

You'll come to me
Out of the long ago,
Warm as the wind,
Soft as the kiss of snow.

Till then, my sweet,
Think of me now and then.
God, speed my love
Til you are mine again.


Mỗi lần gặp một điều ǵ đó làm anh xúc động mạnh, cảm thấy bức rức khó chịu, anh thường bật máy nghe lại bài Somewhere, my love. Bài hát nầy anh đă nghe đi nghe lại biết bao lần, mỗi lần nghe lại có một cảm xúc khác nhau mà anh không thể lư giải nổi do ca sĩ Connie Francis hát trong bộ phim Bác sĩ Zhivago. Nó như một ḍng suối mát chảy qua cánh đồng khô hạn, làm tươi mát một vùng đất chịu nhiều tai ương, hay ít ra nó như cơn mưa rào bất chợt làm dịu đi cái nắng hanh hao của một mùa hè oi nồng rát bỏng. Tâm hồn anh h́nh như được làm dịu đi những lúc cơn sóng ngầm vừa ầm ào vừa giận dữ nổi lên trong ḷng anh. Anh vẫn c̣n nhớ như in cái ngày anh được về phép, anh rủ Hà – người yêu của anh - cùng đi xem hát sau một buổi chiều bát phố rong chơi đây đó. Ngày ấy Hà đang học năm thứ hai Đại học sư phạm, c̣n anh đang là một người lính của miền Nam. Chiến tranh đang đến hồi khốc liệt trên khắp các vùng chiến thuật. Hôm đó rạp chiếu bộ phim “Bác sĩ Zhivago”, một tác phẩm nổi tiếng cùa nhà văn Nga Boris Pasternak được đạo diễn David Lean chuyển thể thành bộ phim nhựa có nhiều t́nh tiết đầy cảm động. Bộ phim “Bác sĩ Zhivago” kể về cuộc đời nhiều thăng trầm của một trí thức Nga trong thời kỳ đầy xáo động của Cách mạng Nga năm 1905 và cuộc nội chiến dai dẳng tranh giành quyền lực giữa Hồng quân và phe Bạch vệ (1917-1922) sau đó. Chàng Yurii Zhivago theo học ngành y và theo lời trăng trối của mẹ, anh kết hôn với nàng Tonia, nhưng khi ra chiến trường làm bác sĩ, chàng đă gặp và yêu Lara, một nữ y tá đă có chồng là một thầy giáo. Mối t́nh của Zhivago và Lara đă kéo dài qua những năm khốn khó của nước Nga khi băo táp cách mạng và cuộc nội chiến khốc liệt đă làm tan hoang tất cả mọi thứ trong cuộc sống của con người. Cuối cùng Zhivago chết trong một cơn đột quỵ trên một chuyến tàu đang di chuyển, Lara chỉ t́m được anh khi anh đă mất. Lúc ấy Hà đă nói: Phim buồn quá anh ạ. Miên nhớ ḿnh đă nắm tay Hà như muốn truyền hơi ấm và sức mạnh niềm tin sang cô, anh nói: Buồn nhưng cảm động. Họ đă có những ǵ họ muốn, họ được sống gần nhau trong những giây phút gian khổ nhất của kiếp người, dù thế gian có chia cắt họ nhưng tâm hồn họ luôn hướng về nhau em không thấy sao?


Ngoải trời, tuyết vẫn rơi. Anh nh́n qua khung cửa sổ. Hơi lạnh đă làm cho mấy tấm kính mờ đục không c̣n trông thấy rơ nữa, nó như phủ một lớp sương mỏng mờ ảo, h́nh ảnh bên ngoài cũng nhạt nḥa đi không rơ nét nhưng anh vẫn cảm nhận được mấy cái cây trồng trước nhà ḿnh phủ đầy tuyết uốn theo thế những nhánh cây tạo nên nhiều h́nh thể lạ lẫm mà chắc b́nh thường anh cũng không thể nào h́nh dung tưởng tượng được nhưng trông nó đẹp lạ lùng làm sao. Con đường phía trước ngập đầy tuyết đang được nhiều công nhân dùng máy cào tuyết để mặt đường thông thoáng hơn cho xe cộ có thể di chuyển được. Mấy thằng bé nhà hàng xóm hôm nay không thấy ra đường đùa nghịch nữa, chúng cũng không c̣n dùng tuyết nắn những h́nh tượng mà chúng yêu thích như ông già noel, bà chúa tuyết hay cô bé quàng khăn đỏ hay ǵ ǵ đó mà chúng được đọc trong các chuyện cổ tích hay được người lớn kể cho nghe, có lẽ trời lạnh quá hay chúng đă nhàm chán mấy tṛ chơi vô bổ nầy rồi cũng nên. Không thấy bọn trẻ Miên có cảm giác hơi buồn, cảm giác khung cảnh mùa đông trước nhà sao trơ trọi buồn tẻ quá, Trời c̣n sớm nhưng tuyết rơi nhiều nên không gian thật ảm đạm lạnh lẽo, vắng vẻ, cũng may hôm nay anh xong công việc sớm nên xin phép về trước, nên cũng không đến nỗi tắt đường v́ tuyết.


Thời tiết năm nay h́nh như có vẻ bất thường, cái lạnh, tuyết rơi đến sớm hơn mọi năm và cũng dầy hơn. Mấy tiểu bang vùng đông bắc Hoa Kỳ nơi anh đang ở mùa đông tuyết rơi dầy là chuyện b́nh thường mà. Miên chợt cầm tấm thẻ bài lên ngắm nghía mà tâm trạng để tận đâu đâu, không vui cũng không buồn, có lẽ cảm xúc anh đă dần chai đi khi cuộc đời ḿnh đă trải qua nhiều nỗi cùng cực quá sức chịu đựng chăng, chính bản thân anh cũng không biết nữa. Chiều nay khi đi làm về, người chủ nhà đưa cho anh một gói quà bảo bưu điện vừa gửi đến và hỏi một câu xă giao: Chiều nay ông về sớm? Anh trả lời nhẹ nhàng: Vâng! Công việc không nhiều. Cám ơn bác về gói quà mà bác đă nhận giùm. Tên người nhận đúng là anh rồi, c̣n tên người gởi- Một cái tên Mỹ lạ hoắc. Của ai thế? Tuy có hơi thắc mắc nhưng anh vẫn làm ra vẻ vui đón lấy, trong ḷng không gợn lên chút cảm xúc khái niệm nào. Từ lâu rồi h́nh như không ai gởi thơ hay một cái ǵ đó cho anh, ngoài những món đồ vặt vănh anh đặt từ các cửa hàng, siêu thị cần thiết trong sinh hoạt hằng ngày, anh h́nh như không c̣n tiếp xúc với thế giới xung quanh ngoài công việc hằng ngày để nuôi sống bản thân ḿnh và cho cuộc t́m kiếm đầy vô vọng. Anh lấy chiếc kéo nhỏ cắt dây xung quanh ràng buộc món đồ, Khi mở chiếc hộp gỗ ra, một vật kim loại rơi xoảng xuống đất, nh́n h́nh dáng giống như một tấm thẻ bài, anh cúi xuống nhặt lên, mặt có vẻ ngạc nhiên xúc động.


Đúng là tấm thẻ bài. Ngón tay cái của anh mân mê, rà theo từng mẫu tự, con số được dập nổi trên bề mặt tấm thẻ, miệng lẩm bẩm đọc lên từng con số, từng con chữ trên đó. Thật ra anh có thể nhắm mắt đọc không sót một từ một số nào trên tấm thẻ bài mà không cần dùng ngón tay để rà lên đó làm ǵ v́ tấm thẻ bài nầy một thời từng là máu thịt của anh, gắn bó với anh trong suốt cuộc chiến tranh xảy ra ở Việt Nam, cái tên, năm nhập ngũ, số quân, nhóm máu mà bất cứ người lính nào trong hàng ngũ của anh cũng phải thuộc nằm ḷng, nó là vật bất ly thân trừ khi người lính ấy ngă xuống. Từ lâu anh đă quên nó, h́nh như nó không c̣n tồn tại trong cuộc đời đầy khốn khổ cay đắng của anh từ khi tàn cuộc chiến, những người lính như anh chấp nhận tan hàng ră ngũ trong trạng thái đớn đau nhục nhă. Anh cũng như bao người lính của miền Nam khi ấy phải ra tŕnh diện nhà cầm quyền để học tập đường lối chính sách của bên thắng cuộc trong một vài ngày theo như lời họ nói. Vậy mà với thân phận một sĩ quan bộ phận tâm lư chiến anh đi học tập một lèo hết sáu bảy năm trời, qua nhiều trại cải tạo khác nhau từ miền Nam đến miền Bắc, từ Suối Máu, Bù Gia Mập đến dăy Hoàng Liên Sơn quanh năm sương mù bao phủ, bạn bè anh nhiều người không chờ đợi được ngày về đă bỏ cuộc, nằm xuống. Hà không thể chờ đợi anh lâu như thế, đă theo gia đ́nh vượt sóng trong một ngày mưa gió băo bùng như anh nghe lời một người bà con của nàng sau nầy kể lại. Anh về trong một tâm trạng mệt mỏi, ră rời tuyệt vọng, bệnh tật, cố gắng làm đủ mọi nghề để tồn tại, chờ đợi. Rồi chương tŕnh HO do Mỹ đề xướng cũng đến, anh hy vọng sẽ đi nhưng rồi hồ sơ bị gác lại. Anh vẫn c̣n nhớ rất rơ gương mặt người nhân viên Mỹ phụ trách phỏng vấn anh, ông ta giải thích v́ giấy trả quyền công dân của anh chỉ là bản copy không phải bản chính, anh đă cố gắng giải thích cho ông ta hiểu đă thất lạc đâu đó không t́m được và bản copy cũng là một bằng chứng kia mà nhưng ông ta lắc đầu nói: Xin lỗi, tôi không giúp được ǵ cho anh v́ tôi chỉ là người thừa hành làm đúng theo chỉ thị của cấp trên mà thôi. Anh cay đắng và nói trong cơn tức giận: Chúng tôi chết một lần v́ sự hèn nhát đầu hàng của bọn tướng lănh nước tôi, nước Mỹ các ông lại giết chúng tôi lần thứ hai v́ sự vô cảm, nguyên tắc của mấy người. Và anh đă bỏ lại tấm thẻ bài của ḿnh trên bàn làm việc của người Mỹ phỏng vấn anh, quày quả bước ra trong nỗi giận dữ tuyệt vọng. Anh t́m cách vượt biên, thất bại vào tù, lần thứ hai rồi lần thứ ba cuối cùng anh cũng vượt thoát.


Trong chiếc hộp c̣n có một bức thư, anh mở ra xem. Nội dung bức thư làm cho anh có chút ngạc nhiên, th́ ra ông ấy vẫn c̣n nhớ đến ḿnh?


Cali, ….
Thưa ông


Trước hết tôi xin thay mặt cha tôi - ông Bill W. Clinton - Một người đă mất, được xin lỗi ông, dù có hơi muộn. Như ông biết, ngày đó cha tôi không thể giúp ǵ cho ông trong chương tŕnh HO v́ hồ sơ của ông c̣n thiếu sót, không phải cha tôi không hiểu điều ông nói nhưng là một nhân viên ngoại giao, cha tôi phải tuân thủ các nguyên tắc mà chính phủ nước tôi đă qui định. Ông bỏ lại tấm thẻ bài thể hiện sự thất vọng to lớn của ông đối với chính phủ Mỹ mà ông cho rằng chính phủ tôi đă phản bội lại đồng minh. Cha tôi đă suy nghĩ rất nhiều và cảm thấy ân hận v́ đă từ chối, giúp đỡ ông. Sau nầy khi rời khỏi chức vụ ông vẫn giữ tấm thẻ bài nầy như một lời nhắc nhở, cảnh tỉnh ḿnh. Cha tôi đă cố gắng t́m kiếm mọi thông tin nhưng vô vọng để trả lại tấm thẻ bài cho ông với một lời xin lỗi. Trước khi mất ông ấy đă giao lại nhiệm vụ nầy cho tôi và hy vọng tôi hoàn thành ước nguyện của ông. Tôi đă cố gắng hết sức - thưa ông - cuối cùng tôi cũng có được thông tin của ông qua nhiều nguồn tin từ nhiều nguồn khác nhau. Xin chúc mừng ông v́ cuối cùng ông cũng đặt chân được đến đất nước chúng tôi. Tôi xin trao trả lại tấm thẻ bài cho ông v́ chỉ có ông mới có quyền giữ tấm thẻ bài nầy mà thôi.


Một lần nữa thay mặt cha tôi cho tôi gởi đến ông một lời xin lỗi. Chúc ông có một cuộc sống an lành và hạnh phúc.


Kính chào ông
Con một người đă mất.
J.C


Nhiều năm đă trôi qua, anh không c̣n nhớ ḿnh đă đi qua những vùng đất nào để t́m Hà, có lần anh bất chợt h́nh như đă nắm được vạt áo của nàng nhưng chỉ là trùng tên, ngày tháng năm sinh vậy thôi. Cuộc đời sau có nhiều nỗi trớ trêu như thế, và anh vẫn sống, vẫn đi t́m những tin tức liên quan về Hà, về gia đ́nh Hà nhưng vẫn bặt vô âm tín. Không một tin tức ǵ về nàng, anh t́m thông tin về những người Việt ra đi, đăng trên báo Việt t́m người, gởi thư về quê nhà và những người quen cũ đều không nhận được sự trả lời. Hà như tan vào hư vô từ ngày tiễn anh vào trại cải tạo, có lẽ nào chúng ta chỉ biết tin nhau khi một người đă mất. Anh chiêm nghiệm rằng khi t́nh yêu mang đầy đau khổ, kiếm t́m, chạy đuổi th́ t́nh yêu ấy muôn đời bền vững trong tâm hồn ḿnh dù rất nhiều mệt mỏi tuyệt vọng.


Đài dự báo thời tiết báo sẽ có cơn băo tuyết tràn qua miền đông bắc trong vài ngày tới làm Miên miên man chợt nhớ đến cơn băo tuyết trong phim “Bác sĩ Zhivago" mà anh và Hà đă từng xem: Zhivago và Lara lần đầu tiên gặp nhau, đi bên nhau trong cơn băo tuyết, những ngày chiến tranh xảy ra khốc liệt lại là những ngày họ cảm thấy hạnh phúc nhất v́ được sống gần bên nhau, họ là động lực của nhau, chiến đấu và làm việc, tất cả mọi việc v́ tổ quốc thân yêu của ḿnh. Anh và Hà có được cái hạnh phúc tuyệt vời nhưng vô cùng mỏng manh ấy không? Hoàn toàn không, không có ǵ cả ngoài những kư ức đau buồn luôn giằng xé tâm hồn anh. Trong chiến tranh sống trong chờ đợi, mỏi ṃn, luôn lo âu trước một tin dữ từ chiến trường đưa về. Khi chiến cuộc tàn lại phân ly tan ră. Cuộc t́nh chúng ta sao mà đau khổ đến thế? Hà c̣n sống trên cơi đời nầy hay vĩnh viễn biến mất không để lại một chút dấu vết trên trần thế? Mơ hồ trước mắt anh hiện lên một vùng biển động dữ dội, sóng cao như núi từng đợt từng đợt ập vào chiếc tàu nhỏ bé mỏng manh mang trong ḷng nó những con người khốn khổ rời bỏ quê hương, nhà cửa người thân để đi t́m vùng đất tự do, anh thấy gương mặt Hà đang nh́n anh đăm đăm, không tỏ vẻ ǵ run sợ trước cơn giận dữ của thủy thần, nàng phả vào trong anh những lời nói của Lara: “Vĩnh biệt anh yêu dấu và lớn lao của em, vĩnh biệt niềm kiêu hănh của em, vĩnh biệt ḍng sông nhỏ chảy xiết và sâu thẳm của em, em mới yêu tiếng sóng vỗ dạt dào hàng ngày của anh, em mới thích gieo ḿnh vào các làn sóng mát lạnh của anh xiết bao?”(2). Thật sao? Anh là niềm kiêu hănh, là tiếng sóng vỗ dạt dào, là làn sóng mát lạnh mà em thích gieo ḿnh vào đó, tận hưởng niềm hoan lạc vô biên đó sao? nhưng tại sao em không cùng anh nắm lấy tay nhau đi trọn cuộc đời ḿnh trên mảnh đất đă trải qua nhiều nỗi đau thương bất hạnh nầy mà tận hưởng niềm vui, niềm khoái lạc của những kẻ yêu nhau, mỏi ṃn chờ đợi nhau. Tại sao người ra đi không phải là anh mà lại là em, Hà ơi!


Trong giấc mơ nào đó Miên mong Hà vẫn c̣n sống, sống ở một nơi nào đó trên trái đất nầy, có được một gia đ́nh và đàn con hạnh phúc. Có thể Hà đă quên anh rồi hay dù có nhớ anh, có yêu anh đến mấy, có nhận được thông tin của anh t́m kiếm nhưng nàng không muốn hồi âm, có lẽ nàng muốn Miên nghĩ nàng đă chết để khỏi đau ḷng, nấn ná, đợi chờ. Ḍng nước đă trôi đi hăy để nó xuôi về biển cả mênh mông, níu kéo lại làm ǵ để khổ cho cả hai. Chắc nàng cũng muốn anh được hạnh phúc, muốn anh có một suy nghĩ về sự ra đi của nàng như sự ra đi của Lara ở cuối tác phẩm Bác sĩ Zhivago: “Một hôm Lara ra phố và không trở về nhà nữa. Chắc nàng đă bị bắt giữ ở ngoài đường, và nàng đă chết hoặc mất tích không rơ ở đâu, bị quên lăng dưới một con số vô danh trong những bản danh sách sau này bị thất lạc, tại một trong vô số trại tập trung hỗn hợp hoặc dành riêng cho đàn bà phương Bắc.”(3)


Bài hát đă hết từ lâu. Miên bật lại máy, âm điệu bài hát Somewhere, my love lại vang lên. Lần nầy Miên không c̣n cái cảm giác buồn thảm, cô đơn nữa. Anh khe khẽ hát theo:


Somewhere, my love,
There will be songs to sing
Although the snow
Covers the hope of spring.

Somewhere a hill
Blossoms in green and gold
And there are dreams
All that your heart can hold…


Một vài ngày nữa, thời tiết bớt lạnh, tuyết không c̣n rơi, Miên sẽ ra biển, sẽ ngồi lại đó rất lâu và trước khi ra về anh sẽ thả chiếc thẻ bài khắc tên ḿnh xuống ḍng nước trong xanh đó, thả nó về nơi nó cần đến và ngủ yên, một nơi b́nh yên để quá khứ được khép lại, một quá khứ không lấy ǵ vui vẻ và đầy phiền muộn. Nếu Hà c̣n lẩn quẩn ở một nơi nào đó trong muôn trùng nàng sẽ hiểu ḷng anh, tấm thẻ bài như t́nh yêu anh luôn măi gần gũi Hà, sưởi ấm nàng trong tiếng ầm ào của sóng biển, vỗ về an ủi nàng trong cô đơn lạnh lẽo và anh sẽ thầm nói: Tôi đâu có giận ǵ ông đâu thưa ông Bill.


NGUYỄN AN B̀NH

______________________________________________________________
 

(1) dịch: Nơi nào đó, người yêu ơi. Sẽ có những bài hát được ca vang. Dù cho tuyết trắng. Có phủ đầy hi vọng về mùa xuân. Nơi nào đó trên ngọn đồi. Những đóa hoa xanh non và vàng rực. Và có những giấc mơ. Mà trái tim anh có thể ấm ủ. Ngày nào đó chúng ta sẽ gặp lại nhau, người yêu ơi. Ngày nào đó, bất cứ nơi nào mà mùa xuân tràn đến. Anh sẽ đến cùng em. Từ quá khứ xa xưa. Ấm áp như ngọn gió. Êm ái như nụ hôn của tuyết trời. Cho đến lúc đó, người yêu ơi. Hăy luôn nhớ về em. Chúa ơi, hăy thúc đẩy người yêu của con. Cho đến khi anh lại là của em.


(2) lời của Lara khi đứng trước quan tài của Zhivago.


(3) đoạn cuối của tác phẩm “Bác sĩ Zhivago”.

 

 

art2all.net