Nguyn Lạc

 

CHUYỆN TNH VNG U MINH

NAM BỘ QU TI (II)

 

Hoa sứ trắng
 

Ph̀n II:

CHUYỆN TNH

 

SƠ LƯỢC CHUYỆN TNH VNG U MINH

Đy l bài thơ k̉ lại chuyện tnh vng U Minh nam ḅ qu ti, được gợi hứng từ truyện "Hương Rừng" n̉i tíng của nhà văn Sơn Nam. Xin tm tắt chuyện như sau:


Di dn từ ngũ Quảng vo lập nghiệp vng rừng U Minh. ng Hương gio c một người con gi duy nhất, xinh đẹp m ng rất thương yu tn Hong Mai. Khi Hong Mai đến tuổi trăng trn, hỡi ơi ng pht hiện nng bị bệnh nan y: Cùi (bệnh hủi hay bệnh Hansen).


Tm trong gia phả th́y c ghi: - Luyện thuốc bằng "ngọc" ong mật c thể chữa bệnh cùi. ng bèn thu một chng trai trẻ, lm nghề bắt ong mật đi tm "ngọc" để ng luyện thuốc cho con gi yu. ng Hương gio mời chng trai ở lun trong nh cho c bạn. Ngy đm, ng chong hng chục ngọn nến bạch lạp chung quanh mớ ngọc để luyện, hy vọng rằng khi đng một ngn ngy, n sẽ trị được bịnh nan y của Hong Mai.
Một hm tại nh ng Hương gio, chng trai gặp nng, người con gi mỏng mảnh, liu trai đứng tựa cy sứ cùi, mặt cạnh bn những đóa hoa trắng nhn chng với nh mắt đầy n tnh. Lng đầy yu thương, chng đến đứng cạnh Hong Mai xin được cầm tay nng.

[ - Anh nắm ci cho tay o ny, em cũng đủ vui rồi.
Cảm đng lm sao!...
V ngạc nhin lm sao, một mi hi hm từ trong tay o bay ra khi nu ci cho tay o của người đẹp. Tư Lập thấy r rng bn trong, ngn tay của nng rụng mất hồi no, chỉ c năm cuộn vải nhỏ vấn kho lo thay thế.
Hm sau, chng trai viện cớ ra đi lc ma bng trm nở trắng rực. Anh khng thm lm nghề ăn ong nữa, về ở Long Xuyn ...
] (Hương Rừng - Sơn Nam)

Nhưng hương rừng c ma lực quyến rũ, lc mới đến th vui, ở lu lại sanh buồn; nhưng xa cch lu ngy th đm ra nhớ khng ngui, khng trở lại th khng được. i đẹp qu ma bng trm nở trắng rực, cảnh rừng trm lc ong "đi bng" *. Anh lại trở về.
Khi pht hiện anh về, ng Hương gio nhắn mời anh thăm Hong Mai. Anh ăn ong hứa, nhưng giữa đm chng ta xui dng sng tŕn mất.
........
(*) Đi bng: Ong bay từng đàn tìm từng nụ hoa (bng) ĺy ṃt. Đi bng là tíng ring của những người làm ngh̀ bắt ong.
.
V đy l đoạn cuối của "Chuyện Tnh Vng U Minh":

[... Trn thềm nh, trong bng mt, hnh dng của Hong Mai với đi mắt v mớ tc trm kn trong chiếc khăn. Chiếc tay o của nng lng thng che khuất mấy ngn tay, từ từ nng ln như tiễn đưa một hnh bng ... ] (Hương Rừng - Sơn Nam)

@. Cảm thương người con gi, Nguyn Lạc xin đổi chữ CI bằng chữ MẪU ĐƠN (nm na: Mẹ thằng ci)

Xin được trích đoạn truỵn ngắn n̉i tíng của nhà văn Sơn Nam đ̉ giải thích rõ v̀ chữ M̃u đơn/ Mẹ thằng cùi:

[... THAI ĐỐ TRONG DỊP TẾ LỄ KỲ YN

Thời xưa, ở Nam Bộ, dịp tế lễ Kỳ Yn (cầu an lnh) thường by ra đấu xảo bnh kho nhất, đấu xảo mm xi ngon nhất, ro nhất. Lại chưng bi vi sản phẩm tượng trưng cho sự bội thu: củ khoai m nặng cn t thấy; tri b rợ to đến mức kỳ dị; con trăn, con ra to, kh gặp. Nhưng vui nhất c lẽ l "Thai đố ", đ thu ht mọi giới. [Thai đố (quiz): Đố vui c thưởng]
Chủ tr l một ng kỳ lo đầu bịt khăn đỏ, ngồi ghế, giữa sn, bn cạnh l thng đầy cam, qut, bưởi (dng lm vật thưởng). Trước mặt ng l m v thanh la, với cy di.
Dng cy di g vo m "cốc, cốc..." khi đon cu đố sai; g vo thanh la nhẹ "beng" khi đon gần đng; g mạnh v lin hồi thanh la "beng beng beng" để xc nhận đon đng v trng giải.
Thoạt đầu, ra những cu Thai dễ, th dụ như:

V dầu cầu vn đng đinh,
Cầu tre lắt lẻo gập ghnh kh đi.

- Xuất bỉnh (tn một thứ bnh).
Trẻ 1 h lớn: "bnh ướt". Ngụ cầu kh đi, c thể t, quần o ướt mem. V gần đng, ng kỳ lo g một tiếng " beng " vo ci phng la.
Cậu 2 đp l " bnh tt ". ng kỳ lo g một tiếng " cốc ", ngụ sai lời giải.
Rốt cuộc, một cậu đp to : " Ci bnh b"!. Tiếng phng la đổ dồn, kh to, xc nhận cậu ta trng giải. Cy cầu kh đi th phải b, khom lưng.
V đy l cu đ́ m chng ta cần ch :
Kỳ lo ra cu Thai:
- Mẹ thằng ci!
Xuất mộc (Tn một loi cy)
Vi người thử đp giải, nhưng được lnh tiếng " cốc, cốc ", hoặc tiếng " beng " thật nhỏ.
Rốt cuộc, ng kỳ lo ra Thai tự giải đp:
- Mẹ l mẫu theo nghĩa chữ Hn.
Đơn l bịnh phong, người nổi đơn, da thịt sưng ln, sần si, gọi l bịnh ci.
Vậy "Mẹ thằng ci" l " bng mẫu đơn "! (hoa mẫu đơn)...
]
(Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam - Sơn Nam)

 

 Hoa M̃u đơn
 

 

Giờ mời cc bạn đi vo bi thơ của ti:

CHUYỆN TNH VNG U MINH
.
I. ANH HNG LỠ VẬN
.
U Minh trm đước, cc kn (*)
Anh hng lỡ vận vào rừng bắt ong
Bắt sao trng phải nỗi buồn
Cảm thương phận bạc
Lệ tun lưng trng
.
Di theo con nước lớn rng
Bỏ đi trốn bậu
m lng xốn xang
Nước mắt sao cứ chảy hai hng
Cho ghe lướt tới,
m lng quay lui!
.
Rạch sng mun nẻo ngược xui
Cố qun nẻo ấy
Dng người bn hoa
.
Mắt xưa giờ chắc lệ nha
Gặp nhau chi hở?
Ḅu qua phải sầu!

.
II. "MẪU ĐƠN" HONG MAI
.
Bn sng tựa nhnh bần xiu
Lặng thinh đm lạnh
đu hiu bn trời
Sương rơi thấm lạnh vai người
Vạc ku tiếng khổ,
buồn rơi đoạn lng
.
Mắt ơi!
Thi. chớ hoi trng
Lm sao giữ được một dng nước xui?
.
Về thi?
Thi hy về thi!
Trăm năm. cũng vẫn một đời c liu!
.
Về thi!
Trời ửng bng nhiều
Ngn chim ru rt
như tru lng người
.
Về thi!
Người chẳng đến rồi!
Gặp chi?
Rồi để cả đi phải sầu
.
Hoa xưa. nay c cn đu
Cn mu l a
Cn đau tnh ny!
.............


(*) Cy cc kn: Derris trifoliata rất phổ biến trong những vng ngập mặn, rừng sc, rừng ngập mặn. l loại cy b trườn, thuộc họ Fabaceae.
.
Nguyn Lạc


.....................


@.Phụ lục cho toàn bài vít:
Huỳn Thọai Tṛn Mù U - V Hương An
http://www.art2all.net/tho/tho_vha/vha_huyenthoaitranmuu.html
 

Rừng U Minh Ta khng thấy em ( Nguyễn Văn Nho đn v ht )
http://www.art2all.net/tho/nguyenlac/RungUMinhTaKhongThayEm_NguyenVanNho.mp3



 

art2all.net