Nguyên Lạc

 

VỀ MỘT D̉NG SÔNG

 


 

 

BÀI THƠ NHỚ NINH KIỀU

T́nh cờ gặp bài thơ và h́nh chụp của ông bạn Thi sĩ Quảng Nam thăm bến NINH KIỀU (Cần Thơ), khiến tôi nhớ nó quá, vội họa những lời thơ nầy:

TỚI BẾN NINH KIỀU
(Nguyễn Hàn Chung)

Anh hăm hở tới Ninh Kiều
xung quanh vắng ngắt mĩ miều cù cưa
cái thời nắng khổ t́m mưa
nói chung chấm hết nên chừa vậy thôi


Thơ họa:

NHỚ BẾN NINH KIỀU

Bao năm quên bến Ninh Kiều
Nhờ ông bạn nhắc. nhớ liều vài câu!

Cái thời mắt biếc môi trao
Cái thời mưa đượm t́nh nhau. Xóm Chài!

Nói chung. c̣n măi măi hoài
Dù bao thống hận. lũ người ác nhân!
Dựng chi. cái tượng ác thần?
Để cho người khổ. sâm thương chia ĺa!

C̣n đâu. đại học Cần Thơ!
C̣n đâu. đường phượng. mùa hoa đỏ trời!

Tiếc thương chi. cũng rồi thôi!
Nhớ thương chi. để lệ rơi kiếp người?!

(Nguyên Lạc)


Trong bài thơ họa có hai cụm từ: XÓM CHÀI và ĐẠI HỌC CẦN THƠ các bạn miền ngoài không rơ, nên đă hỏi. Tôi xin được giải thích rơ về hai cụm từ này, cùng những ǵ liên quan đến nó để các bạn tường.

 

VỀ ĐỊA DANH XÓM CHÀI

1. Xóm Chài

Xóm Chài là một xă đối diện với bến Ninh Kiểu nh́n qua sông nhỏ Cần Thơ. Xă này nằm trên doi đất nhô ra, kẹp giữa bởi sông Hậu và sông Cần Thơ.

Bến Ninh Kiều tọa lạc tại ngă ba sông Hậu và sông nhánh Cần Thơ, trước 1975 là Căn Cứ Hải Quân vùng 4 VNCH. Về phải, con sông nhỏ Cần Thơ nầy chạy qua Công viên Ninh Kiều , chợ Cần Thơ rồi đến huyện Cái Răng - có chợ nổi nổi tiếng và cầu lớn bằng xi măng bắt ngang qua, nối liền quốc lộ 4, chạy xuống Sóc Trăng và Cà Mau. Cầu này, năm 1968 bị ḿn CS nổ xập, ban ngày, làm một số xe đ̣ chở đầy người và một số bộ hành (dân đi bộ buôn bán) rơi xuống sông chết. Sau đó cầu được xây lại.

Từ Cái Răng, ḍng sông chạy đến Phong Điền, Cầu Nhiếm vang tiếng về những vườn cam bạt ngàn. Cam xanh (Cam sành) rất ngọt, được thương lái chuyện vận lên tận Sài g̣n. Đây là quê của "nàng" hiện tại.

Nửa đoạn đường Cái Răng đến Phong Điền, nếu rẽ trái là kinh đào thẳng tấp: Kinh Xáng Xà-No (kinh xáng múc này được đào từ thời Pháp thuộc) rồi đến huyện Phụng Hiệp, Ngă Bảy , nơi 7 con sông nhỏ gặp nhau. Huyện Phung Hiệp thuộc tỉnh vừa thành lập (khoảng 1972 - 1973 thời ông Thiệu): Tỉnh Chương Thiện. Tỉnh Trưởng là một đại tá rất trẻ, tốt nghiệp từ trường Thiếu Sinh Quân: HỒ NGỌC CẨN, tính tới 1975 (năm ông chết) mới vừa 33 tuổi. Vị đại tá Tỉnh Trưởng này không chịu đầu hàng ngày 30/4, nên bị Uỷ Ban Quân Quản CS kết án tử h́nh và định ngày xử bắn tại sân vận động (sân bóng đá) Cần Thơ khoảng cuối tháng 5/1975 (?). CS bắt tất cả mọi gia đ́nh ở thành phố Cần Thơ phải có người đến xem xử, trong đó có gia đ́nh tôi, nếu không sẽ bị kết án chống"Cách Mạng"!

Mặc bộ bà ba đen, mắt bị bịt kín, bị trói thút vào cột bắn, ông được CS "ân huệ" cho nói lời cuối, với ư mớm ăn năn hối lỗi đă chống lại Cách Mạng.

Đây là câu nói cuối cùng của ông CẨN: "Việt Nam Cộng Ḥa muôn n...ă..m...!"

Tên lính CS vội vă bụm miệng ông và nhét giẻ vào.

Sau đó một loạt súng nổ, một phát súng ân huệ, ông Cẩn qua đời, xác được vùi trong băi tha ma bên đường, ngang Trại Nhập Ngũ vùng 4 thời VNCH.

 

2. Trở lại bến Ninh Kiều.

Từ bến Ninh Kiều nh́n về sông Hậu rộng lớn, hướng sang trái là Bắc Cần Thơ, rồi đến Long Xuyên. Hướng sang phải chạy ra biển Đông, ngang qua Đại Ngăi (Vàm Tấn) quê tôi, cách cửa biển khoảng 20 km (khoảng 17 miles).

– Ḥ ơ ớ ơ ơ …
Đất Sóc Trăng khô cằn nước mặn
Anh ra Vàm Tấn chở nước về xài
Về nhà sau trước không ai (ơ ờ)
Ḥ ơ ớ ơ ơ …
Hỏi ra em đă … theo trai mất rồi (ơ ơ)


Trước khi đến xă Đại Ngăi khoảng 3 km (2 miles) là xă Nhơn Mỹ, thuộc huyện Kệ Sách, quê hương của vợ sau Đại tướng Cao Văn Viên (Bộ Quốc Pḥng VNCH).

Chợ xă Nhơn Mỹ tọa lạc trên bờ đất tại ngă ba bờ phải sông Hậu (hướng chạy ra biển) và rạch Nhơn Mỹ. Phía đối diện chợ Nhơn Mỹ, giữa sông Hậu là cồn Quốc Gia (quê của cô bạn gái đầu đời). Đây là nơi ông TT Nguyễn Văn Thiệu có lần ghé thăm, v́ nó nổi tiếng trù phú với vườn sầu riêng và chôm chôm (Những khu vườn này đong đầy kư ức tôi)

Ngày 1/5/1975, chú của người bạn gái, xă trưởng Nhơn Mỹ đă bị xử tử tại chợ. Cổ bị xiết bởi một khăn rằn choàng (chàng) tắm, hai đầu khăn kéo bởi 2 tên du kích. V́ ông ta to con, khỏe mạnh giăy giụa, không ngộp thở, nên hai tên du kích, mỗi đầu khăn một tên, lôi ông ta xuống mé băi rạch Nhơn Mỹ để trấn nước. Ông vùng vẫy nên chúng không đè đầu ông xuống nước được. Một tên khác bèn lấy dao đâm vào bụng ông để làm yếu sức. Ông bị xiết cổ và d́m ngộp chết. (Kể theo lời của chính cô bạn gái)

 

3. Gia đ́nh tôi.

Riêng về phần gia đ́nh tôi ở Đại Ngăi:

- Anh Nguyễn Văn Yên tr/úy HQ (VNCH) vượt trại"cải tạo" Chị Lăng (Châu Đốc) chạy vào rừng (1976). Giữa đêm vang dội tiếng súng săn đuổi, mất tích đến nay!

- Cha Nguyễn Văn Hỷ bị bắt, hành hạ trong ngục tú CS và chết trong vụ đàn áp tôn giáo.

- Gia đ́nh tôi liều chết vượt thoát năm 1986 sau hơn 10 năm sống trong "thiên đường CS" trên một ghe con đi sông dài 10 mét. Sau 7 ngày te tua tới đuợc Bi- Đong (Malaysia), may mắn không ăn thịt người (vừa chết).

 

4. Trở lại ḍng sông Hậu.

Vừa qua Đại Ngăi, trên đường ra biển, giữa sông nổi lên một dăi đất lớn gọi là Cù Lao Dung, nơi có Trại "Cải Tạo" Cồn Cát giam giữ các sĩ quan "Ngụy" và các người vượt biển, đi t́m tự do bị bắt. Đây cũng là nơi gia đ́nh tôi "chém vè", chờ đến giữa đêm tối không trăng, lên ghe con thả theo nước ṛng trôi ra cửa biển để không gây tiếng động, kẻo Công An biên pḥng phát hiện và bắn chẳng nương.

Băi bùn của cù lao này cũng là nơi vùi bao nhiêu xác người, bị đập đầu chặt cổ giữa đêm, trong cuộc tổ chức vượt biên giả để cướp vàng của "chiến sĩ Công An kiên cường" huyện Long Phú

 

***

Tất cả các câu chuyện đều liên quan đến ḍng sông Hậu (sông lớn hoặc sông con). Ḍng sông đă in đậm trong tâm khảm!

Mọi người đều có một ḍng sông riêng ḿnh. Hăy trân trọng nó!

Từ ḍng sông Hậu thân yêu và buồn thảm này tôi mới có những bài viết: CÂU CHUYỆN HAI D̉NG SÔNG (1), CHUYỆN D̉NG SÔNG QUÊ TÔI (2) và CHUYỂN T̀NH VÙNG U MINH
...
Ta sẽ không về thăm lại ḍng sông
Của thời hung bạo cũ !

Xác em nhỏ trôi theo ḍng băo lũ
Được tin người
tim nhé … cố yên!
Và đêm dài
đêm nhé … hăy ngoan!
Ai rồi cũng
đến miền miên viễn!

Ta sẽ không về thăm lại ḍng sông
Của thời quá văng
Quên đi nhé … quên đi … quên đi nhé!
Đă xa rồi … quên nhé … xa lắm xa!


(Nguyên Lạc )

Quên được không?!

 

VỀ ĐẠI HỌC CẦN THƠ

1. Đại học Cần Thơ

Đại học Cần Thơ nằm phía trái, gần Pḥng Phát thanh (phát sóng) Cần Thơ trên đường từ Cần Thơ về Cái Răng, Vị Thanh, Sóc Trăng rồi Cà Mau.

Năm 1968 sau trận Mậu Thân, tôi bước vào ngưỡng cũa đại học này với niềm háo hức cùng với giấc mộng "lấp bể vá trời" của tuổi trẻ. Thời trẻ này, sách Phạm Công Thiện luôn giữ trên tay và là sách "gối đầu giường". Phạm Công Thiện là "thần tượng" của những người trẻ như tôi giai đoạn này. Mỗi lời của ông đều là "chân lư". Tôi hít hà, uống những lời văn, thơ của ông. Cho những điều ông "ngôn" đều đúng, không chút nghi ngờ. Bắt chước ông, chê Sách Học Làm Người của Nguyễn Hiến Lê (Thời gian là câu trả lời đúng đắn nhất!)

Phạm Công Thiện đă mở ra cho chúng tôi một "Khung Trời Cao Rộng" và cũng đưa đến chúng tôi một niềm nghi ngờ (HỐ THẲM). Hệ lụy: "...đă ít nhiều làm cho thanh niên tỏ vẻ hoài nghi về những hoài băo, lựa chọn của ḿnh. Tâm trạng năo nề, chán ngán của tầng lớp thanh niên, trí thức thời kỳ ấy như một đám mây u ám, cứ vần vũ măi trên bầu trời, che lấp khoảng không gian không xanh, không hồng. Ngày xưa một ḿnh chàng Kinh Kha qua sông Dịch với con chủy thủ trên tay và vĩnh viễn không quay lại điểm xuất phát! Ngày nay, hàng ngàn Kinh Kha qua hàng trăm sông Dịch như thế với nỗi băn khoăn ồn ào, hy vọng và thất vọng trộn lẫn.(ĐỌC LẠI "KỶ VẬT CHO EM" CỦA LINH PHƯƠNG - Nguyễn Lệ Uyên)

Qua sông Dịch là gia nhập vào quân đội, thành người chiến sĩ quân lực VNCH, thành người chỉ uy mà tâm trạng như vậy th́ than ôi!

Lịch sử ngàn năm cho thấy: Chống kẻ HUNG BẠO (kẻ dồn ép, đốc thúc hết mọi xương máu của người dân, dùng bất kể mọi thủ đoạn để nhất quyết thắng cuộc chiến một mất một c̣n) mà ḷng hoang mang như thế th́ cầm chắc sự thất bại! Kết quả th́ các bạn đă biết rồi đó!

Nhắc ra đây để rút ra một bài học mà tự hối tiếc và tự trách ḿnh, chứ không có ư chê trách hay kết tội. Các người trẻ hay lấy làm kinh nghiệm để tránh những vết đổ sau này. Và cũng xin đừng lấy nó - những việc tiêu cực đă kể - mà tự hănh diện hoặc ngược lại, tự ḿnh hành hạ ḿnh, tự liếm vết thương ḷng mà thất chí. C̣n lại chút hơi sức hăy đóng góp vào việc đấu tranh cho sự tồn vong của dân tộc.
 

2. Tổng Hội Sinh Viên Đaị Học Cần Thơ

Trở lại trường Đaị Học Cần Thơ, tôi có chân trong Ban Chấp Hành Tổng Hội Sinh Viên. Tôi đă ngây thơ, bầy đàn, không suy nghĩ, cổ động và dẫn đầu những cuộc xuống đường gây hỗn loạn trật tự xă hội. Trong BCH nầy, Phạm Văn Sinh (sư phạm khoa học), sau 1975 lộ rơ là tên đảng viên CS. Tên thứ hai là Ngô Phúc Hiện (luật khoa), anh cô bạn gái tôi, là Đoàn viên Thanh niên CS. Tên này sau 30/4//1975 là phó pḥng Thương Mại thành phố Cần Thơ.

Trong lúc mọi người dân đói, phải ăn độn bo bo, ăn với muối, th́ hắn cùng tên trưởng pḥng (cán bộ từ bưng biền ra) nhân viên pḥng và công an (Bắc chi viện) rượu bia tràn ly, thuốc cán (đầu lọc) khói mờ mắt mỗi ngày. Cách Mạng đấy!
 

LỜI KẾT

Qua trên là những chuyện liên quan đến ḍng sông trong tâm thức cùng "Một Thời Ta Cố Quên" của tôi. Quên được không?!

Tất cả điều trên là sử liệu từ nhân dân. Chắc nó sẽ không có trong Lịch Sử Việt Nam Hiện Đại v́ theo CS: Lịch sử phải phục vụ cho chế độ!

Đấy, các văn thi nhạc sĩ! Nỗi trầm luân nhân thế. Đừng "cỡi ngựa xem hoa" nỗi đau của người dân thấp bé mà măi chỉ biết lo phục vụ cho một thiếu số đặc quyền. Hăy viết bằng cảm xúc, bằng con tim của ḿnh. Đừng cố tạo ra cái ly, cái chai hào nhoáng, màu rượu đẹp đẽ, nhưng không có một chút mùi vị nào để lại trên đầu lưỡi của người thưởng thức. Hăy tạo ra cái hương vị ngọt ngào của viên muối nhỏ trên đầu lưỡi của các "chàng Kiều" hiện đại (người sĩ quan trẻ VNCH đi cải tạo) đang đói meo trong các "Thanh Lâu" (trại cải tạo) [Từ Nguyên Lạc dùng trong bài viết về thi sĩ Phạm Hồng Ân)(3)

Xin được kết thúc bài bằng hai câu thơ Khuyết Danh

Ai muốn chép công ta chép oán
Công riêng ai đó oán ta chung!

(Mă Viện - Khuyết Danh)

Nguyên Lạc


------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 

Ghi chú:

@. Theo các người thân cho biết: Xóm Chài bây giờ là đất vàng, xây nhà "hoành tráng" dành riêng cho cán bộ và các "đại gia". Người dân b́nh thường không với tới được. Có một cây cầu xe chạy bắt ngang sông Cần Thơ . Tại doi đất có vườn du lịch rất rộng.
(1) http://t-van.net/?p=31929
(2) http://t-van.net/?p=32146
(3) http://t-van.net/?p=31461


 

art2all.net