|
Nguyễn Văn
L ụ c B ́ n h N g ẫ u K h ú c
Thiếu Khanh giới thiệu Nguyễn Văn và Lục B́nh Ngẫu Khúc
Lục b́nh (water hyacinth) có nơi gọi là bèo Nhật Bản, là một loài cây thủy sinh rất phổ biến ở Việt Nam, nhất là các vùng ao hồ sông nước Nam bộ. Cây lục b́nh sống dập dềnh trên mặt nước, nở những bông hoa tím phơn phớt rất đơn sơ. Rễ lục b́nh không bám xuống đất nhưng cây có sức sinh sôi phát triển mạnh mẽ kỳ lạ. Một đám lục b́nh dày đặc dưới chân cầu có thể đội lệch một mố cầu. Ấy vậy mà lục b́nh lại là một loài cây vô h́nh. Nó có đó, ở khắp sông suối ao hồ, lặng lẽ có mặt và lặng lẽ trổ bông mà không ai nh́n thấy nó cả. Thậm chí ngay cả các nhà thơ cũng không mấy người nh́n thấy nó. Cho đến một hôm trên thi đàn phương Nam xuất hiện bài thơ “Phương Nam Khúc Ca Trôi Dạt Của Khóm Lục B́nh”, trong đó, tác giả, nhà thơ nhạc sĩ Đynh Trầm Ca của xứ Quảng, như một kẻ giang hồ hào sĩ, phất tay áo hô to lời khí khái: ta, lục b́nh vừa trôi vừa trổ bông
th́ nhiều người mới chợt nhận ra sự hiện diện của loài cây sống lênh đênh rất hiền hậu này. Có không ít nhà thơ chợt giật ḿnh nhận ra cuộc sống của ḿnh cũng giang hồ phiêu bạt như kiếp lục b́nh vô h́nh vừa trôi vừa trổ bông. Có lẽ Nguyễn Văn là một trong số những cánh lục b́nh vô h́nh trôi lặng lẽ giữa cuộc sống nhiều đa đoan như thế. Cũng vừa trôi vừa trổ bông. Nguyễn Văn không phải là một “người mới” trong làng thơ. Năm 1975, đang là một sinh viên văn khoa, với một thi phẩm, Đi Giữa Quê Hương, xuất bản một năm trước đó giắt ở thắt lưng[1] Nguyễn Văn đă lặng lẽ từ biệt trường đại học để trở về quê Đại Lộc, Quảng Nam, và từ đó lao vào cuộc sống, bắt đầu nhiều chặng lênh đênh sau cuộc “đổi đời”, như kiếp lục b́nh. Có thời gian nhà thơ này đă lưu lạc lên tận vùng rừng núi Phương Lâm Tỉnh Đồng Nai để làm rẫy. Được vài năm, anh lại “trôi” về thành phố, tham gia lực lượng chợ trời, chạy vật liệu cho các máy dệt thủ công gia đ́nh ở khu Bảy Hiền, và bán mũ nón và túi xách ở vỉa hè lây lất kiếm sống – và làm thơ. Anh trôi qua dạt lại từ nơi này sang nơi khác ở đất Sài G̣n xưa bây giờ là thành phố Hồ Chí Minh. Một thời gian sau nhà thơ lại “trôi” về xứ Quảng. Trong cuộc sống lưu vong phiêu bạt như thế, Nguyễn Văn vẫn tiếp tục làm thơ. Anh khiêm tốn và kín tiếng, Không phô phang. Không ồn ào. Như cây lục b́nh vẫn vừa trôi vừa trổ bông lặng lẽ. Rất lặng lẽ. Và… vô h́nh. “Lục B́nh Ngẫu Khúc”, thi phẩm thứ hai của anh, dày gần một trăm rưỡi trang sách với trên một trăm bài thơ, được nhà xuất bản Văn Học xuất bản năm 2010. Tên tập thơ có vẻ hơi… cũ, và có lẽ không mấy gợi sự chú ư. Tuy vậy, đó là tập hợp những bài thơ được sáng tác ngẫu nhiên trong cuộc sống trôi nổi lưu lạc như kiếp bèo Nhật Bản của nhà thơ. Hai tập thơ cùng một tác giả, ra đời cách nhau 36 năm; khoảng thời gian đó có lẽ gần đủ cho một con người bước vào tuổi bất hoặc. Cho nên không có ǵ lạ nếu ta đọc thấy nơi những bài thơ trong thi tập này ngoài sự vững vàng chững chạc về vần điệu, nhạc điệu và thi pháp với ngôn ngữ thơ trau chuốt chọn lọc, c̣n có sự trầm ngâm trong ư tưởng chín chắn và sâu sắc thỉnh thoảng pha chút ḥm hỉnh của một hồn thơ từng trải sau hơn một giáp thăng trầm trong cuộc “đổi đời” nhiều khốn khó. Như những bông lục b́nh tuy bề ngoài chỉ là một màu tím nhạt đơn sơ nhưng cái hồn chứa bên trong những chiếc bông ấy dễ làm mũi ḷng ḿnh. Thơ Nguyễn Văn như thế, hoặc gần như thế. Có thể là một lúc nào đó ta bỗng nhận ra ḿnh yêu thơ Nguyễn Văn bao giờ không hay. Nhất là thơ Lục bát của Nguyễn Văn khá mượt mà, hoàn toàn thoát khỏi cái bẫy “vè” mà cái dạng “sáu chữ tám chữ” dễ dăi thường khiến những người làm thơ non tay viết ra những câu rỗng tuênh đầy sáo ngữ. Lục bát Nguyễn Văn dễ lôi cuốn ḿnh vào sự đồng cảm với những cảm xúc và cảm nhận thâm trầm và độc đáo của tác giả. Chẳng hạn, nhà thơ nhận thấy t́nh yêu của đôi lứa đang yêu nhau đẹp như một bài thơ tứ tuyệt. Khi nàng đă quảy gánh theo chồng, th́ bài thơ tứ tuyệt đă dần dần hóa thành… văn xuôi! Nhưng ghi nhận này của Nguyễn Văn khiến ta cảm thấy “lạnh người”:
Già ư ! Không phải già đâu Thiếu Khanh trân trọng giới thiệu với người yêu thơ, nhà thơ Nguyễn Văn với bước đầu là mấy bài thơ của anh trong phần đầu tập thơ Lục B́nh Ngẫu Khúc.
[1] Dịch nghĩa đen câu thành ngữ tiếng Anh: To have something under one’s belt – Đạt được một sự thành tựu nào đó / có vốn liếng.
|
|
Nhà cũ
phận người.
|
|
Quảy gánh theo chồng
|
|
Ngẫu khúc hàng rong
|
|
|
|
Sững sờ bằng lăng
|
|
Bái t́nh
|
|
Một đời Kiều |
|
Độc ẩm
|
|
Giọt rơi
|
|
Ngày tháng ở
Phương Lâm
|
|
|