Ninh Giang Thu Cúc

 

TRÍCH TỪ

“QUỲNH DAO HỢP TUYỂN”

(ngày 2-7-2007)

 


 

(Kính tŕnh anh linh Nữ sĩ Mộng Tuyết)

Kẻ hậu sinh này đă không kịp thực hiện lời dặn ḍ: “Làm và in sớm “Quỳnh Dao hợp tuyển” để chị c̣n đọc trước khi chết”… Trên giường bệnh em vẫn viết, bản thảo sắp hoàn tất th́ chị đă không c̣n, ngày chị “đi xa” (1-7-2007) em vẫn chưa tự đi lại được… Chị Như Hiên đang mổ cột sống, chị Việt Nữ vẫn c̣n khi tỉnh khi mê do tai biến, chỉ có chị Hỷ Khương đến được với chị trong phút cuối cùng.

Xin trích một đoạn viết về chị trong “Quỳnh Dao hợp tuyển” như một nén tâm hương khấu đầu bái biệt của đứa em nhỏ đă từng được chị: “Thay áo đẹp để đón nó xuống chơi”.

 

Tiểu muội Ninh Giang Thu Cúc

 



 

Nữ sĩ MỘNG TUYẾT Thất tiểu muội
 

Nữ sĩ Mộng Tuyết có tên khai sinh là Thái Thị Út mà người Nam bộ thường phát âm Út thành Úc. Ngoài bút hiệu Mộng Tuyết, bà c̣n kí nhiều ngoại hiệu khác như Hà Tiên Cô, Bân Bân nữ sĩ, Nàng Út, Bách Thảo Sương…

Bà sinh ngày 9-1-1914 tại Mỹ Đức, Hà Tiên nay thuộc tỉnh Kiên Giang, Việt Nam.

Với tư chất thông minh nhanh nhẹn cộng với năng khiếu bẩm sinh lại được rèn thêm về môn Việt Ngữ tại Trí Đức Học Xá của nhà giáo Đông Hồ nên năm 12 tuổi bà đă sáng tác thơ, văn xuôi. Các sáng tác này được mang tên “Trăm hoa đua nở” và lần lượt đăng ở tạp chí Nam Phong, giai đoạn 1930.

Vào đầu năm 1935 một số bạn hữu của Trí Đức Học Xá đứng ra gầy dựng tuần báo “Sống” ở Sài G̣n và bà là cây bút truyện ngắn chủ lực của tuần báo này, bắt đầu bằng truyện “T́nh trong sạch”. Đây là truyện ngắn được giải trong cuộc dự thi do tủ sách “Chơi Xuân Ất Hợi” của nhà Nam Kỳ chủ trương, bút hiệu “Hà Tiên cô” có từ đấy.

Một thành công tiếp theo và là một vinh dự lớn là vào năm 1939 tập thơ “Phấn hương rừng” của bà đă được Tự Lực Văn Đoàn trao giải với đầy đủ chữ kí của ban giám khảo văn chương Tự Lực Văn Đoàn, gồm có các nhà văn: Nhất Linh, Khái Hưng, Thạch Lam, Thế Lữ, Hoàng Đạo, Tú Mỡ…

Một tập thơ in chung mà tác giả là nữ của ba miền Trung Nam Bắc được ra đời vào năm 1943 đó là Mộng Tuyết, Vân Đài, Hằng Phương, Anh Thơ.

Từ đấy con đường văn học Việt Nam thênh thang rộng lối đi về cho nữ sĩ, văn nghiệp của bà được khẳng định vị trí một cây bút nữ trên mọi nhật báo, tuần báo từ Nam chí Bắc với các mảng sáng tác thơ, truyện, tùy bút…

Hoạt động văn hoá xă hội của Nữ sĩ Mộng Tuyết suốt dọc dài hơn ba phần tư thế kỷ là một mốc son lịch sử của nền văn học Việt Nam, là niềm tự hào cho giới phụ nữ cầm bút từ tiền bối đến hậu sinh.

Cả một thời xuân sắc bà đă sát cánh kề vai bên người bạn đời tri âm tri kỷ tuyệt vời là cố thi gia Đông Hồ Lâm Tấn Phát để phát triển, duy tŕ, hoạt động văn hóa ở Diễm Diễm Thư Trang, ở Thư Lâm Ấn Thư Quán tại Sài G̣n.

Suốt nhiều năm trước 1975, Diễm Diễm Thư Trang ra đời 1950, rồi tiếp đến là Thư Lâm Ấn Thư Quán. Đó là những cơ sở tin cậy để văn nghệ sĩ kư thác những đứa con tinh thần, những công tŕnh tâm huyết trước khi quảng bá rộng răi đến công chúng trên đất nước Việt Nam và cả thế giới. Trong mọi hoạt động giao dịch, kư gởi, in ấn, phát hành đều có bàn tay quán xuyến của người đàn bà tài hoa nhân hậu kim chỉ trong đời, và hào hoa lăng mạn cực ḱ trong thơ, bởi nếu không đă chẳng đi lượm lá phong ở khu vườn của ALBERTKAHN trên đất Pháp ép vào sổ tay lúc tuổi đă qua ṿng lục thập (Núi Mộng Gương Hồ, trang 246, tập 2).

Đức tính hay lam hay làm, chịu thương chịu khó xoay sở trong mọi hoàn cảnh ở buổi thiếu thời, tuổi thanh xuân và trung niên đối với gia đ́nh, với anh chị em của nữ sĩ đă gây xúc động cho người đọc qua tập hồi kư (tập 1) – Núi Mộng Gương Hồ.

“Cơ duyên đưa đẩy, tôi mở nhà phát hành sách báo: Diễm Diễm Thư Trang công việc giao thiệp với các nhà báo với các đại lư khắp nơi chiếm hết ngày giờ.

Chúng tôi đang ở t́nh thế khó khăn trên thương trường như vậy, đành phải xếp bút nghiên mà chú tâm vào việc kinh doanh, việc viết văn làm thơ đăng báo hầu như chưa bắt đầu trở lại…”

Thế đấy, thơ với thực hai điều đâu dễ gặp, cơm áo có bao giờ thôi đùa cợt với khách thơ, cảm hứng có dồn dập đến bao nhiêu đi nữa mà bụng đói mắt hoa th́ cũng đành: Thơ ơi! tạm biệt! Nhưng loại trừ những khó khăn trở ngại trong đời sống – người thơ vẫn luôn nhận được niềm hạnh phúc, sự khích lệ từ duyên thơ mang lại đó là lực đẩy để vực dậy những hồn thơ, như trường hợp của Nữ sĩ Mộng Tuyết nhận được bài thơ tặng của Thi ông Ưng B́nh Thúc Giạ Thị.

Đề tặng Mộng Tuyết Thất tiểu muội
 

Nữ lưu thanh giá bậc phi thường

Quê ở Hà Tiên Mộng Tuyết Nương

Sửa bút mài nghiên bao tuế nguyệt

Phun châu nhả ngọc lắm từ chương

Tinh hoa vẫn chọn văn Tiền Hán

Tao nhă ham vui luật Thịnh Đường

Du lịch sao chưa t́m đến cảnh

Ḱa mây đỉnh Ngự nước sông Hương.

 

(Ưng B́nh Thúc Giạ Thị)

 

Hệ lụy do thơ và hạnh phúc cũng từ thơ, niềm hạnh phúc từ thơ đă đến với nữ sĩ Mộng Tuyết là vào năm bà tṛn ṿng hoa giáp (1973) “Hội thơ Quốc tế” tổ chức tại Đài Loan. Bà đă được mời tham dự với tư cách đại biểu nhà thơ nữ miền Nam Việt Nam. Trên đường bay đến với hội nghị bà đă có mấy vần cảm tác:

Vun vút không trung tận nguyệt đài

Từng mây trải trắng đồng hoa mai

Một v́ sao “vượt” đua theo cánh

Trắng cảng thơm mừng đón một ai.

 

(20 giờ trên không phận Hương Cảng)

 

Tiếp đó Hội thơ lần thứ XI tổ chức tại Bỉ: “Hội nghị Thi ca Quốc tế” vào năm 1974 bà cũng là một trong hai thành viên miền Nam Việt Nam tham dự.

Với hội thơ nữ Quỳnh Dao, bà là bậc niên trưởng khả kính nhă ái, bà thương quư mọi thành viên trong thi hội và nhận lại sự trân trọng tôn kính của mọi người, nói chung trong giới văn học nghệ thuật ai ai cũng dành cho nữ sĩ niềm thương quư tôn vinh.

Năm bà tṛn bảy mươi (1973) “Gia đ́nh Quỳnh Dao” kín đáo mừng khánh thọ mà nữ sĩ Vân Nương là người đứng ra tổ chức tại tư gia xóm Phượng. Duyên thơ đă đưa đẩy ba khách thơ cùng đồng niên tuế với Nữ sĩ Mộng Tuyết đến dự. Vậy là thi hội Quỳnh Dao chúc thọ cả bốn vị rất trang trọng ấm cúng. Nữ sĩ vừa bất ngờ vừa xúc động.

2002 là cửu tuần thượng thọ tổ chức tại Nhà lưu niệm Đông Hồ ở Hà Tiên, Ninh Giang Thu Cúc tôi được nhà văn Minh Quân gởi tặng tấm h́nh chị dự sinh nhật của bà. Nh́n gương mặt của người thơ 90 tuổi đời, 78 tuổi thơ vẫn không thiếu nét dịu dàng hiền thục diễm kiều… Nhân diện ấy, phong vận ấy là kết tụ một đời văn chương hàn mặc.

Dấn thân vào con đường văn nghiệp từ rất sớm (12 tuổi), với sự d́u dắt của người thầy, người anh, rồi người bạn đời rất mực thông tuệ hào hoa, phong lưu nho nhă, cùng chí hướng chung hoài băo th́ cuộc hảo lương duyên này đă được hun đúc từ nhiều tiền kiếp – là phúc phận của cả hai bên để họ nương nhau, hỗ trợ cho nhau để có thành công rực rỡ trên văn đàn hôm nay và mai sau. Nếu không có sự phối hợp tương tác ấy chưa chắc ngôi đền văn học Việt Nam đă có chỗ cho một trong hai người ngự trị. Dân gian ta có câu: “Vợ ngoan làm quan cho chồng” hoặc “Chồng khôn vợ được đi giày. Vợ khôn chồng được lâu ngày cậy trông” là vậy đó.

Thời điểm Ninh Giang Thu Cúc khởi thảo hợp tuyển này, nữ sĩ Mộng Tuyết vẫn đang an lành trong sự chăm sóc hàng ngày của cô Hoa tại nhà lưu niệm Đông Hồ, cầu mong bà khỏe mạnh đến tuần bách tuế.
 

Ninh Giang Thu Cúc

 

Trang Ninh Giang Thu Cúc

art2all.net