PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

 

CHUYỆN BẦU CỬ Ở HOA KỲ

 

 

 

          Đến cuối tháng 05 - 2016 ông Donald Trump đã đạt đủ số phiếu để được đảng Cộng Hoà đề cử ra tranh tổng thống vào tháng 11 - 2016 sắp tới. Bà Hillary Clinton còn 73 phiếu đại biểu để được đảng Dân Chủ đề cử. Người ta ước lượng sau ngày 07 - 06 là ngày bầu cử số bộ của tiểu bang California thì cuộc chạy đua giữa bà Hillary Clinton và ông Sanders sẽ chấm dứt vì bà Clinton sẽ đạt đủ phiếu đại biểu để được xem là ứng cử viên của đảng Dân Chủ.

Nhiều đảng viên tên tuổi của đảng Cộng Hoà lần lượt xem ông Trump là ứng cử viên của đảng Cộng Hoà để đảng được thống nhất với hy vọng đánh bại ứng cử viên của đảng Dân Chủ là bà Hillary Clinton.

Cựu tổng thống Bush I, Bush II, các ông Jeb Bush, Cruz, McCain, Romney vẫn giữ im lặng.

Cựu nghị sĩ Dole, ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng Hoà năm 1996, mặc nhiên công nhận hiện trạng nhưng muốn ông Trump xin lỗi nghị sĩ McCain. Ông Trump có vẻ không hối tiếc về những sự chỉ trích của ông đối với các nhân vật có uy tín trong đảng Cộng Hoà từ McCain đến gia đình tổng thống Bush.

Ông Juliani, cựu thị trưởng New York, ủng hộ ông Trump nồng nhiệt như bà Palin, ứng cử viên phó tổng thống với nghị sĩ Mc Cain năm 2008.

Các ông Newt Gingrich, cựu chủ tịch Hạ Viện thời Clinton, ông Perry, cựu thống đốc Texas, Christie, thống đốc New Jersey và một vài nhân vật Cộng Hoà khác muốn được chọn làm ứng cử viên phó tổng thống của ông Trump. Ông Dole gợi ý ông Trump chọn ông Newt Gingrich làm ứng cử viên phó tổng thống.

Anh em tỷ phú Sachs không hứng thú với ông Trump.

Chủ tịch Hạ Viện Paul Ryan có nhiều bất đồng quan điểm với ông Trump nhưng cuối cùng cũng bỏ phiếu cho ông và hy vọng ông Trump nên dịu giọng và đi vào nề nếp của đảng Cộng Hoà. Hy vọng này khó thành sự thật đối với tỷ phú Trump.

Trưởng khối đa số Cộng Hoà ở Thượng Viện là McConnell ủng hộ ông Trump vì sự thống nhất của đảng nhưng ông luôn luôn nhắc nhở ông Trump cho mọi người biết về hồ sơ khai thuế của ông. Sự yêu cầu này đã được cựu ứng cử viên tổng thống Cộng Hoà năm 2012 là Romney nêu ra trước cả bà Hillary Clinton. Ông McConnell là nghị sĩ 06 nhiệm kỳ (nhiệm kỳ: 06 năm) lo ngại ông Trump giống ông Goldwater năm 1964. Lúc ấy Hillary là một nữ sinh viên 17 tuổi. Bà vận động cho ông Goldwater (CH) trước khi gia nhập vào đảng Dân Chủ. Lúc bấy giờ ông Goldwater bị người Mỹ gốc Phi Châu chống đối dữ dội như ông Trump bị người Latinos chống đối bây giờ vậy. Nhưng đảng Cộng Hoà lúc ấy không chống ông Goldwater như đã có thái độ lạnh lùng với ông Trump.

Khách quan mà nói ông Trump khó được phiếu của người Da Đen, người Latinos, người Hồi Giáo v. v. Năm 1964 ông Goldwater thất cử nặng nề trước ông Johnson (DC) vì đòi xử dụng bom nguyên tử ở Việt Nam và vì mất sạch phiếu của người Da Đen. Ông McConnell muốn ông Trump chấm dứt những thiên anh hùng ca và tỏ ra nhức đầu khi ông Trump tấn công một vị chánh án Latino về vụ Đại Học Trump.

Ông James Baker (CH), cựu bộ trưởng bộ Ngoại Giao và Ngân Khố, nhận định về sự thắng cử của ông Trump một cách dè dặt. Theo ông, những điều mà các ứng cử viên hứa khi tranh cử không bao giờ được thực thi khi đắc cử. Có lẽ ông muốn ám chỉ đến:

- lời hứa xây bức tường dọc theo biên giới Hoa Kỳ- Mễ Tây Cơ. Chi phí do Mễ Tây Cơ trả!!

- dùng nhiều tỷ Mỹ Kim để đưa 13 triệu người Latinos nhập cư bất hợp pháp về nước!!

- không cho người theo đạo Hồi vào Hoa Kỳ v. v.

- sự thiếu kinh nghiệm chánh trị và bang giao quốc tế của người ứng cử hứa với cử tri khi đối đầu với những phức tạp thực sự trên bàn cờ chánh trị quốc tế.

Ông Trump thành công loại 16 ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng Hoà nhờ nói bạo, ăn miếng trả miếng, đánh phủ đầu và liệng bùn vào mặt đối thủ. Sự thành công này gây sứt mẻ nội bộ không ít đồng thời làm yếu đảng Cộng Hoà trong kỳ bầu Thượng Viện năm nay. Việc tranh cử của ông Mc Cain vào Thượng Viện lần này gay go hơn các lần trước rất nhiều do sự phá vỡ thần tượng của Donald Trump mà ra. Cũng vì gây mất lòng với nhiều người nên ông không gặp sự sốt sắng ngay trong đảng của ông. Trong đảng Cộng Hoà vẫn còn tiềm ẩn nhiều người thuộc lập trường Never Trump. Chương trình quyên góp 1 tỷ cho cuộc bầu cử không biết có gặp nhiều thuận lợi hay không vì người ta tin ông có hàng chục tỷ Mỹ kim nên ông có thể tự túc về tiền bạc chăng? Có một chủ đô trường Las Vegas hiến ông 100 triệu. Kiếm thêm 09 người như vậy thì đạt chỉ tiêu 1 tỷ Mỹ kim dễ dàng.

***

Đảng Cộng Hoà có khủng hoảng nhưng ông Trump đơn thương độc mã về đến mức cuối cùng. Bà Hillary Clinton bỏ xa ông Sanders về phiếu đại biểu và siêu đại biểu nhưng cuộc đua vẫn chưa kết thúc.

Ông Sanders, 74 tuổi, rất thích thú với Xã Hội Chủ Nghĩa của các đảng Dân Chủ Xã Hội Âu Châu vì nó được giới trẻ đón nhận một cách thích thú. Ông công kích Wall Street như phong trào chống nhóm 1% giàu có ở Hoa Kỳ. Nói theo tâm lý sinh lý học người ta thèm cái gi người ta thiếu. Thèm ăn chua vì cơ thể thiếu chất chua. Người ta nói lời hào hùng vì thiếu sự hào hùng.

Nước Mỹ tư bản và phú túc. Không ai đói khát; không ai mặc áo quần rách nát tả tơi. Nghèo cũng ăn thịt bò, thịt heo, thịt gà, thịt trừu, cá, tôm, cua, cũng mang giày, cũng lái xe hơi cũ không có máy lạnh nhưng cũng được gió mát vì xe rỉ sét. Mọi người đều nghèo đói xã hội mới bình đẳng chăng? Đó có phải là ước mơ của người có nhiều lý tưởng chăng? Nước Mỹ là một siêu cường kinh tế, thành trì tư bản, thành trì dân chủ, kho lương thực của nhân loại khi bị đói kém sao lại phải theo Xã Hội Chủ Nghĩa theo mẫu của nước này hay nước kia trên thế giới? Hay đã đến lúc người ta chán No Ấm để đi tìm con đường ngược lại theo gương Venezuela từ một trong 05 quốc gia sản xuất dầu hoả nổi tiếng trên thế giới đến tình trạng thiếu giấy vệ sinh?

Khi vũ trụ hình thành, khi con người xuất hiện thì đã có những bất bình đẳng tự nhiên mà ta phải chấp nhận hoặc chỉ sửa đổi và cải tiến phần nào chớ không đạt được 100% như ước muốn.

Làm sao ta chối bỏ trên trái đất có chỗ lồi, chỗ lõm, chỗ cao, chỗ thấp, chỗ đất phì nhiêu, chỗ đất cằn cỗi với cảnh núi đồi, rừng rậm, thung lũng, bình nguyên?

Làm sao ta chối bỏ trong cộng đồng nhân loại có người cao, người thấp, người đẹp, người xấu xí, người tàn ác, người hiền hoà, người thanh cao, người tiểu mọn, hèn nhát, người can đảm, người thông minh, người đần độn, người khéo léo, người vụng về v. v.?

Trong gia đình dân tộc nào cũng có đẳng cấp tối thiểu: cha, mẹ, anh, chị, em.

Con người cũng như quốc gia có thể cải biến từ nghèo sang giàu, từ yếu sang mạnh nếu siêng năng và chịu khó học hỏi. Thuở nhỏ ông Churchill không phải là một học sinh xuất sắc nhưng ông trở thành vĩ nhân sau hai thế chiến. Nhật Bản, Đại Hàn, Singapore chuyển mình từ nghèo sang giàu vì có lãnh đạo sáng suốt, có nhận thức đúng và thực tâm đưa đất nước vươn lên, toàn dân ấm no và hạnh phúc.

Điều quan trọng không phải phá núi, phá rừng, lấp thung lũng để biến chúng thành bình nguyên mà làm sao biến chúng trở nên hữu ích trong cương vị của chúng. Lấy đá núi làm đường. Biến thung lũng thành vùng cư trú, canh tác và buôn bán. Đào kinh dẫn nước để cung cấp nước cho vùng khô hạn và tháo nước cho vùng ẩm thấp, ngập nước. Với khả năng của con người dù có kỹ thuật cao cũng chỉ hạ thấp một ngọn đồi hay lấp vài cây số vuông biển chớ không thể phá vỡ các dãy núi hay lấp cả một đại dương được.

Trong một nước dân chủ con người có quyền sống, quyền tư tưởng, quyền ngôn luận, quyền học hành, quyền làm việc để mưu sinh và cống hiến công sức cho xã hội và quốc gia v. v. Quyền lợi và bổn phận phải gắn liền nhau một cách hài hoà thì guồng máy quốc gia luôn luôn vững mạnh. Cố nhiên cũng có một thiểu số người tự tước bỏ các quyền nói trên vì những lý do cá biệt.

Trong xã hội loài người có phải triệt hạ thiểu số giàu có thì xã hội được bình đẳng và người người hạnh phúc không? Hay cướp của người giàu chia cho người nghèo như truyện Thuỷ Hử thì xã hội được no ấm? quốc gia phồn vinh? Nếu vậy sao các nước Cộng Sản lại nghèo, Liên Sô phải từ bỏ chế độ Cộng Sản; Trung Cộng và Cộng Sản Việt Nam phải chuyển sang kinh tế thị trường rồi phải gắn thêm chữ định hướng XHCN một cách gượng gạo?

Hiện tượng Xã Hội Chủ Nghĩa của ông Sanders tạo vết trầy có chút máu cho đảng Dân Chủ và cho ứng cử viên Hillary Clinton mặc dù bà chỉ còn vài chục phiếu nữa để được đảng đề cử nhưng ông Sanders vẫn cương quyết đeo đuổi cuộc đua với hy vọng các siêu đại biểu rời bỏ bà Clinton để ủng hộ ông vì theo ông các cuộc thăm dò dư luận cho thấy ông có nhiều khả năng thắng ông Trump hơn bà Clinton. (Đến ngày 05 - 06 bà Hillary Clinton chỉ còn 29 phiếu để đạt số phiếu đại biểu 2383 để được đề cử sau khi thắng trong các cuộc bầu cử sơ bộ ở Virgin Island và Puerto Rico. Bà có 547 siêu đại biểu. Ông Sanders có 46 đại biểu. Ông vẫn tranh đấu ở đại hội đảng Dân Chủ ở Pennsylvania vào tháng 07 với hy vọng 547 siêu đại biểu ủng hộ bà Clinton nghiêng về ông để đại hội chuẩn nhận ông là ứng cử viên của đảng. Bà Clinton vẫn bình tĩnh và kiên nhẫn để thống nhất đảng Dân Chủ hầu đương đầu với ông Trump hữu hiệu hơn).

Ngày 07 - 06 - 2016 là ngày bầu cử sơ bộ của đảng Dân Chủ ở California. Dù thắng hay thua ông Sanders bà Clinton vẫn đạt đủ 2383 phiếu đại biểu để được đảng Dân Chủ đề cử vì bà chỉ còn 26 phiếu nữa là đủ 2383 phiếu (bài viết trước ngày 07 - 06). Nhưng nếu bà thua ở California, tiểu bang có nhiều phiếu cử tri đoàn nhất trong nước, thì đó là sự khích lệ đối với ông Sanders đeo đuổi mục tiêu của ông tại đại hội đảng vào tháng 07 mặc dù ông rất khó đạt được mục tiêu mong mỏi.
 


Đảng Tự Do (Libertarian) nhóm đại hội và chọn ông Gary Johnson, cựu thống đốc New Mexico (1995 - 2003) ra tranh cử tổng thống năm nay (29 - 05 - 2016). Ông Gary Johnson thuộc đảng Cộng Hoà. Năm 2012 ông ra tranh cử tổng thống với tư cách người của đảng Libertarian và được 0.99% phiếu bầu. Kỳ này ông chọn William Weld, cựu thống đốc Massachusetts (1991 - 1997) làm ứng cử viên phó tổng thống.

Ông Weld tốt nghiệp Harvard với bằng tiến sĩ luật và đại học Oxford, Anh Quốc, với bằng tiến sĩ kinh tế học. Ông là thống đốc tiểu bang Massachusetts từ năm 1991 đến 1997. Năm 1997 ông từ chức thống đốc để làm đại sứ Hoa Kỳ ở Mễ Tây Cơ dưới thời tổng thống Clinton. Năm 2008 ông ủng hộ ông Obama (DC) chớ không ủng hộ ông Mc Cain của đảng Cộng Hoà. Năm 2012 ông ủng hộ ông Romney. Trong kỳ bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hoà vừa qua ông ủng hộ ông Kasich. Người vợ đầu tiên của ông William Weld là Susan Roosevelt Weld, giáo sư đại học Harvard chuyên về văn hoá Trung Hoa và luật. Bà là cháu cố của tổng thống Theodor Roosevelt, người làm trung gian cho Nga và Nhật thương thuyết năm 1905 sau khi Nhật đánh bại hạm đội Nga tại eo biển Tsushima (Hình như chị Liên Như quen thân với bà Susan Roosevelt này).

Liên danh Gary Johson- William Weld hình thành trước khi ông Trump và bà Hillary Clinton chọn ứng cử viên phó tổng thống. Liên danh đệ tam đảng này có vẻ là những người của đảng Cộng Hoà thuộc nhóm Never- Trump nghĩa là nhóm Cộng Hoà chống Donald Trump quyết liệt. Ông Weld rất thân với ông Romney. Cả hai cùng học Harvard và từng là thống đốc của Massachusetts.

Có người nhận định rằng cử tri không thích bà Clinton cũng không thích ông Trump. Nếu có liên danh thứ ba thì ứng cử viên của hai đảng lớn (Dân Chủ và Cộng Hoà) sẽ không đạt được 270 phiếu cử tri đoàn trong cuộc bầu cử toàn quốc ngày 08 - 11 sắp tới. Trong trường hợp đó Hạ Viện sẽ bầu tổng thống và Thượng Viện sẽ bầu phó tổng thống trong các ứng cử viên trong 03 liên danh. Hiện nay đảng Cộng Hoà chiếm đa số trong Quốc Hội lưỡng Viện. Trong trường hợp đó liên danh đệ tam đảng không hẳn là không quan trọng đối với đảng Cộng Hoà. Từ đầu thế kỷ XX đến nay chưa có liên danh thứ ba nào ngoài hai liên danh của đảng Dân Chủ và Cộng Hoà đắc cử tổng thống cả. Năm 1992 tỷ phú Perot làm cho đảng Cộng Hoà mất 19% phiếu bầu khiến tổng thống Bush I thất cử trước Bill Clinton. Năm 1996 ông Perot cũng ra tranh cử nhưng chỉ được 6% phiếu bầu. Nếu không có ông Perot ông Clinton vẫn tái đắc cử trước nghị sĩ Bob Dole. Nếu trong cuộc bầu cử năm 2016 liên danh đệ tam đảng được 20% phiếu bầu như các cuộc thăm dò dư luận cho thấy thì liên danh đảng Dân Chủ dù do bà Clinton hay ông Sanders thụ uỷ đều hưởng lợi thế vì số phiếu đó đáng lẽ là số phiếu của đảng Cộng Hoà của ông Trump. Vậy sự hiện diện của liên danh đệ tam đảng không có lợi cho đảng Cộng Hoà căn cứ vào kinh nghiệm bầu cử suốt một thế kỷ qua.
 

 

Trang Phạm Đình Lân

art2all.net