PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

TAIWAN SẼ CÓ NỮ TỔNG THỐNG

Hung Hsiu-chu       -      Tsai Ying-wen

         Năm 1949 Cộng Sản Trung Hoa chiếm lục địa. Quân Trung Hoa Quốc Dân Đảng của thống chế Chiang Kaishek rút ra đảo Taiwan. Đảo này mang quốc hiệu Trung Hoa Dân Quốc (ROC: Republic of China) với cờ Thanh Thiên Bạch Nhật và độc đảng cầm quyền: Quốc Dân Đảng (Guomindang). Năm 1971 Trung Hoa Dân Quốc không còn là đại diện của Trung Hoa tại Liên Hiệp Quốc. Từ đó bất cứ quốc gia nào thiết lập bang giao với Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc đều phải chấp nhận chỉ có một nước Trung Hoa mà thôi. Từ năm 1971 về sau, mặc dù quốc hiệu Trung Hoa Dân Quốc vẫn còn, đảo quốc này có lãnh thổ, chánh phủ, quốc kỳ, quốc ca, đảng chánh trị có quá khứ chánh trị lâu đời ở Á Châu và một nền kinh tế ổn định trên thế giới nhưng mỗi khi tham dự Thế Vận Hội, lực sĩ Taiwan không cầm cờ Thanh Thiên Bạch Nhật và bảng hiệu Trung Hoa Dân Quốc mà chỉ được giới thiệu là phái đoàn Taiwan (Đài Loan). Người bản địa Taiwan lại muốn dùng danh xưng Taiwan thậm chí có nhiều nhà chánh trị gốc Taiwan muốn Taiwan là một đảo quốc độc lập. Trung Quốc rất ghét tổng thống Lee Teng-hui hay Chen Shui-bian vì hai vị tổng thống này có khuynh hướng biến đảo Taiwan thành một xứ độc lập không có liên hệ gì với Trung Hoa. Lee Teng-hui học ở Nhật và Hoa Kỳ. Ông sinh ra trên đảo Taiwan khi đảo này đặt dưới sự cai trị của Nhật Bản theo tinh thần hiệp ước Shimonoseki năm 1895. Anh của ông là quân nhân trong quân đội Nhật hoàng tử trận trong đệ nhị thế chiến và được thờ trong đền Yasukuni ở Nhật. Thỉnh thoảng ông sang Nhật như để thăm viếng hương hồn của anh ông trong đền Yasukuni.

Từ năm 1950 đến 2016 các tổng thống của Trung Hoa Dân Quốc đều là nam giới:
1. Chiang Kaishek (1950- 1975)
2. Yen Chia-kan (1975- 1978)
3. Chiang Ching-kuo (con của tổng thống Chiang Kaishek) (1978- 1988)
4. Lee Teng-hui (1988- 2000)
5. Chen Shui-bian (2000- 2008)
6. Ma Ying-jeou (2008- 2016)

Từ năm 1950 đến 1996 các tổng thống đều do Quốc Hội bầu lên trong nhiệm kỳ 06 năm. Bắt đầu từ năm 1996 tổng thống do dân trực tiếp bầu lên trong nhiệm kỳ 04 năm. Lee Teng-hui là vị tổng thống Taiwan đầu tiên do dân trực tiếp bầu lên trong nhiệm kỳ 1996- 2000. Ông là tổng thống được Quốc Hội bầu từ năm 1988 đến 1996.

Các vị tổng thống Chiang Kaishek, Yen Chia-kan, Chiang Ching-kuo, Lee Teng-hui, Ma Ying-jeou đều là đảng viên cao cấp của Quốc Dân Đảng (Kuomintang- Guomindang). Ngoại trừ ông Lee Teng-hui các vị còn lại đều là người Hoa sinh trên lục địa. Sinh quán của Lee Teng-hui là Taiwan.

Tổng thống Chen Shui-bian là người Taiwan và không phải là đảng viên Quốc Dân Đảng. Ông thuộc đảng Dân Chủ Tiến Bộ. Chen Shui-bian là vị tổng thống Taiwan bị chánh quyền Cộng Sản trên lục địa thâm thù vì ông chủ trương Taiwan độc lập nghĩa là không chấp nhận nguyên tắc Trung Hoa Một Nước của Beijing (Bắc Kinh). Khi Ma Ying- jeou vừa nhậm chức tổng thống, Chen Shui-bian bị bắt, còng tay, hạ nhục trước công chúng và bị xử tù chung thân về tội tham nhũng! Ma Ying-jeou hành sử như vậy vì Chen Shui-bian là lãnh tụ đảng Dân Chủ Tiến Bộ cạnh tranh ráo riết với Quốc Dân Đảng (Kuomintang). Quốc Dân Đảng tán đồng nguyên tắc Trung Hoa Một Nước của Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc nên hành động trên của tổng thống Ma Ying- jeou nhằm mục đích làm hài lòng giới lãnh đạo Beijing. Tổng thống Ma có khuynh hướng thân thiện và gần gũi với Beijing nhiều hơn. Ông xem công thức một quốc gia hai hệ thống của Hong Kong là một nguyên tắc tốt cho Taiwan. Phong Trào Hướng Dương bùng dậy trên đảo Taiwan chống đường lối của Ma Jing-jeou và thỏa ước thương mại với Beijing năm 2014. Sinh viên biểu tình bạo động. Cuộc biểu tình của sinh viên học sinh Hong Kong năm 2014 cho thấy công thức một quốc gia hai hệ thống bị Beijing trắng trợn chà đạp. Người Hong Kong được hưởng mọi quyền tự do dưới sự cai trị của người Anh. Người Taiwan vừa mới thoát chế độ độc đảng trị Quốc Dân Đảng trong vòng 30 năm nên không cảm thấy ‘sung sướng’ ‘hồi đầu’ với ‘quê hương’ để hưởng chế độ độc đảng trị Cộng Sản miên trường và ngột ngạt gấp ngàn lần chế độ độc đảng Quốc Dân Đảng mà họ gặp trong quá khứ. Dân chúng Taiwan phô bày ý nguyện của họ trong cuộc bầu cử vào tháng 11 năm 2014. Quốc Dân Đảng đại bại trong cuộc bầu cử này. Họ mất 09 ghế thị trưởng quan trọng trên đảo kể cả thị trưởng thủ đô Taipei. Ở Taiwan các thị trưởng Taipei đều có triển vọng trở thành tổng thống như Lee Teng-hui, Chen Shui-bian và Ma Ying-jeou chẳng hạn. Vì sự thất bại của Quốc Dân Đảng trong cuộc bầu cử năm 2014 ông Ma Ying-jeou từ chức chủ tịch đảng.

Á Châu là lục địa nơi tục đa thê được phổ biến và vai trò của phụ nữ trong xã hội bị giảm thiểu tối đa. Thế nhưng, bà Bandaranaike của đảo Ceylon (Sri Lanka) là vị nữ thủ tướng đầu tiên trên thế giới sau khi chồng bà bị một nhà sư ám sát chết năm 1959. Trong những năm gần đây Phi Luật Tân có nữ tổng thống Aquino; Đại Hàn có nữ tổng thống Park Geun-hye; Bangladesh có nữ thủ tướng Sheikh Hasina; Thái Lan có nữ thủ tướng Yingluck v.v. Sự tham gia của phụ nữ trên chánh trường Á Châu gia tăng rõ rệt. Tỷ lệ phụ nữ trong cơ quan lập pháp ở Đông Á được ghi nhận như sau:

Trong kỳ bầu cử tổng thống vào đầu năm 2016 ở Taiwan có hai ứng cử viên phụ nữ được Quốc Dân Đảng và đảng Dân Chủ Tiến Bộ đề cử ra tranh chức vụ tổng thống cho nhiệm kỳ 2016- 2020. Dù vị nào đắc cử Taiwan cũng có nữ tổng thống đầu tiên.

Quốc Dân Đảng đề cử bà Hung Hsiu-chu.
Đảng Dân Chủ Tiến Bộ đề cử bà Tsai Ying-wen.

Sau đây là bảng đối chiếu về tiểu sử của hai nữ ứng cử viên tổng thống Taiwan năm 2016:

Tsai Ying-wen trẻ hơn Hung Hsiu-chu 08 tuổi nhưng có học vị cao hơn và có những chức vụ quan trọng trong chánh phủ và trong đảng Dân Chủ Tiến Bộ.

Beijing theo dõi cuộc bầu cử này một cách nghiêm chỉnh. Họ ủng hộ Quốc Dân Đảng và thù ghét chủ trương và đường lối của đảng Dân Chủ Tiến Bộ. Tây Tạng muốn được tự trị còn không được có đâu Beijing để yên cho Taiwan độc lập theo ước muốn của đảng Dân Chủ Tiến Bộ.

Dưới nhãn quan của Beijing Hung Hsiu-chu phản ảnh đường lối của Ma Ying-jeou thuận lợi cho Trung Quốc hơn. Cha của nữ ứng cử viên Hung Hsiu-chu là Hung Zi-yu là nạn nhân của Khủng Bố Trắng do công an QDD gây ra năm 1950. Gia đình của Hung bị công an đến khám xét hạch hỏi ngày lẫn đêm vì bị tình nghi dính líu đến tổ chức chống chánh phủ QDD dẫn đến cuộc thảm sát 228 (ngày 28-02-1947 khi chánh quyền QDD của Chiang Kaishek chưa bị Cộng Sản lật đổ phải chạy ra đảo Taiwan) khi viên tổng giám đốc công ty đường nơi thân sinh của Hung Hsiu- chu làm việc bị phát giác là một đảng viên Cộng Sản Trung Hoa. Hung Hsiu-chu là một đảng viên QDD tả khuynh hướng về lục địa. Bà lấy bằng MA ở đại học Missouri bây giờ là Đại Học Truman, tên vị tổng thống Hoa Kỳ thuộc đảng Dân Chủ đã chứng kiến sự sụp đổ của chánh quyền QDD do thống chế Chiang Kaishek đứng đầu.

Nữ ứng cử viên đảng Dân Chủ Tiến Bộ là Tsai Ying-wen từng được tổng thống Lee Teng- hui (QDD) rồi Chen Shui-bian trọng dụng. Dù là đảng viên cao cấp của Quốc Dân Đảng, Lee Teng-hui nghiêng về Nhật và Hoa Kỳ hơn là lục địa Trung Hoa. Chắc chắn nữ ứng cử viên Tsai Ying-wen có khuynh hướng thân Tây Phương và Nhật Bản hơn là sự ‘hồi đầu’ về ‘tổ quốc’ đang ca tụng chế độ độc tài đảng trị. Bà Tsai Ying-wen học Đại Học Cornell ở Hoa Kỳ và London School of Economics ở Anh. Khả năng trí thức và Anh ngữ của bà rất cao. Năm 2012 bà được đảng Dân Chủ Tiến Bộ đề cử ra tranh cử đương đầu với Ma Ying-jeou của Quốc Dân Đảng. Bà thất cử vì dân chúng Taiwan lo ngại nếu bà đắc cử và tuyên bố Taiwan độc lập thì Trung Quốc sẽ tấn công để chiếm lấy Taiwan bằng võ lực!! Sau khi được đảng Dân Chủ Tiến Bộ đề cử, tháng 05 năm 2015, bà Tsai Ying-wen thăm viếng Hoa Kỳ. Bà được mời nói chuyện ở Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế (Center for Strategic and International Studies- CSIS), dự yến tiệc do Ủy Ban Ngoại Giao Hạ Viện tổ chức và tiếp xúc với vài nghị sĩ đảng Cộng Hòa và cựu thủ trưởng Ngoại Giao Richard Armitage.

Beijing không ngừng đe dọa Taiwan. Họ khuyên đảng Dân Chủ Tiến Bộ tránh xa Phong Trào Độc Lập Taiwan. Đại sứ Trung Quốc ở Washington D.C là Cui Tian-kai nói rằng ứng cử viên tổng thống Taiwan phải được sự chuẩn nhận của toàn dân Trung Quốc! Lời tuyên bố này như lời nhắn nhủ đối với Hoa Kỳ, một lời đe dọa đối với đảng Dân Chủ Tiến Bộ và toàn dân Taiwan. Trung Quốc từng tuyên bố chủ quyền trên 80% diện tích Tây Thái Bình Dương trải dài từ Việt Nam, Phi Luật Tân xuống Mã Lai, Brunei và Indonesia gần 3 triệu km2 thì việc họ xem Taiwan thuộc chủ quyền của họ không khó khăn gì khi họ đã mạnh về kinh tế lẫn quân sự sau 30 năm thực thi Bốn Hiện Đại Hóa do Deng Xiaoping (Đặng Tiểu Bình) vạch ra.

Cuộc bầu cử tổng thống ở Taiwan năm 2016 không quan trọng vì sự hiện diện của hai nữ ứng cử viên. Nó đo lường thái độ của người Taiwan đối với Trung Quốc.

Tsai Ying-wen sẽ điều chỉnh thái độ đối với lục địa để tránh chiến tranh với Trung Quốc khả dĩ giúp cho bà đắc cử nhưng cũng không thể chấp nhận Taiwan và lục địa là một nước một cách dễ dàng được.

Về phương diện nhân văn Taiwan và Ukraine có những điểm giống nhau: người Taiwan là người Hakka, Fujian từ lục địa Trung Hoa đến định cư và pha chủng với người bản địa trên đảo. Người Ukraine với người Nga đều cùng giòng Slav, tôn giáo, tiếng nói và chữ viết hao hao như nhau. Nhưng Ukraine là Ukraine và Nga là Nga, hai quốc gia minh bạch.

Taiwan chưa dám tuyên bố độc lập nhưng họ cố duy trì nguyên trạng đã có từ năm 1949 đến giờ. Tự ái của các nhà lãnh đạo Cộng Sản Trung Hoa thương tổn ít nhiều sau khi Hong Kong, Ma Cao trở thành lãnh thổ của Trung Quốc nhưng đảo Taiwan vẫn còn là một thách thức đáng kể đối với Beijing.

Ai bỏ phiếu ở Taiwan năm 2016? Trung Quốc? Dân chúng Taiwan?

Trung Quốc bỏ phiếu bằng sự hù dọa võ lực, tập trung quân đội dọc theo duyên hải để dân chúng Taiwan hoảng sợ để bỏ phiếu cho ứng cử viên có đường lối thân Trung Quốc như đã xảy ra năm 2012 khi Tsai Ying-wen (DCTB) ra tranh cử đối đầu với Ma Ying-jeou của Quốc Dân Đảng. Bề ngoài cuộc bỏ phiếu có vẻ tự do, dân chủ. Thực tế cử tri bỏ phiếu dưới áp lực của dàn pháo đe dọa chiến tranh từ lục địa. Lần này nữ ứng cử viên Tsai Ying-wen có thể không chọc giận Beijing bằng chủ trương Taiwan độc lập để tránh sự đe dọa chiến tranh gây hoảng hốt cho cử tri. Cuộc bầu cử tổng thống Taiwan năm 2016 trở thành cuộc trưng cầu dân ý giữa hai khuynh hướng chánh trị khác nhau trên đảo Taiwan:

1. Khuynh hướng thân Trung Quốc của Quốc Dân Đảng với nguyên tắc Trung Hoa Một Nước.

2. Khuynh hướng thân Tây Phương và Nhật Bản. Taiwan giao thương với lục địa nhưng không xem đó là mẫu quốc. Họ kéo dài hiện trạng của Taiwan càng lâu càng tốt cho đến khi thời cơ thuận lợi thì biến đảo này thành một đảo quốc độc lập.
 

Trung Quốc có thể dùng võ lực để tấn công Taiwan nếu khuynh hướng thứ hai thắng cử không?

Điều này tùy thuộc sự lượng sức và lượng định tình hình của Trung Quốc xem sức đề kháng của Taiwan như thế nào? phản ứng của Nhật Bản và Hoa Kỳ ra sao? Không phải vô cớ mà Cộng Sản Trung Hoa chiếm lấy lục địa dễ dàng lại không thể đánh chiếm Taiwan từ năm 1949 đến nay. Vào giữa tháng 07 năm 2015 Hạ Viện Nhật Bản biểu quyết cho phép quân đội Nhật được quyền tự vệ khi bị tấn công và đưa quân ra ngoài nước Nhật giúp đỡ cho quốc gia đồng minh bị quốc gia thứ ba tấn công. Vai trò quân sự của Nhật ở Tây Thái Bình Dương từ Đông Bắc Á xuống Đông Nam Á trở nên rõ rệt.

Về phương diện ngoại giao Taiwan không có quan hệ ngoại giao với Nhật. Taiwan không được xem là một quốc gia mặc dù có chánh phủ dân bầu, hiến pháp, quốc hiệu (Trung Hoa Dân Quốc), quốc kỳ (cờ Thanh Thiên Bạch Nhật), quốc ca, có trên 25 triệu dân, một lãnh thổ rộng 36,000 km2 và được trên 20 quốc gia công nhận.

Về phương diện địa lý và lịch sử Taiwan có liên hệ gắn bó với Nhật. Nói rõ hơn Nhật xem Taiwan là phần đất bộ thuộc của họ từ năm 1895 đến 1945 sau khi Trung Hoa nhường đảo này cho Nhật theo tinh thần hiệp ước Shimonoseki. Nhật Bản là đồng minh của Hoa Kỳ, Phi Luật Tân, Ấn Độ, Úc Đại Lợi. Taiwan có được họ xem là đồng minh không? Vấn đề Taiwan trở thành vấn đề sinh tồn của Nhật Bản nếu đảo này bị Trung Quốc chiếm giữ bằng võ lực. An ninh Nhật Bản bị đe dọa nặng nề. Kinh tế Nhật bị bóp nghẹt vì không có sinh lộ hàng hải.

 

PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

Trang Phạm Đình Lân

art2all.net