Phạm Đức Thân

 

 

MỘT BUỔI CHIỀU CHỦ NHẬT

 

Roberto Arlt

 

Roberto Arlt (1900 - 1942) viết tiểu thuyết, truyện ngắn, kich và làm báo, là người tiên phong của tiểu thuyết siêu thực trong văn chương Argentina, từng gây ảnh hưởng đối với Gabriel G. Marquez, Jorge L. Borges, Ricardo Piglia...

Thế giới truyện của ông kỳ quặc, ma quái với những nhân vật khổ sở, hơi điên khùng và phản kháng xă hội. Ông cũng cảm nhận tâm lư sâu sắc, đượm chút mỉa mai châm biếm. Truyện ngắn Một Buổi Chiều Chủ Nhật có những lắt léo, kết cục khó đoán, tạo được lôi cuốn; nhất là tác dụng thích thú của đối thoại.

Truyện cũng bộc lộ vài điểm ông bị chỉ trích (nhất là đối với tiểu thuyết) : có nhiều ư lập lại, dùng chữ b́nh dân, không rơ nghĩa, viết sai văn phạm, thiếu mạch lạc, có khi khó hiểu...chưa kể tay nghề tài tử (amateurish)...Người dịch đôi khi phải thay đổi dấu chấm phẩy cho rơ nghĩa, nhưng cố giữ hầu hết các viết hoa sai, và rất nhiều "and" cũng như thiếu dấu (") ....

Theo Ricardo Piglia, Arlt viết như cứt. Ông có biệt tài chẳng thể chối căi: không thể nào viết tệ hơn. Về mặt này Arlt là độc đáo và không có đối thủ. Phải khen ngợi ông hay nhất tại những chỗ đọc không hiểu ǵ cả. Văn chương được cho là duy tŕ và bảo vệ sự thuần khiết của quốc ngữ khỏi phân hóa và trộn lẫn với ngoại lai của di dân; nhưng văn phong của Arlt là một khối pha tạp sôi sục với bề mặt đầy mâu thuẫn. Mỗi người biết Arlt nh́n ông theo cách riêng khác nhau: thiên tài, điên khùng, vô lại. Juan Carlos Onetti nghĩ ông có lẽ gồm cả ba.

(Phạm đức Thân dịch từ bản Anh ngữ One Sunday Afternoon của dịch giả Norman Thomas di Giovanni trong tuyển tập truyện ngắn Châu Mỹ Latin The Eye of the Heart.)

 

~~oOo~~

 

Eugene Karl đi ra ngoài phố chiều Chủ Nhật đó, tự nhủ, sắp có chuyện lạ đến với ḿnh - hầu như hoàn toàn chắc chắn.

Eugene truy t́m nguồn gốc những tiên nghiệm như thế là từ nhịp đập loạn xạ kỳ quặc của tim, và anh cho rằng chúng là kết quả của một ư tưởng sâu xa nào đó đă tác động trên sự nhạy cảm của anh. Trong gọng ḱm của cái linh cảm lờ mờ đó anh rất thường chú tâm dè chừng, nếu không th́ hành động có hơi khác thường. Nhiều khi chiến thuật của anh tùy thuộc tâm trạng. Nếu anh đang vui anh thừa nhận tính chất của linh cảm là lành. Nếu anh đang buồn anh đi xa đến mức đóng cửa nằm nhà, sợ rằng gờ mái nhà chọc trời, hay nếu không th́ dây cáp điện, sẽ rơi xuống đầu anh. Tuy nhiên, hầu như thường là anh thích cỡi trên luồng sóng linh cảm, đầu hàng cái thèm muốn đen tối được phiêu lưu, nhận thấy ngay cả ở những người đàn ông khắc khổ và bi quan nhất.

Trong nửa giờ hay hơn, Eugene đang đi theo may rủi trên đường phố th́ đột nhiên anh chú ư một phụ nữ khoác áo choàng đen. Nàng đang tiến về phía anh, mỉm cười cởi mở. Eugene nh́n lại nàng, mặt nhăn lại, không thể nhận diện là ai, và đồng thời nghĩ, càng ngày - không phải là may mắn ư? - phụ nữ càng tự do hơn, thích làm theo cách của ḿnh.

Bất chợt người phụ nữ kêu lên, "Chào anh Eugene!"

Và liền đó Karl ra khỏi màn sương mù trong đầu. "Ô, chị đó sao? Chào chị."

Trong tích tắc Leonilda ném cho anh một nụ cười mơ hồ, mệt mỏi. Eugene hỏi, "C̣n John đâu?"

"Vắng nhà như thường lệ. Anh thấy đấy, anh ấy luôn luôn bỏ tôi một ḿnh. Anh có muốn tới uống trà với tôi không?".

Leonilda nói chậm răi, lưỡng lự, nụ cười trở nên dịu dàng bởi vẻ mệt mỏi gợi cảm mà khi nàng nghiêng đầu sang một bên vai, nh́n người đàn ông dưới mi mắt mở một nửa, nàng trông như thể đang nh́n vào nắng chói. Lấp lánh ánh nước xám rung rung trong sâu thẳm của đồng tử. Karl nhủ thầm, Nàng đang ra ngoài kiếm ông nào không phải chồng để ngủ chung, và anh vừa nghĩ vậy th́ nhịp tim nhẩy vọt từ 75 lên 110. Cảm xúc được lơ đễnh xổ lồng bởi cánh cửa vô h́nh Leonilda mở ra trước anh, mạnh đến mức anh thấy như vừa chạy nước rút 200 mét. Tuy nhiên anh không thể không nghi hoặc. Một ḿnh. Uống trà với nàng. Nàng không biết rằng phụ nữ chẳng nên một ḿnh tiếp bạn của chồng sao.

Và rồi anh lắp bắp, "Không. Cám ơn chị, thật ư - nếu John -." Giọng anh giống như đứa trẻ nói "Không, cám ơn" khi được ai cho đồng cắc, bởi đă được dạy không được nhận quà. Giống đến nỗi liền sau đó anh tự nhủ, Sao ta ngốc vậy? Lẽ ra hăy nên nhận lời. Có thể nàng sẽ hỏi lại.

Bây giờ anh nói lớn, "Tưởng không nhận ra chị, Leonilda." Nhưng đầu óc anh lại để chỗ khác, và̀ người phụ nữ h́nh như thông cảm những cảm xúc khác nhau đang khơi dậy nơi người đàn ông. Anh đang tự nhủ, Tại sao ta đă ngu ngốc từ chối lời mời của nàng? Tuy nhiên Eugene cố gắng dập tắt cái ám ảnh vừa chớm, và nhắc lại:

"Tôi đă không nhận ra chị," anh nói. "Và khi tôi thấy chị mỉm cười tôi tự hỏi, người phụ nữ này là ai?"

Khi anh nói thế, trong anh dậy lên một ước muốn. Liệu nàng có hỏi ta lần nữa không? Anh phân vân.

Leonilda nh́n gợi ư vào đôi mắt anh. Nụ cười mệt mỏi và tinh quái xuyên thấu cái đạo đức giả của người đàn ông đang vô dụng đóng vai một công dân chính trực, ngay thẳng. Chính cái im lặng của nàng làm Eugene cảm thấy h́nh như là cuồng nộ của giông băo, qua dày đặc của nó có thể bắt gặp ngụ ư của nàng: Dám không. Tôi có một ḿnh. Không ai phát hiện đâu.

Giờ họ không c̣n điều ǵ để nói với nhau, nhưng tiếng gọi của giới tính và mâu thuẫn của những cảm xúc bị chôn vùi ghim họ lại trên lề đường. Eugene môi mím chặt, căng thẳng bối rối, buột mồm một cách vụng về, "Vậy là chồng chị không ở nhà? Anh ấy ở xa đâu đó, và bỏ chị - hoàn toàn một ḿnh?"

Nàng cười rồi khẽ nghiêng đầu trên vai trái, tiếp tục cười, xoắn xoắn cái quai xách tay và nh́n anh thách thức, đáp. "Anh ấy bỏ tôi. Hoàn toàn một ḿnh. Và tôi chán ngấy đến mức quyết định đi ra phố. Tại sao anh không tới uống trà với tôi?"

Mạch Karl nhẩy từ 80 lên 110. Thấy rung rung rụt rè lưỡng lự trong đáy mắt nàng. Có thể mất một người bạn. Hai chúng ta hoàn toàn một ḿnh. Nàng có thể tiến xa tới đâu?

Leonilda quan sát anh, nửa như chế giễu. Nàng nhận biết cái nghi ngại của anh; và đứng đó trên lề đường, đầu nàng hơi nghiêng trên vai với nụ cười mời gọi của gái đứng đường, nàng ngó anh qua đôi mi mắt hẹp, nói giọng nhẹ nhàng bỡn cợt, "Anh biết không, tôi vẫn hằng bảo John nếu anh ấy cứ tiếp tục bỏ tôi một ḿnh, tôi sẽ t́m cho tôi một người t́nh. Ha, ha! Ngộ thật! Tuổi tôi mà có người t́nh. Có ai muốn tôi chứ? Nhưng, thật ư, tại sao anh không tới? Anh uống trà rồi ra về. Tại sao anh lại phải trông buồn thế?"

Thật đúng vậy, Chưa bao giờ Karl cảm thấy buồn như lúc này. Anh nghĩ anh sắp phản bội một người bạn. Sẽ hối hận biết bao khi rút cái giống chẳng sạch ǵ của ta ra khỏi cái giống của người phụ nữ này. Tuy nhiên nụ cười của Leonilda thật gợi cảm. Và anh lại tự nhủ, Phản bội bạn v́ một phụ nữ. Rồi anh ấy có quyền nói với ḿnh: Mi không biết là thế giới ḅ lổm ngổm đầy những phụ nữ sao? Mà mi lại phải gần vợ ta, người phụ nữ duy nhất của ta. Mi. Thế giới th́ đầy những đàn bà. Đây là ngạc nhiên anh cảm thấy dành cho anh hôm nay.

Tim Eugene đập như thể đă chạy nước rút 200 mét. Anh không thể cưỡng lại. Leonilda đang quyến rũ anh với dáng điệu đứng im - đầu nghiêng trên vai trái và nụ cười không chút xấu hổ cho thấy thấp thoáng răng trắng với lợi hồng.

Cảm giác gân cốt lỏng le chợt xâm nhập tứ chi, ngấm sâu trong chúng, và trên lề đường loang loáng ánh nắng vàng, lười biếng, nghiêng nghiêng, anh cảm thấy không gian chuyển động, như thể anh đang trên đỉnh mây, dưới chân là các thế giới và các thành phố. Đồng thới anh nôn nóng muốn tan vào cái thế giới nhục dục mới lạ người phụ nữ có chồng này dâng hiến; nhưng mặc dù ham muốn anh vô phương vượt qua cái ù ĺ đă giữ chặt anh trên lề đường gợn sóng, nghiêng nghiêng, dưới cái nh́n của nàng.

Nàng, rất nhẹ nhàng, dịu dàng, quay trở lại tấn công. "Anh uống trà rồi sau đó ra về..."

Đầu óc đă quyết định, anh nói: "Vậy th́ được rồi. Tôi sẽ đến với chị. Chúng ta sẽ uống trà." Nhưng trong khi đó anh lại nghĩ, Khi chúng ta một ḿnh, ta sẽ cầm tay nàng, và sẽ hôn nàng, và sau đó sờ vào ngực nàng. Được ăn cả, ngă về không, đằng nào cũng vậy thôi. Nàng có thể bảo "Không, đừng," nhưng ta sẽ đưa nàng tới giường - cái giường hôn nhân rộng, thật rộng, cái chỗ nhiều năm nàng đă ngủ với John.

Bây giờ nàng bước đi cạnh anh thân mật lặng lẽ. Eugene cảm thấy buồn cười, như một người gỗ đang lắc lư trên đôi chân mạt cưa.

Kiếm chuyện để nói, Leonilda hỏi, "Anh vẫn đang ly thân với vợ?"

"Vâng."

"Anh không nhớ nàng?"

"Không."

"A, đàn ông các anh. Làm sao anh...?"

Trong thoáng chốc Eugene tràn đầy ước muốn cười thật to, và anh thầm lập lại với ḿnh, Đàn ông chúng tôi! Thế c̣n chị - chị mời ta đến uống trà trong khi vắng mặt chồng? Nhưng trở về ư nghĩ một ḿnh trong pḥng với Leonilda anh không thể gạt bỏ h́nh ảnh của John. Anh thấy anh ấy sau làm việc chạy vội đến động bí mật, lựa ra một em có cặp mông khác thường; và rồi anh ṭ ṃ quan sát Leonilda, tự hỏi không biết John có thích ứng hóa nàng với xu hướng t́nh dục của anh ta; rồi đột nhiên anh thấy mính trước một cánh cửa gỗ. Leonilda lấy ra ch́a khóa, mỉm cười mệt mỏi, mở cửa. Họ lên một dăy bực thang, bây giờ hầu như không thể nh́n vào mắt nhau.

Nếu ta có ở gần một thác nước, Eugene nghĩ, tai ta cũng sẽ không c̣n nghe thấy tiếng động nào.

Lại một tiếng khóa khác; nh́n trông tối hơn, rồi anh lờ mờ thấy đồ đạc của pḥng làm việc; một công tắc điện bật, và ṿng ánh sáng vàng nhẩy tỏa ngược từ sofa. Anh nhận ra các hộc tủ hồ sơ mầu lục treo trên tường, và đột nhiên, hoàn toàn ră rời, anh ngả ḿnh xuống một ghế bành. Khớp xương đau nhức. Tâm thần anh đă hối hả lao vào dục vọng, và bây giờ các khớp xương cứng nhắc đáng ngại. Máu huyết h́nh như lao xuống thành khối lớn đông đặc về trung tâm quả tim, và cảm giác yếu đuối ḅ vào đầu gối khiến anh mệt lả trong ghế bành bằng da lạnh lẽo, trong khi giọng nói của người chồng vắng mặt h́nh như th́ thầm vào tai anh, "Đồ vô lại - người phụ nữ duy nhất của ta, Mi không biết thế sao? Người phụ nữ duy nhất của ta trên đời!" Một nụ cười chế giễu hiện trên mặt Eugene. Ông chồng nào cũng chỉ có một phụ nữ duy nhất trong khi nàng th́ có nguy hiểm trượt chân vào giường với một ông khác.

Anh nhận ra nàng hăy c̣n ở trong pḥng khi nàng nói, "Xin lỗi, Eugene, tôi đi thay áo choàng."

Leonilda biến mất. Khó nhọc Karl nhỏm dậy khỏi ghế và giữ hai vai không cử động, lắc lư đầu thật mạnh. Anh học được mẹo này nhờ thấy các vơ sĩ dùng nó vào thời điểm sắp bị đo ván. Anh hít thở sâu và rồi trấn tĩnh lại, ngồi xuống một đầu sofa. Bây giờ anh quay sang nội tâm. Ứng xử thế nào trước mặt nàng?

Leonilda trở ra, áo đầm len sẫm, loại mặc ngoài phố. Nàng h́nh như cũng điềm tĩnh lại, và rồi, hầu như giễu cợt, Eugene bật ra câu hỏi ranh mănh:

"Vậy là chị thường buồn chán, phải không?"

Nàng ngồi trong ghế bành, cạnh sofa, chân bắt chéo, giả vờ suy nghĩ, và rồi, quyết định trả lời, "Vâng rất thường."

Yên lặng thâm trầm tĩnh mịch, người này liếc nh́n vào mắt người kia, và như thể trong phim ảnh, những chữ này lọt vào tai Karl: Hai chúng ta một ḿnh. Mười phút trước ngươi đang dạo trên đường phố, lây nhiễm cái buồn chán của Chủ Nhật, không biết làm ǵ với thời gian và hi vọng một phiêu lưu thích thú. Ôi, cuộc đời! Vậy mà bây giờ ngươi hoàn toàn không biết bắt đầu mọi việc thế nào. Ôm eo ếch nàng, hôn tay nàng, làm như vô t́nh chạm ngực nàng. Không phụ nữ nào có thể cưỡng lại đàn ông một khi hắn đă sờ được ngực nàng.

Tiếng ầm ĩ của nước chảy âm vang trong tai người đàn ông và rồi một lần nữa làm bật ra những chữ tắc nghẹn ở cuối cổ họng khô khốc và cái lưỡi dày, anh th́ thầm với nụ cười gượng gạo của người không có ǵ để nói, "Vậy chị làm ǵ để khỏi buồn chán?"

"Tôi đi xem phim."

"A. Chị thích nhất nữ diễn viên nào?"

Họ lại nh́n nhau chăm chú, thăm ḍ. Ngồi nghiêng trên cánh tay ghế, Leonilda mỉm cười giả lả, mắt nàng nheo lại theo cách cho thấy đồng tử lấp lánh tinh quái không chịu được, như thể nàng đang chẻ nhỏ những ư nghĩ của Karl và chế giễu anh đă thiếu mạnh dạn. Bàn tay dài thon đẹp bó lấy đầu gối, có những lúc nàng h́nh như say sưa với phiêu lưu. Karl tiếp tục lải nhải: "Vậy là chị thấy buồn chán?"

"Vâng."

" Anh ấy có nói ǵ không?"

"John? Anh mong đợi anh ấy nói ǵ? Có khi anh ấy nghĩ chúng tôi không nên lấy nhau. Có khi anh ấy bảo tôi có tất cả nhan sắc của một phụ nữ sinh ra để có người t́nh. Anh có nghĩ tôi có h́nh dáng để được người ta yêu? Và tôi cũng tự hỏi, chúng tôi lấy nhau để chi?"

Eugene cầu cứu đến thuốc lá. Anh đă nhận thấy rằng bồn chồn không yên có thể được giải trừ một cách vô thức bằng động thái bận bịu máy móc thân quen nào đó. Anh chậm răi hít thuốc cho khói đầy mồm, rồi từ từ nhả ra vào không khí, và với giọng hết sức điềm đạm, bây giờ đă trấn tĩnh, anh hỏi, "Và John không bao giờ hỏi chị đă từng muốn có người t́nh không? Tôi muốn nói anh ấy không bao giờ ám chỉ bóng gió chị có thể có người t́nh?"

"Không - "

"Vậy th́ tại sao chị yêu cầu tôi tới đây hôm nay? Chị muốn phản bội chồng. Chị đă chọn tôi làm chuyện này?"

"Không, Eugene. Thật bậy làm sao! John rất tốt. Anh ấy chăm chỉ làm việc suốt ngày- "

"V́ anh ấy tốt và chăm chỉ làm việc suốt ngày nên chị mời tôi đến uống trà với chị?"

"Việc này có ǵ sai trái?"

"Chỉ có vậy th́ không có ǵ sai trái. Có điều là một ngày kia chị có thể gặp phải một ông cố lôi kéo chị lên giường,"

Leonilda đứng bật dậy. "Tôi sẽ la lớn, Eugene, nhất định là như thế. Hơn nữa, tôi buồn chán, Tôi cũng làm việc suốt ngày. Nhưng tôi chán ngấy bốn bức tường này. Thật kinh khủng. Anh có biết ǵ không, về cái nằm trong đầu óc một phụ nữ cả ngày bị giam hăm trong bốn bức tường của apartment?"

Nàng đang chống trả lại. Anh phải cẩn thận.

"Và anh ấy không có ư niệm lờ mờ nào về cái đang diễn ra trong đầu chị?"

"Có, anh ấy có."

"Và?"

"Tôi chán lắm rồi."

"Tại sao chị không giải trí bằng đọc sách?"

"Làm ơn tha cho tôi chuyện sách. Chúng thật kinh khủng. Anh bảo tôi đọc cái ǵ? Tôi có thể học được ǵ từ sách?"

Bây giờ thư giăn trong ghế bành lớn, nàng h́nh như trông có vẻ buồn dưới ánh sáng mờ nhạt khiến da nàng có mầu nâu gỗ. Nàng nóng ḷng thổ lộ những mong ước.

"Anh biết đấy, Eugene, tôi thích sống ở một nơi nào khác..."

"Ở đâu?"

"Tôi không biết. Tôi thích đi xa, không có một nơi đến cố định. John th́ ngược hẳn lại. Anh biết việc đầu tiên anh ấy làm khi đến bất cứ đâu là ǵ không? Anh ấy đọc báo."

"Trên báo có nhiều chuyện rất lư thú."

"Tôi biết, tôi biết....Anh thật khôi hài. Anh ấy đọc báo và trả lời mọi chuyện tôi hỏi bằng một chữ có hoặc không. Đó là tất cả nói chuyên giữa chúng tôi. Chúng tôi không có ǵ để nói với nhau. Tôi thực rất muốn đi xa...Du lịch bằng xe lửa, với nhiều mưa, ăn trong nhà hàng ở trạm....Đừng nghĩ tôi điên, Eugene."

"Tôi không nghĩ ǵ cả"

"Anh ấy không nhúc nhích khỏi nhà - trừ phi tôi không chịu đựng nổi nữa. Anh ấy thuộc loại quanh quẩn xó nhà. Vậy đó, Eugene. H́nh như là đàn ông ngoài ba mươi đều ru rú xó nhà; họ không muốn nhúc nhích khỏi xó nhà. Nhưng tôi - tôi thích đi xa, xa hẳn. Sống như một ngôi sao màn bạc. Anh có nghĩ báo chí nói về đời sống ngôi sao màn bạc là thật không?"

"Có chứ, có thể mười phần trăm là thật."

"Anh thấy đấy, Eugene....Đó là cuộc sống tôi thích có được. Nhưng bây giờ th́ không thể."

"Cứ cho vậy đi. Nhưng tại sao chị mời tôi đến đây?"

"Tôi mong muốn nói chuyện với anh." Nàng lắc đầu như thể đang gạt bỏ một ư nghĩ không phải chỗ. "Không, tôi không bao giờ có thể phản bội John. Không. Chúa cấm. Anh cũng nhận thấy - nếu bạn anh ấy phát hiện...Thật là một sỉ nhục kinh khủng cho anh ấy. C̣n anh sẽ là người đầu tiên đi rêu rao chuyện này: 'vợ John lừa gạt anh ấy - và với tôi...' "

"Và chị đang hi vọng tôi hôn chị?"

"Không."

"Chị có chắc không đấy? Eugene không thể kiềm lại nụ cười tinh quái, và anh trở nên dai dẳng. "Tôi không biết tại sao nhưng tôi nghĩ chị đang nói dối."

Leonilda lưỡng lự hồi lâu. Nàng nh́n quanh như thể đang ngự trên cao rung rinh. Ngay nếu Eugene đă cố bóc trần bí mật của nàng, cũng không thể được vào lúc này. Nàng h́nh như đang bị tràn ngập bởi trong suốt của một bầu khí quyển không thực, như thể đang đứng đâu đó giữa trời và đất.

"Anh hứa không kể với ai?"

"Tôi hứa."

"Vậy th́ được rồi. Có lần một bạn của John đă hôn tôi."

"Và chị có đang hi vọng anh ta hôn chị?"

"Không. Việc xẩy ra - thật bất ngờ."

"Và chị có thích hay không?"

"Khi chuyện xẩy ra tôi tức giận ghê lắm. Tôi tống cổ anh ta ra khỏi nhà. Đó là cách đây vài năm."

"Anh ta có hề quay trở lại?"

"Không - nhưng anh đang nghĩ xấu về tôi."

"Không chút nào."

"Ừ, Tôi thường nghĩ lại hối tiếc, Tại sao anh ta đă không quay lại?"

"Liệu chị có sẽ hiến thân cho anh ta không?"

"Không...không...Nhưng, hăy cho tôi biết, cái ǵ đă xui khiến người đàn ông đột nhiên lại hôn vợ bạn như thế? Một người bạn mà anh ta quan tâm - v́ anh ta quả thật có quan tâm tới John."

"Theo quan điểm siêu h́nh th́ nh́n chung khó có thể nói ǵ về chuyện xẩy ra. Giờ nếu chị nh́n vấn đề theo quan điểm vật chất th́ chuyện có thể xẩy ra là v́ người đàn ông bị khích động bởi hiện diện của chị và có thể chị biết anh ta bị khích động. Cũng có lẽ chị cố ư góp phần vào chuyện khêu gợi anh ta. Chị là loại đàn bà thích khơi động bạn của chồng."

"Hầu như không đúng, Eugene - v́ như anh thấy...không ǵ xẩy ra giữa chúng ta..."

"Bởi v́ tôi tự chế."

"Thật không? Tôi không nhận ra đấy."

"Đó là tại sao chị đă mời tôi tới uống trà. Nhưng tôi biết tự chế và, ngoài ra, tôi thấy chuyện này thích thú."

"Cách nào...nó làm anh thích thú?"

"Quan sát phía bên kia. Nó giống như tṛ chơi mèo và chuột. Tôi nh́n vào mắt chị và sâu thẳm trong đó tôi thấy một giông băo ham muốn và nghi hoặc."

"Eugene."

"Vâng?"

"Anh có định kể với vợ tôi đă mời anh tới uống trà?"

"Không - v́ tôi đă ly thân với nàng. Cho dù nếu không ly thân, tôi cũng sẽ không kể, bởi nàng sẽ không bỏ phí chút thời gian nào, mà đi ngay loan truyền bạn bè. "Các bạn biết không, vợ John đă mời chồng tôi tới uống trà một ḿnh với chị ấy?"

"Thật dễ sợ!"

"Có ǵ đâu. Nàng là một phụ nữ ngay thẳng, chính trực. Mọi phụ nữ ngay thẳng đều ít nhiều giống nàng. Ít nhiều không xấu hổ và ít nhiều buồn chán. Đôi khi họ thích chung giường với đàn ông họ thấy hấp dẫn; nhưng rồi họ kiềm lại và ngủ chỉ vừa đủ ngay cả với chồng ḿnh."

"Anh đă nghĩ sao khi tôi mời anh tới -?"

"Lần đầu, tôi từ chôi; rồi liền đó tôi nghĩ, ta thật ngốc đă không nhận lời. Nếu nàng hỏi ta lần nữa, ta sẽ nói vâng. Khi chị nài nỉ tôi tới, tôi tràn ngập xúc cảm và ṭ ṃ..."

"Tiếp đi, tiếp đi - tôi thích nghe anh nói."

"Ṭ ṃ và cảm xúc. Vâng. Phiêu lưu trong tương lai. Đó là điều tôi nghĩ khi bước đi cạnh chị. Đă lâu tôi không ngủ với phụ nữ có chồng, nhất là vợ bạn."

"Anh thật mọi rợ. Tôi không cho phép anh ăn nói như vậy."

"Vậy th́ tôi sẽ ngậm miệng"

"Không, tiếp đi."

"Được rồi. Như tôi đang nói - đến đâu rồi nhỉ? Mấy năm qua tôi đă tự dốc tâm vào t́nh yêu tinh thần - nghĩa là t́nh yêu của các cô gái. Tôi chưa bao giờ hiểu tại sao người ta lại bảo phụ nữ trẻ là về tinh thần."

"Anh có phải ḷng cô nào không?"

"Ô, không, nhưng tôi có những quan hệ nhỏ, chứng tỏ cho thấy rằng đa số các cô gái thông minh đều có những định kiến không thể ngờ. Đây là một ví dụ. Cách đây ít lâu tôi gặp một cô nửa trí thức nửa bệnh lao. Chúng tôi đang cùng nhau uống coffee. Trong năm phút nàng liên tục nói về cái váy quấn mầu lạt, đôi tay trắng ngà nhợt nhạt của nàng, về thuốc lá Virginia, về Debussy. Chị biết tôi làm ǵ không? Tôi cắt ngang cái tâm sự nghệ thuật của nàng, hỏi nàng kinh nguyệt có đều không và có đi cầu mỗi ngày không."

Leonilda phá lên cười. "Eugene, Eugene - anh thật là dă man cực kỳ."

Karl tiếp tục. "Nàng không nổi giận, và trông nàng gầy nhom, tôi cảm thấy thương hại. Tôi quyết định làm cái ǵ đó cho nàng. Tôi vạch cho nàng một chương tŕnh tuyệt vời - bài tập thể dục, điểm tâm với nước cam chanh, và tin tôi đi, Leonilda, tôi quan tâm tới mức không những về thực hiện chức năng cơ thể hàng ngày, mà c̣n cả về tính chất của phân, chỉ dạy nàng lư tưởng là nó phải trông như táo bị hầm nhăo."

"Eugene, hăy đổi đề tài -"

"Không, Leonilda, tôi muốn cho chị thấy tôi có tâm địa tốt ra sao. Đó không phải trái tim của kẻ dă man. Tôi thường bảo cô gái, 'Trước tiên cô phải tăng thêm khoảng mười kí và rồi mất trinh'. Chị có đồng ư rằng phụ nữ trên mười bốn nên được tự do ngủ với bất cứ ai họ thích."

"C̣n thai nghén?"

"Chuyện đó có thể tránh. Nhưng thật là kinh khủng bắt phụ nữ phải canh chừng, bảo vệ trinh tiết của ḿnh. Dẫu sao, cô gái thấy bài học của tôi có phần thiếu về mặt tinh thần, nên cô bỏ rơi tôi - để theo một ông tóc quăn, chắc hẳn là có đọc Jean Cocteau, và mang bao tay mầu nâu vàng nhợt."

Trong khi Karl nói, Leonilda nhủ thầm. Người đàn ông này thật là một lang băm xạo ke. Nhưng để che dấu nỗi bất b́nh th́nh ĺnh ập đến thần kinh, nàng với tay sửa lại một bông hoa giấy trong b́nh và bảo, "Anh đang nói ǵ, Eugene?"

"Chị chán rồi sao?"

"Do đâu anh lại có ư nghĩ đó?"

"Đầu óc chị h́nh như để nơi khác,"

"Anh nói đúng, Eugene. Tôi đang nhớ lại điều anh nghĩ khi chúng ta gặp nhau."

"Phản ứng đầu tiên của tôi, như tôi đă nói với chị, là thấy ḿnh đang đứng trước khởi đầu của một phiêu lưu tuyệt vời. Hay chí ít cũng là khởi đầu của một quan hệ mờ ám. Mặt khác theo cách nào đó lại có cái thú vị nguy hiểm bị bắn bởi người bạn và là chồng nàng. Mặc dù có lẽ không đến nỗi thế. Chị nghĩ sao - John có giết tôi thực không?"

"Không...tôi không nghĩ vậy. Người đàn ông đáng thương chỉ buồn bực, đau khổ."

"Chị thấy chưa, đàn ông chúng tôi ngày nay không đến mức phải vặn cồ tên vô lại đă chim vợ ḿnh. Tất nhiên chuyện không vặn cổ vợ là một thắng lợi của lư trí và văn minh. Nhưng dẫu sao, đôi khi phạm tội sát nhân cũng thích thú - nhân danh tin tưởng dị đoan. Và hơn nữa, Leonilda, nếu John không giết tôi hoặc chị, thế chẳng phải v́ ḷng tốt, mà chỉ ví anh ấy nhận ra rằng khi cắm cái sừng to như cái nhà lên đầu anh ấy, chị cũng chỉ ra tay thực hiện chút công lư. Nhưng chúng ta hăy trở lại từ đầu. Khi tôi bước vào nhà tôi đang nghĩ làm sao có thể thực hiện động thái đầu tiên với chị - hôn tay chị hay ôm một trong hai bầu ngực của chị."

"Eugene!"

"Đó là điều tôi nghĩ."

"Tôi không cho phép anh -"

"Cắt bỏ phần hoạt động."

"Được rồi, nhưng đừng nói kiểu đó."

"Được thôi. Đoạn mô tả nắn bóp kiểm duyệt."

"Eugene!"

"Leonilda, chị đang không cho tôi nói ra điều tôi phải nói,"

"Hăy nói đứng đắn một chút."

"Sự thể thế này. Khi chúng ta vào nhà tôi mong đợi chị bắt đầu loay hoay lăng xăng và nói, 'Thấy tôi can đảm chưa, hôm nay tôi quyết định phản bội chồng.' Tôi muốn chị nói thế, Leonilda. Nếu không th́ chị mở cúc áo nói, 'Hăy tới hôn ngực tôi.' Hoặc nếu không thế, 'Hăy quỳ dưới chân tôi và ngả đầu vào đùi tôi.' Khi chị thay áo choàng trở ra, thoáng một giây tôi tự nhủ, Tuyệt vời làm sao nếu chị xuất hiện trần truồng, nhưng quấn trong một áo choàng ngủ."

"Nhưng này, anh đang điên rồ rồi đó."

"Leonilda, đây chỉ là những phỏng đoán. Tôi không đang bảo tất yếu chị đă làm một trong các chuyện này. Tôi chỉ gợi ư rằng nếu chuyện xảy ra th́ thật thích thú biết mấy."

"Nhờ Chúa - "

"Mà nó đă không xẩy ra - Tôi biết. Khi chúng ta vào nhà và chị nói, 'tôi chán quá,' th́, tin tôi đi, ḷng tôi chùng sâu hẳn xuống tận đáy."

"Sao vậy?"

"Tôi không biết. Theo bản năng tôi cảm thấy thương hại cho chị và John."

"Thương hại....thương hại anh ấy...."

"Và chị nữa."

Bây giờ Eugene bước từ đầu này tới đầu kia pḥng.

"Dĩ nhiên. Tôi thương hại chị.Tôi thấy vấn đề của chị là ǵ, và vần đề của chị giống như của mọi phụ nữ có chống khác. Chồng luôn luôn ở chỗ làm việc, c̣n họ th́ vĩnh viễn một ḿnh trong bốn bức tường chị mô tả."

"Anh ấy và tôi không có ǵ để nói với nhau, Eugene."

'Đó là tự nhiên thôi, Leonilda. Chị đă lập gia đ́nh bao lâu?"

"Mười năm."

"Và chị mong đợi có cái ǵ mới để nói với một người chị đă chung sống trong mười năm - trong khoảng ba ngh́n sáu trăm ngày? Không, Leonilda. Tôi sợ rằng không."

"Anh ấy về nhà, ngả ḿnh xuống ghế bành đó, và đọc báo. Báo là bức tường thứ năm trong căn nhà này. Chúng tôi ngó nhau, và hoặc là chúng tôi không biết nói ǵ, hoặc là chúng tôi đă thuộc ḷng tất cả."

"Chị đang không bảo tôi điều ǵ mới lạ. Chuyện này xẩy ra với mọi cặp đôi - cưới hay không cưới. Cặp không cưới trở nên buồn chán vô cùng nếu họ không phải là người ngu ngốc đứt đuôi, thẳng thừng. Chị và tôi, Leonilda, nếu chúng ta tiếp tục gặp nhau, th́ chính chúng ta cũng kết thúc trong t́nh trạng tương tự."

"Có thể vậy."

"Tôi mừng thấy chị biết thế. Thật ra, biết một phụ nữ là chồng thêm một ưu phiền. Mỗi cô gái bước vào đời chúng tôi đều làm hại một cái ǵ quư báu trong chúng tôi. Có lẽ mỗi đàn ông bước vào đời một phụ nữ cũng đều phá hủy một khía cạnh của tốt hảo nơi nàng, c̣n lại chưa bị phá hủy bởi những người trước, chỉ v́ họ chưa bao giờ t́m thấy cách để phá hại. Vậy là huề. Tất cả chúng ta đều là một lũ vô lại."

"Anh không tin tưởng cái ǵ hết."

"Có thể chị muốn tôi tin tưởng chị?"

"Vậy th́ cuộc đời tất cả là như vầy sao?"

"Thế chị muốn nó thế nào?"

"Tôi thực không biết - Tôi muốn nói - không biết mọi cặp vợ chồng đều có sống như John và tôi không,"

"Có lẽ chín mươi phần trăm sống thế."

Tới lúc này câu chuyện đă trôi chẩy dễ dăi cho dù có tinh quái, nhưng đột nhiên một tràn đầy cảm xúc bùng nổ trong Karl. Thô bạo chộp tay ngưới phụ nữ, anh kéo nàng về phía ḿnh và hôn lên khuôn mặt nàng. Nàng tránh môi anh. Anh buông nàng ra, nh́n nàng tŕu mến và nói, "Tôi hôn chị v́ chị là một tạo vật bé nhỏ bất hạnh. Một tạo vật bé nhỏ điển h́nh đă nuốt trọn tất cả cái vô nghĩa của phim ảnh. Hăy nh́n vào mắt tôi." (Leonilda đă rút về ghế của nàng, đỏ mặt v́ xấu hổ.) "Bây giờ chị thấy đó. Tôi đă gạt bỏ được dục vọng. Hăy gắng yêu John. Anh ấy là người tốt. Tôi cũng là người tốt. Chúng tôi tất cả là người tốt. Nhưng mỗi chúng tôi bị một bà nào đó chế giễu; và tại nơi nào đó mỗi bà cũng bị chế giễu bởi một ông. Như tôi đă nói, vậy là huề."

Mặt đối mặt, gần như điềm tĩnh, họ ngó nhau như thể hội ngộ hoàn toàn một ḿnh trên mặt hành tinh. Không ai có ǵ để học hay nói. Karl đứng dậy.

"Thôi, chào chị."

Nàng mỉm cười mơ hồ, thận trọng hỏi, "Anh có giận không? Tối nay John về tôi sẽ nói anh ở đây."

"Sao? Chị định bảo anh ấy?"

"Có lẽ chúng ta đă làm ǵ sai trái?"

"Chị nói đúng. Tạm biệt chị."

Không rời khỏi chỗ ngồi, Leonilda ngó anh - lưng quay lại chị - tiến về phía cánh cửa gỗ rộng.

 

Phạm đức Thân dịch
 

 

 

art2all.net