Phương Tấn

 

PHAN XUÂN SINH,

TÁT CẠN ĐỜI SÔNG

 

 


1.
ĐỨNG DƯỚI TRỜI ĐỔ NÁT

Phan Xuân Sinh sinh năm 1948 tại Nại Hiên Tây, Đà Nẵng. Chưa đầy một tuổi anh đă mồ côi mẹ. Anh lớn lên trong ṿng tay thương yêu của người cha. Thời trung học, anh theo học trường Sao Mai. Ngôi trường do các linh mục điều hành mà tôi cũng đă nhiều năm theo học. Không những học giỏi, Phan Xuân Sinh c̣n có năng khiếu văn chương. Thơ anh đă được chọn đăng trên tạp chí Phổ Thông, Văn… Năm 1970, anh đạt giải nh́ (không có giải nhất) trong một cuộc thi thơ do Ty Thông Tin Đà Nẵng tổ chức.

Năm 1971, anh nhập ngũ. Rời quân trường Thủ Đức anh về phục vụ ở Đại đội Trinh Sát thuộc Trung Đoàn 51 đóng tại Quảng Nam. Năm 1972, sau 2 năm làm lính chiến, anh đă hy sinh một bàn chân phải trong trận chiến Mùa Hè Đỏ Lửa tại Quảng Nam.

Năm 1974, anh háo hức vào Sài G̣n tiếp tục việc học th́ ngày 30 tháng tư năm 1975 miền Nam rơi vào tay CS miền Bắc. Tại Sài G̣n, anh đă xoay xở đủ việc, đủ nghề để nuôi lấy bản thân và cưu mang cả bạn bè trong cảnh khốn cùng của miền Nam.

Năm 1990, anh cùng vợ và 2 con định cư tại Mỹ và tại đây, Phan Xuân Sinh tiếp tục viết văn làm thơ, những tác phẩm tiêu biểu của anh như:

1/ Chén Rượu Mời Người (1996)
2/ Đứng Dưới Trời Đổ Nát (2000)
3/ Bơi Trên Ḍng Nước Ngược (2006)
4/ Khi T́nh Đang Ru Đời (2008)
5/ Sống Với Thời Quá Văng (2009)
6/ Tát Cạn Đời Sông (2013)

Thật thương tiếc, cháu Phan Xuân Kỳ Khoa con trai thứ hai của Phan Xuân Sinh qua đời trong một tai nạn giao thông năm 2020 tại Houston, Texas. Và, ngày 28-2-2024, sau một thời gian ngắn bị bệnh tim, anh đă rời bỏ chúng ta tại Houston, Texas thọ 76 tuổi.


2.
SỐNG VỚI THỜI QUÁ VĂNG

 

Lê Văn Trung - Phan Xuân Sinh -

Phương Tấn - Cung Tích Biền (2014, Saigon )

Phan Xuân Sinh -Nguyễn Đ́nh Thuần -

Phương Tấn ( 2016, Bolsa, CA, Hoa Kỳ )



Năm 2014, Phan Xuân Sinh về Việt Nam điện thoại cho tôi. Tôi vui mừng t́m đến thăm anh. Sau đó vài ngày, tôi gọi điện mời hai anh Cung Tích Biền và Lê Văn Trung cùng gặp Phan Xuân Sinh tại một quán cà-phê ở Sài G̣n. Năm 2016, hay tin tôi định cư tại Mỹ, Phan Xuân Sinh đă từ Houston, Texas lái xe qua California rủ họa sĩ Nguyễn Đ́nh Thuần gặp tôi. Chúng tôi cùng tṛ chuyện ở một quán cà-phê đường Bolsa. Trong buổi tṛ chuyện, chúng tôi có bàn việc xuất bản một tạp chí mang tên “Bạn Văn” theo mong ước của nhà thơ Trần Yên Ḥa và tôi, trong đó Trần Yên Ḥa là Tổng Thư Kư Ṭa Soạn, Phan Xuân Sinh làm Chủ Bút, và tôi làm Chủ Nhiệm. Nhưng việc không thành, v́ Phan Xuân Sinh đang gặp chuyện buồn trong gia đ́nh.
.


Phan Xuân Sinh từ thơ đến văn đều mang một giọng điệu thâm trầm, sâu sắc và đáng đọc. Tôi thích phong cách trong văn chương của anh bao nhiêu th́ cũng thích phong thái của anh ngoài đời bấy nhiêu - nhỏ nhẹ, khiêm tốn thật đáng quư.

* Trên facebook của Phan Xuân Sinh, tôi đă đọc được tâm sự của anh sau buổi tṛ chuyện cùng tôi ở Việt Nam. Anh viết:

…Người đến t́m thăm tôi là anh Phương Tấn, một nhà thơ của Đà Nẵng trước năm 75. Anh Phương Tấn học trước tôi một, hai lớp. Anh đă cộng tác với nhiều tờ báo văn nghệ ở Sài G̣n thuở đó. Khi c̣n học sinh, tôi có đến nhà anh mấy lần. Hơn 40 năm không gặp nhau. Tôi và anh chỉ liên lạc trên email, bây giờ mới có dịp gặp lại th́ đă già, ngồi nói chuyện kể cho nhau nghe nhiều chuyện về những người bạn c̣n ở lại quê nhà và những người đang định cư ở Mỹ, chuyện sáng tác, chuyện sinh hoạt văn nghệ, chuyện cuộc sống v.v…

Những người làm thơ thuở đó, phần nhiều các anh nổi tiếng ngay khi c̣n ngồi trên những chiếc ghế của thời trung học. Thế mà thơ các anh đă chững chạc, đă thành danh, đă khẳng định được tài năng của ḿnh. Thế mới biết tài năng không phân biệt tuổi tác.

Để khỏi lầm lẫn, tôi xin xác định, lúc c̣n đi học tôi cũng mon men vào chiếc chiếu văn nghệ, cũng làm thơ, cũng quen biết với nhiều anh em văn nghệ. Thế nhưng tài hèn sức mọn, tôi bị bật ra khỏi chiếc chiếu nầy. Cho đến bây giờ cũng vậy. Cho nên xin quư anh chị em có đọc được những ǵ tôi viết về những người làm văn nghệ thành danh, đừng cho rằng tôi ngang hàng với họ…


* Và cũng trên facebook của Phan Xuân Sinh, tôi đă đọc được một bài viết của anh về sinh hoạt những người cầm bút vào THẬP NIÊN 60 -70 Ở ĐÀ NẴNG.

“...Trong thập niên 60, số bạn làm thơ viết văn ở Đà Nẵng gồm Vương Thanh, Yến Nguyên Thanh, Phương Tấn, Lam Hồ, Mặc Mai Nhân, Phan Duy Nhân, Huy Giang, Hồ Cư, Tô Yên, Hà Nguyên Thạch, Đynh Hoàng Sa, Luân Hoán, Nguyễn Nho Sa Mạc, Nguyễn Nho Nhượn, Đoàn Minh Hải, Chu Tân, Lôi Tam, Lê Đ́nh Phạm Phú, Uyên Hà, Đoàn Huy Giao, Đoàn Minh Hải... Tuy có qua lại với nhau, nhưng tôi không sinh hoạt trong bất cứ thi văn đoàn nào của các bạn ấy thành lập.

Nhóm của Phương Tấn, chuyên về thi ca và thơ của họ thường xuất hiện ở các nhật báo, tuần san, tạp chí... ở Sài G̣n. Họ cũng cho phát hành một vài tuyển tập thơ như Rừng, Vỡ và các tạp chí VHNT như Sau Lưng Các Người, Cùng Khổ... Nhóm Cùng Đi Một Đường với Phan Duy Nhân (bút hiệu khác Dương Phù Sao), Huy Giang, Hồ Cư, Lam Hồ, Tô Yên, sáng tác cả thơ và truyện ngắn, bài được đăng tải ở các tạp chí Gió Mới, Thời Nay, Bách Khoa, Văn Học... tại Sài G̣n. Tôi cùng các bạn Vương Thanh, Đynh Hoàng Sa, Hà Nguyên Thạch, Nguyễn Nho Sa Mạc, Nguyễn Nho Nhượn, Lôi Tam... mỗi người có sinh hoạt riêng, và bài viết chủ yếu gởi đăng các tạp chí văn học ở Sài G̣n.

Thập niên 70, ở Đà Nẵng tôi c̣n quen một số bạn sáng tác như các nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Xuân, Phạm Thế Mỹ, Vĩnh Điện, Thái Tú Hạp, Thành Tôn, Lê Vĩnh Thọ, Hạ Quốc Huy, Hồ Đắc Ngọc. Các nhà văn Duy Lam, Phan Du, nhà thơ Cao Mỵ Nhân, họa sĩ Cao Bá Minh cũng có mặt ở Đà Nẵng, nhưng những sinh hoạt của họ h́nh như không ḥa đồng trong ḍng sinh hoạt nghệ thuật chung của Đà Nẵng, na ná như những cuộc triển lăm tranh của các họa sĩ Đinh Cường, Trịnh Cung... trong thập niên 60...
"
 


3.
PHAN XUÂN SINH,
BÀI AI ĐIẾU CHO CON TRAI

.
Suốt cuộc đời của Ba
Không có nỗi đau nào lớn hơn
Chia tay với con trai
Khi mà t́nh thương đă dành hết vào con
Một lưỡi hái đă cắt ngang
Rất oan nghiệt
Bổ xuống đời con

Và cũng chính nó làm tan nát đời Ba
Nó đă đày đọa thân xác Ba
Ba nh́n đâu cũng thấy con
Dang bàn tay thật rộng chờ ôm con
Th́ thân con đă tan biến
Khoa ơi, có bao giờ như vậy đâu?
Con luôn luôn chui vào ḷng ba rúc rich
Chọc giận Ba
Nụ cười của con như thiên thần
Làm tan biến cơn giận của Ba.

Cách đây vài ngày
Con và anh Nguyên dọn dẹp nhà cửa
Mồ hôi nhễ nhại
Ba thấy thương tụi con quá,
Ba hỏi bữa nay tụi con muốn ăn ǵ Ba nấu
Bao giờ con cũng dành phần nói trước
Lâu quá Ba không nấu ḅ kho, bữa nay Ba nấu cho con

Ba gật đầu, lái xe ra chợ
Trong ḷng Ba thật vui
V́ chiều nay trong bữa cơm, nét mặt các con rạng rỡ
X́ xụp húp đồ ăn ngon.

Các con bây giờ không c̣n nhỏ
Ra đời các con đủ sức chống chọi
Với cơn băo quật ngă
Nhưng các con đứng vững trên đôi chân ḿnh
Dù chưa thành công
Nhưng với ḷng quyết tâm
Ba tin các con sẽ đến được mục đính

Thế mà bỗng nhiên, con bỏ tất cả
Để ra đi một ḿnh
Khoa ơi, Ba sững sờ khi nghe tin con ngă quỵ
Mẹ ngă xuống bất tỉnh
Anh Nguyên ôm mẹ để khỏi té
Nước mắt ba đổ xuống liên tục
Thôi rồi, ba vĩnh viễn mất con
Một đứa con Ba đă nâng niu


Đôi khi con có lỗi
V́ quá thương con Ba không nỡ trừng phạt
Con là một đứa bé khôn ngoan, khi Ba giận
Con chạy lại ôm chặt Ba, nói lời xin lỗi.
Làm sao giận được con.

Con cứ làm sai
Con đừng rời xa Ba
Khoa ơi, làm sao Ba giữ được con
Măi măi

Những lời Ba viết ra đây
Đứt từng đoạn ruột
Ba mất con là mất tất cả, con biết không?

Cớ sao con lại không biết giữ ǵn
Bây giờ Ba chỉ biết
Cầu trời khẩn phật
Cho sự ra đi của con được thanh thản
Ba luôn luôn thương con
Luôn luôn nhớ con
Khoa của Ba…

(Houston, ngày 14 tháng 9 năm 2020)

PHAN XUÂN SINH
 


4.
PHONG THÁI CỦA MỘT NGƯỜI BẠN


Như tôi đă viết, Phan Xuân Sinh từ thơ đến văn đều mang một giọng điệu thâm trầm, sâu sắc và đáng đọc. Tôi thích phong cách trong văn chương của anh bao nhiêu th́ cũng thích phong thái của anh ngoài đời bấy nhiêu - nhỏ nhẹ, khiêm tốn thật đáng quư..

(Trích bút kư: "Những Ngọn Nến Trong Cơi Ta Bà")

 

 

PHƯƠNG TẤN

 

art2all.net