|
Hơn 30 năm, ông đă truyền đạt kiến thức cho rất nhiều thế hệ sinh viên
của Đại học Cần Thơ. Và, ông c̣n được các trường đại học của Mỹ, Pháp,
Úc, Nhật, Thái Lan… mời giảng dạy về văn hóa vùng hạ nguồn sông Mê Kông
cho sinh viên quốc tế. Tên tuổi Lê Đ́nh Bích được nhiều người biết đến
không chỉ là nhà giáo mà bởi ông là “cây văn nghệ”. Nhờ trời phú cho
năng khiếu ca hát và tài năng chơi rất nhiều nhạc cụ nên ở đâu có liên
hoan, ca hát, nếu có “giáo sư Bích” th́ cuộc vui trở nên tưng bừng…
Giảng viên Đại học chỉ có bằng “tú tài tiếng Việt”
Lê Đ́nh Bích sinh năm 1958, ở Trung Phước, Quế Sơn, Quảng Nam và về Cần
Thơ sinh sống, giảng dạy Đại học Cần Thơ từ năm 1983 cho đến nay. Ông
sống luôn trong chung cư của trường.
Căn nhà nhỏ của thầy Bích là nơi giao lưu, gặp gỡ của những người bạn từ
nhiều năm qua. Tài sản quư giá nhất của ông là những nhạc cụ và các bộ
sưu tập hiện vật văn hóa được sưu tầm. Thầy Bích giới thiệu: “Tui là con
cháu chính tông của ḍng họ Lê Đ́nh ở Cẩm Toại, Ḥa Phong, Ḥa Vang, tộc
có nhiều nhân vật tên tuổi đó nhé. Cha tôi là Lê Tấn Đạt người rất giỏi
đàn c̣ và là học tṛ của nghệ nhân Tuồng Nguyễn Nho Túy”.
Theo lời thầy Bích, ba mẹ ông t́m đến vùng đất Trung Phước lập nghiệp
nên 8 anh chị em đều sinh ra ở đây. Nhà ba mẹ ông từng có 4 ca nô chở
khách chạy tuyến Trung Phước - Vĩnh Điện vào những năm 1960.
Nhờ gia đ́nh có “tông hiếu học”, từ nhỏ Bích đă được dạy chữ Hán, tiếng
Pháp và học chơi nhạc. “Gia đ́nh tôi ai cũng giỏi tiếng Pháp, bởi cha
tôi muốn các con ḿnh sau này theo nghề y khoa nhưng tôi th́ không thích”
– thầy Bích tâm sự. Sau khi học xong tiểu học ở Vĩnh Điện và trường Phan
Châu Trinh (Đà Nẵng), năm 1978 ông vào trường Đại học Tổng hợp Sài G̣n
nhưng “bị” học tiếng Nga chứ không phải như ước muốn là tiếng Pháp. Tốt
nghiệp đại học, ở lại trường tập giảng một năm rồi ông xuôi về Cần Thơ.
Năm 1984-1985, ông được đi học cao học tại trường Đại học Lipet (Liên Xô).
“Bởi vậy, tui chỉ có bằng “tú tài tiếng Việt” thôi, c̣n cử nhân trở lên
là tiếng Nga” – thầy Bích nói vui.
Là người có năng khiếu về ngôn ngữ, thầy Bích biết chữ Hán, Nga, Pháp,
Anh. Cũng giống như ngôn ngữ, ngoài một số nhạc cụ ông được học từ nhỏ,
số c̣n lại ông tự học. Nhờ thiên phú về âm nhạc nên Lê Đ́nh Bích biết
chơi đến 7 loại nhạc cụ dân tộc (đàn c̣, đàn nguyệt, đàn sến, đàn tranh,
đàn bầu, sáo, tiêu) và cả một số nhạc cụ Tây. “Năm 1992, trường Đại học
Cần Thơ giải thể bộ môn tiếng Nga nên tui phải theo ngành Văn hóa kết
hợp âm nhạc vùng đất miền tây Nam Bộ này”- Lê Đ́nh Bích nói.
Hướng dẫn nghiên cứu sinh quốc tế
Năm 1986, Lê Đ́nh Bích bắt đầu sáng tác truyện, thơ, viết nhạc, đặc biệt
là những công tŕnh nghiên cứu được các nhà xuất bản in sách như: tục
ngữ Nga-Việt; tục ngữ Anh-Việt; tục ngữ Nga-Anh-Pháp-Việt. Năm 1993, qua
giới thiệu của nhà văn Nguyễn Khải và nhà thơ Thanh Quế, Lê Đ́nh Bích
trở thành một trong ba hội viên Hội VHNT Việt Nam trẻ nhất lúc bấy giờ.
Lê Đ́nh Bích bỏ rất nhiều thời gian và công sức để sưu tầm hiện vật văn
hóa dân gian Việt Nam, nhằm phục vụ cho việc dạy học. Năm 2005, Khoa
quan hệ quốc tế Đại học Cần Thơ hợp tác với Đại học Quốc tế Hoa Kỳ (SIT)
mở chương tŕnh giảng dạy cho sinh viên quốc tế về “Đặc trưng văn hóa
Việt Nam và âm nhạc vùng châu thổ sông Mê Kông” và giao Lê Đ́nh Bích phụ
trách. Chương tŕnh này kéo dài cho đến nay.
“Ḿnh tham gia giảng dạy chủ yếu về văn hóa và âm nhạc hạ lưu sông Mê
Kông (Việt, Hoa, Khmer, Chăm) và mối liên hệ Văn hóa - Ngôn ngữ - Âm
nhạc. Các buổi học thường kết hợp lư thuyết với tŕnh diễn bằng nhạc cụ,
nhạc công, ca sĩ… Đôi khi ḿnh vừa dạy, vừa làm nhạc công, ca sĩ nên
sinh viên Tây mê lắm. Không chỉ vậy, mấy đoàn giáo sư của trường SIT qua
kiểm tra, trực tiếp dự nghe ḿnh giảng, tỏ ra tâm đắc và mong muốn mở
rộng hợp tác”. Hiện tại, Lê Đ́nh Bích không chỉ dạy cho sinh viên trường
SIT của Mỹ mà c̣n được mời thỉnh giảng ở các trường đại học của Pháp,
Nhật, Úc, Thái Lan… Năm 2011, Lê Đ́nh Bích là người đồng hướng dẫn cho
A.M.Canon - nghiên cứu sinh người Mỹ, làm luận án tiến sĩ về đề tài “Âm
nhạc Nam Bộ”. Hiện A.M.Canon đă là giáo sư giảng dạy của trường Đại học
Michigan (Hoa Kỳ).
Thầy giáo Lê Đ́nh Bích luôn tự hào về cốt cách Quảng Nam của ḿnh khi
say mê nghiên cứu để…giảng dạy về văn hóa Nam Bộ. Ông nói: “Tôi dạy văn
hóa Nam Bộ dưới cái nh́n của người Quảng Nam, v́ vậy ḿnh mới thấy cái
hay, cái đặc trưng của âm nhạc, đờn ca tài tử Nam Bộ. Ḿnh nh́n thấy
nhạc bài cḥi, cung đ́nh, xuân nữ… trong âm điệu của nhạc đờn ca tài tử.
Đó là cái mà người Nam Bộ ít nhận ra”. Lê Đ́nh Bích cũng nhận xét rằng,
cái hay của văn hóa Quảng Nam ở chỗ nó ḥa điệu giữa nền văn hóa cổ và
hiện đại. Quảng Nam đi đầu về sự cách tân trên nhiều b́nh diện. Điển
h́nh là Phong trào Duy tân, rồi đến thi ca phải kể đến Phan Khôi, người
cổ xúy thơ mới với bài “T́nh già”; văn xuôi của Nhất Linh; thi ca của
Bùi Giáng; Tư tưởng triết học cách tân và sáng lập Gia đ́nh Phật giáo
Việt Nam của Lê Đ́nh Thám…
NAM GIAO
Nguồn:
http://baoquangnam.com.vn/xa-hoi/giao-duc/201302/Thay-Quang-day-Tay-171193/
art2all.net
|
