|
TÂM NHIÊN
NGUYỄN
LƯƠNG VỴ
THI NHÂN BẤT
TUYỆT H̉A ÂM

Tâm Nhiên và Nguyễn Lương Vỵ
Trời đất mênh mang sương khói,
một thời thơ trẻ dại, bàng bạc nắng quái u buồn nơi quê nhà giữa hai đầu
biển núi lung linh. Sinh năm 1952 ở Quán Rường, Tam Kỳ, thuộc tỉnh Quảng
Nam, một chốn miền “Đất Quảng Nam chưa mưa đà thấm. Rượu hồng đào
chưa nhấm đà say” ấy, Nguyễn Lương Vỵ lớn lên trong một gia đ́nh có
truyền thống Nho học. Từ thuở nhỏ vốn bẩm sinh có năng khiếu làm thơ,
đặc biệt được ông nội ( nguyên là một nhà Nho, có thời kỳ làm chánh tổng
) trực tiếp truyền dạy các loại thơ tứ tuyệt, Đường luật, nên biết mần
thơ ngay từ lúc 12, 13 tuổi, thuở c̣n chạy rông chơi bên mấy cổ tháp rêu
phong Chiên Đàn, cạnh ḍng sông Tam Kỳ và băi biển Tam Thanh xanh biếc
mộng.
Không biết đất trời có muốn đẩy xô chàng vào cái nghiệp thi sĩ bị đày
đọa hay chăng mà bắt chàng phải mồ côi cha hồi mới 13 tuổi, sớm chịu
cảnh bơ vơ ? Sờ sững, kinh hoàng, nhưng chàng không gục ngă mà đứng bật
dậy trên hai chân gầy sậy yếu, mở trừng trừng đôi mắt, giáp mặt với tận
cùng điêu linh của tồn sinh bức bách để băng qua trùng trùng chông gai,
chướng ngại, vượt qua cả ngàn oan khiên, nghiệt ngă và đă tựu thành mảnh
bằng Cử nhân Triết ở Viện đại học Vạn Hạnh, trước năm 1975.
Tâm hồn sớm hun đúc trong nỗi buồn đau thân phận kiếp người, ngậm ngùi
uống cạn chén đắng cay đầy lệ trào máu ứa, không ngừng nhức nhối trước
bao băo lốc khốc liệt, khiến cho hồn thơ chàng chan chứa màu huyết lệ,
trộn lẫn thanh âm trầm túy dị thường. Nước mắt, mồ hôi lặng trào qua
những phương trời gió loạn, phát xuất từ hố thẳm tâm tư dữ dội, kỳ lạ và
đă dồn tụ lại tinh hoa, tinh túy quanh vườn ḷng kết trái đơm chồi nẩy
lộc thành những thi phẩm : Âm Vang Và Sắc Màu ( 1991 ) Phương Ư (
2000 ) Ḥa Âm Âm Âm Âm… ( 2007 ) Huyết Âm ( 2008 ) Tinh Âm ( 2010) Bốn
Câu Thất Huyền Âm ( 2011 ) Tám Câu Lục Huyền Âm ( 2013 ) Năm Chữ Năm Câu
( 2014 ) và sắp ấn hành Tổng Tập Thơ 45 Năm ( 1969 – 2014 )
như để tổng kết bốn bề, dồn lại tinh anh, cốt tủy một đời thiết tha tận
hiến tuyệt cùng cho nghệ thuật thi ca. Trừ hai tập Âm Vang Và Sắc Màu,
Phương Ư, sáng tác tại quê nhà thân thiết Việt Nam, c̣n sáu tập sau
đều được làm trên đất khách tha hương, kể từ năm 2001, ở tận chân trời
xa xăm bên kia đại dương nước Mỹ. Thế là thấm thoát cũng gần 15 năm trời
khơi vơi đằng đẵng, chàng thi sĩ phiêu linh, lăng bạt ngàn phương viễn
xứ, rồi định cư lâu dài nơi xứ sở Hoa Kỳ xa nghi ngút khói mây bay.
Mây gió thời gian rộn ràng lượn vờn về quá khứ, từ năm 1969, mới 17 tuổi,
thơ Nguyễn Lương Vỵ đă có mặt trên các tạp chí Văn, Khởi Hành rồi tiếp
tục đăng ở các tập san Thời Tập, Văn Chương những năm sau đó. Ngay từ
lúc xuất hiện đầu tiên trên các tạp chí, tập san văn nghệ ở Sài G̣n, thơ
Nguyễn Lương Vỵ liền được anh em văn nghệ bốn phương đánh giá khá cao,
v́ thơ có chất giọng riêng biệt, độc đáo, cô đọng với những bài tứ tuyệt
hàm súc, lung linh mới lạ như Nửa Đêm Thức Dậy Nh́n Mây Trắng :
Lung linh hồn quê cũ
Mây trắng phủ khắp trời
Nhớ trăng khô hết máu
Muôn trùng dặm núi ơi…
Lời thơ ngậm ngùi một nỗi đau thời đại, một niềm u hoài sầu nhân thế thê
lương. Sống bồng bềnh, bấp bênh trong thời buổi chiến tranh đang diễn ra
tàn khốc trên khắp quê hương xứ sở, đêm ngày phải chứng kiến biết bao
cảnh tang thương, chết chóc, khổ lụy đoạn trường, nên nhà thơ nhạy cảm
sầu vô hạn man thiên. Biết làm chi hơn là lắng hồn vào âm nhạc, t́m
nguôi ngoai, khuây khỏa qua từng cung cầm sâu lắng Beethoven, những âm
thanh trầm hùng bất tận. Năm 1973 tập san Văn Chương đăng bài thơ Âm
Nhạc của chàng, có ḍng ghi tưởng nhớ Beethoven, một nhạc sĩ người
Đức, dạt dào bản giao hưởng số 5 thấm thía sầu câm nhập máu tim hồn :
Âm nhập cốt
Âm binh phiêu hốt tiếng tru
Ta tru một kiếp cho mù mắt
Mù lệ đề thơ để nhớ đời
À ơi ! Rượu đỏ hoàng hôn tắt
Ta dắt hồn ta túy lúy chơi !
Âm nhập cốt
Âm vàng mấy gót hồ ly
Vạn kỷ cung thương c̣n réo rắt
C̣n ru ta măi quăng đời xanh
À ơi ! Ai hát ngoài phương Bắc
Chờ nhau, tinh đẩu sáng long lanh
Tiếng đá ngân nga ch́m giếng lạnh
Sói đầu mây bạc, áng thiên tinh
Ô hô ! Quan tái đà xao xuyến
Giọt máu năm xưa đă tượng h́nh
Lâng lâng tinh khí xuất luân hồi
Nguyệt thở, thơ bay rợp nắng đồi
Khuya khoắt ta nằm trong lá mới
D́u nhau hoan lạc quỷ nương ơi…
Quỷ nương cốt đá, ta cốt mây
Ôm ấp ngàn thu sương chớp vây
Trống mái ướt dầm cung bậc chín
Reo suối thinh không, đợt sóng gầy
Thạch cầm vỡ
Ngàn năm thơ thẩn với âm vang
Ta ôm trời đất sầu vô hạn
Thương nhớ Thanh Xuân mộng úa tàn
À ơi ! Dâu bể chưa khô cạn
Chưa dứt tâm tư, vọng ngút ngàn…
Bài thơ ngân dài những âm vang nghẹn ngào cô độc của chàng thi sĩ cô đơn
rờn lạnh, một ḿnh một bóng trong tàn xiêu hiu hắt, lặng hồn nghiêng
xuống hố thẳm uyên nguyên, chạm đến mạch ngầm hư linh cùng tuyệt, v́
được nuôi dưỡng, cưu mang bằng hồn trăng thiên cổ với những chất liệu
diệu kỳ của âm nhạc Beethoven dung nhiếp nhiệm mầu. Niềm đau thân phận
lạc loài lắng dịu đi phần nào là cũng nhờ chàng say mê âm nhạc cổ điển
Tây phương, say mê đến lạ lùng, nhất là bản giao hưởng số 5 của người
nhạc sĩ thiên tài này.
Ngày tháng buồn tênh, ngơ ngác vạn cổ sầu. Đau khổ trào tuôn theo gót lữ
lênh đênh lưu lạc, chàng thi sĩ bơ vơ phải sớm rời khỏi gia đ́nh, tự
bươn chải, mưu sinh kiếm sống để tiếp tục việc học hành qua các phố thị
Đà Nẵng, Quy Nhơn, Sài G̣n, thành thử chàng hay lặng lẽ, khép kín như
muốn che dấu bi kịch điêu linh của bản thân ḿnh, ngay cả với những
người bạn chí thiết, Nguyễn Lương Vỵ cũng không hề hé răng kể lể. Tuy
nhiên qua bài thơ Nói Với Người Đă Khuất, chàng lại thổ lộ niềm
đau thấu ruột bầm gan ngàn nhói buốt :
Muôn trước muôn sau là hạt bụi
Đất trời đa sự vẫn hồn nhiên
Như nhiên ?! Bụi vẫn bay lầm lũi
Sương núi mây ngàn một cơi riêng
Bụi bay có một thằng con nít
Đầu chít khăn tang ngó sửng đời
Đời vốn mồ côi từ lịch kiếp
Con nít mồ côi cũng thế thôi !!!
Ngày sặc máu nuôi thân thơ dại
Đêm xanh xương tái mặt nhớ mồ
Mồ chôn xác tươi màu nắng quái
Nắng tung ngần một băi hư vô
Thằng con nít âm thầm đi biệt
Bay và bay hạt bụi khốn cùng
Đời quá chật mà sao thống thiết
Chó tru lời nhật nguyệt linh lung
Ôi gió rắn xanh lè chủ nghĩa
Ngày lang thang đêm hú vía soi
Mồ ngun ngút ba bề bốn phía
Nghe trầm luân núi réo sông trôi !!!
Ôi gió rắn xanh lè khí độc
Thổi từ lâu kim cổ phơi thây
Lư với Sự tào lao thiên tặc
Ngọng hết rồi biết hỏi ai đây ?!
Thằng con nít ăn mày sông núi
Bạc đầu lau hạt bụi muôn xưa
Mưa cố cựu chia nhau hờn tủi
Gió vô thường sớt giọt trao đưa
Thằng con nít tḥ tay ra hái
Đóa mồ côi vẽ lại thời gian
Oan khiên đó chim kêu đầu băi
Vút duyềnh quyên một tiếng lạnh tràn…
“Người đă khuất” ở đây là cha và hai người chú ruột của nhà thơ
đă bị chết oan khuất, bức tử một cách thảm khốc năm 1965. Chứng kiến
cảnh đau đớn tột cùng ấy, thi nhân trực nhận, thấy ra bộ mặt thật ghê
tởm của chiến tranh Việt Nam, bộ mặt thật gớm ghiếc của những thứ gọi là
chủ nghĩa, học thuyết và thấm thía quặn ḷng, cảm thương vô hạn núi
xương biển máu của cả dân tộc một thời. Không ǵ buồn hơn, đến tận ngày
hôm nay, trên đất nước này vẫn chưa thoát khỏi được những mưu đồ chính
trị ám muội, núp dưới nhiều chiêu bài xảo quyệt làm cho đất nước ngày
càng tang thương, điêu đứng, càng đổ nát, tan hoang hơn nữa.
Buốt cóng long đong mấy mùa đông dài lạnh lẽo trong bóng tối côi cút,
buồn bă quá độ thê lương, bước đi giữa chợ đời băo loạn đầy oan nghiệt,
xót xa giă từ lũy tre bờ giậu, ngơ trúc, vườn rau, bụi chuối… Thôi hết
rồi, sông ơi, chảy đi nhé ! Chảy đi những chiếc lá vàng rơi rụng bên cổ
tháp Chiên Đàn hoang vắng tịch liêu, chảy đi máu lệ hận thù u uẩn, chảy
đi bao thảm họa hoành sinh, mịt mù u ám ở cố quận Tam Kỳ :
Sông ơi, em chảy bao giờ
Nước mùa sẫm lục, bến bờ về xa
Ta cầm viên sỏi phôi pha
Ném lên ngày rộng, ṿng hoa tím chiều
Chiên Đàn lá rụng hoang liêu
Hồn thơ dại nhớ cánh diều đứt dây
Ta mang xương máu lưu đày
Làm thân đất khách, ăn mày sương thâu
Đêm cuồng những cánh buồm nâu
Ngày điên khóc hận bên cầu nước trôi
Dang tay đón nhịp luân hồi
Thấy trong ngất tạnh núi ngồi vong thân
Sông ơi, em chảy trong ngần
Khắc ghi những dấu mộ phần ban sơ
Người thân thiết giục sang bờ
Người xa lạ bỗng không ngờ… ḿnh thôi !
Quán Rường miếu cũ b́nh vôi
Hồn tre trúc dựng trang đời Thu Đông…
Quán Rường nằm giữa hương đồng cỏ nội, nơi một thời đôi chân trần trụi
bé bỏng thơ ngây tha hồ nhảy nhót, chạy tung tăng dọc theo mấy bờ ruộng
lúa thả diều, tắm nắng ven sông, thả gót lan man ngát mộng gió nguyệt
rằm. Tâm hồn thi nhân vẫn ngàn năm c̣n lưu giữ màu xanh cố quận, rưng
rưng trong đôi mắt buồn xa vắng, lặng vờn theo gió nắng trời trăng sương
vời vợi…
Ơi chao ! Chẳng biết nói ǵ. Cầm cây bút viết ḍng thi ca trào… Ồ, ồ,
vừa đi vừa mần thơ trên khắp dặm phù du lữ thứ vui buồn. Cuộc đời bắt
đầu chơi vơi, ch́m nổi theo ḍng dâu bể vô thường, tuy phải chịu nhiều
thử thách, gian truân, nhưng thi nhân vẫn âm thầm hàm dưỡng một nội lực
vững chăi, một nội công thâm hậu. Thấu thị cái nghe và cái thấy tận căn
để của âm thanh, sắc tướng, hiện tượng giới như huyễn hóa, phù vân. Nhảy
tung vào trung tâm cơn lốc của nhật nguyệt thiên địa, khai phóng Tinh Âm,
Huyết Âm, Huyền Âm vỡ bùng cung bậc ngân rung, vừa lấp lánh trăng sao ảo
dị vừa đắm say ngây ngất tân kỳ, quyện ḥa nhập diệu vào nhau một cách
thuần nhiên, để Ḥa Âm Âm Âm Âm :
A A A
U U U
Vô tận A
Vô tận U
Ảo âm chôn bóng đỏ mù
Tinh âm sấp ngửa sặc sừ
Ḥa âm ấm lạnh A U
U U U
A A A
Gió bạt tai
Âm rền máu
Mẹ đẻ đỏ hoe tiếng khóc
Càn khôn t́m về ngay chóc
Vũ trụ đùn ngay một bọc !
Âm âm âm
A A A
U U U
Câm câm câm
Chỉ biết tri âm là đây
Ngáp dài một cái tṛn đầy
Xương tàn cốt lụi ̣a bay
A A A
U U U
Hú mù A
Hú mù U
Chỉ biết tri t́nh ấm lạnh
Ḥa âm suốt kiếp chưa tạnh
Lù đù suốt kiếp chơi mạnh…
Bài thơ đúng là một cuộc chơi du hư thập thành công lực, bừng bừng khí
thế mănh liệt, mạnh mẽ trên cuộc lữ dặm dài. Bài thơ trên cũng làm gợi
nhớ đến bài thơ A, A A, A A A, A A A A A… ( bất tận, âm thanh A bất tận
) của thi sĩ Phạm Phú Hải và nhớ chữ Phạn A của họa sĩ thiền sư Nhật Bản
Hakuin, họa chữ Phạn A thành một con rồng bay lồng lộng lướt tung trời.
Tiếng hú tuyệt mù U U U… A A A… của Nguyễn Lương Vỵ nghe ra cũng ḥa âm
cùng tiếng gầm sấm động của Không Lộ thiền sư giữa ḷng trạm nhiên tịch
mịch :
Hữu thời trưc thượng cô phong đỉnh
Trường khiếu nhất thanh hàn thái hư
( Đỉnh non có buổi leo lên thẳng
Gầm dài một tiếng lạnh hư không )
Tiếng gầm của thiền sư, của núi của biển, hay tiếng gầm rống của loài
rồng tái sinh làm thi sĩ như một người bạn thâm thiết Nguyễn Tôn Nhan đă
từng nói : “Thơ Nguyễn Lương Vỵ là tiếng gầm của con rồng chứ không
phải là tiếng hót của con chim ( dù là con chim kỳ dị )…” Tiếng hú,
tiếng gầm ḥa với giọng núi, giọng rừng, giọng biển, giọng sông hồ khe
suối cùng đồng vọng từ đỉnh cao vô thượng tuệ giác xuống ngàn khơi chập
chùng sóng lượn, mịt mù u minh dậy sóng ba đào… Chàng thi sĩ buông bỏ
bớt hành trang, để nhẹ nhàng đi và đi và đi phiêu nhiên, phóng đăng như
là cái nghiệp mệnh bềnh bồng, không thể nào dừng chân lại được. Bước cô
lữ từ muôn vạn kiếp trước đến muôn trùng hun hút ngàn sau như Lư Hạ, Lư
Bạch gơ nhịp ḥa âm bài Phương Đông hành lạnh rờn xương xảu máu me, nghe
tiếng khóc điệu cười của nhân loại trong từng trận trận điêu linh, ngập
ngụa biển dâu giữa Âm Vang Và Sắc Màu lăng đăng :
Ngàn năm bước thấp bước cao
Ta xin bước tiếp, bước nào nữa đây ?!
Bước xa : Viễn tượng hao gầy
Bước gần : Hiện tại vẫn đầy băo giông
Vết thương nhân loại đèo ḅng
Vết bầm thế giới những ṿng quay nhanh
Khóc hờ, chén rượu tàn canh
Cười khan, cạn hết bài hành phương Đông
Người em nô rỡn bụi hồng
Hát rong oan nghiệt, tạ ḍng sông xanh
Ngàn năm sầu dựng trường thành
Ta xin cúi lạy âm thanh sắc màu
Điệp trùng thế kỷ trôi mau
Thương câu lục bát mà đau lục b́nh
Quê nhà : Hoa Nắng quyên sinh
Xứ người : Trăng Huyết run ḿnh chết theo
Hàm ơn ngọn lửa thầm reo
Đêm thiêng rạch một tiếng kêu sáng ḷng
Vẫn c̣n những bước thương mong
C̣n vang ngấn tích ở trong tim người…
Trong tim hồn thi nhân vẫn luôn luôn đồng vọng những âm dư, âm vang, âm
thanh, âm hưởng, âm ba, âm động, âm trầm, âm tĩnh, âm diệu, âm huyền
miên man bất tận bản Ḥa Âm Câm Nín Máu. Tiếng Âm h́nh như
vang dội, rền ngân một cơi phiêu bồng trong thơ Nguyễn Lương Vỵ đâu từ
tiền kiếp xa xôi vọng về, để Huyết Âm bật lên một câu hỏi quyết
liệt và đồng thời cũng là lời đáp thâm trầm :
Khởi kỳ thủy là Âm ?!
Âm huyết lá
Huyết thi ươm nắng lạ
Đá khóc sắc chiều tà viễn xứ
Bướm rung chuông
Rung hết vết thương sâu…
… Khởi kỳ thủy là Âm ?!
Chôn hoàng hôn trong huyết lá
Chôn tịch liêu trong huyết thi
Rừng âm mưa vô sắc
Biển âm mưa vô sắc
Huyết âm em trong giọt nước sơ huyền…
Giọt nước sơ huyền là những tiếng rơi từ Thi tưởng xứ mà nhà thơ thường
lắng nghe trong lúc tàn khuya trăng khuyết, hay giữa buổi ngọ thiên
tuyệt tích một ḿnh. Thinh lặng sắt son, hồn thơ chất chứa đầy niềm trắc
ẩn về kiếp nhân sinh qua từng hơi thở lâm ly, bi ai mà dạt dào hào khí,
vi vút ngút ngàn như tiếng hát trữ t́nh long lanh lấp lánh bản Thanh
Ca :
Cảm ơn mộng mị cảm ơn đời thường cho ta giàu tưởng tượng cho ta giàu
thơ ca từ buổi đầu xanh chưa ráo máu bây giờ vẫn c̣n mang theo muôn
triệu mặt trời lung linh giữa trần gian tràn sắc nắng bay qua ngực rộng
bay qua măi măi bay qua đến bao giờ chẳng biết nhưng ta biết thơ ca là
chiếc lá diệu kỳ là chiếc hôn diệu vợi của ṇi t́nh muôn triệu năm vậy
đó em ơi ta chỉ biết mần thơ để thở phập phồng hai lá phổi một buồng tim
rung động mấp máy hai con mắt xa xăm nhớ trời cha thương đất mẹ vô cùng
vô tận vô biên hai bàn tay bấu chặt tiếng cười tiếng khóc núi sông bà
con làng xóm láng giềng ruột thịt không riêng tây ǵ nữa ta mở cửa đón
vào trao bài thơ đạm bạc tẩm muối mặn gừng cay ngày hôm xưa mần sao ngày
hôm nay mần vậy ân t́nh trọn vẹn vậy đó em ơi ta chỉ biết mần thơ như
bến bờ tụ lại như tiếng đờn c̣ thiệt chẳng biết mần sao nhưng ta biết
thơ ca là cái liếc ngấm ngầm là cái nghe thâm hậu thấu trời thấu đất
thấu tử cung cuộc sống cơm áo gạo tiền điên đảo em ơi đổ mồ hôi sôi nước
mắt không phải dễ đâu nha thơ ca sát sạt đời thường cũng soi gương rửa
mặt ́ xèo sống hết ga mần hết cỡ mới có thơ để thở để thấy rơ mặt nhau
mai sau vạn đại ǵ ǵ cũng phải vậy đó em ơi ta thèm đi suốt xứ thèm phố
phường rừng núi ruộng đồng thèm ao suối sông hồ biển nhỏ biển to thèm
niềm vui thèm nỗi buồn thèm em thèm tất cả xương da mộng mị đời thường
cho thơ ca càng bổ khỏe phương phi v́ nhau mà sống v́ nhau mà chết nên
chẳng dễ ǵ ta chép hết khúc Thanh Ca…
Thanh Ca là bài thơ viết một mạch như nước chảy mây trôi, như bản
ḥa âm tâm đắc của thực và mộng, chung và riêng, trời với đất, cất lên
thành nhạc thành thơ, là tiếng hát yêu đời tha thiết, yêu sự sống nhiệm
mầu trong từng hơi thở, yêu nhạc, yêu thơ và mần thơ ráo riết, chuyên
cần, siêng năng, tận tụy….Nhưng thơ là ǵ mà mê mẩn mần hoài như rứa ?
Thưa rằng chẳng biết chi mô. Chuyện thơ với thẩn trầm trồ lâm ly... Thôi
th́, hăy nghe chính Nguyễn Lương Vỵ phát biểu về thơ : “Thơ ư ? Gắn
liền với mệnh đời, mệnh người và mệnh ḿnh. Tôi tự nhận ḿnh là người Tu
Thơ. Cẩn trọng Nghe, Nh́n, Suy Gẫm và Viết miệt mài cho đến hơi thở cuối
cùng.
Tu Thơ : Tu Chữ, Tu Tâm, Tu Ư. Chữ là sinh linh vũ
trụ, chói rạng âm vang sắc màu. Tâm viên ư mă. Than ôi !!! Tu Thơ là vậy
đó, để biết thương ḿnh hơn, thương người hơn, thương đời hơn, thương vũ
trụ hơn.
Tu Thơ : Không ráng sức, không cưỡng cầu. Tĩnh mà Động. Động mà Tĩnh.
Cơi vô ngôn là cơi huyết lệ trùng trùng duyên khởi. Biết nắm mới biết
buông.”
Nguồn suối tâm linh của nhân loại hầu như dần dà khô khan, cạn kiệt hết
rồi. Giữa thời buổi suy đồi, nhiễu nhương này, người ta lo chạy đi tu
Phật, tu Chúa, tu Đạo, tu Thiền, tu Tiên lu bù đủ thứ, chứ tuyệt nhiên
không có bất cứ một kẻ nào biết đến Tu Thơ là ǵ. Th́ ra chàng thi sĩ
khác thường vừa mới phát minh, sáng lập một pháp môn nghệ thuật hoàn
toàn mới mẻ. Nghe tưởng như đùa nhưng thực ra không phải thế, chàng đă
suy gẫm chín chắn hằng suốt bao đêm trường và rất cẩn trọng trong việc
tuyên bố mật pháp Tu Thơ của ḿnh. Dễ có mấy ai trong thời đại cơ khí
này xem Thơ như Đạo để mà tự hành tŕ, tự nỗ lực Tu Thơ ? Chữ Tu ở đây,
hẳn nhiên không phải là sửa chữa hay chỉnh đốn ǵ cả mà chính là công
phu hàm dưỡng, là cách dụng công nghiêm cẩn, chú tâm ấp ủ lâu ngày, lấy
Thơ làm đề tài quán chiếu, tư duy, hay nói cách khác, Thơ chính là công
án của chàng thi sĩ vậy. Đối với chàng, công việc viết lách, sáng tác
văn nghệ như một cái nghiệp phải đa mang, như có lần chàng tâm sự với
Nguyễn Tôn Nhan, một người bạn thâm t́nh chí cốt : “Mần thơ cũng là
một nghiệp chướng ! Thơ nó bắt ḿnh mần hoài, nó ở trong tủy, trong
xương, trong thần hồn nó réo. Mần hoài mà nó chẳng chịu thôi ( ḿnh mần
nó, nó mần ḿnh ) Mần hoài đâm ra ghiền, đâm ra nghiện. Ớn lạnh nhưng
thống khoái, sướng hơn bất cứ cái sướng nào trên đời.” Ơi chao ! Là
sướng hay sung ? Trùng ngôn điệp ngữ đến cùng tận luôn. Thơ say đắm đuối
cội nguồn. Đời say chuếnh choáng cạn muôn chén sầu. Ừ th́ chẳng có chi
đâu. Chửi thề một tiếng cho màu huyết tan. Hỡi cô liêu c̣n mang mang. Sở
dĩ nhiên hiện giữa hoàng hôn nghiêng. Nghiêng vai trút hết năo phiền.
Bóng chiều phiêu dật bên hiên trữ t́nh. Ùn lên sương khói hư linh. Phiêu
phiêu lăng lăng một h́nh bóng trôi ... Trôi về đâu mà thơ chảy tuôn buốt
lạnh ngàn trăng, hằng cửu thơ nở một nụ đang là. Thi ca, thi ca, thi ca
là ǵ, thi sĩ là chi mà thi hào Hoelderlin nói : “Con người ngụ cư
trên mặt đất như một thi nhân.” C̣n Nguyễn Lương Vỵ th́ ỡm ờ, tinh
nghịch nhưng cũng rất thấu đáo, thấu thị, thấu t́nh đạt lư :
Thơ ?
Giản dị
Như tiếng em rên :
Sướng muốn chết!!!
Đau muốn chết !!!
Như vậy
Chết
Chưa hết chuyện !!!
“Chưa hết chuyện…” của thi nhân là chưa hết chuyện ǵ ? C̣n cái
chuyện chi khẩn thiết, tuyệt đối quan trọng, trầm trọng nữa chăng mà
chưa hết, chưa xong ? :
Chưa hết chuyện huyền hồ huyễn mộng
Lời chưa bưa ngàn hống chưa tan
Con âm chưa dứt cung đàn
T́m nhau con chữ bẽ bàng chưa xong !!!
Chưa em ạ ! Nỗi ḷng chưa hết
Chút trời xanh soi vết thương tâm
Con âm kỳ tuyệt huyết âm
Tưới lên con chữ trầm ngâm kiếp người…
Đến cái chết vẫn chưa chấm dứt chuyện đời. Quả thật như vậy, theo diệu
lư Phật pháp, bản chất của con người vốn là bất sinh bất diệt, vô thủy
vô chung, vốn là Chân Như tự tánh Không thanh tịnh. Chính Đức Phật đă
khám phá ra chân lư vi diệu đó và biết bao bậc cao thủ cự phách trong
nhân loại như Duy Ma Cật, Long Thọ, Bồ Đề Đạt Ma, Huệ Năng, Huyền Giác,
Trang Tử, Lăo Tử, Milarepa, Krishnamurti, Trần Nhân Tông, Tuệ Trung
Thượng Sỹ… cũng đă thấy như thế. Sở dĩ chúng ta c̣n thấy có sinh có diệt,
có sống có chết, bởi do tâm thức c̣n bị mây mù vô minh che lấp, phủ kín
đó thôi. Chỉ khi nào ḿnh dụng công, quét sạch hết bụi phiền năo, vô
minh kia đi th́ tự nhiên tuệ giác sáng rực, bừng chiếu, liền thấy hiển
lộ ra cả ba ngh́n thế giới, cả mười phương cơi Phật, Bồ tát, Thanh văn,
Duyên giác, Trời, Người, A tu la, Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sinh. Đấy là
cái thấy Tánh Không, cái thấy Hoa Nghiêm như Bùi Giáng đă thấy :
Cơi bờ con mắt Hoa Nghiêm
Tường vôi lá cỏ lim dim vô cùng
Con mắt Hoa Nghiêm thấy vạn pháp, cả sơn hà đại địa trùng trùng duyên
khởi, duyên sinh từ một bản lai diện mục không sinh, không diệt, viên
dung cùng tận thật tuyệt vời. Nơi đây, ly ngôn, ly tướng, viễn ly cả sự
viễn ly… Thôi th́ chẳng biết nói chi. Cười vang một tiếng tức th́ thấy
ra… Ồ ồ, thấy ra, nh́n ra, hiểu ra, ngộ ra cái ǵ không rơ nữa, nhưng
khi biết xem sinh tử như hoa đốm giữa hư không th́ cũng rỗng rang, vô
ngại mà tự tại nhàn du, luân vũ khúc thường hằng rồi. Mỉm cười bắt tay
với cái chết, ôm ấp vi vu với tử thần, bắt tay với vô tận, như Nguyễn
Lương Vỵ hoan hỷ bắt tay Bất Tuyệt:
Ch́a ta ra bắt tay cái chết
Cái tuyệt vời giống hệt cái em
Cái vạn thuở nở ra vạn kiếp
Cái h́nh hài nhiếp dẫn sương bay
Ồ sương bay Đông Tây Nam Bắc
Ồ mồ thu réo rắt ǵ đâu !!!
Ǵ đâu chép câu thơ trong vắt
Lệ trong veo vô tận sơ đầu
Ch́a tay ra bắt tay bất tuyệt
Phía đầu non xuất huyết biển xanh
Huyết vũ trụ bụi mù thao thiết
Tủy càn khôn chôn giọt nắng tan
Ô nắng tan trong một sát na
Ô sát na la thảm thiết người
Câu thơ nóng một búng huyết tươi
Câu thơ lạnh một trời tủy sống !!!
Ch́a tay ra bắt tay g̣ đống
Nhân gian hệ lụy nuốt dài dài
Nuốt kiếp kiếp ḷi ra viễn mộng
Té ra ta là sương nhớ ai…
Ch́a tay ra bắt tay vô tận
Tuyết băng kia ôm hận trắng ngời
Trắng rợn rợn trắng rờn rờn trắng
Nhắn một lời Vắng Lặng rồi thôi !!!
Vắng Lặng là ǵ ? Im lặng có nghĩa là chi ? Vô ngôn bất khả tư ngh́ ngắm
trăng. Rỡn mây đùa gió vĩnh hằng. Đá cười sỏi hát rợn băng tuyết rờn.
Tận miền tuyệt đích hàm ơn. Nghe ra mưa nắng sương vờn qua sông… Hoan ca
ḥa trong niềm cô tịch, lặng lẽ trở về cơi ban sơ Diệu Tâm trầm tịnh,
trở về với cái Như Như :
…Ta thấy ta quá cỡ sặc sừ
Câm trời nín đất nứ nừ nư
Ngọng nghịu mà câm như cái đó
Có và Không rền một tiếng Như…
Tất cả ba tạng kinh điển, tất cả mọi triết lư Đông Tây kim cổ đều nằm
gọn trong một chữ Như này mà thôi. Như Lai, Như Tính, Như Như, Như Vầy,
Như Thế, Như Thị, Như Nhiên tuyệt diệu vô vàn. Bản đại tấu khúc Ḥa
Âm Câm Nín Máu của Nguyễn Lương Vỵ thấm cảm vô biên, huyền ḥa vô
lượng những cái Không và cái Có giữa chập chùng cơi tạm phù vân. Rồi
hoát nhiên linh thức thi nhân trực nhận gốc Đạo và nguồn Thơ vốn là một,
viên dung rốt ráo, cho nên thong dong, thư thả bước ra vào :
Nh́n trong thơ thấy đạo
Nh́n trong đạo thấy thơ
Nh́n trong thơ thấy gạo
Nh́n trong gạo thấy ḿnh
Có khộng thiệt rốt ráo…
Đó là cái thấy trùng trùng duyên khởi giữa cuộc lữ quy hồi vĩnh cửu, là
những bước chân bất nhị phiêu nhiên trên cung bậc bất tuyệt của Nhạc và
Thơ. Thơ như nghiệp mệnh lạ lùng. Nghe nh́n suy gẫm riêng chung trong
ngoài. Thơ về nguyên chất trần ai. Viết lên cẩn trọng miệt mài ngân
rung… Rung ngân giữa thiên thanh vĩnh thúy những tiếng ḷng sơ thủy ngát
xuân phong.
Trong lời bạt tập thơ Huyết Âm, thi sĩ Lư Đợi có trích dẫn lời
Nguyễn Lương Vỵ lư giải, bày tỏ về thơ : “Hành tŕnh của văn học nghệ
thuật nói chung và thi ca nói riêng là sự trở về Tịch Liêu, Tịch Lặng,
Tịch Mịch như Nguyên Thủy, Nguyên Sơ của nó, bằng bàn chân, bàn tay có
gắn con mắt, lỗ tai trí tuệ băo giông. V́ vậy cứ tiếp tục mần thơ. Mần
một cái việc Đại Tào Lao, hoan hỷ điên theo kiểu rung động của ḿnh. Thế
mà vui !” Như vậy chuỗi Âm trong suốt đời thơ Nguyễn Lương Vỵ,
phải chăng là nỗ lực chuyển Âm, đẩy Âm cho đến chỗ tận cùng, chỗ Tịch
Liêu Vắng Lặng, Tịch Mịch như Nguyên Thùy, Nguyên Sơ của tính thể ban
đầu ? :
Câu thơ nay kiên khổ
Ĺ đ̣n chờ âm rung
Chờ nát tan tri ngộ
Chờ ngất gió loạn bùng
Một cú nhảy sau cùng…
“Một cú nhảy sau cùng” là một cú nhảy trọng đại, rốt ráo để nhảy
tung vào cơi “Hoan Hỷ Địa, Hoan Hỷ Điên” như ước nguyện thiết tha
của người thi sĩ trọn đời miên mật “Tu Thơ” :
Tu thơ là tu chữ
Là tu e-mờ-em
Đánh vần cho thiệt bự
Hiện cái em cho xem
Nhem thèm hết vũ trụ…
Tu thơ là tu hú
Hú làm sao cho lâu
Cho huyết tan máu tụ
Nở một nụ nhiệm mầu
Bồng em tu cho mau…
Bồng em tu suốt kiếp
Kiếp sau thề tu luôn
Tu một lèo chưa kịp
Thơ rụng đầy một guồng
Biết nắm mới biết buông…
Giọng thơ cà rỡn bông đùa nhưng nghiêm túc, nghiêm chỉnh. Em ở đây là
Thơ, là cái Đẹp vĩnh cửu mà thi sĩ hết ḷng tín mộ, tôn thờ trên chốn
trần gian vừa điêu linh mà cũng vừa thơ mộng. “Biết nắm mới biết
buông” là câu thơ sấm rền, huyết lệ của một người đă từng nếm trải
biết bao khổ lụy, bi kịch kinh hoàng, khủng khiếp của cuộc đời. Buông là
buông xả, buông bỏ, buông xuống hết sạch sành sanh mọi cái gọi là sự
nghiệp, tài sản, bằng cấp, lợi danh… của suốt một cuộc b́nh sinh tận tụy,
h́ hục tạo dựng trên cơi phù vân nhân thế này. Biết buông bỏ được v́ đă
biết nắm cầm chắc nịch trong hai bàn tay rớm máu, thấm đẫm đủ đầy kinh
nghiệm lịch lăm giang hồ, rờn rợn giá băng quằn quại của kiếp con người.
Bao nhiêu hương sắc trần gian, âm vang, h́nh tướng, bao nhiêu học thuyết,
triết lư, chủ nghĩa, dục vọng, sân si, hỷ, nộ, ái, ố… đều tan biến vào
hư không, chỉ c̣n lại lấp lánh ánh tinh sương, long lanh rực ngời gió
trăng, tặng trao hào phóng, trên đường về tịch mịch vô ngôn cùng Ḥa
Âm Bụi Đỏ :
…Vịn hạt bụi chùi lau mây chín cơi
Nhạc mười phương lửa ngún gió ḥa âm
Âm bụi đỏ chiều xa ta đứng ngó
Dáng em nằm, lông ướt nắng mênh mông
Hú một tiếng chiều ơi ! Rơi đáy mộ
Bụi c̣n đau ? Sau trước tỏ nguồn cơn
Nhạc vẫn rụng, ngàn sông kia đă ló
Chút mầm kia, ta cúi lạy hàm ơn
Ơi bụi đỏ, có ngàn trùng lưu dấu
Có em đau nhật nguyệt với sơ huyền
Với tuyệt đích Ḥa Âm Câm Nín Máu
Chiều th́ xa, ta vụt mất cơ duyên!!!...
Trong một bức thư, nhà thơ Nguyễn Tôn Nhan gởi Nguyễn Lương Vỵ, tháng 6
năm 2007 ( in lại trong tập thơ Ḥa Âm Âm Âm Âm… ) có đoạn viết :
“Thi ca sẽ giúp “sau trước tỏ nguồn cơn.” Đến bây giờ, ở trong nước
và ngoài nước ( thực ra tôi đâu có khái niệm ǵ về trong hay ngoài ) tôi
chỉ nhờ thơ Vỵ giúp tôi tin ở những cuộc “viễn mộng” xa xôi nọ. Tôi phải
cảm ơn Vỵ nhiều lắm. Hăy cho tôi đọc nhiều thơ nữa đi, đọc suốt đời càng
thích. V́ “chữ” của Vỵ đâu phải chỉ có “chữ” không thôi, nó chính là
Tính Linh của chúng ta, dù chỉ là loại tính linh đầy những máu :
Với tuyệt đích Ḥa Âm Câm Nín Máu
Bài Ḥa Âm Câm Nín Máu ấy mới chính là tiếng gầm rung rinh cát bụi trần
gian. Phải không Nguyễn Lương Vỵ ?” Tâm t́nh của tri kỷ, tri âm rúng
động đất trời, Nguyễn Lương Vỵ đă đáp lại bằng một bài thơ với tất cả
tâm huyết của ḿnh, nhân ngày giỗ giáp năm của Nguyễn Tôn Nhan ( mất
ngày 31.01.2011 ) Cuối Năm Nhớ Nguyễn Tôn Nhan :
Bồng bềnh bồng bềnh như u mộng ảnh
Đêm cuối năm sóng sánh một trời thơ
Chữ biệt tích ư biệt tăm quá lạnh
Nhớ bạn hiền ngồi độc ẩm bơ vơ
Tay gơ phím vu vơ t́m tiếng vọng
Tiếng cười năm xưa giọng nói vang trầm
Hất mái tóc nhắc Lăo Đam lồng lộng
Đạo khả Đạo… phiêu bồng cao hứng ngâm
Thi khả Thi… cười kh́ em quá mượt
Quá huyền vi say khướt nụ xuân th́
Giọt khuya thấm rầm ŕ đầy ơn phước
Thơ cũng say mèm v́ em đă đi
Thánh Ca rất xanh dưới trời Tượng Số
Lá tương tư tự vẫn dưới chân đồi
Thi sĩ để tang cùng mây vạn cổ
Rồi trầm ḿnh trong huyệt mộ mồ côi
Tay gơ phím t́m nhau nơi đất lạ
Mà trời rất quen Lục Bát Ba Câu
Câu lục cuối nhẹ thênh mà buốt quá
Khều cái mênh mông sấm động gió đau
Tiếng chuông trên đồi xưa nở tím ngát
Bóng mây điên kia trổ nhạc khóc ̣a
Ta uống thêm một ly nghe âm ngất
Nghe đá rền đỏ mắt hát bi ca
Hăy dựng sẵn ngôi nhà mây Ngu Cốc
Chờ ta về cùng đọc thơ huyền âm
Lạnh lạnh lạnh trầm trầm trầm tán dóc
Huyền chi hựu huyền nhậu với sương câm…
T́nh bạn của hai nhà thơ Nguyễn Tôn Nhan – Nguyễn Lương Vỵ rất chân t́nh,
trước sau như nhất, thật hy hữu, hiếm hoi trong thời buổi lừa đảo, xảo
quyệt này. Chính niềm tin vào thi ca, vào cái Đẹp vĩnh hằng của thi ca
đă tạo được sự rung động, đồng cảm sâu xa, quá đỗi chí t́nh, chí cốt,
tâm đầu ư hợp đến như vậy.
Thấy ǵ chăng, cơi thơ Nguyễn Lương Vỵ ? Phải chăng Âm và Chữ
là những chặng đường khám phá lâu dài, kiên nhẫn, không mệt mỏi ? Với
vốn tri thức Đông phương thâm trầm, sâu thẳm, thường ẩn ḿnh trong tịch
cốc cô liêu, để nghe lại cái Nghe, thấy lại cái Thấy ban sơ, nên chi mỗi
tập thơ ra đời là một dấu ấn độc đáo, chứa đầy sự khai phá mới lạ của
một người có dụng công, nỗ lực Tu Thơ. Thơ của chàng mang chất cổ điển
nhưng cũng rất hiện đại, giàu h́nh ảnh, gợi h́nh gợi cảm, nhiều biểu
tượng, siêu thực, tượng trưng và ẩn dụ, hoán dụ tài t́nh. Hồn thơ lênh
láng, trang trải, bay lên ḥa âm thâm thúy cùng với những bậc tiền bối
như Nguyễn Trăi, Nguyễn Du, Bùi Giáng, Hàn Mặc Tử… Từ thuở nhỏ, thi nhân
đă tự nhận Nguyễn Trăi là bậc thầy trong đời thơ của ḿnh, hết ḷng kính
ngưỡng bậc đại thi hào dân tộc này. Đấy là một con người uy đức, từng
viết bản hùng ca B́nh Ngô đại cáo và đặc biệt hơn nữa là một tâm hồn
trác việt, uyên thâm, nhập diệu lư Thiền tông. Buông bỏ công hầu khanh
tướng, lui về quy ẩn nơi núi rừng Côn Sơn, Hải Dương, sống mộc mạc, đơn
sơ giản dị rất b́nh thường với đạo và thơ. Thế rồi nghiệp duyên tiền
kiếp đâu ập đến thành vụ án oan trái Lệ Chi Viên đầy ngộ nhận thảm sầu,
để ngàn năm sau vẫn c̣n vô lường thương tiếc. Nguyễn Trăi tiên sinh, một
bậc thầy đúng nghĩa chân chính mà thi nhân vô ngần kính yêu, cảm mộ qua
bài thơ dài Gởi Quốc Âm :
…V
Trọn đời thương nhớ Ức Trai
Sáu trăm ba mươi năm ngoài
Chí Linh nhương sao nhấp nháy
Côn Sơn vung bút măi mai
Oan nghiệt tuyệt không nhếch mép
Công danh đếch có rùn vai
Loáng gươm đưa đầu ĺa cổ
Chẳng cần chi ai khóc ai…
VI
Khóc ai nào biết khóc ai
Lệ Chi Viên oán ngút dài
Rưng rức ngàn sương cay mắt
Sững sờ trận gió ù tai
Sử lịch ch́m sâu ngất ngất
Thời gian trôi giạt phai phai
Ém trong ngực một tiếng thét
Khóc ai nào biết khóc ai ?!...
Một câu hỏi sinh tử dội ầm sấm sét. Lặng hồn hoài niệm mang mang, đối
với Hàn Mặc Tử, một thi hào vĩ đại của thi ca Việt Nam, Nguyễn Lương Vỵ
dành riêng một niềm quư trọng, ngưỡng mộ vô cùng, chàng viết những ḍng
thơ thấm thiết, cảm ứng trào máu lệ, thể hiện qua bài Thượng Thanh
Khí :
Đau thương trong suốt Thượng Thanh Khí
Ta chết trong veo giữa huyệt trời
Hồn thơm, no cứng Xuân Như Ư
Phượng Tŕ vút lên mùa trăng chơi
Vút lên câu huyết thi năm ấy
Ta chết hồ nghi trong giá băng
Trong sương lang bạt vô t́nh thấy
Thơ liếm môi người không nói năng
Vút lên trí tưởng thơm nhan sắc
Ta chết hồn nhiên dưới búp non
Nguyệt nơn một chùm lông réo rắt
Bay theo thương tưởng một linh hồn
“Thơ ta bay suốt một đời chưa thấu”
Ngàn trước ngàn sau hụt đáy hoài
Tứ cũng Hư như Huyền ảo năo
Thi huyết khô rồi nhưng chẳng nguôi…
Bài thơ trên đă nói lên niềm thương tưởng, đồng thanh tương ứng, đồng
khí tương cầu với tâm sự của Hàn Mặc Tử : “Tôi đă sống mănh liệt và
đầy đủ. Sống bằng tim, bằng phổi, bằng máu, bằng lệ, bằng hồn. Tôi đă
phát triển hết cả cảm giác của t́nh yêu. Tôi đă vui, buồn, giận, hờn đến
gần đứt sự sống.” Hàn Mặc Tử dường như là nói giùm cho Nguyễn Lương
Vỵ như vậy đó, cũng như rất sung sướng được nghe Phạm Công Thiện giải
thích tận cùng : “Chúng ta phải nhập tâm, phải để năm tiếng của Hàn
Mặc Tử in dấu sâu thẳm vào tận ḷng ḿnh : “Đến Gần Đứt Sự Sống.” Khi
nào “đến gần đứt sự sống” rồi mới biết Thơ là ǵ, mới biết làm thơ, mới
biết đọc thơ. Khi ḿnh chưa “đến gần đứt sự sống” th́ không được quyền
nói bất cứ điều ǵ về Thơ, về Thi Ca, về Thi Nhân, về Điên Loạn, về T́nh
Yêu, về Hồn, về Nguyễn Du, về Hàn Mặc Tử hay về bất cứ một “con sông này
đă đi qua” trong đời ḿnh.”* Thích thú làm sao, hỡi trời thơ bay
ngây ngất như chim phụng hoàng bay vút mộng, phong quang lồng lộng tận
trời cao.
Chao ơi ! Tiếng thơ dậy lừng, hưng phấn từ Nguyễn Du đến Bùi Giáng vang
rền rúng động khôn ḍ, dập dồn, rộn ră ngàn mây gió rung ngân. Nhất là
Bùi Giáng, một thi sĩ thượng thừa, một cuồng sĩ kỳ dị mà thi ca và tư
tưởng đă thấm sâu vào xương tủy bao nhiêu tơ tưởng vô vi, ư niệm tiêu
dao, hào sảng un đúc thành nghi ngút lửa tim hồn. Đốt lên ngọn lửa
Thơ Vô Tận Vui huy hoàng bát ngát, mở ra Ngày Tháng Ngao Du
phóng khoáng tang bồng, khiến cho Nguyễn Lương Vỵ luôn luôn ǵn giữ ánh
lửa thiêng đó, không bao giờ để ngọn lửa thi ca trong ḷng tàn lụn, làm
nhụt chí nam nhi. Đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, dưới nhăn
quan của kẻ đăng tŕnh, thích khám phá phiêu lưu, mạo hiểm vào những
phương trời sáng tạo, ưa nhập cuộc tưng bừng luân vũ rạt rào, nhào lộn
giữa tồn sinh, thử xem chữ tài chữ mệnh có lênh đênh, bềnh bồng trôi lăn
lông lốc đến đâu. Sẵn sàng dang tay chấp nhận tất cả mọi nghịch cảnh như
Thúy Kiều chấp nhận mười lăm năm luân lạc nổi trôi. Trôi và chảy, chảy
và trôi cho đă cái đời lêu lổng lang thang, để rồi cùng rung lên cung
bậc Ḥa Âm Lục Bát Nguyễn Du - Bùi Giáng :
Một xe trong cơi hồng trần
Như bay ( Hăy một đôi lần thử xem ! )
Bay đi bất kể ngày đêm
Vù mu thiên cổ đă mềm môi chưa ?
Sá ǵ Tài Mệnh cù cưa
Trăm năm trong cơi dây dưa em Kiều
Hỏi rằng : Em đẹp bao nhiêu ?
Bao nhiêu th́ bấy nhiêu điều Đạm Tiên
Liên tồn hồn hậu tuy nhiên
Đoạn trường thế ấy cuồng điên thế nào ?
Một xe trong cơi tầm phào
Như lao xuống vực như trào lên không
Hỏi rằng : Em có mênh mông
Mà sao bát ngát từ trong ra ngoài ?
Tất nhiên cái đó u hoài
Thành ra viễn mộng có đ̣i được đâu
Miên trường giấc ngủ dài lâu
( Làm sao biết được canh thâu em về ! )
Em Kiều em Thúy em Huê
Em tồn sinh mở bốn bề dư vang…
Cái giọng thơ nồng nàn pha chút rỡn đùa, tiếu lâm nhưng nghe đau thấu
ruột gan của kẻ hậu sinh đồng cảm với bậc tiền bối Nguyễn Du và đàn anh
Bùi Giáng. Thi hào Nguyễn Du qua Truyện Kiều đă đưa ngôn ngữ Việt Nam
đến chỗ vô cùng diệu dụng của hiển ngữ và mật ngữ, vừa trong veo, thanh
khiết vừa kỳ ảo, siêu việt, xuyên suốt muôn t́nh qua cung bậc sáu tám
tuyệt hảo vô song, mở ra một con đường mây trắng ngoạn mục, thung dung
cho thi nhân cất bước. Thơ lục bát Bùi Giáng xuất thần nhập thánh trong
Mưa Nguồn, Sa Mạc Trường Ca, Lá Hoa Cồn, Rong Rêu, Màu Hoa Trên Ngàn…
đă đưa ḍng thơ lục bát lên đến cơi mênh mông, gợi cảm hứng cho Nguyễn
Lương Vỵ cúi hồn Kính Thưa Sáu Tám :
… 7
Kính thưa sáu tám âm rung
So dây nhắc lá chúc mừng xưa sau
Lá reo xanh ngút sắc màu
Dây ngân xanh hút ngàn thâu trở ḿnh
Gió đưa cuống rốn rung rinh
Cuống nhau chưa nỡ dứt t́nh hoài thai
Vại sành chôn dưới gốc mai
Xa quê nuối mộng sát vai mớ thầm
Rốn rung rinh nở huyền âm
Ta nâng ta hứng từ tâm ứa tràn…
8
Kính thưa sáu tám tro than
Ngún hồng tâm sự cháy khan ấm ḷng
Ầu ơ mạ trổ đ̣ng đ̣ng
Ví dầu em đẻ bềnh bồng mây bay
Mây bay em nào có hay
Tái sanh ta sẽ là mây nhớ người
Nhớ em trong vắt đáy trời
Mây bay đi mây bay rồi mây bay
Đùa vui cho thỏa tháng ngày
Cho khuây đời chật cho đầy âm rung…
9
Kính thưa sáu tám tuyệt cùng
Ru ta từ thuở mịt mùng đến nay
Cuối đời bạc tóc trắng tay
Chỉ c̣n thơ dại nên hay nói xàm
Dám đâu hiện đại chẳng ham
Huyết xanh thiên cổ sương lam quê nhà
Trái cam trái quít trái cà
Trái t́nh trái mộng ruột rà bà con
Và em múi mít quá ngon
Lủm vô một phát vẫn c̣n ngẩn ngơ…
Thơ và nhạc hoài vang ngân trên gót lữ phong trần, chàng thi sĩ chỉ c̣n
biết tiếp tục sống và sống quyết liệt, sống hết ḿnh hết dạ với cơi
người ta, với anh em bằng hữu và nhất là bạn bè văn nghệ tứ xứ mười
phương. Đối với chàng, sống trên cơi trần gian này, bạn bè là trên hết,
ưu tiên trước hết, dù c̣n sống hay đă chết, dù thành đạt hay hàn vi,
chàng vẫn trân trọng đối xử với tất cả tấm ḷng nhiệt t́nh, ṣng phẳng,
hăng say. Về cái khoản bạn bầu thân sơ này, có lẽ chàng là người có bầu
bạn đông đảo nhất. Gần gũi, mật thiết như ruột rà, có những mối giao
t́nh sâu đậm, sâu xa là nhà thơ Joseph Huỳnh Văn, một kẻ tài hoa, đức
hạnh, thanh lương, được chàng tặng thơ khá nhiều, như bài Khúc Cầm
Dương Trên Đường Về :
… Này khúc cầm dương trên đường về
Mười lăm năm ta vẫn lóng nghe
Vẫn mở ngực chiều ngực khuya ngóng đợi
Câu thơ tuyệt bi âm đâu hề chi
Đâu hề chi tiếng vọng lá khô
Bi âm kia là âm huyền hồ
Cao hứng th́ nhắn trăng xưa hạc cũ
C̣n không th́ cụng trán với hư vô
Hề chi tiếng hú của muôn chiều
Bi âm kia là âm lá reo
Là nắng của ngàn thâu là yếm thắm
Là các em đang hát ngát đang gieo
Muôn thu ngơ ngác cũng vậy thôi
Ngồi lau năm tháng nhắn xa xôi
Lời cổ thạch trăng huyền âm gơ nhịp
Người cười im ta khóc nín sóng đôi…
Đó là 4 khổ cuối của bài thơ Khúc Cầm Dương Trên Đường Về, Nguyễn
Lương Vỵ viết nhân kỷ niệm 15 năm, ngày giỗ thi sĩ Joseph Huỳnh Văn. Mối
giao t́nh của nhị vị thi sĩ này cũng khá sâu nặng, như đôi bạn vong niên.
Năm 1973, Nguyễn Lương Vỵ gởi bài thơ Âm Nhạc đến tập san Văn Chương và
đă được Joseph Huỳnh Văn chọn đăng ngay số báo tiếp sau. Cơ duyên thiện
cảm bắt đầu từ đó, càng ngày càng bền bỉ tri âm cho đến năm 1995, thi sĩ
bất ngờ lên đường, qua chơi bên miền không có đâu giữa thiên thu vời vợi...
Trời thơ Nguyễn Lương Vỵ rung lên bản Ḥa Âm Âm Âm Âm… thâm cảm
với những tâm hồn đồng điệu, dù c̣n sống hay đă lên xe tang chạy về
thiên cổ, thi nhân vẫn một tấm ḷng chia sẻ ruột rà, như nhà thơ Vơ Chân
Cửu, một bạn hiền cố cựu từ lúc c̣n trọ học ở phố biển Quy Nhơn thuở
thiếu thời. Cuối năm 2012, Vơ Chân Cửu làm một chuyến du lịch đến Hoa Kỳ.
Suốt hai tháng rong chơi đến ngày bạn hiền quy cố hương, Nguyễn Lương Vỵ
không quên gởi gắm niềm thương cảm qua bài thơ Một Ḿnh :
… Một chớp nháy một niềm trời
Hạt bụi bay lang thang chơi
Vết hằn xoáy theo trốt gió
Miềm thương tít tắp trùng khơi
Rạch một âm sâu nhớ bạn
Gơ vài phách lạnh đau đời
Năm với tháng ch́m trong ngực
Mở lời thưa một tiếng thôi…
Một lời thôi cũng đủ, một tiếng thôi cũng vừa, phải không hỡi những văn
nghệ sĩ tri tâm, tri t́nh ? T́nh huynh đệ, nghĩa bạn bè sâu nặng, gắn bó
với thi ca qua bao nhiêu cuộc dâu bể vô thường vẫn không hề suy giảm mà
càng thêm thấm thía chứa chan, quả thật là quư giá biết bao nhiêu. Nhiều
khi rảnh rỗi, ngồi thưởng thức những vần thơ Nguyễn Lương Vỵ viết về
những thi nhân đă khuất như Huy Cận, Hồ Dzếnh, Hữu Loan, Quang Dũng,
Phạm Hầu, Phạm Phú Hải, A Khuê, Vũ Hữu Định, Nguyễn Tất Nhiên… th́ có lẽ,
ai trong chúng ta cũng không tránh khỏi xúc động bồi hồi. Ngay cả khi
làm thơ gởi tặng những thi sĩ c̣n hiện tiền tại thế, Nguyễn Lương Vỵ đều
dành trọn vẹn sự trân trọng với người thơ, với Thơ bằng tất cả niềm cảm
ứng có được của ḿnh. Đó là điều hy hữu, đáng trân trọng trong phong
cách sống, lối cư xử ở đời như một nhà thơ đích thực Đông phương.
Về thơ t́nh, h́nh như thi nhân viết rất ít, nhưng bài nào ngôn ngữ cũng
lung linh mỹ lệ mị kỳ, phảng phất nét cổ điển nhưng tứ thơ mới lạ, sâu
lắng, lâng lâng thần hồn như bài Kỷ Niệm, viết năm 1970, ghi lại
mối t́nh đầu của thi sĩ :
Người con gái mang tên Hoa Vàng
Cho hồn ta như mây lang thang
Bay thấp xuống bên ngoài cửa sổ
Mắt phố nâu dương cầm vang vang
Vang ư biếc tờ thư sương khói
Gởi giùm ta vài hạt nắng gầy
Màu thương cảm trên đường chẳng nói
Đứng một ḿnh câm lặng khoanh tay
Người con gái che nghiêng chiếc nón
Cho hồn ta nghiêng hết biển dâu
Thở rất gấp giữa chiều thu muộn
Lá hiên ngoài đang bay đi đâu ?!
Ơi môi người tươi quá sắc hương
Ơi Hoàng Hoa lạ lẫm trên đường
Mắt choáng ngợp nụ cười răng khểnh
Dạ khúc xanh trong những giọt sương…
Hương sắc Hoàng Hoa tỏa ngát, một lần là vĩnh viễn thiên thu, dù có ra
đi qua tận đất khách trời xa Hoa Kỳ, thi sĩ vẫn c̣n ám ảnh mối t́nh đầu
tiên trong sáng ấy, nên đến đâu dưới gầm trời nào cũng mang theo trong
hồn sâu thầm kín. Tuy nhiên vẫn c̣n lăng mạn, rung động trước những nàng
thơ khác, những hồng nhan thoáng gặp gỡ bên đời, như bài Đôi Mắt Vĩ
Cầm Thu, viết năm 2003 tại Mỹ :
Đất khách gặp em ngỡ ngàng đôi mắt
Vĩ Cầm Thu thầm nhắc lá đau Thu
Ta không lăng mạn v́ đôi mắt
V́ tiếng vang kia ! Lá Vĩ Cầm Thu
Lá gầy guộc rêm bước chân mùa gọi
Chim t́m nhau lạc giọng tím đàn
Ta tím đàn. Đôi mắt em vừa gọi
Em khóc tím than trên phím tím đàn
Đôi mắt nhuốm biệt ly. Em rất lạ
Mà ta rất quen đôi mắt nhuốm biệt ly
Trầm Khúc Tím. Chiều phai. Ta rất lạ
Khóc mù sương. Gom hết biệt ly
Em khóc tím than. Chiều phai không hết
Bầm tím bóng ta cho em kết tím hoa
Chiều phai. Chiều vẫn phai không hết
Ta chết tím đàn. Lá chết tím hoa
Hăy gom hết biệt ly trong đôi mắt
Hăy sưởi giùm ta cơn lạnh tím đàn
Và đừng nhắc biệt ly trong đôi mắt
Vĩ Cầm Thu xanh máu lá. Tím đàn…
Mang mang khúc t́nh ca nhă nhạc rung rinh. Nằm trong cô tịch, nhà thơ
lặng yên, nghiền ngẫm bao tuồng đời diễn ra khắp ta bà là bóng hiện của
cảnh giới tự tâm. Tâm ḿnh nghĩ sao th́ ứng hiện ra cảnh đời như vậy đấy
thôi. Rồi thôi, thôi vậy một đời. Hay ngh́n muôn kiếp cũng trôi bọt bèo.
Ấy tuy nhiên vẫn c̣n theo. Bóng ai cái nghiệp c̣n vèo bay qua. Nghiệp
thơ nghiệp mộng đây mà. Rung ngân mần tiếp tuôn ra ḍng ḍng. Méo tṛn
ngôn ngữ đục trong. Đều do ḿnh buộc xỏ tṛng hay buông… V́ thế thi sĩ
thường hay lui về với chính ḿnh, lặng lẽ độc thoại nội tâm trong Thi
tưởng xứ uyên mặc, uyên tư, thầm Nói Một Ḿnh :
Một ḿnh chơi. Trong và ngoài vũ trụ
Hú mù ta ảo hóa đă nư chưa ?!
Thương tiếng khóc bạc đầu đang ứa nụ
Có cung cầm thùy lệ của muôn xưa
Một ḿnh đếm. Vàng phai âm nát đá
Tượng h́nh âm thảo dă hát theo đêm
V́ tuyệt cú nhú âm cuồng bến lạ
Ngữ ngôn thừa mứa giọng buốt lời thêm
Một ḿnh hỏi. V́ cớ chi diệu tưởng ?!
Ta bông đùa khua một tiếng chuông ngân
Lời ngậm đắng nuốt cay quay tám hướng
Bởi trong ngoài Tượng với Số phân vân
Một ḿnh nhớ. Thơ chẳng cần chép lại
Chẳng v́ đâu ! Trời đất rất ngu ngơ
Rất ngây dại chỉ ḿnh ta nghe thấy
Gió vô cầu câu thệ nguyện vu vơ
Một ḿnh chết. Mút mùa thơ tảng mộ
Đ́u hiu âm nghe trốt gió thâm t́nh
Ta khép mắt nhớ khôn hàn bóng nhỏ
Có trong ngoài vũ trụ cháy lời kinh…
“Vũ trụ cháy lời kinh” hay cháy lời thơ là một cách nói gây ấn
tượng. Thơ th́ thào cô liêu đến rợn người, thi sĩ “nói một ḿnh”
hay nói với thiên thu vạn đại đang đi về trong từng sát na gay cấn, mở
phơi trường mộng của vũ trụ cháy ḷa những lời kinh đang sáng ngời chói
lọi. “Nói một ḿnh” cũng là cách đùa chơi, niêm hoa vi tiếu phiêu
nhiên, phiêu hốt giữa thiên địa tuần hoàn, bát ngát bao la.
Nhà thơ Nguyễn Lương Vỵ vốn có máu cuồng sĩ trong người, nhưng cuồng sĩ
theo nghĩa phá chấp triệt để, phá vỡ sự nô lệ, ràng buộc, muốn vượt
thoát khỏi guồng máy nặng nề của xă hội. Thích tự do thoải mái, mặc sức
tung hoành ngang dọc, ca hát nghêu ngao, nhảy múa đùa chơi như trẻ nhỏ
tung tăng. Hằng ngày tuy rất tỉnh táo, tỉnh thức nhưng trong vô thức lại
muốn điên cuồng, muốn bứt phá những ngục tù cơm áo, những lề thói đối
đăi để tiêu dao vào xứ miền Hoan Hỷ Địa ngao du :
… Nghĩa lá mục cành khô sông đă giữ
Núi đă ôm ánh biếc phím xanh ngời
Tay đă vắng cầm dương trôi biệt xứ
Nhớ và quên : Hoan Hỷ Địa Điên Chơi…
Điên chơi tới cơi bờ Hoan Hỷ Địa là đă nhập cảnh giới vô phân biệt trí,
diệu quan sát trí phi thường rồi. Đó là những cơn điên tuyệt hảo náo
nhiệt, tưng bừng của vũ trụ càn khôn. Cảnh giới đó chỉ có những bậc cao
thủ, thượng thừa cỡ Tế Điên, Bùi Giáng… mới nhập nổi, c̣n những kẻ hạ
thừa chưa thoát khỏi ṿng lư trí th́ thỉnh thoảng cũng điên lai rai,
điên hứng khởi theo kiểu say rượu, múa may quay cuồng điệu tào lao, bá
láp bá xàm, khề khà giọng ba rơi tầm phào cho đỡ buồn thế thôi :
Đất điên theo kiểu đất
Trời điên theo kiểu trời
Phật điên theo kiểu Phật
Mang cái thân con người
Nên điên theo kiểu Phật…
Sau biến cố 1975, thi nhân có một người em trai kế, do số phận trong
buổi giao thời đă mắc bệnh tâm thần phân liệt, suốt từ 1978 đến ngày từ
trần vào cuối năm 2013, sau gần một năm nằm liệt nửa người v́ cơn đột
quỵ, thi nhân đau buốt tâm can theo những cơn điên loạn của người em bạc
mệnh, rồi suy ngẫm về cái điên :
… Trời điên theo kiểu của trời
Đất điên theo kiểu của đời đảo điên
Em điên theo kiểu người hiền
Ta điên theo kiểu thằng ghiền chiêm bao
Nghiệp duyên ? Đáp số thế nào ?
Đào sâu lỗ huyệt – Càng đào càng ngu !
Trời điên theo kiểu mịt mù
Đất điên theo kiểu ngục tù trần gian
Em điên theo kiểu nát tan
Ta điên theo kiểu bầm gan kiếp người
May đâu c̣n chút mồng tươi…
Suy ngẫm về cái điên của người em rồi ngẫm suy phận ḿnh, phận người,
phận đời… Vậy là, điên hay tỉnh, tỉnh hay điên ? Biết sao mà nói giữa
miền hợp tan. Bao nhiêu mộng sự xiêu tàn. Là bấy nhiêu chuyện trần gian
vô thường. Khóc tràn lệ nóng máu xương. Rợn màu dâu bể đoạn trường núi
non. Hỡi ơi ! Lời mất hay c̣n. Kể chi ư nghĩa từ cơn cuộc này…
Kể làm sao cho hết được những nỗi đời trầm thống phải không ? Sống lang
thang lăng tử, biệt xứ hơn mười năm trời trong sầu nhớ khôn nguôi về quê
nhà, cố xứ mù xa, rồi một hôm bất chợt nghe hung tin mẹ già đă tàn xiêu
yếu ớt, c̣n gắng gượng chút tàn hơi thở sau cùng, nên thi sĩ liền vội
vàng, tức tốc bay về cố quận. Rưng rưng quỳ xuống giữa vườn xưa, c̣n
thưa thớt màu cỏ cây héo úa, tàn tạ trong nắng xế chiều tà vàng vọt, sụp
cúi lạy mười phương g̣ đống, mồ mả, lạy hết cơi ta bà mà tạ ân sâu nghĩa
nặng t́nh thâm :
Con về bên Mẹ, nghe huyết âm
Nghe tủy xương réo rắt mưa dầm
Có lịch kiếp chảy xiết huyễn ảo
Cho tuyệt cùng âm, âm điếc thâm
Con về bên Mẹ, thấy tuyết đỏ
Thấy tủy xương trong veo vút gió
Có trầm luân chảy theo tiếng chuông
Cho hồn cháy xanh um cổ độ
Quỳ xuống lạy mười phương g̣ đống
Trắng biệt ly kỳ mộng hư hao
Niềm thương tưởng tiếng chào bi thống
Thuở thai sinh bưng mặt khóc ̣a
Con về bên Mẹ, nghe tà dương
Nghe tiếng kêu chiêm chiếp đoạn trường
Đất trời tuyệt tự, thơ tuyệt mệnh
Ươm nụ huyết âm dầm buốt hương
Con về bên Mẹ, thấy lá thắm
Thấy tinh sương xướng âm thăm thẳm
Lục phủ ngũ tạng bè mây trôi
Tụng một thời kinh cho huyết ấm
Quỳ xuống lạy hết cơi ta bà
Tai mắt rưng rưng rừng thi ca
Chắp tay hứng trọn huyết âm Mẹ
Lô hỏa thuần thanh âm huyết hoa !!!
Mẹ và em là hai h́nh ảnh đẹp đẽ nhất trên cơi nhân gian này, đẹp quá đi
thôi, khiến chàng thi sĩ ghiền sống đến độ say mê dữ dội, dang rộng hai
tay ra mà ôm trọn lấy toàn thể cuộc đời. Giống như văn hào Dostoievsky
nói : “Cái đẹp sẽ cứu rỗi thế giới” Nguyễn Lương Vỵ cũng đem hết
tâm t́nh hiến dâng cho cái Đẹp, phụng sự cái Đẹp qua hành động rất trân
trọng là quỳ lạy cái Đẹp, một hành động tôn nghiêm như lạy Phật, lạy
Chúa chưa từng thấy xưa nay :
Lạy em đẹp măi cho ta mừng
Mần thơ ào ạt như chưa từng
Cái chi cũng đẹp cũng ứng mộng
Cỏ áy hừng đông mượt quá chừng…
Lạy em đẹp măi cho ta vui
Mần thơ ngùn ngụt ngún một nùi
Chẳng sợ hồn tan hay vía nát
Rất vô tư nhậu với ngậm ngùi…
Lạy em đẹp măi cho ta sướng
Mần thơ cộng hưởng với âm u
Chẳng sợ đầu non hay cuối vực
Rất hồn nhiên đụng cái mịt mù…
Nh́n thấy tất cả cái ǵ trước mắt, từ hoa lá cỏ cây đến tinh tú, càn
khôn vũ trụ, bất cứ cái chi chi cũng đều đẹp hết qua h́nh ảnh người em
thi ca. Em là biểu tượng cho cái đẹp hoàn hảo, trinh nguyên tuyệt diễm
nhất của trần thế. Em là nguồn cảm hứng bất tận cho nghệ thuật thi ca,
âm nhạc, hội họa và tác động mạnh mẽ vào mọi lănh vực xă hội trong cuộc
sống. Người thi sĩ biết sáng tạo ra cái mới lạ, biết sống triệt để kỳ
cùng cho bùng nổ hết tam độc tham, sân, si cùng vỡ tan hoang hang ổ vô
minh, nghiệp chướng. Từ đó mới rực sáng tinh anh, thanh tịnh tâm hồn mà
thưởng thức vẻ đẹp Chân Thiện Mỹ kỳ tuyệt hiện về trên ḍng yêu thương
trong trẻo rạt rào, dào dạt từ suối nguồn muôn thuở thương yêu diệu dụng.
Diệu dụng cũng là biết ḿnh đă đầy đủ rồi, chẳng c̣n thiếu thốn điều
chi. Biết đủ là một thái độ nhẹ nhàng, thanh thản của kẻ thông tuệ, lịch
duyệt trong cuộc sống đầy dịch chuyển, biến động này. Không tham muốn,
ôm đồm vơ vét, chẳng bươn chải, nhục nhằn chuyện ăn uống se sua. Thua
với hơn làm chi nữa giữa ngày tháng rong rêu nơi xứ lạ quê người, thôi
cứ nhẹ mỉm cười tri túc tự nhiên :
…Biết đủ nên bài thơ viết chậm
Âm trùng âm, đầm đậm kiếp người
Gỏn lỏn một đôi lời lạnh ấm
Gởi về sau lẩm bẩm tài bồi
Biết đủ nên bài thơ viết nhanh
Ngôn trùng ngôn, níu thanh tượng thanh
Ta biệt xứ ?! Ừ ta biệt xứ
Mưa nắng băo bùng ngọn lửa xanh…
Ngọn lửa xanh măi cháy ngời tịch mịch trong ḷng dường như gần đến độ lô
hỏa thuần thanh rồi, cho nên thi sĩ tuy ngậm ngùi nơi xứ lạ mà vẫn miệt
mài sáng tạo và sáng tạo, nỗ lực kiên tŕ khai phá cơi thơ Ḥa Âm
Thâm Cảm với một nguồn thơ bát ngát tràn bờ Huyết Âm, Tinh Âm,
Huyền Âm, cảm ứng Ḥa Âm Bất Tận Tịch Mịch Sấm Rền trên cuộc
về vô sở trú như nhiên.
Nguyễn Lương Vỵ đi về mặt đất hoang vu này, hú lên một tiếng hú lanh
lảnh lạnh rờn giữa bao la trong bóng chiều thiên thu óng ả và hát vang
bản Ḥa Âm Câm Nín Máu vỡ cung sầu. Ḥa Âm Câm Nín Máu là
bản ḥa âm tâm nội tối hậu, chan chứa một điều chi bí ẩn vô ngôn. Ḥa âm
muôn chiều diệu dụng phiêu bồng, phiêu lăng giang hồ bụi bặm, trầm túy
ca qua những sa mạc khô cằn nóng bỏng, những cánh rừng tuyết băng lạnh
buốt, suốt cuộc lữ hoang đàng vừa chạy vừa chảy và cháy ngời ngọn lửa
thi ca bừng bừng rực đỏ.
Đó là bản ḥa âm kỳ vĩ của Nguyễn Lương Vỵ, một thi nhân độc đáo, xuất
cốt nhập hồn, qua lại lên xuống miền thực tại, chiêm bao ảo diệu. Dạo
lên tấu khúc cung đàn đầy sáng tạo, vang ngân thần khí hư lộng ngôn ngữ
nơi Thi tưởng xứ, nhảy múa cùng chữ nghĩa chon von, chốn ngọn ngành
Tính Linh cực kỳ mỹ lệ.
Thế là bản Ḥa Âm Câm Nín Máu thấu thị tử sinh,
thấu triệt cơi nguyên sơ mở rộng từ trái tim hồng tinh khôi đă ngân
rung, rúng động tuyệt cùng với tất cả ba đời, sáu cơi trần sa. Ḥa âm
xanh ngát hàng ngàn bài thơ kính tặng mười phương thục nữ, thấm đượm gió
trăng bằng hữu, thơm tho hương vị chí cốt ruột rà. Ḥa âm giọt lệ và nụ
cười, khổ đau và hoan lạc, địa ngục và thiên đường, thẩm thấu hai miền
âm dương, vượt qua biên tế nhị nguyên nhằm mục đích hướng tới là nhảy
tung vào cung bậc Nhất Như để rốt ráo tận cùng Ḥa Âm với Tinh Âm,
Huyết Âm, Huyền Âm tâm đắc ngay bây giờ và ở đây, một cách tự tại,
thanh thản tự do.
Đó là khúc đại ḥa điệu chơi, là bản ḥa âm vĩnh viễn miên trường của
Nguyễn Lương Vỵ, tôi đă có cơ duyên nhiều lần nghe ra qua những lần tao
phùng, trùng ngộ với thi sĩ tại nhà riêng ở G̣ Vấp hay các quán nhậu lai
rai quanh phường phố Sài G̣n. Dịp gặp gỡ gần đây nhất, nhân chuyến thi
sĩ về thăm quê, là buổi họp mặt đầu năm 2014 ở nhà nữ sĩ Lê Phương Châu,
quận 6, Sài G̣n. Hôm ấy, có nhà thơ Vơ Chân Cửu, Mịch La Phong, Triệu Từ
Truyền, Nguyễn Hữu Duyên và nữ sĩ Nguyễn Kim Anh, Hạnh Hiền tham dự. Rồi
vài ngày sau, ở quán Đất Phương Nam, có Trần Xuân Kiêm, Nguyễn Tiến Văn,
Phạm Việt Cường, Phù Hư và gần chục bằng hữu làm một trận lu bù, cụng ly
tiễn đưa thi sĩ trở lại Mỹ. Bữa đó, tôi có mần bài thơ này như thầm gởi
theo điều ǵ vi vu vi vút qua bên kia miền viễn xứ xa mờ, thở nhẹ tiêu
dao du cùng mấy bờ sương khói tương tri :
THƠ TIỄN NGUYỄN LƯƠNG VỴ
Đă đi tận chân trời góc bể
Về nơi đâu cũng vậy tùy duyên
Không cầu chẳng đắc ǵ thêm nữa
Cứ thênh thang qua lại khắp trăm miền
Tan mù tối rơi trên cái thấy
Ngay bây giờ thở nhẹ tiêu dung
Cùng thơ nhập diệu phiêu bồng mở
Cửa thiên thu ôi tha thiết tuyệt cùng
Âm Vang Và Sắc Màu hư ảo
Tạo nên đời như huyễn mà thôi
Đôi bờ mộng thực đừng dính mắc
Th́ tự nhiên xuống biển lên đồi
Ḥa Âm với Tinh Âm Huyết Âm nhập
Vào vô thanh tan giữa vô h́nh
Huyền Âm thâm thúy trời Phương Ư
Dị thường nghe cơn gió thoảng phù sinh
Tâm Nhiên
( Vô Trú Am 03.2014 )
_______________
* Phạm Công Thiện. Một Đêm Siêu H́nh Với Hàn Mặc Tử. California 2000
Thơ Nguyễn Lương Vỵ ( chữ nghiêng ) trích trong
các tác phẩm :
Âm Vang Và Sắc Màu. Nhà xuất bản Trẻ, Sài G̣n 1991
Phương Ư. Nhà xuất bản Thanh Niên, Sài G̣n 2000
Ḥa Âm Âm Âm Âm. Nhà xuất bản Thư Ấn Quán, New Jersey 2007
Huyết Âm. Q&P Production. California 2008
Tinh Âm. Q&P Production. California 2010
Bốn Câu Thất Huyền Âm. Q&P Production. California 2011
Tám Câu Lục Huyền Âm. Q&P Production. California 2013
Năm Chữ Năm Câu. Q&P Production. California 2014
art2all.net
|