Tâm Phương Đăng

 

BÀI ĐIẾU VĂN KHÔNG ĐỌC

 

~~o))((o~~

 

 

 

 

1 - Thọ đă đi rồi.

Đồng hồ treo tường vừa điểm 5giờ 30 sáng, cũng là lúc nghe tiếng gơ dồn dập cộp, cộp, cộp… lên bàn làm việc, bà y-tá trực nhà Dưỡng-lăo Mission De La Casa – San Jose, người gốc Mexico mệt mỏi vùng dậy khỏi chiếc giường nhỏ trong văn pḥng, hớt hơ hớt hăi chạy theo ông Mễ lao công lau chùi pḥng ốc, bởi vừa được ông ta thông báo có người chết tại pḥng 106 A, khi ông vào lau chùi sàn nhà.

Chạy vội vào pḥng, bật đèn sáng, vén tấm màn xanh ngăn cách hai giường ngủ, bà thốt lên :

- Oh My God ! …Mr. Nuen To ( Nguyễn Thọ ).

Không ai bảo ai, hai người tự động khiêng xác chết đă cứng đơ, từ sàn nhà lên nằm lại ngay ngắn trên giường. Bà tháo gỡ ống dây oxy gắn trên mũi Thọ, rút kim và dây chuyền nước biển từ cánh tay, đắp lại tấm drap trắng, nh́n ông Mễ nói :

- Đêm qua tôi đi check từng pḥng, tạt qua đây khoảng 11 giờ 30 thấy ông ta vẫn ngủ b́nh thường. Có lẽ trước khi chết đă bị cơn đau nhức hành hạ, quằn quại lăn xuống sàn nhà mà không ai hay biết.

Pḥng này cho hai người, nhưng thời gian gần đây dành cho một ḿnh ông ta ở, bởi ông thường hay rên la to tiếng mỗi khi lên cơn đau nhức, nên không ai ở chung được. Rồi bà vội vă về văn pḥng điện thoại thông báo Bác-sĩ giám đốc, đồng thời gọi xe cứu thương đưa đến nhà xác của nhà quàn Lima Family Milpitas đă ghi trong hợp-đồng tuần trước, và tiếp tục lật sổ sách t́m thân nhân thông báo. Xong xuôi, trời đă sáng, sắp sửa bàn giao công việc hằng ngày, bà ngồi buồn bă thở dài, th́ thầm nói nhỏ :

- Thế là xong một kiếp người ….

 

 2 – Đoạn đời sau cùng với bạn bè trước khi thành tro bụi.

Sáng nay mây trời âm u, không nắng không gió. Ṿm trời cuồn cuộn mây xám, vội vă trôi về nơi vô định. Nh́n cảnh vật ảm đạm như mùa thu đang tới, nhưng không phải, bởi bây giờ là giữa tháng sáu, c̣n đang mùa hè. Có lẽ ảnh hưởng những cơn mưa tháng sáu kéo dài mấy ngày trước.

Ḷng buồn vời vợi, nh́n cảnh vật thê lương, tôi tự nhủ thầm : Hôm nay đưa tiễn nó về bên kia thế giới, chắc trời đất buồn thương ….

Giữ thẳng tay lái, liếc nh́n sang Thiêm, cả hai chúng tôi cùng im lặng, mỗi người đang theo đuổi một ư nghĩ riêng tư, đúng là người buồn cảnh có vui đâu bao giờ ?

Trên đường đến nhà quàn, nơi sẽ an táng và hỏa thiêu người bạn Nguyễn Thọ vừa trút hơi thở cuối cùng hai hôm trước, tôi cố moi móc tâm trí ḿnh để nhớ lại quảng đời hơn hai mươi năm từ khi gặp lại Thọ trên đất Mỹ đến nay và hỏi Thiêm :

- Trong số bạn bè ḿnh, có đứa nào biết và liên lạc được bà con thân nhân nó hay không ? 

Thiêm vẫn nh́n thẳng phía trước trả lời :

- H́nh như nó có cô em, gia đ́nh cô ta ở Sacramento nhưng không ai biết địa chỉ và điện thoại để liên lạc. Cũng như thằng con trai nay đă gần bốn mươi, hai cha con không hạp nên xa nhau gần ba chục năm trời từ khi qua Mỹ, chính nó cũng chẳng biết bây giờ con nó ở đâu, đang làm nghề ǵ để mưu sinh đời sống. Xưa nay tôi chưa bao giờ thấy ai có cuộc sống lang bạt và tắc trách như bố con nó. Chỉ có hai bố con nơi xứ người mà vẫn không sống chung ḥa b́nh được.

Tôi hỏi Thiêm :

- Có phải thằng nhỏ lúc lên mười, tánh t́nh ngang bướng, phá phách không chịu học hành, đêm hôm bị nó chở lên free way bỏ rơi hay không ?.

- Ừ,… chính thằng nhóc đó, nhưng bây giờ đă gần bốn mươi, lẹ thật, và h́nh như thường xuyên vào tù ra khám, có lần nghe nó nói vậy.

- Hôm trước tôi nghe ai nói,em gái nó cũng thế, sau những lần gây gổ chuyện gia đ́nh nên không muốn tiếp xúc nhau từ lâu rồi, có thể v́ chuyện thằng nhỏ run away phải không ? 

Thiêm thở dài trả lời :

- Ôi ! Chuyện gia đ́nh nó h́nh như rất phức tạp, nhưng mấy tháng trước bạn đă thường xuyên thăm viếng, và có phỏng vấn t́m hiểu đời tư nó, sao bây giờ không viết bài điếu văn đưa tiễn ?

 – Tôi đă viết, nhưng nghĩ rằng những bạn đứng ra tổ chức tang lễ như Vơ, như Hữu không muốn liên hệ đến tôi bất cứ điều ǵ, nên không mang theo bài điếu văn. Hôm nay tôi chỉ đến thắp nén hương tiễn biệt chứ không ở lại chờ hỏa thiêu. Hơn nữa, chủ trương của tôi xưa nay là tận t́nh giúp người c̣n sống, lâu dài và cần thiết hơn, chứ người chết th́ chỉ một lần mai táng là xong nên để cho các bạn khác lo. Cũng như thằng Kim ở Nam Cali. Thời gian nằm bệnh, vợ chồng tôi thường xuống thăm. Lúc nào thấy khỏe tôi chở vợ chồng nó ra nhà hàng ăn uống chuyện tṛ. Có lần nó kể tiểu sử và nhờ tôi viết bài điếu văn cho ngày khâm liệm nó. Nhưng v́ một số bạn bè dèm pha sao đó, nên lần kế tiếp, vợ chồng tôi xuống thăm trong thời gian hấp hối,  khi gọi điên thoại thông báo th́ vợ nó lấy lư do không tiện để vợ chồng tôi đến thăm lúc này. Rồi bà c̣n khoe rằng vợ chồng Đỗ và vợ chồng Vơ vừa mới đến thăm. Tôi rất buồn và trở về Bắc Cali.

Gần một tuần sau, giấc chiêm bao kỳ quái làm tôi giựt ḿnh khi trời chưa sáng. Tôi đánh thức bà xă và cho hay : ' Xưa nay anh chưa bao giờ nằm mơ, tự nhiên bây giờ thấy chuyện kỳ quặc. Nghe tiếng ai gơ cửa, anh vội ra mở, bất chợt thấy Kim mặc áo quần trắng tiểu lễ của Hải quân, đứng dưới mưa tầm tả. Nét mặt nh́n anh rất buồn.  Anh to tiếng trách móc, tại sao mưa lớn, mày không mau vào nhà ? Kim vẫn nh́n anh với ánh mắt buồn và không nói năng ǵ. Anh chạy ra định kéo nó vào, nhưng nó quay lưng đi nhanh rồi nhảy xuống hố sâu. Anh chạy theo kịp nắm tay nó lôi lên, nó tŕ kéo lại. Hai thằng giằng co dưới mưa cho đến lúc anh mệt lă người, mở mắt ra, mồ hôi ướt áo và thở mệt nhọc.'  Nghe xong, bà xă thốt lên trong sợ hăi :' Như vậy chắc anh Kim không ổn rồi.' Vợ chồng tôi nằm thao thức đến gần bảy giờ sáng mới dám gọi phôn xuống nhà Kim. Bà Kim cho hay ông vừa trút hơi thở cuối cùng lúc gần 05 giờ sáng.

Thiêm ngắt lời tôi rồi trách móc :

- Bạn bè chỉ có năm ba đứa vùng này nhưng sao lại thích chia bè kết nhóm, chán thật.  Hay có lẽ v́ bạn thừa khả năng tinh thần lẫn vật chất giúp đỡ bạn bè, nên một số bạn khác nghĩ là hành động phô trương nên ganh ghét tỵ hiềm ? Cũng giống như cộng đồng VN ở Bắc Cali, Nam Cali, Houston TX hoặc Washington DC, nơi đâu cũng chia năm xẻ bảy th́ làm sao nói chuyện quang phục quê hương ?

Tôi mỉm cười trả lời :

- Quang phục quê hương xem như chuyện đội đá vá trời. Chỉ cầu mong t́nh h́nh thế giới đổi thay để làn gió cách mạng hoa lài thổi về tới Việt nam may ra các lảnh tụ thân Trung quốc sáng mắt đứng về phía nhân dân bảo tồn nước Việt. Nhưng thôi, hôm nay đi đám tang, không nên bàn luận “ chính chị chính em “ làm ǵ. Bây giờ c̣n sớm, ta vào Mc Donald ăn lót bụng và uống café ngồi chờ nhà quàn mở cửa …

Vừa mang thức ăn ngồi xuống bàn, Thiêm lên tiếng :

- Trở lại chuyện các bạn ta ở đây ganh ghét bạn, có khi nào bạn t́m hiểu lư do tại sao?

Tôi nh́n Thiêm lắc đầu trả lời :

- Đức Đạt-Lai Lạt-Ma có lần đă nói : “ Rất nhiều người trong cuộc sống này, một khi t́nh yêu thương trong tâm mất đi, họ sẽ xem người khác như kẻ thù .“

Đối với tôi, không nên mất th́ giờ t́m hiểu những điều vớ vẩn. Buồn giận thương ghét…thuộc thất t́nh của con người ( Hỷ Nộ Ai Cụ Aí Ố Dục ), dù ở đây hay ở Việt nam cũng đều xảy ra. Trăm người trăm tánh, bạn bè muốn nghĩ sao về tôi cũng được, tại sao phải bận tâm ? Mặt khác, giúp người nghèo khó sa cơ, tôi cảm thấy tâm ḿnh an lạc và sống thoải mái như có được niềm vui cuộc đời. Tôi quan niệm rơ ràng về cuộc sống tôi, nếu bạn cũ không hợp tánh t́nh ḿnh mất đi, sẽ có bạn mới thích hợp tánh t́nh ḿnh đến. Cũng như ngày cũ qua đi, ngày mới sẽ đến. Điều quan trọng là ḿnh sống với một t́nh bạn có ư nghĩa, một ngày có ư nghĩa. Việc chia bè kết nhóm là chuyện thường t́nh, xăy ra bất cứ nơi đâu. Ngay trong một gia đ́nh đông con, đôi khi cũng phe này nhóm nọ làm cha mẹ nhức đầu.

Thiêm nhẹ gật đầu nói :

- Không biết bạn có tin vào kiếp số hay không chứ tôi th́ rất tin tưởng. Trước mắt tôi nh́n thấy nhiều gia đ́nh khá giả ở xứ này, con cái thành công nhưng không mấy đoái hoài, lo lắng cho cha mẹ. Con cái lo cho chính gia đ́nh chúng nó, Cha Mẹ có chính phủ lo, mạnh ai nấy sống, không ai xen vào đời sống gia đ́nh riêng tư của ai. Ngược lại, có những gia đ́nh, các con lúc nào cũng chia phiên chăm sóc, lo lắng cho Cha Mẹ già yếu từ miếng cơm manh áo, từng viên thuốc, từng giấc ngủ, từng bước đi. Đúng là tùy vận mạng kiếp số, tùy nghiệp chướng của mỗi người. Hiểu theo giáo lư Đức Phật. Rồi cũng có những trường hợp khi cha mẹ già yếu, rất muốn sống chung để con cái chăm nuôi, nhưng con cái viện đủ lư do bận rộn gia đ́nh, trở ngại công ăn việc làm để từ chối, bắt buộc phải gửi cha mẹ vào viện dưỡng lăo. Nhưng khi cha mẹ vừa trút hơi thở cuối cùng th́ anh chị em trong gia đ́nh bắt đầu căi vả, tranh giành khâm liệm phụng thờ bởi biết được cha mẹ có để lại Life insurance. So với cuộc sống phụng dưỡng cha mẹ già yếu tại quê nhà Việt nam th́ khác xa một trời một vực. Nếu thằng con của Thọ hiểu được điều hiếu thảo con đối với cha th́ phúc đức cho nó biết mấy.

Tôi bằng ḷng ư kiến của Thiêm và nói :

- Khi c̣n sống, nếu Thọ gặp ông thầy bói-toán giỏi, chắc chắn đươc nghe hậu vận cuộc đời nó : Sống cô đơn, chết hiu quạnh. Có ai ngờ một người như nó, thời trai trẻ, đi đến đâu là có đào, có vợ, có con rơi, con rớt …không biết bao nhiêu mà kể. Đến cuối cuộc đời th́ sống thui thủi một ḿnh, nằm bệnh cô đơn, chết không ai hay biết. Có lần tôi hỏi Thọ, có khi nào anh nghĩ đến chuyện t́m kiếm những bà vợ và con cái của anh đang làm ǵ và sống ở đâu không ? Thọ trả lời không cần suy nghĩ hay để lộ lên mặt một chút lo lắng quan tâm :

- Bây giờ tôi không lo nổi cho bản thân tôi, th́ t́m kiếm làm ǵ. Hơn nữa, biết chúng nó ở đâu, sống chết ra sao mà t́m kiếm. Chỉ biết được một thằng đang ở Mỹ nhưng mất liên lạc đă lâu, hai đứa ở sài g̣n cũng không liên lạc được, c̣n mấy đứa của mấy bà khác th́ chịu.

Rồi Thiêm xen vào :

- Cho đến bây giờ, ḿnh vẫn không hiểu tại sao sau năm 75, hầu như người Việt nào đă sống dưới chế độ Cộng sản một thời gian dù lâu hay mau, khi sang đây, tánh t́nh họ thay đổi hoàn toàn. Nhất là vấn đề tiếp xúc, xă giao, lúc nào cũng rào trước đón sau, gần như nghi ngờ, dè dặt mọi thứ ngay cả với bạn bè. Thọ cũng thế, sau hơn mười năm trong các trại tù, khi qua được đất Mỹ th́ cá tánh và cuộc sống thay đổi một cách kỳ lạ, có vẻ bất cần đời.

Tôi góp ư với Thiêm :

- Bất cần đời là bản tánh cố hữu của Thọ, bạn bè ḿnh ai mà không biết bản tánh đó của anh ta ?.C̣n vấn đề con người thay đổi bản tánh, tôi có đọc qua một vài bài viết của những tác giả khác nhau, tác giả nào cũng đổ thừa ảnh hưởng trào lưu văn hóa, sinh hoạt xă-hội, kinh tế chi phối nên bản tánh nương theo cho phù hợp cuộc sống đương thời. Nhưng không ai phủ nhận “ Nhơn chi sơ, tánh bổn thiện “ cả. Cá nhân Thọ cũng không đến nổi nào, có nghĩa là xưa kia nó vẫn tốt với bạn bè. C̣n chuyện gia đ́nh nó, ḿnh làm sao hiểu nổi.

Thiêm ngắt lời và nói :

- Không phải như thế. Điều mà ḿnh muốn nói là xă hội cộng sản đă làm thay đổi mau lẹ bản tính con người tht là kinh khiếp. Như anh đă biết, hậu qu cuc ni-chiến VN đ li bao đau thương. Xă hi đo điên, mt hết t́nh người, nên đă sn xut hàng trăm Bùi Đ́nh Thi bt nhân bt nghĩa, hành h bn bè, đng-đi cho đến chết, đánh đp Cha L mt cách tàn nhn đ lp công trong các tri tù. My chc năm qua người VN vn sng trong lc-la di trá, nuôi măi mi hn thù quanh đời ḿnh : Thù Cng-sn, thù Quc-gia, thù bà con anh em, thù bn bè đng-đi, thù t́nh chiến-hu, căm thù vi muôn vàn lư do, có những trường hợp gần như ngu-xun bởi ganh ghét chuyện riêng tư, nhỏ nhoi, không th chp nhn được.

Lại c̣n đáng trách hơn nữa, ngay cnhng người đă vượt thóat khi ngc tù  cng sản, được sng và hít th không khí t do đă hơn chc năm nay, đă được bn bè, đng đi cu giúp bui ban đu khi c̣n đói kh trên hi đo, ri khi va bt đu có đi sng hơi tm n đnh  li bắt đầu ganh ghét t-him vi người đă tng cu giúp ḿnh. Đúng với câu ca dao Thua trời một vạn, không bằng thua bạn một ly. Tht là bun cười cho  Nhân-t́nh Thế-thái. Anh có thấy điều đó không ? 

Tôi chậm rải trả lời :

- Thật sự tôi chỉ thấy một phần nhỏ, chỉ xảy ra trong số bạn bè ḿnh mà tôi là nạn nhân như Thiêm đă biết và Thọ là người đă khuấy động cuộc sống tôi không ít. Hồi tưởng lại đoạn đời sau cùng của nó, dù ai có bản tánh cứng rắn lạnh lùng tới đâu cũng phải băn khoăn quan tâm, đôi lúc gần như bực bội ghét bỏ.

Gần ba chục năm trước, khi vừa định cư tại đây, nghe theo lời khuyên bạn bè đến trước, Thọ đi học cán sự điện vài tháng, sau đó có được việc làm vững chắc. Ngỡ rằng sẽ có cuộc sống tốt, xây dựng sự nghiệp trở lại. Nào ngờ khi có tiền rủng rỉnh, sinh ra tật ghiền cá độ đua ngựa. Trường đua ngựa lúc đó là nơi đáp ứng mọi nhu cầu đời sống vui thú tuổi già của nó hơn là hội-hè đ́nh đám, góp công sức làm đại cuộc hoặc họp mặt ái-hữu, vui chơi bạn bè nên thời gian này không ai t́m gặp được anh ta.

Vắng đi thời gian khoảng vài ba năm, một chiều đi làm về, tôi chưa kịp vào nhà th́ Thọ xuất hiện ngay cổng, với thân xác trông bệ rạc đen đúa như lúc mới đến Mỹ, nở nụ cười gượng gạo nói :

- Tao bị hăng cũ cho nghỉ việc mấy tháng rồi, bây giờ sắp đi làm hăng mới nhưng kẹt cái xe này quá cũ, hư hỏng hoài. Do đó đến mượn mày vài ngàn để mua cái xe khác khá hơn. Tao sẽ trả lại từ từ, có ǵ trở ngại không ?

Bởi v́ đă nghe qua bạn bè nói về cuộc sống hiện tại của nó, nên tôi cố t́nh nói chuyện dong dài để có thời gian suy nghĩ chín chắn nên giúp hay không. Sợ rằng đồng tiền làm lụng khó nhọc của ḿnh sẽ theo anh ta vào trường đua ngựa.

Tôi cười hỏi nó như đùa giỡn :

- Nghe bạn bè nói mày bây giờ ghiền cá độ đua ngựa hơn đi làm việc để dựng lại cuộc đời phải không ? Tao nghĩ nếu mày có nhiều th́ giờ tại sao không tham gia sinh hoạt các hội đoàn như hội cựu học sinh trường học của mày thời trung học, hội Bạch-đằng Hải quân, hoặc hăng máu trách nhiệm hơn nữa th́ hội kháng chiến, v. v …Thực tế hơn, tại sao không cố gắng giữ jobs tốt, dành dụm tiền bạc mua nhà cửa ? Mày phải nhớ “ An cư - Lạc nghiệp “ cho chính bản thân ḿnh chứ. Cuộc đời mày và tao c̣n dài mà.

Thọ có vẻ giận, đỏ bừng mặt đáp lại :

- Đừng nghe tụi nó nói bậy. Tao đă tham dự vài hội đoàn, nhưng chẳng có hội nào thích hợp với ư tưởng của tao. Mày nên nhớ tao là thằng sống với Việt công lâu nhất, hiểu Việt cộng nhiều nhất. Những hội đoàn chống cộng không thực tế, làm sao thích hợp với tao ? Mặt khác, các tướng tá của ḿnh ngày xưa hầu hết ít học, chỉ có thời thế đưa đẩy, sống lâu lên lăo làng chứ tài năng chẳng có là bao. Kể từ tháng tư 1975, các sĩ quan trẻ chạy sang đây, gặp được nhiều cơ hội cùng  với bản tính trẻ trung năng động cầu tiến nên chăm chỉ học hành. Nhiều người tốt nghiệp Bác sĩ, Kỹ sư hoặc Tiến sĩ về mọi lĩnh vực khoa học, xă hội, chính trị … Do đó, làm sao nghe lọt tai khi các ông lớn thuyết tŕnh ?  Khổ nỗi, hội đoàn nào cũng do các ông lớn làm lănh tụ.

Tôi cắt ngang lời nó :

- Tại sao mày có vẻ hằn học hội đoàn quá vậy ? Tao chỉ muốn mày tham gia để giải khuây tuổi già, đỡ tốn tiền cho ṣng bài, trường đua ngựa mà thôi … Ư tưởng mày vừa nói hoàn toàn không đúng. Không ai chối căi cội nguồn những tư tưởng lớn của những người gánh vác đại cuộc, thường xuất phát từ trường học nhưng cũng rất nhiều xuất phát từ trường đời. Đất nước ta xưa kia các ông lớn trong quân đội tuy học ít trong trường học, nhưng họ đă học được rất nhiều ở trường đời, cho nên binh chủng nào cũng có những tay xuất chúng, khỏi cần nêu ra chắc mày đă biết. Tuy nhiên, bây giờ không phải lúc mày và tao tranh luận vấn đề này. Trở lại chuyện mượn tiền, nói thực cho mày hay, tao không có vài ngàn cho mày mượn lúc này nhưng có một ít tặng mày. Mày nên hỏi thêm vài đứa bạn ḿnh, thế nào tụi nó cũng giúp cho mày đủ tiền mua xe …. 

Kể từ khi Thọ nhận tiền tôi giúp là biệt tăm biệt dạng, cho đến hơn năm năm sau. Một chiều mùa đông, nghe Dương mời gọi ra nhà hàng ăn uống. H́nh như hôm đó có bốn đứa : Anh, tôi, thằng Đỗ, thằng Dương tham dự phải không ? Những ǵ xảy ra chắc anh c̣n nhớ ? Dương thông báo t́nh trạng thằng Thọ bây giờ bi đát lắm, tiền thất nghiệp không c̣n, trợ cấp xă hội không thể xin được bởi trông có vẻ khỏe mạnh và có khả năng làm việc. Nhưng quan trọng hơn, là không có địa chỉ v́ đang homeless ở những parks San Jose. Hôm đó thực sự tôi bàng hoàng ngẫn ngơ như từ trên trời rơi xuống. Bởi hơn một năm trước nghe đồn Thọ trúng cá ngựa ba trăm ngàn dollars, số tiền lớn như vậy bây giờ ở đâu ? Nên biết rằng một kỹ sư với đồng lương trung b́nh, dành dụm bao lâu mới có được số tiền như thế ? 

Dương thở dài nói : Th́ của Caesars trả lại Caesars thôi.

Chuyện số tiền thắng ba trăm ngàn dollards đua ngựa, cách đây mấy tháng lúc Thiêm và tôi vào Viện Dưỡng lăo thăm, chính Thọ nằm trên giường bệnh xác nhận : “ Ừ, đúng vậy. Tao đă thắng được ba trăm ngàn dollards, nhưng chỉ vài tháng sau thua lại hết. Lư do mấy thằng tài phiệt Mỹ tổ chức rất quy mô và hấp dẫn. Tao đă nghiên cứu và tính kỷ c̣n hơn cá độ đá gà lúc c̣n ở Việt nam, nhưng cũng không lại tụi nó. Tụi bây biết có những thằng Mỹ đă bỏ ra trên một triệu dollards để mua ngựa đua th́ làm sao ḿnh tính hơn tụi nó được ? Suy nghĩ được điều này và tiền bạc trắng tay nên tao từ giă đua ngựa ”.

Trở lại buổi tối ăn uống tại nhà hàng, khi ra về không có đứa nào lên tiếng t́m phương cách cụ thể giúp Thọ. Do đó, trước khi lên xe, tôi đă đưa cho Dương một ít tiền và dặn : “ Dương từ từ đưa cho Thọ khi nó thực sự cần và đừng nói tiền này là của tôi . ”

Dương làm đúng lời yêu cầu, cho đến mùa đông năm sau, một lần nữa Dương thông báo : Thằng Thọ rất cần tiền mua vé máy bay qua Texas, v́ năm nay mùa đông Cali lạnh quá, dân homeless không thể ngủ ngoài park ban đêm. Texas ấm hơn nên phải qua bên đó.

Nghe xong tôi bảo Dương :

- Anh hỏi lại cho rơ, ngày giờ nào nó muốn đi để chúng ta mua vé máy bay chứ không nên giao tiền cho nó.

Gần một tuần sau, nghe Dương trả lời :  Thọ cho hay đă có vé máy bay do em nó mua cho. Bây giờ chỉ cần tiền đi đường và sinh sống bên đó.

Tôi nói với Dương trong cơn bực bội v́ nghĩ rằng Thọ không thành thật :

- Vậy th́ các bạn lo tiền cho nó, tôi không hứng thú để giúp nó nữa đâu. Nó có em sao lâu nay không ai hay biết ? 

Nói th́ nói vậy nhưng tôi vẫn để tâm theo dơi. Kết quả như tôi nghĩ trong đầu, mấy tháng sau, Dương cho hay Thọ đă hủy bỏ đi Texas và đang share pḥng sống tại đây bởi mượn được tiền GA ( General Assistance ) của chính phủ và được trợ cấp bảo hiểm y-tế. Hy vọng từ nay sẽ không c̣n làm Homeless nữa.

Có lẽ tất cả bạn bè chúng ta rất mừng cho nó đă thoát được cảnh đời tối tăm …Nào ngờ, trở lại yêu đời được vài tháng th́ bệnh t́nh bộc phát, kết quả thử nghiệm y-khoa cho biết nó đang bị ung thư phổi, cao máu, tiểu đường, ho suyển …Tóm lại, tim gan phèo phổi đang trên đà bất khiển dụng và đang ở thời kỳ chót. Thọ nói kết quả này nó đă biết khi khám sức khỏe ở Thái lan trước khi qua Mỹ, là hậu quả lao động khổ nhọc, ăn uống thiếu dinh dưỡng, ăn côn trùng, chuột, rắn giun dế … cùng với khí hậu độc địa ở rừng già heo hút trong hơn mười năm tù đày.

Một hôm xem xong tờ kết quả y-chứng tôi hỏi đùa nó :

- Vậy th́ c̣n có bệnh nan y nào mày tránh được ?

Nó nhếch mép cười trong niềm đau khổ tuyệt vọng, lắc đầu trả lời :

- Tao bị bá bệnh đă lâu …tránh làm sao được …sống đến tuổi này chết cũng vừa rồi.

Tôi cũng mỉm cười theo nhưng thật sự đau nhói trong ḷng v́ nghĩ rằng, bệnh hoạn như vậy chắc không c̣n sống được bao lâu ….

Những tháng ngày sau đó Thọ nằm bệnh liệt giường, tuy nhiên mỗi lần tôi đến thăm, nó cũng ráng ngồi dậy nhờ d́u ra hành lang nói chuyện. Tôi hỏi tại sao phải ra hành lang, không sợ cảm lạnh hay sao ? Nó đưa ngón tay lên miệng x́ x́ bảo nói nhỏ và th́ thầm trả lời : - Sợ chủ nhà nghe biết bệnh t́nh của tao sẽ chết bất đắc kỳ tử trong nhà, xui xẻo cho họ. Họ sẽ đuổi tao dọn đi nơi khác. Biết dọn đi đâu bây giờ với t́nh trạng bệnh hoạn thế này ? 

Suốt thời gian nằm bệnh ở nhà, bạn bè ḿnh thăm viếng thế nào tôi không rơ, nhưng riêng tôi như Thiêm đă biết, lúc đầu mỗi tuần một lần, thời gian sau này th́ thăm viếng hằng ngày, lúc nào thấy nó khỏe th́ chở ra ngoài ăn sáng hoặc đi chợ mua thức ăn cho nó. Một hôm bịnh nặng quá, chủ nhà gọi xe cấp cứu đưa vào bệnh viện, điều trị gần hai tuần, sau đó, Bệnh viện đưa thẳng về nhà đưỡng lăo này đă hơn một năm nay. Những tháng ngày gần cuối đời, bất cứ bạn bè nào đến thăm cũng chỉ hỏi nó một câu : "Mày nhận ra tao không Thọ ?" Đôi mắt Thọ vẫn nhắm, cố nhướng lên nhưng không mở ra được, miệng th́ ú ớ rên la " Đau. . quá,…chịu. . hết…nổi…rồi, chắc…không …qua …khỏi…"

Mỗi lần thăm nó ra về là không khỏi cay cay ḷng mắt, nghĩ lại thân phận ḿnh bên cạnh vợ con, sống hạnh phúc hơn nó nhiều. Tháng trước tôi đến thăm cựu Tư lệnh Hải quân, khi đề cập t́nh trạng Thọ, ông ta nhờ tôi đưa đến thăm, tôi đă cản ngăn và nói không nên, nhưng có hứa lúc nào đám tang nó tôi sẽ đưa Tư lệnh đến tham dự, lư do Thọ bây gi đă mất hết trí nhớ, mắt nhắm nghiền không mở lên nổi, không ngồi dậy được, không nói chuyện được, pḥng ốc quá hôi hám, có những lần đến thăm tôi không thể vào pḥng v́ mùi thối xông lên nồng nặc, tôi phải gọi nhờ y tá làm vệ sinh xong mới vào được. Một lần tôi khiếu nại, được họ trả lời là chỉ có vài ba y tá nhưng phải trông coi hơn hai chục lăo ông lăo bà, gồm việc tắm rửa, thay quần áo, đút cơm cháo, cho uống thuốc, từng người, từng người …Có lúc gặp các cụ ông cụ bà khó tánh th́ mất nh́ều th́ giờ hơn. Tuy nhiên phải lo xong cụ này mới qua cụ khác. Được biết mỗi cụ ở đây phải trả trên năm ngàn dollars một tháng. Tiền hưu già mỗi tháng hơn bảy trăm bắt buộc giao cho viện dưỡng lăo lảnh. Sự sai biệt, chính phủ trả trực tiếp cho viện dưỡng lăo, nên các cụ lúc nào cũng trắng tay. Thực sự th́ các cụ có biết ǵ nữa đâu mà cần tiền tiêu xài. Ôi ! một ngày nào đó cũng đến lượt chúng ta thôi.

Tôi nói tiếp :

- Tuy nhiên nó cũng c̣n may mắn là có Thiêm và tôi thăm viếng thường xuyên. Bây giờ nó ra đi, tụi ḿnh thương tiếc nhưng không c̣n bận tâm thăm viếng hằng ngày một người bạn bất hạnh, không thân nhân bà con, đă mấy năm trời thường xuyên ra vào bệnh viện. Khi xin vào được nhà dưỡng lăo th́ đă sức cùng lực kiệt, quằn quại rên la, vật lộn với những cơn đau nhức hành hạ, tâm trí lúc tỉnh lúc mê. Than ôi ! Cuộc đời nó giờ đây như bóng chim bay qua khung cửa, chợt hiện chợt mất. Là ánh sáng vàng vọt của tà dương ch́m dần cuối chân trời. Sau cùng buông xuôi số phận, sức sống lịm dần vào tối tăm như mặt trời ch́m khuất vào ḷng biển cả.

 

Thiêm nh́n đồng hồ bảo :

- Đă tới giờ nhà quàn mở cửa, ta đi ….  

Kinh nghiệm đi dự đám tang nhiều lần, bất cứ nhà quàn nào cũng nồng nặc mùi hương khói nếu có người Á-châu khâm liệm. Nhang trầm ngoài việc cúng vái theo tôn giáo, có lẽ để làm mất đi mùi tử khí, lạnh lẽo của người chết. Nhưng khi bước vào nhà quàn này sao cảm thấy hơi rờn rợn ớn lạnh của buổi sáng chưa có người tới lui.

Hai chúng tôi đi thẳng vào cuối dăy nhà theo bảng chỉ dẫn, ngang qua pḥng khách thấy ba bốn bà ngồi th́ thầm chuyện tṛ, tôi chẵng buồn để ư và chào hỏi, rẽ vào bên trong nơi  để quan tài của Thọ, thấy có vài ba bạn từ Nam Cali. lên.

Bắt tay chào hỏi vài câu, nh́n lên phía quan tài chỉ thấy độc nhất một ṿng hoa lớn của tôi và Thanh, người bạn ở Pháp và bó hoa nhỏ để trên quan tài. Bên trên hai chiếc bàn nhỏ, một bàn đặt lư nhang và bức h́nh Thọ. Bàn kia đặt lư nhang và h́nh Đức Phật. Nhưng cả hai lư nhang đều lạnh tanh, chưa có cây nhang nào. Tôi hỏi Vơ :

- Tại sao chưa thắp nhang ?

 Vơ đứng gần đó, quay sang tôi trả lời :

- Đợi Thầy chùa đến làm lễ và thắp nhang luôn.

Tôi tự động đến rút ba cây nhang thắp lên và khấn vái. Xong về ngồi tṛ chuyện cùng các bạn Nam Cali. Họ thắc mắc không biết hôm nay cựu Tư lệnh / HQ có đến làm lễ phủ cờ hay không ?

Thông thường các quân nhân HQ vùng Bắc Cali qua đời, cựu TL/HQ và toán dàn chào HQ được mời đến làm lễ phủ cờ đưa tiễn. Nhưng hôm nay cộng đồng VN tổ chức kỷ niệm ngày quân lực nên toán dàn chào cũng như TL/HQ không đến được.

Tôi buồn bă nói với các bạn tham dự : Kiếp số của Thọ là như thế, giai đoạn cuối đời sống cô đơn, chết âm thầm và đám tang lặng lẽ ….

Trở về nhà tôi lấy bài điếu văn ra ngồi đọc một ḿnh.

 

3 - Điếu văn thương tiếc.

 

Thọ ơi !

Ngàn năm mây vẫn c̣n bay,

Trăm năm kiếp số đọa đày xác thân,

Phải chăng con tạo xoay vần ?

Một lần giáng thế, một lần thăng thiên.

Khóc thương xóa nỗi ưu phiền,

Nén nhang tiễn bạn về miền hư vô.

 

Tao và mày sinh nhầm thế kỷ, và cũng sinh nhầm vào đất nước Việt nam.

Một đất nước làm nơi tranh giành xâu xé của ngoại bang.

Suốt một ngàn năm giặc Tàu xâm chiếm.

Một trăm năm dày xéo, lũ giặc Tây.

Ba mươi năm nội chiến đau thương măi đến ngày nay,

Vừa được thống nhất,

Chưa kịp tự do,

Bọn vô thần bất lương đem đất nước hiến dâng cho giặc,

Bán đất dâng biển cho Tàu.

Hận thù này,

Tủi nhục này uất nghẹn đớn đau.

Làm sao ngữa mặt ngẫng đầu nh́n Tổ tiên  ? …

 

Nhớ lại năm xưa,

Mày, tao, cùng một trăm ba mươi bạn đồng trang lứa,

Giă từ sách vở, tuổi học tṛ và bao chuyện t́nh luyến nhớ vấn vương,

Vào quân trường nung đúc chí làm trai bảo vệ quê hương,

Trường Hải quân là nơi chúng ta rèn tâm luyện chí.

Gian khổ bao năm, nuôi mộng ước vẫy vùng khắp năm châu bốn biển,

Ngày xa quân trường mẹ, mỗi đứa một phương,

Trách nhiệm nặng vai,

Hằn lên đời lính,

Ngày đêm lùng địch,

Bảo vệ từng nhánh sông,

Từng hải cảng,

Từng vùng biển đánh cá nuôi sống ngư dân,

Tuần tiểu cận duyên, tuần dương viễn xứ.

Tiếp tế nuôi dân hải đảo muôn trùng,

Ôi chiến công hiển hách ghi dấu anh hùng.

Hoàng sa, Trường sa xứng danh Hải quân ta bất diệt.

Ai ngờ đâu, có một ngày oan nghiệt,

Đồng minh trói tay ta tháo chạy, buộc chúng ta phải quy hàng,

Quê hương đổi đời, tan nát lầm than,

Dưới nanh vuốt ác tăng loài quỉ đỏ.

Bạn bè ly tán như đàn ong vỡ tổ.

Đứa chạy thoát thân, đứa bị bắt vào tù.

Sống đời tủi nhục trong ngục tối âm u,

Ngày ngày lao động như trâu cày ngựa kéo,

Dăi nắng dầm mưa làm thân thể gầy g̣ khô héo,

bởi phần ăn hằng ngày chỉ lưng bát bo bo,

Ốm đau bệnh hoạn chẳng có người lo,

Đồng đội chết dần ṃn, mày vẫn sống, có lẽ nợ trần chưa trả hết.

Sống lây lất hơn mười năm không chết ,

Ngày ra tù thân xác tựa thây ma.

Nhưng quyết tâm rời bỏ quê nhà, t́m tự do vượt biển.

C̣n chút máu anh hùng luân lưu trong huyết quản.

Cố sức mang theo ba trăm mạng người vô tội vượt biên.

Mày là anh hùng không tuổi không tên,

Tánh khí ngang tàng như năm xưa xông pha trận mạc,

Đă một lần chiếc đầu mày treo giá cao bởi quân giặc,

Chúng tao nghe mà hănh diện vô cùng ….

Dĩ văng giờ xa rồi, anh hùng đă từ giă kiếm cung,

Đến đất tự do, bệnh hoạn phát sinh bởi những tháng năm lao tù đày ải.

Đă biết trước không thuốc thang trị nổi,

Đành buông xuôi để số phận an bài,

Bạn bè ta giờ c̣n lại những ai,

Bên cạnh quan tài mày hôm nay, chúng tao chỉ c̣n năm ba đứa,

Vợ con mày đâu, sao không về đây quấn khăn tang khóc thương tiếc nhớ,

Dù chỉ một lần để trọn t́nh trọn nghĩa thế nhân,

Kể từ nay mày không c̣n trách nhiệm nặng gánh giang sơn,

 

Nhưng bọn tao đang dơi mắt nh́n về quê hương đổ lệ,

bởi tóc đă bạc, mắt đă mờ, thân đă già, bước đi chống gậy.

Sức lực này làm ǵ được cho đất mẹ Việt nam ?

Thế hệ chúng ta, đến ngày nhắm mắt vẫn chưa trả hết nợ trần gian,

Âu đó là do đất trời định đoạt.

Chừ mày nằm đây, chúng tao nguyện cầu cho linh hồn siêu thoát.

Cát bụi đă trở về, thôi đành hẹn kiếp sau,

Bái tạ lần cuối cùng để nhớ măi đến nhau.

Khấu đầu khấn tế - Thượng hưởng.

 

Tâm-Phương-Đăng

                      

 

Trang Tâm Phương Đăng

 

art2all. net