ThaiNC

 



Chỉ mới đôi năm trước đây thôi, mạ tôi vẫn c̣n khỏe và năng động lắm. Tuy đă lớn tuổi, nhưng bà vẫn tự nấu lấy thức ăn cho ḿnh. Anh em tôi e ngại sợ mạ tay yếu đổ nước phỏng tay, hay sợ bà quên tắt bếp, lửa củi nguy hiểm…nhưng mà nói mấy cũng vô ích. Mạ viện lư do thức ăn tụi tôi nấu không hợp khẩu vị, và nhất là bà cần làm việc để qua th́ giờ và cũng để vận động chân tay luôn thể. Thấy bà nói có lư nên tụi tôi cũng đành chiều ư. Thôi kệ, tới đâu hay tới đó. Vậy đó mà mạ tôi đă nấu ăn một cách ngon lành. Chẳng những bà nấu cho bà, mà cả lũ con cháu nội ngoại c̣n được hưởng lây nữa.

H́nh như ít có lần nào sau khi đă gởi cháu cho Bà trông, đến đón về mà tôi không được mạ bới cho một chút đồ ăn mang theo. Và món mà bà thường làm cho tôi nhiều nhứt là món canh thơm. Bà biết đây là món mà tôi rất thích.

Kể cũng lạ. Những lần mang tô canh thơm về là tôi hầu như một ḿnh làm trọn. Hai đứa con không ăn đă đành, mà cả Hương vợ tôi cũng chỉ sơ sơ vài muỗng góp vui vậy thôi, c̣n lại là tôi quét sạch không chừa một cọng hành. Tôi x́- xà x́- xụp ăn tô canh như ngày mai sẽ tận thế không bằng.

Thấy tôi thích món này như vậy, nên khoảng hai ba tuần mà không thấy tôi mang từ bà nội về là vợ tôi lục đục nấu. Tưởng cũng nói thêm bà xă tôi có biệt tài học nấu ăn. Nàng vô nhà hàng hoặc đi ăn ở đâu mà gặp món đắc ư, chỉ cần khươi đĩa đồ ăn coi sơ sơ là có thể về nhà nấu giống y chang. Cho nên với tô canh thơm đơn giản này là quá dễ dàng. Hôm tôi thấy tô canh thơm dọn lên bàn, ngạc nhiên quá tưởng là mạ tôi nấu nhờ người khác mang qua. Nhưng Hương nói nàng mới nấu theo kiểu của Bà nội. Tôi thích vô cùng, ngồi xuống chén thả giàn. Ăn xong vợ hỏi “ ngon không"” “Ngon chứ”. Vợ hỏi tiếp “ Có ngon như bà nội nấu không” Tôi thành thực trả lời “Ngon, nhưng mà h́nh như hơi khác với cách Bà nội nấu” Vợ tôi nói mới nấu lần đầu nên chưa chỉnh. Lần sau chắc chắn sẽ giống.

Lần sau nữa, tô canh thơm của vợ tôi nấu thành thật mà nói th́ chẳng những giống mà có lẽ c̣n đậm đà và thơm ngon hơn tô canh của mạ tôi. Tôi ăn cũng ngon lành lắm. Thế nhưng, dù vợ tôi có nấu cách nào đi nữa cũng không thể nào giống như tô canh của mạ. Canh thơm của vợ nấu th́ tôi ăn b́nh thường cùng những món ăn khác. Nhưng khi ăn tô canh của mạ tôi nấu, đặc biệt trọn một bữa cơm tôi chỉ ăn một món này mà thôi như là sợ mấy món kia sẽ làm tô canh của tôi bớt ngon. Tôi vừa ăn mà sợ như nó sẽ…hết. Và khi nó hết, tôi vét đến cọng ng̣ cuối cùng. Ăn xong mà vẫn tḥm thèm thật tức cười. Cả hai đứa tôi cùng nhận thấy điều này. Lạ!

Cho đến một hôm…

Vào dịp lễ Thanks Giving, lớp học con gái tôi tổ chức một buổi pot-luck ăn trưa. Mỗi phụ huynh tham dự mang một món ăn tới góp vốn ăn chung. Tôi mua mang theo món ḿ xào từ một tiệm ḿ nổi tiếng và tôi biết rất ngon. Tới giờ ăn, các phụ huynh phải phục vụ cho các em ăn trước. Món ḿ của tôi được tất cả ủng hộ nhiệt liệt trừ một cậu bé có vẻ là người Tàu hay Phi ǵ đó. Khi tôi mang đĩa ḿ tới, nó thờ ơ lạnh nhạt nói “Không ăn”. Hừm, làm bộ dữ. Chắc là nó không đói. Nhưng tôi vẫn cố dụ “Ăn đi cháu, ḿ ngon lắm” Cậu vẫn một mực: “Không ăn. Ḿ má cháu làm ngon hơn nhiều” A, thằng này làm phách nhỉ, dám nói là ḿ má nó làm ngon hơn ở tiệm, mặc dù là chưa thử qua sợi nào.

Đúng lúc đó mẹ của cậu cũng vừa tới bàn. Bà giở nắp hộp đồ ăn của cậu ra th́ quả nhiên là…một hộp ḿ xào. Tôi ṭ ṃ nhấn nhá đứng gần hai mẹ con để coi món ḿ ǵ đặc biệt mà cậu con quảng cáo dữ dội quá. Khi tôi nh́n thấy tô ḿ rồi th́ thật là…thất vọng đến năo nề. Trời ơi, tưởng là có ǵ ghê gớm lắm, té ra là những cọng ḿ trắng nhách, nhạt nhẽo, thêm chút trứng chiên thái mỏng rải ở trên, và chan x́ dầu. Chỉ vậy thôi mà cậu làm như là sơn hào hải vị đâu đâu không bằng. Tôi bị chạm tự ái quá đi. Nó dám chê ḿ mua ở nhà hàng của tôi để ăn cái tô ḿ trông thiệt là …dở ẹt này. Cho nên tôi vẫn tiếp tục nhấn nhá đứng gần để coi thử.

Tôi rất ngạc nhiên khi thấy cậu bé mắt sáng rỡ khi ḿ của cậu được mẹ xúc ra chén. Kỳ thật. Đĩa ḿ tôi mang tới sợi vàng óng ánh hấp dẫn, lại thêm tôm, xá xíu, rau cải đầy đủ, ngon lành th́ cậu không thèm ngó tới, trong khi ḿ của mẹ cậu th́ lưa thưa vài miếng trứng với x́ dầu mà cậu làm như bắt được vàng. Chưa hết, nh́n cái dáng điệu cậu ăn mới đă. Cậu ngồi sát vào mẹ như một con gà con. Tay trái cậu cầm muỗng, tay phải đôi đũa, cả hai tay phối hợp nhịp nhàng. Trước hết cậu gom ḿ thành một cụm nhỏ vừa đủ một miếng, dồn thêm vài sợi trứng, xong rồi cả muỗng lẫn đũa khiêng cụm ḿ lên ngoạm một miếng vô miệng gọn lỏn. Nói th́ lâu chứ cậu ta làm lẹ lắm. Cụm ḿ mới vào miệng đang nhai là đôi tay đă thực hiện lại động tác gom ḿ lại như cũ của một chu kỳ nhứt định. Cứ thế cậu không để phí một giây nào. Ngay cả một vài cọng ḿ dính bên mép cậu cũng không thèm chùi. Chỉ thỉnh thoảng cậu phải ngưng lại chút để thở, và để cho mẹ chùi mép dùm, trong khi cậu nh́n mẹ cười…say đắm. Ôi trên đời này sao lại có thằng con nào sung sướng, hạnh phúc đến như vậy cà.

Cậu lại tiếp tục ăn, th́ thà th́ thụp. Thấy nó ăn ḿ mà tôi cảm thấy đói bụng và thèm quá đi, thiếu điều muốn nói với nó rằng “ Mày cho tao thử một miếng, được không?”

Chẳng mấy chốc mà tô ḿ gần hết, cậu ăn chậm lại. Nhưng cậu ăn chậm không phải v́ no. Cứ nh́n cái miệng nhỏ nhắn nhai ngấu nghiến th́ biết. Cậu sợ hết. Như thể cậu muốn ăn hoài ăn hủy miễn là có mẹ ngồi bên cạnh.

Rồi th́ tô ḿ xào của cậu cũng phải hết. Tôi thấy nó nhai miếng cuối cùng thật lâu, và khi đă bỏ đũa xuống rồi cũng c̣n dùng tay vét mấy cọng hành nhét vào miệng một cách tự nhiên. Bà mẹ ngồi bên cạnh không cản mà chỉ nh́n tôi cười bẽn lẽn để tôi thông cảm cho thằng con háu ăn.

Tôi thẫn thờ nh́n hai mẹ con và chợt hiểu.

Hành động vét mấy cọng hành cuối cùng của cậu bé sau khi đă làm sạch sẽ tô ḿ làm tôi nhớ những lúc tôi vét mấy cọng ng̣ cuối cùng của tô canh thơm do mạ tôi nấu. Tôi nhớ lại hồi năy thằng con ăn ḿ say sưa và thỉnh thoảng nó nh́n mẹ nó một cách tŕu mến như thể nếu được nó cũng ăn luôn mẹ nó vào bụng. Và tôi nhớ lại lúc ăn canh thơm của mạ, tôi có một cảm giác man mác, êm đềm mà không hiểu v́ đâu. Tô ḿ của cậu bé chắc chắn là không bằng ḿ tôi mua ở tiệm, cũng như canh thơm của mạ tôi chắc cũng không đậm đà, ngon ngọt như vợ nấu. Nhưng mà cả hai đă được nêm vào một gia vị trân quí nhất trên đời: Gia vị MẸ.

Khi ăn canh của mạ nấu, th́ ra tôi đă nuốt vào người tất cả t́nh thương của mạ gởi gắm trong tô canh. Tôi đă vào cái tuổi mà người ta gọi là tri thiên mệnh. Trên đầu tóc muối như tiêu. Nhưng với mạ th́ tôi bao giờ cũng chỉ là một thằng con nhỏ dại mà bà khi nào cũng muốn chiều chuộng chăm sóc. Tôi chợt nhận ra rằng mỗi tô canh của mạ không những đă được nêm đầy gia vị MẸ trong đó, mà nó c̣n chan chứa cả một quăng đời niên thiếu của tôi. Tôi đă ăn canh như một con ḅ già ngấu nghiến nhai lại quăng tuổi ấu thơ mà nuối tiếc những chuỗi ngày vẫn c̣n trong ṿng tay của mạ.
 

*****


Nhưng mà gần đây mạ tôi đă không nấu nướng ǵ được nữa. Mạ yếu như một ngọn đèn dầu gần cạn, hiu hắt chờ một cơn gió lớn.

Bây giờ, ngoại trừ những lúc cần phải đi đứng chút đỉnh làm vệ sinh hay uống thuốc, c̣n th́ mạ chỉ nằm trên giường. Trời nắng ấm mùa Xuân, mạ đắp mền từ cổ tới chân mà vẫn than lạnh. Những chuyện hôm qua th́ mạ quên tuốt, nhưng mà chuyện năm sáu chục năm trước th́ mạ tôi nhớ rơ mồn một và cứ nhắc tới nhắc lui dăm ba câu chuyện đó. Mạ kể đi kể lại chuyện thời bà c̣n con gái mười ba mười bốn tuổi đă tự lập mưu sinh với giỏ hàng xén nhỏ nhoi bày bán ở chợ ĐÔNG BA ngoài Huế. Có ông Cố Đạo người Pháp dạy học ở đâu đó không biết, mỗi vài tháng lại ra chợ sắm giấy, bút, mực… chỉ ở gánh hàng nhỏ xíu của mạ, chứ không bao giờ mua ở những cửa tiệm lớn hơn. Lư do v́ mạ tôi là người duy nhất trong khu chợ biết nói bặp bẹ dăm câu tiếng Pháp với ông. Anh em tôi ngạc nhiên hỏi mạ học tiếng Pháp ở trường nào. Bà nói trường nào mà trường. Nhà nghèo cơm ngày ba bữa đủ ăn là may rồi, con gái thời đó như mạ làm sao được tới trường. Mạ chỉ học lóm tiếng Pháp từ mấy cậu trong nhà mà thôi. Tụi tôi nể mạ quá xá.

Mạ ngày càng lăng hơn. Một lần tôi ngồi bên, mạ lại bắt đầu kể một chuyện đời xửa đời xưa nào đó của bà mà tôi đă nghe ít nhất một chục lần và đă thuộc ḷng. Không hiểu sao bữa đó tôi vô t́nh quá. Mạ mới nói vài câu là tôi ngắt lời bà, nói là ḿnh đă biết rồi, mạ khỏi cần kể nữa. Và để chứng minh, tôi kể tiếp cho mạ khúc tiếp theo để mạ tin là tôi đă biết. Tôi thấy mạ mặt buồn xo, hụt hẫng. Mạ ậm à ậm ừ cố nghĩ một chuyện khác để kể cho tôi nghe thế câu chuyện trên, nhưng luồng tư tưởng quen thuộc của mạ lúc đó bị tôi ngắt bất ngờ nên chưa sắp xếp lại kịp chuyện khác. Mạ chỉ muốn nói để mà nói, và có người ngồi cạnh bên nghe mà thôi. Tôi hối hận quá. Thấy mạ mấp máy môi, ấp a ấp úng hoài nhưng nghĩ chưa ra thiệt là tội nghiệp. May lúc đó tôi nghĩ là phải mớm lời cho mạ nên giả bộ hỏi “ Hồi mạ c̣n nhỏ, mạ bán ǵ ở chợ Đông Ba vậy? "  Thế là mạ bắt được đà, bà bèn kể tiếp cho tôi nghe chuyện ông Cố Đạo người Pháp mỗi vài tháng ra mua hàng của mạ. Lần này th́ tôi nghe một cách thiệt t́nh, thỉnh thoảng c̣n bàn thêm vài điều bên lề nữa khiến mạ thích vô cùng.

Ban đầu th́ tôi nghe để cho mạ vui. Nhưng càng về sau, tôi thấy như ḿnh cũng có những lúc sống ḥa vào với thế giới của mạ. Mạ mới nhắc đến giỏ hàng xén tạp hóa là tôi như thấy cả cái chợ ĐÔNG BA trước mặt ḿnh với rừng người tấp nập, có một cô bé mười bốn mười lăm tuổi gói hàng bán cho một ông Cố râu ria xồm xoàm, áo đen thụng thịnh, tóc trắng toát, cố gắng lắng nghe để hiểu mớ tiếng Pháp chắp vá của cô hàng xén nhỏ tuổi. Thỉnh thoảng ông cười to thích thú v́ cô hàng xén xinh xinh này nói tiếng Tây thiệt là…tức cười và dễ thương. Cô không biết. Cô tưởng là ông Tây cười khen cô nói hay, nên cô cố nói thêm càng nhiều càng tốt. Và v́ vậy mà ông Cố Tây lại càng cười thêm…

Mạ tôi cũng kể cho tôi nghe rằng hồi 9, 10 tuổi ǵ đó tôi đau một trận kinh hồn. Giữa đêm khuya, tôi nóng sốt đến độ máu cam từ mũi chảy ra như suối. Mạ tôi đă dùng hết khăn trong nhà mà vẫn chưa đủ cho tôi lau. Tôi mất nhiều máu quá đến nỗi đă bắt đầu mê man rồi. Lúc đó nhà tôi mới từ Huế dọn vào. Ba tôi vắng nhà đi làm xa. Lạ nước lạ cái, nhà thương bệnh viện ở đâu không biết, hàng xóm neo đơn, mà lại đêm khuya khuắt biết kêu nhờ ai! Mạ tôi chỉ c̣n ôm tôi vào ḷng và cầu nguyện. Lúc đó bà nghe như có tiếng nạng gỗ gơ lên sàn nhà, tiếp theo là tiếng dép kéo lê. Rơ ràng là có một người què đang đi trong nhà. Nhưng mạ đă quá mệt mỏi và cũng đang thiếp đi. Rồi bà thấy rơ ràng, không hiểu là thiệt hay trong giấc mơ, một người lính chống nạng gỗ đi đến và sờ vào trán tôi, xong rồi ông ta lại kéo nạng đi ra khỏi nhà. Sáng hôm sau, như một phép nhiệm mầu nào mà tôi bớt hẳn, gần như đă hết bệnh mặc dù là chưa uống một viên thuốc nào cả.

Tôi vốn là một thằng bé ham chơi thuở ấy nên đă gây cho mạ không ít nhọc nhằn. H́nh như không có một môn chơi nào của con nít trong xóm mà thiếu mặt tôi, từ đánh đáo ăn tiền, đến bắn bi, tạt h́nh, chọi lính…món nào tôi cũng một cây xanh rờn. Mạ tôi lo tôi ham chơi mất sức rồi bỏ học nên cố kềm bằng cách bắt tôi mỗi trưa phải… đi ngủ. Dĩ nhiên là tôi chỉ nằm tŕnh diễn thôi, đợi cho mạ ngủ là tôi rón rén dậy xách đồ nghề dông một mạch vào xóm chơi. Tỉnh dậy không thấy thằng con đâu, mạ tôi lại phải đội nắng đi vào xóm kiếm. Bà biết đích xác chỗ nào tôi thường đàn đúm. Có những lần tôi đang lom khom cúi nhắm mấy ḥn bi dưới đất để bắn th́ bỗng thấy đôi dép quen thuộc ngay trước mặt. Khỏi cần nh́n lên tôi cũng đủ biết là ai, bèn ba chân bốn cẳng chạy ù về nhà. Tôi phải về trước mạ, lấy cái khăn hay cái áo nào đó chêm sau mông. Mạ có cái roi đánh đau lắm nên tôi phải lo độn trước kẻo không là …thê thảm. Rồi mạ về tới, bắt tôi nằm xuống nă cho mấy roi. Chẳng đau ǵ cả nhưng tôi cũng giả bộ la “ui- da ui- da” rối rít. Mạ thấy tội bèn cho… thiếu nợ, chỉ dọa lần sau tái phạm sẽ trả gấp đôi. Tôi nào ngán, v́ đă có áo giáp hộ thân, và hơn nữa mạ đâu có nhớ. Tôi chỉ thắc mắc một điều là sao mạ không nhận ra sự khác nhau. Khi tôi chưa kịp độn áo sau mông, roi đụng vào thịt th́ nó kêu “ bép- bép”; c̣n khi nào tôi đă kịp độn áo rồi th́ nó kêu “ phộp- phộp” rơ ràng như vậy mà mạ không biết nên tôi mặc t́nh mà lờn mặt.

“Bí mật” này tôi vẫn giữ kín gần 40 năm, cho tới khi mới chỉ gần đây thôi. Trong một dịp họp mặt gia đ́nh anh em, con cháu đầy đủ, tôi bèn “ bật mí ” lên để chọc mạ cho vui, ai ngờ mạ phản pháo “ Thằng khỉ. Mi tưởng tau ngu không biết mi chêm cái chi đó trong quần hay răng. Tau cố t́nh lờ cho mi đó chứ!” Cả nhà tôi cười như nước vỡ bờ, và thằng con tôi là to họng nhất. Nó khoái quá, hả hê khen “ Bà nội thông minh quá, smart quá. Ba là ‘bad boy’ đó bà nội ơi!” Ha ha. Bà nội có hiểu bad boy là ǵ đâu, mày ơi!
 

*****
 

Một buổi chiều đi làm về, tôi ghé lại để nghe mạ kể chuyện, nhưng bà đang ngủ. Tôi kéo ghế cạnh giường ngồi nh́n mạ.

Đă từ lâu tôi biết là bà không khoẻ, nhưng vẫn nghĩ rằng ai cũng bệnh già thế thôi. Bữa nay tôi mới có dịp ngắm lại mạ lúc bà đang ngủ. Hơi thở của bà sao mệt nhọc quá, kḥ khè và đứt quăng. Mạ ngủ mà phải há miệng ra để thở và tôi thấy răng của mạ chỉ c̣n vài cái loe hoe, lủng lẳng! Nhưng điều làm tim tôi nhói lên khi mạ ch́a cánh tay ra khỏi mền. Ôi cánh tay của mạ tôi đâu c̣n là tay nữa mà chỉ là một thanh củi khô, da bọc lấy xương. Lớp da đồi mồi ở ngay bả tay không c̣n miếng thịt nào để bao bọc nên nó nhẽo nhẹt và ḷng tḥng một cách thảm thương. Tôi nghe mạ than là khó thở, nhưng không ngờ mạ phải thở một cách khó nhọc như vậy. Tôi biết là mạ ốm, nhưng không ngờ mạ ốm đến giơ xương. Tôi không nỡ nh́n mạ lâu hơn, phải bước vội ra ngoài tới bàn thờ Phật để ổn định lại tâm hồn.

Trước bàn thờ Phật. Tượng Phật Bà Quan Âm với b́nh nước Cam Lồ hiền từ nh́n. Bỗng nhiên tôi cảm thấy như có một sự thiêng liêng nào đó phảng phất trong không gian. Một cảm giác lâng lâng khó tả. Tôi thắp một nén nhang và khấn thầm “Thưa Phật. Trước hết con biết tuy là Phật tử, nhưng con không phải là một Phật tử thuần thành được thấm nhuần Phật pháp. V́ vậy mà giáo lư của đức Phật nhiều khi con hiểu chưa thực chính xác, nên nếu con nói có ǵ không đúng th́ đành vậy. Con vẫn thường nghe nói về luật nhân quả của đạo Phật. Nhân nào th́ quả nấy. Làm hiền gặp lành và làm ác gặp ác. Bao nhiêu năm qua con nghĩ là ḿnh đă làm nhiều việc thiện. Và con chưa bao giờ mong việc ḿnh làm sẽ mang lại một nhân quả tốt nào cho chính con cả. Nhưng bây giờ nếu đức Phật v́ những nhân lành mà con đă gieo, và sẽ cho con những quả tốt như một sự đền bù th́ con xin nhận. Không phải cho con, mà cho mạ con. Thưa Phật. Con biết rằng con người sinh ra th́ ai cũng đều mang một số mệnh. Ai rồi cũng sẽ đi qua đọan đường sinh, lăo, bệnh, tử. V́ vậy mà con không dám cầu cho mạ con sống lâu trăm tuổi. Bởi v́ cầu cũng không được. Con chỉ xin cho mạ con được sức khoẻ và sự an nhiên trong quăng đời c̣n lại là con măn nguyện lắm rồi. Một mai khi nợ trần đă dứt, xin Phật đón mạ con về trong sự b́nh yên. Chỉ vậy thôi.”

Có tiếng mạ kêu trong pḥng. Tôi đi vội vào kẻo mạ trông và ḷng thầm nghĩ không biết bữa nay mạ sẽ kể cho nghe chuyện ǵ nhỉ. Chuyện ông Cố đạo, hay là chuyện ông lính chống nạng giữa đêm, hay là chuyện… chuyện ǵ cũng được. Bây giờ th́ mạ c̣n nói, tôi c̣n được nghe là cũng may mắn, hạnh phúc rồi. Tôi biết là mạ không c̣n như xưa để thỉnh thoảng nấu canh thơm cho tôi nữa, nhưng cái gia vị MẸ tuyệt vời đó nào phải v́ vậy mà mất đi đâu. Nó vẫn đậm đà và nồng ấm qua từng giọng nói, từng cái nh́n của mạ đó mà. Như hôm kia tôi đến ngồi cạnh bên. Mạ nh́n lên đầu tôi thật lâu, rồi nói giọng lo lắng “Con bịnh chi mà tóc bạc nhiều ri?”

 

*****


À ơi…
Mẹ già th́ như chuối chín cây. Gió lay mẹ rụng con thành mồ côi....
Gió lay mẹ rụng, tôi gọi là Gió Mồ Côi. Để rồi một hôm…

Một hôm ngọn gió mồ côi
Thổi cho mạ rụng để tôi một ḿnh
Mạ về nước Phật thanh b́nh
Trần ai để lại chút t́nh mạ con
Canh thơm ai nấu mà ngon
Bây giờ canh hết con c̣n chén không.

ThaiNC
 

____________

 

a2a:

Truyện ngắn trích từ Tập truyện "Xin Lỗi Hoa Hường" của ThaiNC

 

 

art2all.net