đặng lệ khánh

mùa xuân ở nơi nào

 

I

 

Đang ngồi đọc sách trong pḥng khách, ấm áp với chiếc chăn mỏng mềm mại đắp trên chân th́ thằng cháu chạy vào kéo tay Nàng :

" Cô ơi, mau ra đây xem Có con chim bự lắm đang đậu ngoài hàng rào ḱa. "

Nàng bỏ vội cuốn sách xuống ghế, theo tay thằng cháu kéo, chạy ra đứng trong cửa sau nh́n ra ngoài. Trên đầu chiếc hàng rào gỗ đă phai màu mưa nắng giáp với căn nhà phía sau lưng, một chú c̣ với bộ lông trắng tinh, cặp gị dài ngoằn, và cái đầu xinh xắn, đang ngơ ngác nh́n quanh, cổ vươn cao. Chú to lớn quá, e cũng bằng nửa thằng cháu chứ không chơi. Thằng bé say sưa nh́n con chim lạ, hỏi Nàng :

" Cô ơi, con chim này là chim ǵ ? "

" C̣ trắng cháu ạ ". Rồi Nàng tiếp như nói với ḿnh. " Ở Việt Nam, c̣ này nhiều lắm, nhất là ở miền Nam, nơi ruộng lúa mênh mông. "

Nơi đây, nhà cửa xây lên liên tục, theo một tốc độ kinh khủng, đă đuổi hết những giống chim muông, thú vật ra khỏi nơi chốn sinh sống lâu đời. Chúng bị diệt vong dần v́ con người không chịu chung sống với chúng, coi chúng là những kẻ phá hoại, những kẻ xâm phạm lănh thổ của họ, trong khi chúng mới đúng là cư dân chính thức. Những chú thỏ sáng hôm trước c̣n ngồi nhâm nhi mấy đoá hoa thọ, hoa pensee chúng t́m thấy trên sân nhà trước ngơ, chỉ vài ngày sau là kéo nhau đi mất biệt khi một thành viên thỏ trong gia đ́nh vô t́nh nhá phải thuốc độc Mấy chàng gopher bị hun khói cũng nước mắt chảy dài trốn mất tăm. Con người chỉ yêu chó, yêu mèo, cho phép chúng cùng ở chung. Chim chóc muốn sống cùng người th́ chịu khó vào lồng mà ngồi nhé. Cá tôm th́ vào chậu nhé. Và con người yên tâm thoải mái giữa giang sơn của họ.

 

Chú c̣ lẻ loi này Nàng đoán là bay từ cái rạch ở đầu đường, nơi rất thích hợp cho đời sống của chú. Cái rạch không sâu lắm, cạn vào mùa hè, và nước cuồn cuộn vào mùa đông. Hai bên bờ lau sậy mọc đầy và vào mùa hè, chúng mọc lan xuống ḷng sông t́m nguồn nước. C̣ tha hồ mà t́m mồi đang tung tăng dưới đám rễ lau sậy ấy.

Cách đây mấy hôm, Nàng thấy người ta đang vét rạch, cào hết cỏ dưới ḷng rạch cũng như hai bên bờ, không rơ họ đang có chương tŕnh kế hoạch ǵ. Chú c̣ có lẽ đă mất nhà, đang lang thang đầu đường xó chợ đây. Nàng bỗng thấy chú như một kẻ đồng hội đồng thuyền, cùng chung một số phận không có nơi chốn để trở về. Nàng nh́n chú c̣ đang phân vân t́m một hướng đi trên tấm hàng rào, tưởng tượng chú sẽ sà xuống giữa sân, ung dung đi bách bộ như kẻ nhàn du, sẽ quấn quưt bên Nàng, sẽ xoè đôi cánh khiêu vũ cho Nàng xem. Và Nàng, Nàng có làm được như ông Giáo Sư Archibald cùng múa với chú không nhỉ. " Ḿnh lẩm cẩm tệ ", Nàng lắc đầu chế riễu ḿnh.

Bao giờ Nàng cũng tự chế riễu ḿnh hay vớ vẫn nghĩ toàn chuyện ǵ đâu. Một chú c̣ mất nhà th́ đáng ǵ. Trên thế giới đang chẳng có hàng triệu người đang lang thang không một mái nhà đấy sao, ở đó mà lo cho chú c̣ khi bay về không thấy một mặt nước để soi ḿnh. C̣n Nàng, nơi chốn tâm hồn ḿnh có nơi nào cho Nàng trốn lánh những lúc cảm thấy trống vắng đến rợn người chăng?

Chú c̣ chợt giăng đôi cánh yểu điệu quạt không khí, vươn ḿnh bay lên không. Dáng chú mềm mại, đâu thua giống hạc trắng vẫn được ca tụng trong Đường thi một thuở xa xưa. Nàng nh́n theo, nghĩ đến sự cô đơn lẻ loi của chú giữa phố xá đông người. Không biết đêm nay chú sẽ ngủ ở đâu. Xuân về rồi, nhưng buổi tối vẫn c̣n lạnh và ẩm mưa và ban ngày th́ nắng chưa đủ ấm để đuổi sương mù giăng mờ trên thung lũng. Nàng lại tưởng tượng chú c̣ ngủ vật vờ trên cành sồi cao chơ vơ trên băi đất hoang gần nhà, chiếc cổ dài vắt ra sau, mỏ kẹp dưới chiếc cánh rộng để giữ hơi ấm. Có bao giờ chú cất tiếng kêu thương gọi đàn không nhỉ. Có bao giờ chú đau đớn mong t́m một h́nh dáng quen, để được cùng tung cánh trên nền trời xanh thênh thang yên b́nh, như Nàng đang tha thiết gọi một h́nh bóng c̣n mơ hồ không nhỉ.

 

Mùa Xuân đă bắt đầu lấp ló đâu đó. Khu vườn hoang bên cạnh nhà Nàng đă bắt đầu thấy lấm tấm hoa vàng. Chỉ cần nắng lên vài hôm là hoa sẽ vươn cao lên, mỏng manh bay theo gió vờn như những cánh bướm chập chờn. Nàng yêu hoa cải vàng. Điều đó dường như ai cũng biết. Nàng tin là Chàng cũng biết dù Chàng chưa hề chia sẻ cùng Nàng nỗi đam mê vô lư ấy. Nỗi đam mê nào cũng có chất quyến rũ của nó, vô lư hay không. Nàng cũng muốn chia xẻ với Chàng những ước mơ, những nguyện vọng. Nhưng mà trước hết Nàng muốn chia với Chàng những nơi chốn, những " cái kén " của Nàng, những nơi Nàng thường t́m đến khi cảm thấy tâm hồn bất định.

H́nh như Chàng vững vàng quá. Nói chuyện với Chàng, lúc nào Chàng cũng biết Chàng đang ở đâu, muốn ǵ. Đời sống của Chàng dường như được sắp đặt kỷ càng, ngăn nắp dù Chàng luôn bảo Nàng rằng Chàng không phải là người thực tế. Kéo Chàng đi đến những nơi không có chút ǵ huy hoàng, lạ lùng, chỉ làm tṛ cười cho Chàng thôi. Chàng lại sẽ ngạc nhiên mà thấy Nàng chẳng có chút nào giống như trong trí tưởng tượng của Chàng khi mới quen. Trong trí tưởng của Chàng, Nàng đă hiện ra như thế nào ? Là một người đàn bà lăng mạn mà nghiêm nghị, một người sống tràn trề với nội tâm, một người sẳn sàng lao vào một cuộc t́nh với tất cả đam mê, nhắm mắt mà bềnh bồng không kể thời gian, phương hướng ư ? Nhưng mà Chàng, Chàng đă sẳn sàng lao đầu xuống vực chưa ? Hay chỉ muốn đứng nh́n người khác làm xiếc thôi ? Nh́n để chứng minh những ǵ Chàng cảm nhận là đúng, để kiêu hănh với chính ḿnh rằng lời của ḿnh lúc nào cũng là lời tối hâụ. Coi bộ Nàng hơi khe khắt với Chàng, chỉ tại Nàng muốn Chàng nh́n Nàng, chấp nhận Nàng đúng với con người của Nàng, không phải mang chiếc măt nạ Chàng âu yếm trao cho Nàng để Chàng thấy Nàng như ư Chàng muốn.

 


II

Có tiếng điện thoại reo. Nàng quay vào, nhấc máy. Em Nàng ở bên kia đầu dây :

- Chị đó hả ? Sao, sửa soạn Tết ǵ chưa ?
- Chả làm ǵ cả. Có ai đâu mà sửa soạn cho mệt hả Em.

Giọng Em ngại ngần :

- Hay là chị về em ăn Tết đi nghe. Mẹ cũng trông gặp chị lắm. Lâu rồi chị không gặp mẹ.


- Ừ, để chị xem xin nghỉ được không rồi tính.


- Chị ơi, tính ǵ nữa. C̣n có một tuần hà. Đi đi chị. Nhà em sắm đủ cả, chị khỏi đem ǵ về hết á. Xuống chơi thôi. Năm nay có cả mấy anh chị ở Los về nữa đấy. Chị nhớ mua vé máy bay đi kẻo trễ.


- Không, nếu chị đi, chị sẽ lái xe xuống.


- Ái dà, xa chết. Có ai đi chung với chị không ?


- Không em. Em lo cái ǵ. Người ta lái xe hà rầm, có ai chết v́ lái xe tám tiếng một ḿnh đâu.

Trong lúc nói như thế, Nàng nghĩ đến Chàng. Giá mà Chàng cùng đi với Nàng được th́ sẽ vui hơn, nhưng Nàng biết ḿnh chỉ mơ hoang thôi. Chàng có đời sống riêng, đâu phải muốn đi là đi, không thắc mắc phân vân như Nàng. Với lại, Nàng phải chứng minh cho chính Nàng là Nàng có thể làm được những chuyện khó khăn, dù rằng với người khác lái xe một ḿnh đường xa là chuyện cơm bữa.

Những lần trước về nhà Em Nàng đều có người khác lái. Nàng hay nh́n lơ đăng ra ngoài nh́n ḍng xe cộ như đàn kiến nối đuôi nhau vội vă chạy khi th́ thục mạng, khi th́ chậm ŕ nhưng vẫn không mất vẻ hối hả thường trực. Không hiểu tại sao lúc nào cũng phải gấp gáp thế nhỉ. Trước sau ǵ rồi cũng tới bến tới bờ mà. Cứ như thế, chiếc xe sẽ đến tận cổng nhà Em Nàng. Bước ra khỏi xe là Nàng quên mất đường đi qua bao nhiêu lần rẽ trái, rẽ phải. Giờ này không c̣n ai nữa th́ phải rán nhớ xem những con đường nào ḿnh đă đi qua. Phải mua bản đồ chi tiết khu miền Nam, rồi ghi hết xuống từng đoạn đường để học cho thuộc v́ đi một ḿnh không thể vừa lái xe, vừa xem bản đồ được. Phải mua mấy CDs mới để nghe cho đỡ buồn ngủ, và thức ăn vặt vảnh đề pḥng không ghé được hàng quán nào trên đường đi.

Nàng ghét Nàng ở chỗ Nàng biết ḿnh rơ quá, nh́n rơ từng cái liếc mắt, cái thực, cái giả trong từng hành động, và cả trong từng ư nghĩ. Nàng biết chắc rằng trên đường đi, Nàng sẽ ngại ngần không dám ghé vào một quán ăn nào hết. Nàng sẽ thà ôm bụng đói suốt ngày hơn là có cảm giác có người nh́n theo từng bước chân ngập ngừng của ḿnh giữa bàn ghế không quen. C̣n Chàng, Chàng lúc nào cũng tự tin ở tài ăn nói lưu loát, ở sự thông minh của chính ḿnh. Sự tự tin toát ra ở Chàng làm cho người đối diện cảm thấy kính nể, không dám khinh thường. Những điều ấy được trộn vào cá tính của mỗi người từ lúc mới sinh ra, đâu phải ai cũng học được và thay đổi được. Nàng cảm thấy mỗi bước gần Chàng hơn th́ mỗi bước xa hơn. Nàng sợ rằng chẳng mấy chốc mà Nàng sẽ xa Chàng vạn dặm.
 

 


III

Nàng gọi điện thoại cho Chàng, báo tin là trong mấy ngày Tết, Nàng sẽ không ở trong thành phố. Nàng sẽ về thăm gia đ́nh dưới San Diego. Chàng cho đó là một quyết định phải và chúc Nàng đi b́nh an. Với Chàng, Tết là một thời điểm tuyệt vời cho gia đ́nh, là dịp để mọi người t́m về lại nguồn gốc, ngậm từng lát mứt dừa, cắn từng hạt dưa đỏ, nếm từng vuông bánh chưng, thăm từng nhà bạn bè, đốt từng cây nhang ngào ngạt, và nhớ từng góc căn nhà cũ của một thời đă qua. Chàng có một căn nhà cũ rất êm ấm để nhớ về, c̣n Nàng th́ biết nhớ về căn nhà nào ? Căn nhà hồi c̣n bé bỏng sống dưới sự bảo bọc của ông bà nội chăng ? Ngôi nhà âm u hương khói với hai chiếc bóng thui thủi ra vào lặng lẽ. Không phải ông bà của Nàng nghiêm khắc. Họ chỉ không biết bày tỏ sự thương yêu của họ đến Nàng thôi. Mà Nàng th́ nhút nhát, không dám ṿi vĩnh ǵ, tối ngày thơ thẩn ngoài sân, theo chân đám gà mẹ gà con đi từ góc vườn này sang góc vườn khác. Có khi ngồi xem đàn kiến đen kiến đỏ đánh nhau. Con nào chết được đồng bạn khiêng đi sạch. Có nhiều buổi chiều Nàng ngồi một ḿnh trước sân, nh́n nắng lê trên ṿm tre trước cổng, nghe tiếng chim gọi đàn vang trên trời cao mà nhớ cha mẹ sụt sùi.

Vào mùa Xuân th́ cây mai trước cổng nở vàng rộ làm cho căn nhà bớt vẻ tịch liêu. Mùi nhang khói trở thành ấm cúng hơn với cây trái đơm đầy trên bàn thờ và mấy ngọn nến thắp lên hồng hào thay cho cây đèn dầu vàng vọt. Ông Bà nội trông tươi tỉnh, gần gủi hơn thường ngày trong chiếc áo dài trịnh trọng. Nhà cửa sạch sẽ và thoáng hơn với những cánh cửa sổ được mở ra để đón nắng xuân về. Nàng được mặc áo mới, được ĺ x́, và được ông bà xoa đầu âu yếm khiến Nàng rơm rớm nước mắt. Mùa xuân với Nàng từ đấy luôn mang một mầu kiêu sa, rực rỡ của khóm mai vàng nở trước sân nhà.

Khi cha mẹ về nhà ông bà nội đón Nàng lên phố th́ Nàng đă là chị của hai đứa em, một trai bốn tuổi và một gái hai tuổi. Nàng được đi học ở trường gần nhà. Chiều về, ba đứa bé quấn quít nhau không rời. Mấy đứa em ngoan ngoăn dễ thương, tính t́nh nhút nhát y hệt nàng khiến sự hiện diện của nhau trở nên một che chở, một màn lưới vô h́nh tách ba chị em với thế giới bên ngoài. Cả ba quanh quẩn ở nhà sau của căn phố. Phía trước cha mẹ Nàng mở tiệm sách. Một đôi khi sách về chưa kịp sắp lên kệ, được chất đống ngổn ngang ở nhà sau th́ thế giới của chị em Nàng lại thu hẹp thêm một chút. Lúc Nàng biết đọc rồi th́ Nàng lại thấy rằng, những lúc sách nằm ngỗn ngang ở nhà sau làm cho không gian rong chơi của chị em Nàng nhỏ lại, th́ đồng thời không gian mơ mộng và tưởng tượng của chị em Nàng lại mênh mông thêm ra. Cả ba chị em cứ chúi mũi vào đống sách, thoạt đầu là sách h́nh của Việt lẫn Pháp, rồi sách thiếu nhi, sách học làm người. Những cuốn sách theo chân thời gian mà đưa Nàng vào thời thiếu nữ. Thơ truyện của thời lăng mạn kéo Nàng vào thế giới mộng mơ không tưởng.

Ngày tháng đi qua lăng đăng h́nh như không để lại trong Nàng những kỷ niệm đáng nhớ nào ngoại trừ những buổi sáng mùa xuân, sau những tháng dài mưa lê thê buồn thê thiết, chợt một hôm thức giấc thấy nắng đọng trên khung kính cửa sổ, tươi tắn, reo vui. Và đâu đó có tiếng pháo tạch đùng khơi dậy không khí Tết. Không phải lúc nào trời cũng nắng. Có lúc trời mưa, nhưng là những cơn mưa lất phất không đủ làm ướt tóc, một thứ mưa làm dáng cho không gian thêm thi vị, cho trời se se lạnh, cho những tách trà bốc khói ấm trong ḷng tay toả hương hoa ngâu, hoa sói, bên đĩa mứt sen, mứt bí đậm đà huế, tan trong miệng như ngậm sương. Và Tết của Nàng như thế lại mang thêm chút hơi lạnh gây gây quấn quưt với chút mưa phùn rất nhẹ.

Nàng cố t́nh xoá đi trong kư văng một cái Tết của bao nhiêu cái Tết đi qua đời Nàng. Cái Tết buồn thảm đầy tiếng súng, tiếng đạn bom, và tiếng khóc của ba chị em hoà trong tiếng than trời trách đất của mẹ. Giă từ Cha, giă từ căn nhà yêu dấu đă nuôi chị em Nàng bằng những ḍng chữ dễ thương. Giă từ vành khăn trắng, giă từ bức tường đầy vết đạn, giă từ thời thiếu nữ mộng mơ. Cả gia đ́nh thu vén bạc tiền kéo nhau vào Sàigon, bắt đầu một chuỗi đời mới, không có bàn tay của người đàn ông bao bọc chở che. Không muốn mà Nàng phải lớn, phải quên những mơ mộng để bước vào đời sống thực, để làm đầu tàu cho gia đ́nh, để cho các em Nàng có dịp hướng về tương lai.

Không thể nói rằng nơi mấy mẹ con sống ở Saigon là một căn nhà được. Nó cũng không phải là cái cḥi được. Nó là một chắp vá của thời đại với vách làm bằng thùng giấy đựng đồ hộp của Mỹ và mái tôn nhựa màu xanh lá cây. Căn “ nhà” được dựng bằng những mảnh gỗ lượm từ các trại lính đâu đó c̣n in những hàng chữ màu đen với những con số dài dằng dặc. Ở đó, dưới chân là ḍng nước đen ng̣m như không chảy nổi. Ở đó, buổi tối muỗi vo ve như mưa. Ở đó, buổi trưa, nắng đổ như trút lửa. Biết sao được bây giờ. Nàng, với tính nhút nhát, chỉ có thể kiếm được một nơi như thế để sống tạm thời trong khi đi t́m việc làm. Căn nhà cũ bị pháo làm tiêu tan, có bán được đâu. Trong tay không vốn liếng, đủ để trả tiền thuê nhà ba tháng là may rồi. Các em c̣n phải tiếp tục đi học. Nếu Nàng phải quên đi những mơ ước, các em Nàng phải thực hiện những mơ ước ấy giùm Nàng. Mơ ước được trông thấy những bờ bến lạ mà Nàng và các em đă đọc được trong những trang sách từ thuở c̣n thơ. Mơ cho quên hiện tại. Mơ để biến căn nhà tồi tệ đang ở thành lâu đài của Cô Bé Lọ Lem. Mơ cho quên nắng đổ, cho che bớt nỗi hăi sợ trước thực tế và tương lai mong manh. Mơ cho loăng bớt mùi nồng nặc từ lớp nước đen ng̣m sanh sánh dưới sàn nhà, cho phết sơn lên những bức tường loang lỗ. Ngồi trong mùng buổi tối, em Nàng làm bài, và Nàng làm thơ ! Ánh đèn vàng vọt từ trên trần soi mờ mờ căn pḥng nhỏ, kê có hai chiếc giường, một nhỏ cho đứa em trai, một lớn cho cả ba mẹ con, mẹ và chị em gái. Mẹ nằm ngoài để c̣n dậy sớm nấu cơm. Nàng nằm giữa ôm mẹ như thuở bé. Đứa em út không chịu được nóng, thường nằm dang ra, sát mùng, tha hồ cho bọn muỗi tấn công.

Cái Tết năm đầu ở Sàigon buồn thảm dù ngoài phố tấp nập đông vui. Saigon mau quên nhưng người Huế th́ vết thương c̣n mới quá. Cảnh tượng rộn ràng bánh mứt chỉ gợi nỗi đau mất mát chia ĺa. Đêm ba mươi, ba mẹ con ngồi nhà đặt bàn thờ cúng cha. Mẹ làm mâm cơm tươm tất, thắp nhang khấn vái, mắt nhoà lệ. Hai em lặng lẽ ra đứng ngoài hàng rào nh́n ra ngơ đang tấp nập người đi. Saigon đêm ba mươi vẫn ồn ào xe cộ nghe được vọng từ lộ chính.

Mỗi năm qua, nỗi đau nhạt dần. Không c̣n nước mắt rưng rưng. Những lát mứt gừng, mứt me đă có vị thơm ngon trên đầu lưỡi, và thân h́nh đă xênh xang quần áo mới. Công việc ổn định nên đă có thể t́m mướn một căn nhà khá hơn không xa nơi cũ nhưng cũng không nằm trên con rạch nồng nặc mùi bùn ô uế. Nhà bằng gỗ nhưng khang trang, có pḥng chia đàng hoàng để các em Nàng có chút riêng tư. Hai em đă vào đại học. Nàng yên phận làm đầu tàu, không than van. Thơ từ đó là bạn, là người t́nh chung thuỷ cùng đi với Nàng trên đường đến sở, kiên nhẫn chờ Nàng trong suốt tám tiếng cặm cụi gơ máy, và nhỡn nhơ đùa vui cùng Nàng trên đường về, thủ thỉ cùng Nàng trong những giấc mơ. Thơ giúp Nàng bước những bước cô đơn một cách lăng mạn và thi vị, không gian đầy bụi bặm của đường phố Saigon cũng trở nên trong ngần, đáng yêu. Tuy nhiên, Tết ở căn nhà gỗ kia cũng chẳng có ǵ đáng nhớ, lúc nào cũng một bàn thờ trầm hương nghi ngút, và những món ăn mẹ nấu đặc biệt cho ba ngày Tết như thịt đông, dưa món, bánh tét, bánh chưng ăn lai rai, và giỗ th́ nấu món bóng và gà nấu đậu là món cha hằng ưa thích.

Những cái Tết lặng lẽ đi qua, màu vàng rực của cành mai trước ngơ nhạt màu dần trong kư ức, và mưa xuân cũng tạnh dần trong ḷng, chỉ c̣n trong mắt Nàng những dăy hoa đủ màu trên đường Nguyễn Huệ, những hàng mứt bánh ê hề trong chợ Bến Thành, và những tà áo màu ngang dọc trên phố Saigon làm hoa mắt ngay cả những người bản xứ. Cho đến một ngày do những t́nh cờ của thời cuộc đẩy đưa, Nàng đặt chân đến Mỹ.
 

 


IV

Căn nhà Nàng mua được đầu tiên là do bạn bè giúp đỡ, mỗi người cho mượn một ít không lấy lời và không cần trả liền. Nhà hồi đó c̣n rẽ mạt, nhất là chịu khó mua hơi xa một tí. Nhà xinh xắn nằm gần trại lê và hạnh đào. Bạn bè tới thăm cứ nghĩ như đang về vùng quê. Đường đến nhà nhỏ, chỉ có hai lanes, đi lên, đi xuống. Mỗi lần phải đi sau một chiếc xe chở hàng là tha hồ mà tà tà. Nhưng hai bên đường là hai hàng đào cây cao chụm đầu thơ mộng. Mùa xuân bắt đầu trở về trong ḷng Nàng từ độ ấy, khi những cánh hoa vàng bắt đầu nở chen với cọng cỏ xanh mơn mởn nhú lên từ ḷng đất ướt mưa đông, dưới những thân cây lê bắt đầu nở nụ hoa trắng ngần, và hàng đào hai bên đường cũng chớm hồng trên cành gầy guộc.

Một sớm nào đó, gió đông vẫy tay từ biệt, và nắng dịu dàng trải chan hoà khắp cùng trời đất, vỗ lên đám hoa cải vàng cho chúng vươn cao chào đón cuộc đời. Hoa lê mượt mà tung cánh tranh với mây trắng trên cao, và trên con đường nhỏ, những cành đào màu hồng phấn tươi cười thả những cánh hoa mỏng manh như đàn bướm xuống mặt đường, lất phất như mưa. Những sáng đi làm của Nàng bỗng trở nên là một cuộc thiền hành, không bằng chân mà bằng bánh xe lăn đều trên đám hoa rơi đầy lối. Mắt Nàng không ngớt ngợi ca thiên nhiên đă cho Nàng những giây phút tuyệt vời, cho tâm hồn Nàng được say hoa, và say cái không khí trong ngần của những sáng mùa xuân yên b́nh thanh thản. Nàng bỗng dưng cũng nôn nao đón Tết. Có lẽ tại cái màu vàng của loài cỏ dại đang tươi cười trên những đám đất hoang đang chờ canh tác chung quanh nhà gợi cho Nàng nhớ đến cành mai vàng trước sân nhà Ông Bà Nội, hay tại cái không khí gây gây lạnh dưới trời xanh ngắt và nắng dịu dàng đă đưa Nàng về lại nơi chốn cũ, hay tại những cánh hoa mỏng manh bay bay làm Nàng nhớ mưa xưa. Nàng không biết, chỉ thấy muốn hưởng lại cái không khí Tết một lần.

Mẹ Nàng ngạc nhiên khi thấy Nàng ôm về một giỏ đầy hạt dưa, mứt bánh, trái cây hoa quả. Nàng mua những hộp quả bằng sơn mài, trịnh trong bày mứt lên, đổ hạt dưa vào những chén pha lê có nắp đậy trong suốt, sắp trái cây ra dĩa lớn, trăi khăn bàn trắng tinh, cắm hoa vào lọ. Chỉ trong giây lát, căn nhà như sáng hẳn ra, và có nét trang trọng của một ngày đầu năm truyền thống. Nàng thắp nến, đốt nhang. Không gian như đang kéo Nàng về một quá khứ xa xôi nào, của một người nào khác trong những sách Nàng đọc, hay trong những bài học Nàng học từ những lớp vỡ ḷng. Ḷng Nàng lâng lâng buồn, lâng lâng vui. Nàng tặc lưỡi, giá mà có một cành mai đặt bên cạnh bàn thờ th́ không c̣n ǵ toàn hảo hơn được nữa. Mùa xuân năm ấy đi qua có vẻ ấm cúng hơn, dù rằng sau Tết, quả mứt bánh vẫn c̣n nguyên, và đám hạt dưa trông chờ mỏi mắt vẫn chưa chạm được một đôi môi hồng thơm nào cả.

Vài năm sau nữa, con đường đi đến nhà Nàng đă thành 6 lanes, đi và về. Hàng đào bị đốn sạch. Mưa đào thôi rơi trên mặt kính xe và thôi trải ḷng đường. Hoa lê thôi nở trên vườn cây ăn trái, và cải vàng thôi không c̣n vươn ḿnh chào nắng mùa xuân. Nàng cũng giă từ căn nhà be bé xinh xinh, dọn về một căn nhà khang trang hơn giữa chốn phồn hoa đô hội, cho mẹ gần hơn với người Việt đồng hương. Nàng đi mà nhớ con đường đan bóng lá nơi chốn quê hương mới vô cùng. Mới ngày nào mắt c̣n ngắm hoa tạ ơn trời đất, giờ chỉ thấy nhựa đường với những vạch trắng giữ cho ḷng không được lấn sang thế giới bên ngoài. Buồn nhẹ nhàng. Va` thời gian cũng nhẹ nhàng trôi. Tết nào Nàng cũng mua mứt bí, hạt dưa, hoa quả như trươ’c, nhưng không c̣n nôn nao, bâng khuâng như Tết năm nào khi bắt chợt thấy màu hoa vàng và lấm tấm mưa xuân.

Chàng bảo Nàng hăy t́m lại, giữ lại cho ḿnh một mùa Tết. Nàng cũng muốn thế, nhưng t́m lại trong quá khứ, Nàng biết t́m nơi chốn nào để giữ lại một mùa xuân ? Chính v́ vậy mà Nàng đi San Diego. Biết đâu ở nơi đó, những người thân yêu sẽ giúp Nàng tạo một mùa xuân mới, cho những Tết về sau.

Nàng bỗng nhớ đến chú c̣ trắng hôm nào. Không chừng bị đuổi nhà, chú đă t́m cách t́m về quê cũ.

Đường c̣n xa quá, Nàng tự bảo ḿnh như thế, trên xa lộ.


Đặng Lệ Khánh
 


 

trang Đặng Lệ Khánh

art2all. net