|
Quỳnh Chi MÀN ĐÊM KHÔNG THỦNG
Ngày xửa ngày xưa, khi mới tạo thiên lập địa, nghe nói chẳng có ngày đêm ǵ cả, lúc nào cũng như lúc nào, thật là bất tiện. V́ chẳng biết lúc nào là ngày, lúc nào là đêm, quanh năm ngày tháng lúc nào cũng sáng chưng. Chẳng hạn như chuyện rửa mặt: chẳng biết nên rửa mặt lúc nào, thật là khó ở làm sao ấy. Muốn ăn cơm tối, nhưng trời có tối đâu, thật là khó xử. Dĩ nhiên là ngày xửa ngày xưa, làm ǵ đă có cái ǵ tiện như cái đồng hồ để mà xem giờ. Thành thử, mọi người, thôi th́ ai muốn thức dậy lúc nào th́ thức dậy, muốn ăn tối lúc nào th́ ăn tối, nhưng mà phải nói là khó ăn khó ở quá đi mất. Ai lại, nhà này vừa thức dậy đang rửa mặt, th́ nhà bên cạnh lại đang ăn cơm tối, có phải là hai bên ra vào trông thấy nhau mà lúng ta lúng túng, phải không nào? Nhưng cứ như thế măi th́ thôi cũng đành cho cam, đằng này chỉ được ít lâu sau sự thể c̣n khốn khổ hơn thế nữa cơ, chứ không phải chỉ có thế thôi đâu nhé. Đó là v́ lúc ban đầu, mặt trời mới ra ḷ c̣n mới tinh th́ ánh sáng c̣n mờ nhạt, nhưng dần dần như có trớn rồi th́ cứ sáng rừng rực, và nóng muốn bỏng cả lên ấy chứ. Đến nước này th́ không làm sao mà ngủ yên giấc được. Ai nấy đều mặt mày phờ phạc v́ thiếu ngủ, bèn cùng ngồi lại ŕ rầm bàn bạc nhỏ to: -Ít nhất là lúc người ta ngủ, Trời làm ơn cất hộ mặt trời đi cho người ta nhờ, có được không nhỉ ? -Ừ phải đấy, Trời đă là Trời th́ có cái ǵ mà chẳng biết. -Tuy nhiên dù sao th́ Trời cũng ở xa măi tít trên mây, nên chắc là Trời không biết rơ chuyện của chúng ḿnh ở dưới này đâu. Thế là tất cả bèn quyết định sai người đi sứ đến Nhà Trời -Sai ai đi bây giờ đây? -Xem thử nào ! Có lẽ sai chim én đi đến Nhà Trời được việc đấy. -Ờ, là v́ ai chứ chim én th́ từ sáng sớm đă thích bay lên thật cao mà kêu chim chíp rồi. Thế là chim én được sai lên kêu với Trời. -Anh chim én này, phiền anh chịu khó lên đến Nhà Trời, thử xin với Trời là lúc bọn ḿnh đang ngủ th́ Trời làm ơn cất hộ mặt trời đi có được không nhé. -Anh thử nói kheo khéo với Trời, là lấy cái ǵ thật to như cái mâm hay cái khăn furoshiki ( để buộc làm tay nải) ấy che lại một tí, để dưới này khỏi trông thấy mặt trời. Chim én cũng đang khổ sở v́ mặt trời cứ nóng bỏng lên làm cho cánh chim bị cháy khét, nên chẳng cần phải năn nỉ ỉ ôi, chim én nhà ta đă nhận lời đi ngay. Thế là chim én vừa kêu " Chíp ! Chíp ! Chíp ! Nóng ! Nóng ! Nóng ! " vừa bay vút lên trời. Nóng quá đến nỗi óc trong đầu muốn gần chín rục đến nơi, lên được đến Nhà Trời th́ chim én đă mụ cả người, chỉ c̣n biết ghé vào sát tận mang tai Trời kêu chim chíp rối rít như hét mà phân trần sự t́nh dưới đất.
Nghe chim én kể, Trời giật ḿnh bảo : -Thế à ? Ở dưới ấy khổ thế sao ! Rồi Trời bèn gọi tất cả các cô thợ dệt trên trời lại. Thợ dệt Nhà Trời là mấy cô con gái cứ lách ca lách cách dệt cửi ấy mà ! Ǵ cơ ? Nhà Trời sao lại có thợ dệt ? Hả ? Thế là không biết ǵ cả nhé ! Thế này nhé : mây giăng trên trời này, sương mai này, cầu vồng này, tất cả đều là tơ lụa do các cô thợ dệt này dệt ra cả đấy chứ ! Trời gọi các cô thợ dệt lại bảo : -Lúc này không phải là lúc cho chúng bay đủng đỉnh ngồi dệt mây với sương mai hay cầu vồng đâu. Hăy dệt ngay cho ta một tấm vải đen tuyền, mau lên ! Một tấm vải thật lớn trùm được cả thế giới ấy! Thế là các cô thợ dệt hối hả lo dệt ngay một tấm vải thật lớn. Tấm vải ấy chính là màn đêm. -Xong chưa ? Xong chưa ? Trời giục giă. Trần đời Trời đă làm đêm bao giờ đâu, nên Trời cũng lúng túng không biết phải làm thế nào cho vừa vặn. Trời chẳng có th́ giờ đâu mà nghĩ đến những sinh vật ở dưới đất, Trời cứ thế cầm mép của màn đêm mà tung ra, như thể tung lưới cá cho mở bung ra, thoáng cái màn đêm đă úp chụp xuống, trùm kín cả hạ giới. -A ! Thế là xong việc ! Tốt ! Tốt ! Suưt nữa là mất cả thanh danh của Nhà Trời, v́ "Trời đă làm th́ không thể sai được !" mà lại ! Trời yên tâm, thấy nhẹ cả người. Thế nhưng ở dưới đất bây giờ th́nh ĺnh bỗng bị tối sập xuống, cũng khổ ơi là khổ ! -Mát th́ cũng có mát thật, dễ ngủ thật đấy. Nếu chỉ có thế thôi th́ không ai phàn nàn điều ǵ nữa. Nhưng mà như thế này th́ chẳng biết lúc nào là đến đêm. Thử nghĩ mà xem: kẻ đang đi trên đường, th́nh ĺnh bị trời tối sập xuống, tối như hũ nút, th́ phỏng làm sao có thể thản nhiên như không được. Nhỡ va phải thân cây th́ có mà bươu trán, nhỡ bị lọt xuống sông th́ có mà chết đuối. Tất cả đều đến khổ v́ đêm. Lại thêm đêm tối ập xuống úp chụp ngay trên đầu, bí bực đến muốn ngạt thở, không sao chịu nổi. Khổ sở hơn cả là lũ chim chóc. Như quạ nhà ta, thường đậu trên cây, đến tối ngủ mê mà nằm mớ, mới vỗ cánh vài cái bay lên là vướng vào màn đêm, thế rồi đến sáng bị trời cuốn lại đem cất đi chung với màn đêm, rút cuộc không trở về trần thế được nữa !
Thế là loài vật lại họp nhau lại để bàn tính: -Không phải là chúng ta dám chê trách những việc Trời làm, thế nhưng không biết Trời có cách nào làm phúc cho bọn ḿnh được nhờ một tí nữa không nhỉ ? -Cái này cũng là tại chim én vụng về, không biết cách kêu với Trời. Vả lại, bị chim én kêu chim chíp rối cả lên thế th́ có đến là Trời cũng phải cuống cả lên .. -Ờ phải đấy. Vậy lần này ta chọn ai đi sứ nhà trời cho được việc đây ? -C̣ th́ sao ? C̣ có đôi cánh khỏe mà lại biết phép lịch sự. Thế là lần này, c̣ được sai lên kêu với Trời C̣ mà kêu xin điều ǵ th́ nhất rồi c̣n ǵ ! -Dạ bẩm Trời, Trời làm đêm sao mà tuyệt vời đến thế. Thật đúng là "Trời làm" có khác! Chúng tôi phận hèn, thật chẳng đáng được hưởng ơn mưa móc từ Trời. Vạn tạ ơn Trời ! Mở đầu c̣ nói thế, bảo sao mà Trời không mát ḷng mát dạ, nói ǵ mà Trời chẳng xiêu ḷng. -Thế nhưng, bẩm Trời, thật đáng tiếc, thật là đáng tiếc ! -Ơ, đáng tiếc chuyện ǵ cơ chứ ? -Dạ bẩm, Trời quăng màn đêm bung ra đột ngột quá, nên màn đêm bị vướng vào ngọn cây trên đỉnh núi, bị thủng lỗ chỗ. Màn đêm tuyệt vời là thế mà bị thủng, tiếc quá ạ ! -À ra thế, thế th́ đáng tiếc thật ! -V́ thế, phải chi mà Trời làm màn đêm thật rộng, để đừng bị vướng vào đỉnh núi th́ hay biết mấy ạ. -À, ra thế. -Nhân thể, xin Trời mắc màn đêm cao lên cho chim chóc chúng tôi có bay lên cũng không đụng phải th́ hay biết chừng nào. -Ừm, thế à? Vậy ta hẵng thử làm thế xem sao. -Đă vậy, tiện thể, xin Trời mở màn đêm ra từ từ, từ từ thôi ạ, để cho tất cả nh́n thấy rơ vẻ đẹp tuyệt trần của đêm tối, như vậy hay biết bao.. -À, thế à. Mở từ từ, từ từ thôi à ?
****
Chuyện là như thế, nên từ đó về sau, màn đêm được mở ra từ từ, từ Đông sang Tây. Thế mà măi cho đến bây giờ gịng họ nhà quạ vẫn không quên chuyện bị cuốn vào màn đêm, nên hễ vừa mới thấy một mép của tấm màn đêm sắp buông xuống, là quạ ta bắt đầu nhớn nhác kêu quạ quạ ầm ĩ cả lên và vội vàng bay về tổ Nhờ thế, đêm không c̣n buông sát đỉnh đầu, sáng ra màn đêm cũng không c̣n bị cuốn đi một cách đột ngột làm mặt trời lộ ra chói ḷa lóa cả mắt.
Ǵ cơ ? Sao lại bảo người ta chỉ bịa đặt láo lếu ? Làm ǵ có chuyện thế ư ?Này, này nhé, c̣n chứng cớ nào rơ rệt hơn là đến tối, cứ thử ngửng lên nh́n trời mà xem th́ biết ! Đấy ! Trên trời có những chỗ sáng nhấp nháy ấy là những vết thủng lỗ chỗ trên tấm màn đêm, khi Trời tung màn ra vướng phải ngọn cây trên đỉnh núi. Đây đó c̣n có những vết thủng v́ mỏ chim mổ vào, hay bị ngọn cây tuyết tùng trong khu rừng trấn thủ chọc thủng.
Chỗ mà bây giờ gọi là gịng sông Ama no gawa ( Thiên Hà ) là chỗ màn đêm đă phủ lên trên đỉnh những rặng núi trùng điệp, nên đầy những lỗ thủng đấy thôi. Có điều là màn đêm có những lỗ thủng và sáng lấp lánh như thế hóa ra có khi lại tiện lợi, cho nên loài vật dưới đất cũng đă quen với màn đêm cũ mà không c̣n kêu ca điều ǵ nữa. Được thể, Trời cứ thế dùng măi cái màn đêm cũ ấy, mà không chịu thay màn mới. Thế nhưng thực ra là Trời đă lén cho dệt một cái màn mới hẳn hoi đấy nhé. Sao cơ ? Sao lại biết được chuyện ấy hả ? Th́ cứ đến tháng 6 hay tháng 7, có phải là có những tối màn đêm không có một lỗ thủng nào, trời tối bưng, tối như hũ nút ấy là ǵ nào? Đấy, đấy chính là cái màn đêm mới đấy ! Ơ ! Sao lại bảo là người ta nói láo ? Đấy chỉ là những tối trời mưa thôi à ? Làm ǵ có chuyện thế ! Đó là lúc Trời muốn ngắm đom đóm, nên chỉ vào những tối ấy Trời mới đem cái màn đêm mới ra dùng. Cảnh đom đóm bay lập ḷe trong đêm mờ ảo đẹp đến nỗi Trời cũng phải ngẩn ngơ đấy mà... Tokyo, 3/7/1990
Nguyên tác : “Ana nashi no yoru”, truyện cổ tích Nhật bản Người dịch : Quỳnh Chi
Chú thích: Cũng có nơi kể truyện Ana nashi no yoru với vài chi tiết hơi khác: Buổi tạo thiên lập địa, trên mặt đất có các giống vật như chuột, lợn rừng, ngựa, chim giẻ cùi v.v. Sạu đó Trời tạo thêm Thỏ. V́ Trời lười biếng ngủ quên không làm đêm, nên các giống vật bị mất ngủ, bèn sai chim giẻ cùi lên kêu với Trời.
Chim giẻ cùi http://www.neeminna.jp/archives/story_og/s_030b.jpg
Khi bay về chim giẻ cùi bị vướng vào chiếc màn đêm mà Trời vừa trải ra, nên chỗ đó bị rách thành một đường dài, trông thấy trời; các giống vật gọi đó là Ama no gawa ( = Thiên Hà＝sông Ngân). Chiếc màn đêm dùng lâu ngày th́ bị thủng lỗ chỗ, từ đó thấy ánh sáng lấp lánh trên trời, các giống vật bèn gọi đó là hoshi ( = sao). Khi Trời thay màn đêm mới, th́ những đêm đó được gọi là yamiyo ( = đêm tối trời-không trăng sao-).
Quỳnh Chi (10/1/2008)
|
