|
CHƯƠNG DẪN NHẬP
VÀI MẨU CHUYỆN RỜI HAI. ĐẶT TÊN ĐỨA CON TINH THẦN
Đặt tựa cho một bài viết, đặt tên cho một tác phẩm, có khi cũng là một điều trăn trở. Tập Bút Kư Tự Truyện Nửa Thế Kỷ Việt Nam khi đến tay bạn đọc, có mấy nhận xét về tựa đề quyển sách. Một cựu Luật sư/ nhà văn, khi nhận quyển sách tôi kư tặng, ông buột miệng: “Nửa Thế Kỷ Việt Nam mà chỉ có bằng này thôi à”! Nhưng sau khi đọc, trong một bài nhận định tác phẩm, ông đă nêu ra một số ư kiến tích cực: “Nửa Thế kỷ Việt Nam” của tác giả Song Nhị rơ rệt là một đóng góp rất giá trị cho những ai muốn t́m hiểu về cái thời đại nhiễu nhương của dân tộc chúng ta trong suốt nửa thế kỷ qua.... tác giả đă cống hiến cho bạn đọc một tác phẩm biên soạn rất công phu, gọn gàng chu đáo, mà lại hết sức trung thực…”. Và một nhà thơ, thân hữu lâu năm trong sinh hoạt Cội Nguồn, sau khi nhận được quyển sách tôi gửi tặng đă viết thư gửi cho tôi qua bưu điện, với nhận xét (khi chưa đọc) mà cho rằng cái tựa “rộng lớn quá, to tát quá …”, nhưng sau khi đọc một hai chương đầu, nhà thơ này đă viết cho tôi ư kiến nhận định: “… Chương đoạn này như tôi đă nói, chỉ mới là phần dạo đầu của một nhạc khúc đại bi thiết của “Nửa Thế Kỷ Việt Nam” đă hấp dẫn đến vậy, trung thực đến vậy, c̣n nói chi đến toàn bộ tác phẩm... Tôi tin chắc đây là một pho tài liệu hiếm, quư, có giá trị vĩnh cửu sẽ giúp các nhà viết sử và và các thế hệ mai hậu thật nhiều…”. Tôi suy nghĩ và dè dặt khi đặt tên cho quyển sách này: “Năm Mươi Năm Cầm Bút”, tựa đề có “rộng lớn quá, to tát quá…” không?. Đặt tựa cho một tác phẩm, có những tác giả căn cứ vào nội dung, hay dựa vào một sự kiện, một biến cố đáng nhớ – Nhă Ca/ Giải Khăn Sô Cho Huế. Có tác giả lấy một giai đoạn lịch sử làm dấu mốc: “Bên gịng Lịch Sử” 1940-1965/ LM Cao Văn Luận. Có tác giả nhằm bày tỏ tâm tư của chính ḿnh: Nguyễn Mạnh Côn/ “Đem Tâm T́nh Viết Lịch Sử”. Cố thi sĩ Vũ Hoàng Chương đặt tựa cho một tập hồi ức: “Ta Đă Làm Chi Đời Ta” v.v… Năm 2010, trên một tấm poster do một nhóm Sinh viên đại học San Francisco thực hiện, nhằm quảng bá cho buổi RMS quyển Nửa Thế Kỷ Việt Nam tại San Jose, có ghi ḍng chữ: “Celebrating 45 years of Song Nhi’s Writing Career”. Chính chi tiết này đă là cảm hứng cho tôi lấy tựa đề “Năm Mươi Năm Cầm Bút”. Tôi nghĩ, cầm bút cũng như người nông dân cầm cày, người thợ nề cầm bai, người họa sĩ cầm cọ, tất cả để nói lên công việc làm của mỗi ngành nghề. Cầm bút là việc làm của một nhà văn. Thực ra, khi viết, tôi không có ư nghĩ viết để trở thành nhà văn, hay để được người ta gọi ḿnh như thế. Tôi không sống bằng nghề viết văn. Tôi viết văn, làm thơ như một nhu cầu tiêu khiển, do sự thôi thúc từ những sự việc luẩn quẩn trải qua trong đời, muốn được nói ra, viết ra. Trong tác phẩm này có những bài viết từ năm 1965 c̣n t́m lại được. Phần lớn bài viết trước năm 1975, sau cuộc biển dâu 30 tháng Tư đă hoàn toàn bị thất lạc. Tôi không muốn và cũng không thể kể ra hết được quá tŕnh viết lách từ năm 1965 đến nay. Ngoài ba tập thơ trước năm 1975, với ba tập thơ tại hải ngoại và ba tác phẩm: Lưu Dân Thi Thoại (biên khảo, viết chung với nhà văn Diên Nghị), quyển Nửa Thế Kỷ Việt Nam và mới đây là quyển Lời Rao Giảng Của Thơ… th́ đây là quyển văn thứ tư, gồm những bài tôi gom góp được in thành sách như một tặng phẩm tinh thần cho… chính ḿnh và cho những độc giả yêu mến văn chương chữ nghĩa. Nội dung tác phẩm này là kư ức và kỷ niệm, cho nên, trước khi đi vào các chương đoạn, tôi quyết định mở đầu với những bài trao đổi, qua các cuộc phỏng vấn liên quan đến những tham dự của chính ḿnh trên những chặng đường đi qua. Trước nhất là bài phỏng vấn của Sinh Viên Julie Hoài Hương Phạm về chiến tranh Việt Nam cho luận án sử học của cô. Julie Phạm sau khi tốt nghiệp là GS Sử học tại đại học Berkeley. Nhân đây tôi xin cáo lỗi với các văn nghệ sĩ từng dành cho tôi những cuộc bút vấn và phỏng vấn thu âm, mà nay không c̣n lưu giữ được để ghi lại: Bài trả lời phỏng vấn của Nhà văn Diệu Tần trên Việt Nam Nhật báo năm 1996, hai chương tŕnh giới thiệu thơ Song Nhị Tiếng Hờn Chiến Mă và Về Lối Đi Xưa trên đài VOA năm 2004, và các cuộc phỏng vấn của Radio VN Hải Ngoại, đài phát thanh Việt Nam, Texas, những cuộc phỏng vấn của SBTN, của hệ thống Quê Hương Media, San Jose. Có 78 kỳ đọc truyện, giới thiệu tác phẩm Nửa Thế Kỷ Việt Nam do cô Đoan Trang, Giám đốc hệ thống truyền thông (TV/Radio) Quê Hương đọc là tài liệu quư tôi c̣n lưu giữ. Nhân đây xin được gởi lời cảm ơn tới cô Đoan Trang… Sau cùng, khi nhớ lại biến cố tai ương 30- 4- 1975, sau một cuộc đổi đời thê thảm, tàn bạo ập xuống thân phận hàng triệu con người, trong số có ḿnh, không thể ngờ 40 năm sau tôi c̣n hiện diện bên cạnh ấn phẩm văn chương này. Đó là điều tôi lấy làm hài ḷng với số mệnh, sau những chặng đời, cho một lần để sống và cho một lần để chết.
Song Nhị 10-2015
~~oOo~~ Mọi trích dịch, ấn loát phải được chấp thuận bằng văn bản của tác giả và NXB.
|