Vĩnh Liêm Dalat

DẪU LÌA NGÓ Ý

          Nguyệt Cầm nhận được giấy báo thăm nuôi chồng vào một trưa hè sau ba năm bặt tin kể từ ngày chồng nàng vào trại cải tạo. Nguyệt Cầm vội vàng đưa hai đứa con về gửi cho ba mẹ ở Đơn Dương nhờ ông bà chăm sóc trong thời gian nàng đi vắng - Sau ngày 30 tháng Tư 1975 thấy nghề cầm ca cuả ông Kha không thể sống nổi trong hoàn cảnh mới, hai đứa con trai và cậu con rể đều vào trại cải tạo, ba mẹ Nguyệt Cầm quyết định bán nhà ở Huế chuyển vào đây mua một mảnh vườn nhỏ đắp đổi qua ngày, đồng thời có thể gần gủi giúp đỡ cho cô con gái út.

Chuyến xe đò khởi hành từ Đà Lạt lúc 5 giờ sáng vậy mà phải hơn 3 giờ chiều mới đến ngã ba Vũng Tàu. Nguyệt Cầm mệt ngất ngư không những bởi xe nhồi nhét quá nhiều hành khách cùng hàng hoá chất đầy trong xe, trên mui mà cả vì mùi xăng dầu nồng nặc- xăng lúc này hiếm hoi, người ta phải trộn thêm dầu diesel hoặc các loại dầu thứ phẩm khác. Đường sá hư hỏng nặng, mỗi lần xe lọt vào những ổ gà to tướng hành khách không ai bảo ai đều lắc lư nghiêng ngả như đang lên đồng tập thể. Xuống xe Nguyệt Cầm ngồi bệt ngay bên vệ đường gục đầu vào hai cánh tay thở dốc mặc cho hành lý túi xách vất lăn lóc bên cạnh.

Theo bảng chỉ dẫn đường vào trại cải tạo, nàng còn phải đi bộ khoảng 2, 3 cây số mới đến nơi, đó là con đường đất đá ngổn ngang được san dặm sơ sài. Đồ đạc bới xách mang theo khá nặng, Nguyệt Cầm gần như tuyệt vọng không biết làm cách nào để khiêng hết mọi thứ, bỗng một vài người quang gánh đến gần cất tiếng hỏi “Cô đi thăm nuôi phải không? Có cần tụi tui gánh giúp?”. Nàng mừng quýnh trả lời “Dạ phải, xin nhờ mấy chị giúp dùm”. Sau một hồi mặc cả, họ đồng ý gánh đồ đạc cho nàng với giá 4 đồng. Cái giá quá cao, lương giáo viên cuả nàng chỉ được 60 đồng một tháng vị chi mất đến hai ngày lương, nhưng trong hoàn cảnh này nàng không còn lựa chọn nào khác. Vả lại có họ đi theo Nguyệt Cầm cảm thấy yên tâm hơn khi phải một mình giữa khu rừng um tùm hẻo lánh. Mãi đến gần 5 giờ chiều Nguyệt Cầm mới đến được trại cuả chồng.

Sau khi trình giấy phép thăm nuôi, Nguyệt Cầm được một cán bộ trực ban hướng dẫn đến dãy bàn dài phía ngoài ngồi chờ, có lẽ đây là nơi dành cho người tù và thân nhân được gặp mặt. Anh cán bộ này cũng báo cho biết nàng được phép ăn cơm chiều cùng chồng trong 30 phút gặp mặt và được nghỉ tạm qua đêm trên chiếc ghế bố cũ, đồng thời hướng dẫn các vị trí cần thiết như nhà vệ sinh, nơi đổ rác, bể nước..v.v… rồi căn dặn Nguyệt Cầm “Lần sau thăm nuôi chị nhớ nên đến buổi sáng để ra về trong ngày chứ theo nguyên tắc trại không cho phép người nhà cải tạo ở lại đêm”. Nguyệt Cầm mừng rỡ, cám ơn rối rít.

Chừng 20 phút sau thì Nam, chồng nàng bước ra. Nguyệt Cầm cầm tay chồng rơm rớm nước mắt.. Nam gầy hơn lúc mới vào trại nhưng có vẻ rắn rỏi chứ không xanh xao như nàng tưởng. Hỏi ra mới biết việc lao động cuả những người cải tạo ở đây không đến nỗi quá mức, ăn uống cũng đủ no, họ được cải thiện bữa ăn từ những gì họ đã nuôi trồng như rau xanh, cá, thịt .v.v…Nguyệt Cầm đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, nàng không ngờ chồng nàng lại được may mắn như vậy, nàng thường nghe nhiều chị em có chồng cải tạo than thở chồng họ bị đối xử khắc nghiệt, sức khoẻ sa sút trầm trọng…

Trong thời gian gặp gỡ, Nguyệt Cầm và chồng chuyện trò rất dè dặt bởi họ biết tất cả ở đây đều “tai vách mạch rừng”. Nam hỏi thăm sức khoẻ hai con, Nguyệt Cầm đem ảnh mới chụp cuả chúng ra cho chồng xem và khoe với chồng các con rất ngoan, tuy còn bé nhưng đã biết giúp mẹ việc nhà. Nàng bảo “Anh giữ mấy tấm ảnh này, khi nào nhớ con thì mang ra xem cho đỡ nhớ”. Nam hỏi “Thế còn ảnh cuả em đâu?” Nguyệt Cầm đáp “Em cứ ba tháng đến thăm một lần là anh đã thấy em bằng xương bằng thịt rồi”. Nam cười buồn không nói. Nguyệt Cầm biết chồng đang nghĩ đến một viễn cảnh đen tối nhưng không biết an ủi chồng như thế nào, nên chuyển sang chuyện bới xách. Nàng lôi các thứ mang theo nào là cá kho khô, thịt kho rim, tiêu ớt mắm muối, quần áo giày dép, chăn mền… đến sữa, bột ngủ cốc, các loại thuốc trị bệnh thông thường kể cả thuốc lá, bánh kẹo …Nam dặn vợ “Lần sau đến thăm em đừng mang nhiều, đã vất vả cho em mà có khi quá quy định cuả trại lại khổ cho em phải mang về. Anh chỉ cần vài tập vở, giấy, bút để những buối tối rảnh rổi có thể viết thư thăm nhà là tốt lắm rồi. Anh là bác sĩ nên được giao thêm công việc chăm sóc sức khoẻ trại viên, đôi khi cả cán bộ, do vậy họ cũng ưu tiên cho anh”. Nam còn bảo nhỏ với vợ: “Cán bộ quản trại ở đây tỏ ra rất quan tâm đến anh, thường hay hỏi thăm chuyện gia đình tụi mình”. Nguyệt Cầm lại thêm một lần nữa ngạc nhiên, hoá ra “phía bên kia” cũng có người tốt. Tại trường nàng dạy hiệu trưởng và một số giáo viên người Bắc cũng đối xử thân tình với nàng thế nhưng ở một số địa phương khác nữ giáo viên có chồng cải tạo đều bị sa thải.

Khi Nam trở vào Nguyệt Cầm mới có cảm giác trống vắng sợ hãi khi một mình giữa chốn xa lạ. Trại cho phép nàng tạm trú cũng chỉ vì không có cách giải quyết nào khác, bởi quy định không cho thân nhân người cải tạo ở lại đêm như thế này.

Sương xuống nhiều, trời bắt đầu se lạnh. Chung quanh yên ắng, tiếng côn trùng rền rĩ, tiếng vạc kêu sương, tiếng chó sủa trăng tạo nên một âm thanh rờn rợn ma quái.Nguyệt Cầm rùng mình, kéo măng-tô đắp lên người cho đỡ sợ, thao thức mãi không tài nào chợp mắt. Nàng nghĩ đến chồng mà nao lòng. Vợ chồng nàng nên duyên qua mai mối chứ không vì tình yêu. Nguyệt Cầm chưa từng yêu ai trước khi lấy Nam. Ba mẹ nàng thấy Nam hiền lành, là sĩ quan quân y, gia đình nề nếp khá giả khuyên nàng đồng ý, và nàng đã vâng lời để ba mẹ vui lòng. Khi về ở chung nàng mới thấy tính cách hai người không hợp tuy chưa bao giờ xích mích to tiếng với nhau. Nam có vẻ gia trưởng, ít nói, những khi ở nhà chỉ thích bù đầu vào công việc hơn chuyện trò thân mật với vợ con mặc dù rất chăm lo gia đình. Nguyệt Cầm thì ngược lại, nàng là con gái độc nhất và là út trong số ba anh em nên được ba mẹ và các anh cưng chiều, muốn gì được nấy; tính nàng lại thích vui đùa ca hát.Với một người chồng hơn nàng đến 5 tuổi và những tính cách như thế, Nguyệt Cầm cảm thấy hụt hẫng, do vậy tình cảm cuả nàng đối với Nam chỉ như sự thương kính cuả người em gái đối với ông anh nghiêm nghị chứ không thể đậm đà khao khát cuả một người vợ yêu chồng. Nàng không dám biểu lộ cá tính cuả mình trước mặt Nam, lâu dần thành thói quen cuả một người vợ luôn phục tòng chồng. Nguyệt Cầm nghĩ mãi không hiểu tại sao những năm mười tám đôi mươi nàng lại không tìm được một người tri kỷ dù không thiếu những chàng trai hào hoa phong nhã bám theo tán tỉnh, phải chăng đó là định mệnh?

Miên man với những ý nghĩ vụn vặt Nguyệt Cầm chìm vào giấc ngủ lúc nào không hay mà những cơn mơ chập chờn đã đưa nàng trở về quá khứ xa xưa. Nàng thấy mình là cô bé 6 tuổi có đôi mắt to, mái tóc ngắn đen mượt, mặc chiếc áo đầm hồng đi lề đường bên phải. Ở lề trái là một cậu bé 7 tuổi, mặt mày khôi ngô sáng suả. Cả hai vừa tung tăng tung tẩy đến trường vừa chuyện trò với nhau thật lý thú. Chúng gọi nhau bằng “ấy”, xưng “tui”và nói những chuyện không đầu không đuôi, nào là chuyện bị ba đánh đòn, bị mẹ phạt quỳ hay chuyện con mèo tha được miếng thịt nạc từ đâu mang về nhà…v.v.. . Cứ thể hai đứa nhỏ đến lớp lúc nào không hay mặc cho con đường khá xa so với đôi chân bé bỏng cuả chúng và phải rẽ đến mấy ngả ba, ngả tư…

Vừa mơ đến đây Nguyệt Cầm giật mình thức giấc bởi tiếng gà gáy lúc 4 giờ sáng. Nàng vội vàng thu dọn đồ đạc, xếp lại ghế bố, chuẩn bị mọi thứ để ra về lúc cổng trại vừa mở, không quên nhờ cán bộ trực ban chuyển lời cám ơn cuả nàng đến ban quản trại đã cho nàng tá túc qua đêm.

Nguyệt Cầm vừa đi vừa nghĩ về giấc mơ lạ lùng, tự hỏi “người bạn nhỏ ấy là ai nhỉ?”. Nàng lục lại ký ức cuả hai mươi mấy năm về trước, thuở gia đình nàng sống ở một khu dân cư đông đúc phía sau bến xe Nguyễn Hoàng, bên cạnh con đường vào Cửa Ngăn.

Cha nàng là nghệ sĩ cổ nhạc, thông thạo các loại đàn, nhưng điêu luyện nhất là đàn nguyệt, do vậy ông đã lấy tên đàn đặt tên cho đứa con gái cưng cuả mình. Bạn bè nhạc sĩ cuả ông khá đông, họ đã cùng nhau lập ra ban cổ nhạc cộng tác thường xuyên với đài phát thanh Huế. Thỉnh thoảng họ còn được mời trình tấu trong những dịp tế lễ ở Đại Nội hoặc ở các buổi chầu văn, lên đồng tại các điện, phủ cuả các ông hoàng bà chúa hay tại các tư gia…Cuộc sống gia đình Nguyệt Cầm nhờ thế tương đối sung túc.

Bên kia đường, vào những năm 50, do chiến tranh lan tràn đã có một số gia đình từ vùng quê dạt về đây tạm trú, họ dựng lên một số nhà tôn vách ván lộn xộn tạm bợ để nương náu. Buổi tối lúc xe cộ không được phép lưu thông trên con đường này thì lũ trẻ hai xóm thường tụ tập để chơi đùa, phần lớn là bọn con gái cở tuổi 6,7. Nguyệt Cầm cũng ở trong đám trẻ ấy, bọn chúng thường chơi nhảy dây, bịt mắt bắt dê hay trốn tìm. Bọn con trai đồng lứa cũng có tham gia, chủ yếu là phá đám bọn con gái, trong số đó có một cậu bé học cùng lớp với Nguyệt Cầm, nhưng cậu ta chỉ đứng lấp ló sau gốc cây anh đào để xem đám con gái vui đùa chứ không tham gia trò chơi nghịch ngợm cuả bọn con trai. Cây anh đào này nghe đâu là cây độc nhất sống sót trong số những cây anh đào được người Nhật đem sang trồng chung quanh hoàng thành sau ngày Nhật đảo chính Pháp, cứ đến mùa xuân cây lại nở những chùm hoa màu hồng phơn phớt rất đẹp. Sáng nào cậu bé cũng chờ Nguyệt Cầm ở đầu cầu vào cửa Ngăn để cùng đến trường, chúng không bao giờ sóng đôi với nhau, Nguyệt Cầm đi lề phải và cậu bé bên lề trái…

Mãi hồi tưởng chuyện cũ, Nguyệt Cầm không để để ý cảnh vật chung quanh cho đến khi một quán nước ẩn mình dưới tán cây cổ thụ um tùm ven đường xuất hiện trước mặt. Nàng định ghé vào đây nghỉ chân giây lát đồng thời uống vài ngụm nước cho đỡ khát, bỗng từ sau lưng nàng một người đàn ông mặc thường phục đi xe đạp trờ tới, gọi nhỏ “Nguyệt Cầm!”. Nàng giật mình quay lui. Đang bỡ ngỡ không hiểu vì sao người đàn ông này biết tên mình thì anh ta lên tiếng “Tôi là Nguyễn Ân đây, không biết Nguyệt Cầm còn nhớ người bạn ngày xưa cùng học trường BĐ không?”. Nguyệt Cầm kêu lên “Anh là Nguyễn Ân? Sao anh lại ở đây?” Người ấy không trả lời câu hỏi cuả nàng mà vội vàng lục trong túi một tờ giấy xếp đôi đưa cho nàng, giọng gấp rút “Gặp được Nguyệt Cầm tôi mừng lắm nhưng ở đây không tiện nói chuyện, tất cả những gì muốn nói tôi đã viết trong thư, Nguyệt Cầm cất kỹ về nhà rồi hãy đọc, đừng ghé vào quán nước này, cứ đi thẳng ra đường cái đợi xe về Đà Lạt, nhớ đừng xem dọc đường. Thôi tôi đi đây, chúc Nguyệt Cầm mọi điều tốt lành”. Nói xong người đàn ông vội vàng quay xe, đạp như bay về phía ngược lại.

Cầm lá thư trong tay, Nguyệt Cầm đứng lặng một lúc, rồi sực nhớ lời người đàn ông dặn, nàng nhét sâu lá thư vào túi xách, vội vàng bước nhanh ra đường cái. Thật may không bao lâu thì chiếc xe đò Đà Lạt cũng vừa trờ tới, nàng vội vàng leo lên. Khi đã yên vị Nguyệt Cầm nhớ lại giấc mơ kỳ lạ hồi đêm và cái tên “Nguyễn Ân” vang lên trong đầu đã đánh thức hồi ức cuả nàng. Đúng rồi, người bạn nhỏ trong giấc mơ chính là Nguyễn Ân, người đàn ông mà nàng vừa gặp, một cuộc hạnh ngộ chớp nhoáng cứ như trong chuyện cổ tích khiến nàng vừa bàng hoàng vừa thắc mắc: điều gì đã khiến anh ta có thái độ gấp gáp sợ sệt? Mà tại sao anh ta lại xuất hiện ở chốn hẻo lánh như thế này? Đây đâu phải là nơi dành cho những con người bình thường? Thắc mắc ấy khiến cho nàng nôn nóng muốn sớm về nhà để đọc thư anh ta gửi, nhưng càng nôn nóng thì càng thấy thời gian như ngừng lại và chiếc xe đò vốn đã chậm chạp hôm nay lại càng chậm chạp hơn.

*

Cô bé Nguyệt Cầm thuở nhỏ thường hay bị bọn con trai trong lớp chòng ghẹo bắt nạt, nhưng từ khi Nguyễn Ân vào học, bọn con trai không dám giở trò vì cậu bé lớn xác hơn, lại được thầy giáo giao làm trưởng lớp có nhiệm vụ ghi tên những đứa nghịch phá để thầy phạt. Là bạn thân cùng đi học với nhau hàng ngày, mỗi lần thấy Nguyệt Cầm gặp nạn cậu bé ra tay “nghĩa hiệp” ngay. Chính vì vậy mà Nguyệt Cầm cảm mến và không thể nào quên người bạn đáng quý đó. Gần đến ngày nghỉ hè thì một hôm trên đường đến trường, thái độ cậu bé có vẻ khác lạ, nét mặt buồn buồn không nói năng. Khi đến cửa Hiển Nhơn cậu bé mới cất tiếng “Hồi hôm ba tui về dặn mạ tui dọn dẹp đồ đạc nhà cửa để ngày mai về quê, không ở đây nữa”. Nguyệt Cầm thảnh thốt kêu lên “Răng rứa?”. Nguyễn Ân giải thích “Là vì đơn vị ba tui được lệnh chuyển ra Quảng Bình”. “Để làm chi?”. Nguyệt Cầm lại hỏi. “Tui cũng không biết nữa!” Nguyễn Ân trả lời.

Bọn trẻ con làm sao biết được chuyện thời cuộc, chuyện chiến tranh biến chuyển phức tạp như thế nào, chúng chỉ biết học hành vui chơi trong vòng tay che chở cuả những người thân yêu. Cậu bé trả lời câu hỏi cuả cô bé xong thì cả hai đều im lặng, buồn bã, không ai nói chuyện với ai cho đến lúc vào lớp.

Trong khi cả lớp đang chăm chú lắng nghe lời giảng cuả thầy giáo thì một chiếc xe Jeep đổ xịch ngoài sân trường, vị sĩ quan cấp uý mặc bộ quân phục màu trắng, đội mũ ca lô trắng, cầu vai mang vòng dây danh dự, dáng cao lớn bước xuống rồi đi vào văn phòng hiệu trưởng. Đó là cha cuả Nguyễn Ân, ông vừa dự lễ duyệt binh về và vội đến xin rút hồ sơ cho con. Một lúc sau ông đến lớp học, cả lớp đứng dậy chào, tim Nguyệt Cầm đập liên hồi. Sau khi thầy giáo ra hiệu cả lớp ngồi xuống, cha Nguyễn Ân nói nhỏ với thầy giáo mấy câu thì thầy giáo liền gọi Nguyễn Ân lên trước lớp rồi bảo “Thầy báo tin cho cả lớp biết hôm nay cha cuả trò Nguyễn Ân đến đón trò để chuyển về quê, lớp chúng ta kể từ đây thiếu đi một học sinh chăm ngoan”.Hướng về cậu bé, thầy giáo tiếp “Thầy chúc trò lên đường nhiều may mắn, ở trường mới trò nhớ cố gắng học giỏi như ở trường này. Thôi trò hãy chào các bạn trước khi ra về!”. Nét mặt cậu bé thật buồn, cậu ta đưa mắt nhìn xuống lớp, nói lí nhí mấy tiếng trong cổ họng, chào thầy giáo rồi líu ríu theo cha ra xe. Nguyệt Cầm chờ ánh mắt cuả cậu ta hướng về cô bé nhưng không thấy. Cảm giác hụt hẫng thất vọng ấy cứ đeo bám cô bé mãi không thôi…


*

Nguyệt Cầm thân mến,

Cho phép tôi gọi Nguyệt Cầm bằng hai chữ “thân mến” bởi hình ảnh Nguyệt Cầm luôn in đậm trong tâm trí tôi kể từ ngày tôi rời trường và rời xóm Cửa Ngăn thân yêu để về lại quê Quảng Bình cuả tôi.Tôi không biết diễn tả như thế nào để Nguyệt Cầm hiểu tâm trạng mất mát cuả tôi khi ra đi cũng như để giải thích cho Nguyệt Cầm hiểu tại sao tôi lại có mặt ở nơi xa lạ như thế này.Tôi chỉ có thể tóm tắt sơ lược diễn biến cuộc đời tôi trong hai mươi mấy năm qua từ ngày tôi rời Huế cho đến nay:

Cha tôi là trung uý cuả một đơn vị tác chiến trong quân đội Liên Hiệp Pháp, sau này là quân đội Việt Nam Quốc Gia. Những năm 1951-1953 là những năm chiến tranh ác liệt, cha tôi cứ phải ra chiến trường rày đây mai đó, gia đình chúng tôi phải thay đổi chỗ ở liên tục.Thời gian ngắn ngủi sống ở Huế nơi khu xóm Cửa Ngăn là thời gian tôi hạnh phúc nhất vì tôi có nhiều bạn bè và đặc biệt tôi được đi cùng đường, học cùng lớp với Nguyệt Cầm suốt gần một niên khoá dù ban đêm tôi ít được ra ngoài để vui đùa với bạn bè: Tôi còn hai đứa em trai nhỏ, buổi tối tôi phải chăm em để mẹ tôi lo việc nhà. Tôi vẫn nhớ như in khuôn mặt cuả Nguyệt Cầm, ngày ấy Nguyệt Cầm xinh như búp bê, da trắng, môi hồng, tóc đen nhánh.

Định mệnh chỉ cho tôi hạnh phúc chừng đó, khi về lại quê nhà tôi mới biết quê tôi không thanh bình như những ngày tôi sống ở Huế. Cha tôi cứ phải hành quân hết chỗ này đến chỗ khác, gia đình tôi phải thuê nhà ở phố chứ không thể về làng vì các làng quê đều bị Việt Minh kiểm soát. Tôi tiếp tục đi học nhưng tôi chẳng có hứng thú bởi toàn những người xa lạ, trong lớp tôi không hề nói chuyện với ai.

Rồi một hôm tai ương ập đến gia đình tôi.:trong một cuộc hành quân ở vùng núi phía tây Quảng Bình, đơn vị cha tôi rơi vào ổ phục kích cuả địch, cha tôi chết mất xác. Cha tôi là trụ cột gia đình, ông rất thương yêu và chăm lo chúng tôi chu đáo, cho nên tin dữ ấy đã làm mẹ tôi suy sụp tinh thần, gia đình tôi tang tóc đau thương.Cuối cùng mẹ tôi cũng gượng dậy được, với sự giúp đỡ cuả bà con bên ngoại, bà đem anh em chúng tôi trốn ra Nghệ Tĩnh nương nhờ sự che chở cuả ông cậu ruột tôi là một cán bộ cấp cao ở Quỳnh Côi thuộc vùng Việt Minh. Ông cậu tôi là người tốt, hết lòng bảo bọc gia đình tôi, ông đã làm lại giấy tờ khai sinh cho ba anh em chúng tôi, đổi tên sửa họ để không ai biết chúng tôi là ai.. Tôi được tiếp tục đi học trong vùng Việt Minh với tên mới là Hoàng Thanh Tân, cái tên mà Nguyệt Cầm đã thấy trong giấy báo thăm nuôi chồng vừa rồi.

Đọc đến đây chắc Nguyệt Cầm đã bớt phần nào thắc mắc khi thấy tôi xuất hiện đột ngột tại một nơi không bình thường. Vâng, khi cuộc chiến tranh Nam Bắc đến cao điểm, tôi bắt buộc gia nhập bộ đội, đó là những năm 1964-1965, tôi phải cầm súng vào Nam để bắn giết những bạn bè thân yêu cuả mình. Có thể tôi và họ đã từng đụng độ nhau. Tuổi thanh xuân cuả tôi đã bị vùi dập trong chiến tranh với những ngày binh lửa ấy. Khi tôi được 25,26 mẹ tôi hối thúc tôi lấy vợ để có cháu bế bồng, tôi biết mẹ tôi nghĩ đến một viễn cảnh không lấy gì sáng suả: bà sợ tôi sẽ chết trên chiến trường như cha tôi và sẽ không có người nối dõi.Thế nhưng tôi không tìm đâu ra người tôi mong ước, không có ai trong số những cô gái tôi từng gặp hiền dịu dễ thương như Nguyệt Cầm, ngườii bạn gái mà tôi từng thầm yêu trộm nhớ khi còn là một đứa bé lên 7. Đến nay tôi vẫn độc thân.

Cho đến tháng Tư 1975 quân hàm cuả tôi là thiếu tá, tôi được điều động vào Nam với công tác quản giáo tù binh VNCH. Trước khi nhận nhiệm vụ tôi đã ghé Huế tìm đến nhà Nguyệt Cầm để thăm nhưng nhà đã đổi chủ, không ai biết gia đình Nguyệt Cầm ở đâu, tôi vô cùng buồn bã thất vọng. Hai năm sau tôi được điều đến trại cải tạo Z… Hàm Tân, là nơi chồng cuả Nguyệt Cầm bị giam giữ. Khi đọc lý lịch cuả anh Nam thấy tên vợ là Lương Nguyệt Cầm, một cái tên rất đặc biệt, không thể lẫn với ai được, tôi đã vừa mừng vừa chua xót lại vừa tiếc nuối. Tôi mừng và chua xót vì không ngờ có dịp trùng phùng với Nguyệt Cầm trong một tình huống vô cùng oái oăm: chồng cuả Nguyệt Cầm là tù binh cuả tôi, hai chúng tôi ở hai chiến tuyến đối nghịch. Tôi tiếc nuối vì thời gian xưa tôi và Nguyệt Cầm ở bên nhau quá ngắn ngủi, khi gặp lại thì “ván đã đóng thuyền”.Hai muơi mấy năm rồi còn gì! Lúc Nguyệt Cầm đến xuất trình giấy tờ thăm nuôi tôi đã nhìn thấy Nguyệt Cầm ở một vị trí cách đó không xa, tôi cảm động được thấy lại người bạn cũ .Nét mặt cuả Nguyệt Cầm không khác xưa, tôi nhận ra ngay, chỉ có điều quá u sầu khiến tôi rất đau lòng.Tôi không dám tiếp xúc với Nguyệt Cầm ở nơi làm việc, chắc Nguyệt Cầm hiểu vì sao , tôi cũng không thể không gặp lại Nguyệt Cầm một lần cuối để thổ lộ hết nỗi niềm giúp tôi nhẹ lòng. Đắn đo mãi tôi chọn giải pháp viết thư và tìm cách đưa tận tay cho Nguyệt Cầm, dù biết việc làm nguy hiểm này có thể mang lại hậu quả không hay cho tôi và có khi cho cả gia đình Nguyệt Cầm.

Tôi không hy vọng thời gian tới tôi còn công tác tại đây. Nếu còn thì Nguyệt Cầm hãy yên tâm, anh Nam sẽ luôn được đối xử tốt. Tôi cầu mong chồng cuả Nguyệt Cầm sớm được trở về đoàn tụ với gia đình và vẫn mong có ngày gặp lại gia đình Nguyệt Cầm dù điều này hết sức mong manh.
Ký tên

Nguyễn Ân


Nước mắt Nguyệt Cầm đã làm nhoà nhiều chỗ trên lá thư, nàng không ngờ tấm chân tình cuả người bạn cũ năm xưa lại sâu nặng đến thế. Nàng đã hiểu vì sao chồng nàng lại được đối xử tử tế, hoá ra Hoàng Thanh Tân chính là Nguyễn Ân.Nàng cũng đã hiểu thái độ vội vàng cuả Nguyễn Ân khi đạp xe đuổi theo nàng để trao lá thư rồi vội vàng đạp xe quay trở về. Anh sợ bị theo dõi. Thật cay đắng cho thân phận con người mất tự do! Những người như nàng bị theo dõi đã đành mà ngay cả những người của chế độ cũng chẳng hơn gì. Nguyệt Cầm thầm lo cho Nguyễn Ân, những biểu hiện khác thường cuả anh có thể không thoát khỏi con mắt cuả bộ máy an ninh.

*

Ba tháng sau Nguyệt Cầm nhận được giấy báo thăm nuôi chồng lần thứ hai, giấy được ký tên mới. Hoàng Thanh Tân tức Nguyễn Ân đã được điều đi nơi khác. Nguyệt Cầm cầm giấy báo mà lòng bất an, vừa lo cho chồng sẽ bị đối xử khắc nghiệt lại vừa lo cho người bạn cũ, không biết anh đang ở trong tình trạng như thế nào, bị hạ tầng công tác hay bị phát hiện là con cuả một sĩ quan quốc gia? Nguyệt Cầm thầm cầu nguyện cho Nguyễn Ân luôn được an lành.

Khi gặp lại chồng, Nguyệt Cầm đã khóc, Nam tiều tụy quá. Nam cầm tay vợ an ủi “đừng khóc, anh sẽ không sao đâu” . Hai vợ chồng không dám nhắc đến tên cuả Hoàng Thanh Tân, họ ngầm hiểu đây là điều tối kỵ.

Cho đến ngày Nam ra tù và trước khi gia đình Nguyệt Cầm được sang Mỹ định cư vẫn không hề có một tin tức nào cuả Nguyễn Ân. Nỗi lo lắng cho sự an nguy cuả người bạn cũ khiến tâm trí nàng không lúc nào thảnh thơi…

Vĩnh Liêm Dalat
5/2014

*Mượn ý cuả câu thơ Kiều: “Dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng”
 

Trang Vĩnh-Liêm Dalat & Văn Uyên

art2all.net