Vĩnh Liêm Dalat

 NHỮNG KỶ NIỆM VỀ MỘNG THUÝ

(Viết nhân ngày giỗ đầu cuả Mộng Thuý

01-8-2015 tức ngày 17 tháng 6 Ất Mùi)

          Mộng Thuý học với tôi từ năm đệ thất cho đến năm đệ nhất cùng các bạn như Tuyết Nhung, Tố Tâm, Hạnh Nữ…, nghĩa là 7 năm ròng rã ở Đồng Khánh, các bạn ấy và tôi rất thân thiết. Thuý học giỏi (trong kỳ thi tuyển vào đệ thất trường Đồng Khánh niên khoá 1957-1958 Thuý đậu đầu), chăm chỉ, cẩn thận, điềm đạm chứ không như tôi, lanh chanh như hành không muối, lại ham chơi, dù rằng tôi học không đến nỗi tồi. Mộng Thuý, Đông Thái và tôi thay phiên nhau đứng đầu lớp suốt thời gian học đệ nhất cấp Tôi thương Thuý bởi Thuý hiền lành và hết lòng với bạn bè. Thuý thường được các giáo sư hướng dẫn chọn làm trưởng lớp vì tính chu đáo cẩn thận.

Nhà Thuý ở làng Ngọc Anh, những ngày học 2 buổi Thuý thường ở lại trường. Nhà tôi thì ở xóm cửa Ngăn, chỉ qua đò Thừa Phủ là đến nơi. Thế nhưng tôi cũng thường ở lại trưa với các bạn để đỡ phải vất vả chen lấn đò, có khi trễ học bị phạt cấm túc một cách oan uổng. Tôi ít khi bới cơm ăn trưa mà ưa chui xuống nhà o Châu hay o Bụi (lao công cuả trường) để thưởng thức một ổ bánh mì kẹp thịt hay một dĩa bánh bèo, bánh bột lọc ngon tuyệt vời (theo cảm quan cuả tôi lúc bấy giờ), thế là xong bữa. Thuý thì lúc nào cũng bới cơm theo. Ăn xong, trong khi các bạn khác (có cả tôi) kéo nhau xuống nhà chơi để cầu cơ hoặc ra tuốt sân sau tụ tập dưới những cây phượng sum sê để tán chuyện ba láp ba xàm không đầu không đuôi thì Thuý đem bài ra học hoặc làm bài tập cho ngày hôm sau. Thuý chu đáo, chăm chỉ, do vậy các kỳ thi Thành Chung, Tú Tài I, Tú Tài II Thuý đều đậu hạng Bình, trong khi tôi chỉ được Bình Thứ.

Khi lên đệ nhị cấp Thuý và tôi vào C2, còn Đông Thái qua ban A. Chúng tôi mất đi một số bạn cũ (chuyển qua ban A hoặc B) nhưng lại có thêm nhiều bạn mới: Lệ Khánh, Tương, Nguyệt, Liên Như.v.v…

Xong kỳ thi Tú Tài II Thuý trúng tuyển vào trường Quốc Gia Hành Chánh. Tôi cũng trúng tuyển vào trường này nhưng đồng thời cũng trúng tuyển vào Đại Học Sư Phạm Huế ban Sử Địa. Tôi muốn theo ngành QGHC hơn nhưng gia đình không cho đi xa, thành ra tôi đành ở lại học sư phạm. Kể từ đó tôi và Thuý mất liên lạc với nhau bởi bên nào cũng tất bật túi bụi cho việc học hành, nghiên cứu vì tương lai cuả mình. Tuy ở xa nhưng tôi vẫn biết Thuý ra trường loại xuất sắc, được giữ lại làm giảng viên cuả trường.

Tôi ra trường với nhiệm sở là trường Nữ TH Bùi Thị Xuân-Đà Lạt nhưng tôi hoán chuyển cho chồng để về trường TH Phan Bội Châu Phan Thiết với hy vọng một thời gian ngắn tôi cũng sẽ được chuyển lên Đà Lạt theo ưu tiên vợ theo chồng.Thế mà cũng phải mất 5 năm trời tôi mới đạt được ước nguyện. Vừa làm quen với trường Nữ Bùi Thị Xuân chưa bao lâu thì đến tháng 4-1975 thời thế thay đổi, trường đổi tên là trường PTTH Bùi Thị Xuân, hỗn hợp cả nam lẫn nữ. May mắn vợ chồng tôi vẫn được giữ lại trong biên chế nhà trường. Cuộc sống tuy khốn khó vất vả hơn trước nhiều, nhưng dù sao không đến nỗi chết đói bởi ngoài đồng lương chúng tôi còn được hưởng chế độ tem phiếu về gạo, thực phẩm, vải.v.v và làm thêm các nghề phụ như gói trà, đan len, nuôi heo... Thuý thì ngược lại, trường QGHC bị giải thể, tôi không rõ anh Đồng, chồng cuả Thuý, có phải bị nghỉ dạy không, nhưng chắc chắn Thuý bị mất việc. Sau này gặp lại Thuý tôi mới biết rõ nỗi truân chuyên cuả gia đình Thuý sau 1975.

Cho đến một buổi tối cuối đông 1999 khi tôi đang ngồi co ro chấm bài thì chuông điện thoại đổ dồn, con gái út tôi nghe rồi bảo tôi “Có ai muốn gặp me”. Tôi hỏi một câu rất vô duyên “Đàn ông hay đàn bà?” Con gái tôi cười “Đàn bà, mà giọng lạ hoắc à me!”. Tôi thầm nghĩ “Lại một bà phụ huynh cuả mấy đứa học trò cá biệt chứ ai!” và cầm ống nghe một cách miễn cưỡng. Bên kia một giọng nói nửa Huế nửa Sài Gòn vang lên “Phải VL đó không? Có biết ai đây không?”. Ai hè? Ai mà giọng nói nửa quen nửa lạ? Tôi đang đắn đo chưa biết trả lời sao thì bên kia tiếp “Mộng Thuý đây, có nhớ không?”. “Ôi trời ơi – tôi reo lên như bắt được vàng - Mộng Thuý đó hả, đang ở đâu?”. Tôi cứ ngỡ hắn đang ở Mỹ, nhưng hắn bảo hắn đang ở Sài Gòn làm tôi chưng hửng. Không phải tôi thất vọng vì hắn không ở Mỹ, mà vì trong thâm tâm tôi luôn nghĩ những bạn bè tôi không gặp lại hay không nghe tin hơn hai mươi năm qua thì hoặc ở xa tôi nghìn trùng hoặc không còn trên thế gian, ngờ đâu chỉ cách nhau đoạn đường mấy tiếng đồng hồ đi bằng ô tô mà tôi không hay biết. Sau một hồi hàn huyên tâm sự, Thuý cho biết sở dĩ Thuý biết số điện thoại nhà tôi là do một tình cờ - sau này tôi nghĩ đây không phải là một tình cờ mà là một phép nhiệm mầu, một sự sắp đặt cuả cơ duyên: ngày nọ Thuý đi dự đám cưới trong xóm, tình cờ ngồi bên cạnh cô bạn trước đây học một lớp với tôi ở Đại học sư phạm Huế và đã từng dạy ở Đà Lạt, chúng tôi vẫn liên lạc với nhau. Thuý hỏi thăm cô bạn ấy về tôi và khi có số điện thoại cuả tôi, hắn đã điện ngay cho tôi.

Bắt được liên lạc với Mộng Thuý, tôi mừng như níu được chiếc phao đưa tôi đến bờ kỷ niệm. Hè năm 2000 tôi vội vã về Sài Gòn và cảm động vô cùng trước sự chào đón cuả bạn bè cũ tại nhà Mộng Thuý, nào Tương, Nguyệt, Hạnh, Thương, Ngọc Dư, Nhật Hồng, Thu Thanh .v.v…; có cả Tịnh Muội từ Huế vào và cả cô Xuân Yến, dạy Việt văn năm đệ ngũ cũng có mặt với mái tóc trắng như cước rất đẹp, một cuộc hạnh ngộ trên cả ước mơ! Tôi nhìn bạn bè và cô Xuân Yến mà cứ ngỡ như trong giấc mộng, ba mươi mấy năm gặp lại mà trông đứa nào cũng không khác xưa là bao, chỉ có mái tóc và vài nếp nhăn trên mặt là hơi tố cáo tuổi tác chút đỉnh. Như sá gì chuyện đó, chúng tôi cứ ồn ào như cái chợ vỡ, cứ “mi mi, tau tau” như ngày nào ngày hai buổi hồn nhiên đến trường. Từ đó tôi thường xuyên liên lạc với Mộng Thuý. Khi nào Thuý báo có họp mặt nhóm hay họp trường tôi đều tranh thủ về gặp bạn bè cũ để hàn huyên cho bỏ những ngày xa cách. Lúc này gia đình Thuý đang ở quận Bình Thạnh.

Thuý kể cho tôi nghe cuộc phong trần cuả gia đình Thuý sau ngày 30 tháng Tư 1975: hai vợ chồng Thuý đều thất nghiệp, họ có đến năm đứa con đang tuổi ăn học. Thế nhưng họ đã không đầu hàng số phận.Anh Đồng, chồng Thuý, vốn xuất thân từ sư phạm lý hoá, đã mày mò nghiên cứu để sản xuất loại dù lớn dùng để che mưa nắng cho các sạp hàng lộ thiên, Thuý làm chủ cửa hàng dù ấy.

Một lần tôi về Sài Gòn ghé thăm cửa hàng cuả Thuý ở đường Nguyễn Thị Nhỏ - Chợ Lớn thì thấy Thuý như một bà chủ thật sự, điện thoại cầm tay luôn reo vang khi chúng tôi chuyện trò, chỗ này hối thúc giao hàng, chỗ kia đặt thêm mối …Thật sự tôi phục Thuý vô cùng. Ngày xưa Thuý hiền lành ít nói, khi nói thì chậm rãi từ tốn, thế mà bây giờ Thuý rất linh hoạt, giải quyết mọi việc làm ăn chóng vánh, đúng là “thời thế tạo anh hùng”.

Xem ra việc kinh doanh không đơn giản, tôi biết vợ chồng Thuý đều phải thức khuya dậy sớm, phải chạy vốn, tìm kiếm khách hàng, cải tiến kỹ thuật , xoay xở mọi cách để giữ được quan hệ làm ăn với bạn hàng, có lúc phải đối mặt với túng thiếu, nợ nần, quả là một cuộc vật lộn cam go với nhiều rủi ro bất trắc, với cạnh tranh bất chính… Thế nhưng khát vọng vươn lên và sự cần cù nhẫn nại lao động hết mình cuả gia đình Thuý đã làm công việc kinh doanh ngày càng phát đạt. Lần sau khi tôi về thăm thì Thuý đã chuyển nhà về đường An Dương Vương - quận Bình Tân, một biệt thự khang trang, rộng rãi, đầy đủ tiện nghi. Tôi thật sự mừng và nể phục Thuý vô cùng.

Các con Thuý lớn dần lên, học hành tốt, thi cử đỗ đạt, có công ăn việc làm tử tế, rồi các cháu lần lượt lập gia đình, có cháu lấy chồng phương xa. Khi nào Thuý gửi thiệp hồng lên tôi đều cố gắng thu xếp về chung vui với gia đình Thuý.

Nhóm Đồng Khánh tại Sài Gòn vẫn thường tổ chức họp mặt phần lớn tại nhà Thuý. Những lần như vậy Thuý lại điện thoại để tôi thu xếp về tham dự. Thuý rất khéo tay về nữ công gia chánh, các món ăn do Thuý làm phải nói là rất ngon, rất đẹp mắt, có nhiều món lạ tôi mới biết lần đầu. Thuý là một nội trợ hoàn hảo, tôi thầm nghĩ anh Đồng có được Thuý thật tốt phước.

Một lần, tôi không nhớ là năm nào, hình như là năm 2004 vào buổi sáng khi tôi đang ở nhà thì bất ngờ nghe điện thoại cuả Thuý, Thuý cho hay vợ chồng Thuý đang ở khách sạn tại Đà Lạt và hẹn vợ chồng tôi ra đó để ăn sáng. Lần đầu tiên ông xã tôi và anh Đồng, chồng Thuý gặp nhau, vậy mà xem ra hai ông rất tâm đầu ý hợp về nhiều mặt, còn tôi và Thuý thì khỏi nói. Cả bốn người chúng tôi vừa ăn vừa chuyện trò đủ thứ trên đời, có lẽ quán phở cũng hơi sốt ruột vì không thấy chúng tôi dứt ghế ra về. Trong dịp này anh Đồng tặng vợ chồng tôi một tấm hình màu cảnh hai anh chị cùng uống rượu cần dưới ánh lửa bập bùng ở Bản Đôn-Đắc Lắc (chụp dịp Tết năm 2003), thật đầm ấm hạnh phúc. Bên cạnh bức ảnh là bài thơ “Tỏ Bày” cuả anh Đồng viết tặng người bạn đời yêu dấu cuả mình. Tôi thật ngưỡng mộ tình yêu cuả hai anh chị dành cho nhau.

Không ngờ Thuý mắc phải chứng bệnh nan y, bệnh viêm khớp cả hai tay và hai chân, có lẽ khoảng những năm 2010-2011! Tôi không nghĩ bệnh này lại không thể chữa khỏi, cả nhà Thuý dồn hết tâm lực cho việc chữa chạy, thế nhưng bệnh không thuyên giảm mà càng nặng thêm. Dẫu vậy tôi luôn thấy nụ cười nở trên môi Thuý dù tay chân đang nhức nhối.Những lần họp nhóm hay đại hội trường hoặc đón tiếp các thầy cô giáo ở xa về Thuý đều có mặt, vẫn điềm đạm hiền lành, chuyện trò vui vẻ cùng bạn bè, thầy cô, tôi càng thương và nể phục Thuý hơn. Thuý là tấm gương nghị lực soi sáng cho tôi khi phải đối mặt với bệnh tật, với bất hạnh.

Cho đến tháng 7 năm 2014 sau chuyến du lịch Thái Lan trở về, tôi ở lại Sài Gòn mấy ngày để thăm viếng bà con bạn bè, tất nhiên không quên ghé thăm Thuý. Chồng tôi chở tôi đi nhưng ở dưới nhà chuyện trò với anh Đồng, chỉ có tôi lên gặp Thuý. Tôi không cầm được nước mắt khi nhìn thấy Thuý, không ngờ Thuý trở bệnh nặng như thế, tóc Thuý rụng nhiều, thân hình tiều tụy, mặt mày hốc hác, sức khoẻ giảm sút rõ rệt. Thuý không thể nói nhiều, tiếng nói thì thào phải ghé sát tai mới nghe được. Vậy mà lạ thay tôi vẫn thấy nụ cười nở trên môi Thuý khi tôi hỏi chuyện tình giữa anh Đồng và Thuý. Tôi không muốn làm Thuý mệt vì phải nói nhiều nhưng Thuý vẫn say sưa kể dù tiếng nói nhỏ và hơi thở mệt nhọc.

Qua lời kể đứt quảng cuả Thuý, tôi được biết Thuý và anh Đồng cùng quê, đó là làng Ngọc Anh ở Huế. Ngày còn nhỏ cho đến khi xong tú tài, Thuý và anh Đồng vẫn thường đi học chung đường, họ xem nhau như anh em (anh Đồng lớn hơn Thuý chừng 5 tuổi). Khi Thuý vào Sài Gòn học trường Quốc Gia Hành Chánh năm 1964 thì anh Đồng cũng vừa tốt nghiệp ĐHSP Huế ban Lý Hoá. Như một sự sắp đặt cuả cơ duyên, sau một hai năm anh Đồng chuyển vào dạy ở Sài Gòn, thuê nhà gần nhà trọ cuả Thuý. Sự gần gủi thân thiện đã làm hai người hiểu nhau hơn, đưa đến cảm mến rồi yêu nhau. Không bao lâu họ tổ chức đám cưới. Tôi có nhận được thiệp hồng cuả Thuý khoảng những năm 1969-1970.

Tôi hỏi Thuý “chắc anh Đồng yêu Thuý lắm phải không?”. Thuý không nói mà chỉ gật đầu với nụ cười thật tươi. Những giây phút này, nhìn gương mặt rạng rỡ hạnh phúc cuả Thuý tôi vô cùng xúc động, cố nén hết sức để nước mắt đừng tuôn trào.

Ngày hôm đó Ngọc Dư cũng ghé đến thăm Thuý, Ngọc Dư và tôi xoa bóp khắp người cho Thuý đỡ nhức nhối, vừa xoa vừa chuyện trò với Thuý. Có lẽ những động tác xoa bóp này đã làm thần kinh cuả Thuý dịu đi, Thuý lim dim mắt và đi dần vào giấc ngủ. Con gái cuả Thuý đỡ Thuý lên giường nằm, vợ chồng tôi sau đó là Ngọc Dư mới ra về.

Tôi vẫn hy vọng Thuý sẽ thuyên giảm, có ai ngờ chưa đầy một tháng sau tôi nghe tin Thuý qua đời. Khi chúng tôi từ Đà Lạt về thăm thì đám tang Thuý đã diễn ra trước đó mấy ngày, tôi đã khóc nức nở vì không được đưa tiễn người bạn mà tôi thương quý nhất đến nơi an nghỉ cuối cùng. “Cát bụi trở về cát bụi”, di cốt cuả Thuý đã được hoả thiêu, sau đó gửi vào chùa để hương linh cuả Thuý sớm tối được nghe câu kinh tiếng kệ, được hưởng phước báu cuả Chư Phật cho linh hồn sớm được siêu thoát.

*

Tháng 3-2015 vợ chồng chúng tôi chia tay với xứ sở sương mù Đà Lạt để về hội nhập Sài Gòn -thành phố năng động nhất nước. Việc đầu tiên là chúng tôi ghé thăm anh Đồng (chồng Thuý) và thắp cho Thuý một nén nhang. Nhìn gương mặt phúc hậu cuả Thuý trong di ảnh và nét mặt buồn bã cuả anh Đồng, tôi lại bật khóc nức nở - ngày xưa còn nhỏ tôi vẫn bị các anh chị trong nhà và bạn bè chế diễu là “mu khóc”, là “mít ướt”. Nhưng thật sự tôi xúc động vì thương Thuý và ngưỡng mộ tình nghĩa vợ chồng mà anh chị đã dành cho nhau. Thuý ra đi rồi, anh Đồng ở lại thật cô đơn mặc dù bên cạnh anh vẫn còn con cháu.

Anh Đồng mang những kỷ vật cuả anh chị và cuả Thuý ra cho chúng tôi xem, đó là những tấm ảnh chụp anh chị bên nhau trong những lần du lịch trong nước và ở Pháp (anh chị có một cháu gái lấy chồng ở Pháp), trông Thuý và anh Đồng thật hạnh phúc. Anh còn đưa cho chúng tôi xem di bút cuả Thuý qua quyển sổ tay, trong đó Thuý ghi lại bài thơ “Tỏ Bày” anh Đồng viết tặng Thuý nhân chuyến du lịch ở Bản Đôn-Đắc Lắc và bài thơ Cảm đề về bức ành “Uống Rượu Cần” cuả Thuý, tôi càng thấm thía tình yêu cuả anh chị dành cho nhau là rất sâu nặng. Bên cạnh có những bài văn hoặc thơ mà Thuý yêu thích lượm lặt trên báo giấy hoặc báo mạng được Thuý nắn nót chép vào. Bất ngờ trong quyển sổ có cả bài thơ “Giấc Xuân” cuả tôi đăng đã lâu trên trang mạng cuả Lệ Khánh, tôi quá xúc động, nước mắt lại tuôn trào.

Gần đến ngày giỗ đầu cuả Mộng Thuý (tôi được anh Đồng cho biết là ngày 01-8- 2015 tức ngày 17 tháng 6 Ất Mùi), lòng tôi càng xốn xang nhớ về người bạn gái nhân hậu dịu dàng luôn hết mình với bạn bè, với mọi người.

Xin thắp một nén nhang lòng cầu nguyện Mười Phương Chư Phật, Chư Bồ Tát hộ trì hương linh Mộng Thuý siêu sanh Tịnh Độ.

Sài Gòn 7-7-2015 (22 tháng 5 Ất Mùi)
Vĩnh Liêm Dalat

 

Đính kèm: Bài thơ “Tỏ Bày” cuả anh Nguyễn Văn Đồng và bài thơ “Cảm đề về bức ảnh Uống Rượu Cần” cuả Nguyễn Thị Mộng Thuý:

Tỏ Bày
(Tặng MT thưong yêu)

Hai ta chung hủ rượu cần
Bao la Daklak sắc xuân đậm đà
Qua rồi tình ngỡ phôi pha
Sao trong tâm cảm: mặn mà tình xuân
Đường trần gặp chỉ một lần
Trăm năm sau sẽ bâng khuâng kiếm tìm
Làm sao gặp lại trái tim
Cõi vô thường đó tiếng chim mịt mù
Thôi thì khoảnh khắc phù du
Yêu thương em nhé “ngục tù thế gian”

Bản Đôn, mồng 4 Tết Quý Mùi (2003)
N.V.Đ


Cảm Đề Về Bức Ảnh “Uống Rượu Cần”

Rượu cần cùng nhấp vị cay
Một trăm ngày sẽ vạn ngày dấu yêu
Vầng trăng từ thưở nguyên tiêu
Bao đêm mờ khuyết, bao chiều sáng trong
Đồng hành trên nẻo long đong
Ba mươi năm lẻ đá vàng biết nhau
Qua rồi một cuộc bể dâu
Sắc xuân ngày muộn xôn xao vườn hồng
Thì trong khoảnh khắc phiêu bồng
Rượu nồng xin giữ lửa hồng trong tim.

M.T

Mời xem thêm hình ảnh của Thúy với bạn bè

MT áo vàng góc phải, cô Quế Hương ngồi giữa . Họp mặt mừng cô QH tại Saigon 2009

 Mộng Thúy áo hồng . Họp bạn ĐK tại Saigon 2012

Mộng Thúy áo hồng . Họp bạn ĐK tại Saigon 2012

Trang Vĩnh-Liêm Dalat & Văn Uyên

art2all.net