Vĩnh-Liêm Dalat

BẠCH KIỀU LIÊN

          Thư sinh họ Nguyễn vốn người thông minh, thi đỗ tiến sĩ năm hai mươi tuổi, được quan thượng thư họ Đỗ mến tài gả con gái cho và tiến cử chàng vào làm quan chép sử ở quốc sử quán. Thường lui tới chốn triều đình, chàng tận mắt chứng kiến những cảnh ăn hối lộ, nhũng nhiễu dân lành cuả bọn tham quan ô lại nên không quên ghi chép để khi có dịp tâu trình lên vua. Bọn này biết được bèn mưu với quan tể tướng vốn thân cận với vua đưa chàng về làm tri huyện Thạch Sơn, một huyện nghèo đói ở miền núi, thường hay bị bọn cướp nhũng nhiễu. Quan thượng thư muốn tâu lên vua xin cho chàng được ở lại nhưng chàng vốn là người cương trực không thích cầu cạnh, lại tin vào mệnh trời nên sẵn sàng đến chốn hiểm nguy, chỉ hiềm một nỗi phu nhân vốn hay đau ốm và hai con còn nhỏ phải gửi lại nhà.

Cuối đông năm ấy chàng đến Thạch Sơn nhậm chức. Dân tình ở đây chẳng mấy mặn mà vì họ đã quen với cảnh những viên quan chuyên vơ vét mà không hề chăm lo cho dân. Sau những buổi thăng đường, chàng thường đi thăm dân cho biết sự tình, đến đâu chàng cũng thấy những gương mặt ốm o buồn bã, thái độ khép nép và ánh mắt sợ sệt. Điều này khiến chàng lo nghĩ ngày đêm, mong tìm kế sách giúp dân bớt khổ.

Một hôm nhân lúc công đường rảnh rỗi, chàng lên ngựa dạo chơi về hướng tây, mãi miên man suy nghĩ chàng đã lạc đến khu rừng đào mà người dân ở đây thường gọi là rừng Đào Tiên vì người ta đồn rằng đây là nơi các vị tiên thường xuất hiện. Trời đã sang xuân, rừng đào đang nở rộ, những cánh hoa phơn phớt hồng dưới ánh nắng lấp lánh lại càng đẹp đến mê hồn, chàng không ngờ một nơi thâm sơn cùng cốc lại có cảnh thần tiên đến thế. Bỗng mắt chàng như hoa lên khi trông thấy một giai nhân da trắng môi son đang ngồi tựa vào gốc đào, bên cạnh một con ngựa hồng đang thong thả gặm cỏ, trên lưng là hành lý chất nặng. Thấy chàng đi tới nàng bèn đứng dậy thi lễ. Tim chàng xao xuyến như đã yêu nàng tự kiếp nào. Hỏi chuyện mới biết nàng họ Bạch tên Kiều Liên là người thôn Triệu, mẹ mất sớm chỉ còn cha già. Cha nàng có ra làm quan nhưng đã cáo lão về quê vì không đồng tình với những hành động thất nhân tâm cuả viên tri phủ trước đây. Lúc này nàng đang trên đường ra kinh thành để giao những bức tranh đã thêu xong cho cửa tiệm. Cha nàng đang bệnh nặng, nàng cần tiền để lo thuốc thang cho cha. Cảm động trước tấm lòng hiếu thảo của người con gái mới gặp, quan tri huyện Thạch Sơn hỏi thăm nhà và ngỏ ý muốn giúp đỡ, nhưng nàng đã khéo léo từ chối rồi từ giã lên đường.

Kể từ hôm đó quan tri huyện Thạch Sơn không lúc nào không nghĩ đến người con gái tên Bạch Kiều Liên, nàng mới chính là người trong mộng mà chàng từng ước mơ, còn phu nhân của chàng chỉ là cuộc hôn nhân vì nghĩa chứ không phải vì tình. Tuy vậy, chàng là người trọng tình trọng nghĩa, tất nhiên chàng không thể ruồng bỏ vợ nhất là lúc này phu nhân chàng đang ốm đau. Vả lại người con gái ấy chàng chỉ mới gặp lần đầu, chắc gì sẽ gặp được lần thứ hai và chắc gì nàng đã có tình ý với chàng. Những đêm thao thức, chàng cố xua đi hình ảnh người đẹp, nhưng càng cố quên, hình ảnh người con gái càng hiện rõ trong tâm trí. Không thể thắng nỗi ý chí của mình, do vậy sau những buổi công đường quan tri huyện Thạch Sơn thường cưỡi ngựa rong ruổi về hướng tây để mong gặp lại người trong mộng.

Thế rồi trời cũng chìu lòng người, chàng đã gặp được người đẹp lần thứ hai. Lần này bốn mắt nhìn nhau xao xuyến như tình yêu đã có từ kiếp trước. Thế nhưng cả chàng lẫn nàng đều chưa dám thổ lộ hết nỗi lòng cho nhau mà chỉ trao đổi những kế sách giúp dân trong huyện bớt đi nhọc nhằn cơ cực.

Bạch Kiều Liên vốn là người thông minh, nàng đề nghị: -với một huyện nghèo như Thạch Sơn thì cần giảm thuế cho dân và giúp dân có công ăn việc làm ổn định. Ngoài nghề truyền thống của huyện là làm đồ gốm cần được khuyến khích và giúp vốn, nàng ngỏ ý muốn phát triển ngành tranh thêu mà chính nàng sẽ là người đứng ra tập hợp những phụ nữ khéo tay để truyền nghề và cũng chính nàng sẽ đảm nhận việc đưa hàng ra tỉnh để tiêu thụ. Quan tri huyện họ Nguyễn hết sức vui mừng vì đã có người giúp chàng hết bế tắc trong việc giúp dân thoát nghèo mà người đó cũng chính là người chàng thầm yêu.

Ngoài những đề nghị của Bạch Kiều Liên, quan tri huyện họ Nguyễn cũng chú ý đến việc khuyến khích nghề trồng dâu nuôi tằm, nghề dệt vải và coi trọng việc dẫn thủy nhập điền để tăng thêm thóc gạo cho nhân dân…

Không bao lâu huyện Thạch Sơn đã khởi sắc, mọi người đều ca ngợi quan tri huyện là vị quan thanh liêm chính trực, hết lòng chăm lo đời sống cho nhân dân. Tình yêu của chàng dành cho nàng và ngược lại cũng ngày càng sâu đậm, nhưng cả hai đều giữ kín trong lòng.

Rồi một hôm quan tri huyện nhận được tin phu nhân của chàng trở bệnh nặng mong được gặp mặt chồng, chàng vội vã sắp xếp công việc ở huyện đường và cho Bạch Kiều Liên biết. Cuộc chia tay của họ diễn ra bên cầu Thanh Trúc, cũng là lúc chàng thổ lộ tình yêu của chàng với nàng và hứa sẽ báo cho phu nhân để hợp thức hóa cuộc tình duyên giữa đôi bên. Bạch Kiều Liên cúi đầu rơm rớm nước mắt, nàng không mấy tin tưởng vào lời hứa hẹn của chàng, bởi giữa chàng và nàng là một hố sâu ngăn cách về giai cấp và chắc gì phu nhân của chàng đồng ý khi chưa biết nàng là người như thế nào. Bạch Kiều Liên tiển người yêu lên đường, lòng buồn rười rượi, nàng đứng mãi bên cầu cho đến khi người và ngựa đều khuất bóng.

Khi quan tri huyện họ Nguyễn về đến nhà thì phu nhân chàng đã yếu lắm rồi, tiếng nói thều thào. Chàng cầm tay vợ xót xa.

Phu nhân bảo với chồng: -Tình nghĩa giữa chàng và thiếp đã đến lúc phải chia ly, hai con còn nhỏ dại cần có người chăm sóc, thiếp đã chọn cho chàng người thay thế thiếp, đó là tiểu thư Hải Đường, em họ của thiếp, vừa đẹp người lại vừa đẹp nết, nàng ấy sẽ thay thiếp chăm sóc cho chàng và hai con của chúng ta, thiếp mong chàng sẽ ưng thuận.

Quan tri huyện họ Nguyễn bối rối, không biết lựa lời như thế nào để mong phu nhân cảm thông cho chàng mà chấp nhận Bạch Kiều Liên thay vì tiểu thư Hải Đường. Cuối cùng chàng cũng đành thú nhận đã trót yêu Bạch Kiều Liên, người ở thôn Triệu huyện Thạch Sơn và mong phu nhân tác thành.

Phu nhân sa sầm mặt mà bảo rằng:- Chuyện chàng trăng gió với ai bên ngoài thiếp không lý tới, nhưng việc chăm sóc cho chàng và hai con thì phải là người do thiếp lựa chọn thiếp mới an tâm.

Quan tri huyện quả quyết Bạch Kiều Liên là người tốt do được sinh ra trong gia đình lễ giáo có học thức, chắc chắn nàng hết lòng chăm lo hai con chu đáo.

Phu nhân tỏ ý không vui, không chuyện trò với chồng nữa mà quay lưng vào vách.

Vài ngày sau phu nhân trở bệnh nặng, trước khi trút hơi thở cuối cùng nàng nhắc lại ý muốn được thấy chồng làm lễ tơ hồng với tiểu thư Hải Đường để nàng ngậm cười nơi chín suối. Không còn lựa chọn nào khác quan tri huyện họ Nguyễn đành tuân theo ý muốn của vợ mà lòng như bị xé nát trăm mảnh. Thế rồi lễ tơ hồng đã diễn ra, phu nhân mỉm cười toại nguyện rồi từ từ khép mắt trút hơi thở cuối cùng.

Chàng dự định lưu lại nhà cho đến ngày chung thất của phu nhân, nhưng chỉ mới tuần thứ năm thì nhận được hung tin huyện Thạch Sơn xảy ra biến động: bọn cướp nhân lúc quan huyện không có mặt đã tràn vào cướp bóc, giết hại dân lành, tàn phá xóm làng, bắt nhiều đàn bà con gái... Không thể chần chừ, chàng vội xin cáo lỗi với nhạc gia, thắp nén nhang tạ lỗi với phu nhân để trở về Thạch Sơn sớm ngày nào hay ngày đó. Chàng đã tâu trình lên vua xin thêm quân lính và khí giới để dẹp trừ giặc giã.

Khi quan tri huyện về đến Thạch Sơn thì trước mắt chàng là một thảm cảnh: chùa chiền miếu mạo đổ nát, nhà cửa xóm làng tan hoang, dân cư phiêu tán, xác người chết chồng chất lên nhau… Lòng chàng quặn thắt, sự ra đi của phu nhân đã là một sự hụt hẩng mà cảnh điêu linh của Thạch Sơn lại càng làm chàng đau lòng, nhưng chàng phải tỉnh táo để giải quyết mọi tình huống bức thiết này.

Quan tri huyện cho tập hợp quân sĩ, kiểm điểm số người còn sống sót, số người đã hy sinh, các thiệt hại của huyện ..…rồi tâu trình để xin triều đình cấp phát đền bù cho sự tổn thất của người dân. Cả một ngày lo lắng công việc quan tri huyện không có thì giờ để suy nghĩ chuyện gì khác. Khi màn đêm buông xuống chàng vẫn không thể chợp mắt. Nghĩ về phu nhân của mình, chàng thấy thương người vợ quá cố đã không có chồng bên cạnh cho đến ngày chung thất. Rồi chàng cảm thấy bất an khi nhớ đến Bạch Kiều Liên, không biết gia đình nàng có gặp chuyện gì bất trắc? Quan tri huyện đã thức trắng suốt đêm trường.

Sáng sớm chàng hạ lệnh tiến quân tiểu trừ giặc cướp. Đi đến đâu quân giặc bị đánh tơi bời đến đó đành phải tháo chạy. Chàng ra lệnh quân lính truy quét tận cùng hang ổ của chúng, dẹp tan giặc cướp để dân huyện được trở lại cuộc sống thanh bình như xưa.

Ngày hôm sau chàng một mình một ngựa trực chỉ hướng tây qua rừng Đào Tiên để tìm Bạch Kiều Liên.

Hỡi ôi trước mắt chàng là một vùng tan hoang đổ nát, không một bóng người. Dân cư ở đây đã bồng bế dắt dìu nhau tìm đường lánh nạn chưa thấy trở về. Bạch Kiều Liên ở nơi đâu? Nàng còn sống hay đã chết? Bao nhiêu câu hỏi đã làm quan tri huyện nhức nhối trong tim. Chàng cứ một mình một ngựa đi mãi đi mãi và …không bao giờ trở về.

Ở quê nhà, phu nhân Hải Đường vẫn âm thầm chờ đợi, cứ mỗi buổi chiều tà bà lại ra hiên ngoài dõi mắt về phía xa xôi trông ngóng một bóng người…

6-2016
Vĩnh Liêm Dalat

 

Trang Vĩnh-Liêm Dalat & Văn Uyên

art2all.net