|
Lê Thu Hương ÔNG BÁCH
Ông Bách vẫn sống một ḿnh trong căn nhà ba pḥng rộng khu Madison gần Green Lake từ ngày vợ ông qua đời hơn mười năm trước. Ông Bách người tầm thước. Da đượm màu nắng. Mái tóc muối tiêu cắt gọn, đôi kính trắng trên gương mặt cương nghị. Dáng đi thong thả, nhàn hạ. Ông đi YMCA tập thể thao ba ngày trong tuần, đi xe đạp những ngày đẹp trời và thích lang thang dù mưa hay nắng. Ông làm việc cho Boeing khá lâu nên đời sống thư thả. Ông đam mê nghệ thuật và thích du lịch. Đôi khi ông cũng muốn có người bạn cùng chung sở thích cho quăng đời c̣n lại. Thỉnh thoảng nghe các con lo lắng cho ông, ông bảo các con đừng lo biết đâu có một ngày, một nguời đàn bà duyên dáng, dễ nh́n gặp ông và ông thích. Ông hay huưt sáo những lúc nghĩ đến một điều ǵ vui vui. Bên kia bờ vịnh, bà Ḥa đang dọn dẹp vườn sau cho mùa đông tới. Bà Ḥa về hưu hơn hai năm. Tóc màu hạt dẻ cắt ngắn, hợp màu mắt, ôm khuôn mặt xương xương. Bà hay cười, mắt nheo lại. Giọng nói nhẹ nhàng, chân thật. Bà hơi thấp cho nên tuy lớn tuổi bà không bỏ đưọc mấy đôi giầy cao gót. Gương mặt, giọng nói, dáng đi ở bà tỏa lan sự sinh động, yêu đời. Nhất là gương mặt xương xương thoáng vài nếp nhăn đuôi mắt trông thanh thản dịu hiền. Bà Ḥa sống một đời giản dị trong căn nhà nhỏ trên đường Beach Drive. Băng qua lộ là mặt biển bao la, đảo nhỏ xanh ŕ, rặng núi dài Olympic và các chuyến phà. Khu vườn nhỏ bắt mắt người nh́n với các giỏ hoa treo màu sắc tươi mát. Ông Bách thích những ngày nắng Indian summer, bù cho những ngày lạnh lẽo với bầu trời ảm đạm sắp đến. Nh́n nắng ấm, sau tách cà phê sáng, ông đón bus xuống water front lang thang. Water front, một khoảng đường Alaska, dọc theo biển, nơi quyến rũ du khách nhất với các dịch vụ của các du thuyền, và các nhà hàng nổi tiếng. Ông định mua vé đi ghe ṿng quanh vịnh hay mua vé qua đảo vào làng Tillicum dùng cơm chiều với món cá hồi nướng theo truyền thống và xem các điệu vũ bộ lạc. Lang thang thế nào ông theo đám đông xuống bến tàu đón chiếc ghe lớn (water taxi) vượt vịnh qua West Seattle, bờ biển đối diện Water front. Vào quán Bubble Tea mua một ly cà phê nóng vừa nhâm nhi cà phê ông vừa đi theo bờ biển. Đang đi, mắt ông chợt ngừng ở một căn nhà nhỏ có mảnh vườn con xanh tươi yên tịnh. Hàng rào gỗ sơn màu trắng làm tăng cái duyên dáng của vườn. Ông vô tư sang đường, vừa đặt chân lên lề đường bầy chim đă hoảng sợ bay vù lên mái nhà. Ông nh́n theo bầy chim mỉm cười. Các con chim nhỏ như mấy đứa cháu mỗi lần thấy khách lạ chúng chạy trốn vào kẹt cửa hay chân cầu thang. Chúng đang nh́n ông, một người lạ quấy rầy cái yên tĩnh của chúng. Đầu chúng lắc lư, mắt tṛn nhớn nhác, ríu ra ríu rít. Một niềm vui nhẹ vào hồn ông. Ông đảo mắt nh́n khu vườn nhỏ, lẵng hoa treo cao ngoài hàng ba, hai cái ghế cạnh một cái bàn tṛn nhỏ ẩn sau bụi cây to lá. Ông thầm nghĩ, giá được ngồi đây nh́n chiều rơi, có bạn tṛ chuyện th́ tuyệt. Ông nghĩ hay là bán quách cái nhà rộng, mua căn nhà nhỏ dọc bờ biển nghe sóng vỗ cũng hay. Biết đâu ngày mai ông qua đây sẽ thấy cái bảng bán nhà này, ông thầm ước. Thoảng một mùi hương đập vào khứu giác, ông như bị điện giật, mùi hoa dường như quen quen. Chút ngậm ngùi lén vào niềm vui chợt đến, thấm thoát ông xa quê hơn ba mươi năm. Ông lắc đầu xua đuổi quá khứ và lững thững đi về hướng công viên Lincoln. Mùi thơm từ khu vườn làm ông bồi hồi. Làm tim ông nhói đau, bao kỷ niệm cũ lại ùn ùn trở về. Ông băn khoăn, có gi lạ trong khu vườn nhỏ làm ông nghĩ ngợi. Tự nhiên ông ao ước được gặp người chủ vườn. Biết đâu lại chẳng là một người quen hay người cùng quê hương. Biết đâu …biết đâu. Alki không xa lạ với ông. Trong những năm qua năm th́ ba họa ông mang đàn ngồi trên thân gỗ mục trên băi cát miên man trong các nốt nhạc cao thấp. Đôi khi ông mang giá vẽ, vẽ cảnh biển động hay hoàng hôn. Đôi khi ông đọc một cuốn truyện rồi ngủ một giấc ngon lành giữa đám hải ấu hiền lành. Đôi khi chỉ đi bộ rồi về nhà. Nhưng lần này căn nhà nhỏ nằm trong trí tưởng thôi thúc ông mănh liệt ngay cả trong giấc ngủ của ông. Ông nghĩ có lẽ càng lớn tuổi ông càng thích biển, có lẽ biển gọi mời ông, có lẽ v́ ông thích các chuyến phà trong sương mù hay các cánh buồm lang thang trên biển bao la … Bà Ḥa ngoài hai đứa cháu ngoại c̣n nhỏ thỉnh thoảng đến thăm, bà thích làm vườn, đọc sách truyện và nghe nhạc. Con gái bà hay cằn nhằn không muốn bà cu ki một ḿnh. Bà làm ǵ có thời giờ rảnh để cảm thấy cô đơn. Đi bộ bốn dặm dọc bờ biển, một giờ cho thiền, làm vườn, nghe nhạc, đọc sách và t́m hoa cỏ lạ các nơi bán cây cảnh cũng hết thời giờ. Bà không muốn phiền con v́ chúng bận bịu công ăn việc làm và có đời riêng. Bà Ḥa cũng như các bà mẹ Việt trong cuộc chiến Quốc Cộng vừa qua, tuy bà không tham chiến ngoài trận địa, nhưng những năm tháng dài một ḿnh nuôi con thơ dại nơi xứ lạ quê người, đủ cho bà hănh diện về cuộc đời ḿnh. Bà lẩm bẩm…lại nghĩ quẩn…Thời thế tạo anh hùng, cuộc chiến cho bà tính tự lập, bươn chải và giải quyết những khó khăn trong cuộc đời ḿnh bằng nước mắt và những đêm không ngủ. Chút ít học thức ngày trẻ, nghề dạy học cho bà tự tin lao vào cuộc sống nhiều khó khăn v́ tiếng nói phong tục và mọi thứ lạ lẫm trên đất Mỹ. Thu vén tiện tặn cả đời bà mới có nổi căn nhà nhỏ này làm sao bà bỏ nó cho đành. Mất hai tiếng dọn vườn sau, khi bà mang tách trà nóng ra vườn trước đọc sách, mặt trời đă lên cao. Nghe tiếng động, bầy chim nhỏ như hạt mít bay vù lên nóc nhà. Bà Ḥa nh́n chúng mắng yêu: - Chúng mày thật là ngộ. Làm tao như bà chằng ấy. Cứ thấy bóng dáng tao là chúng mày bay đi. Để ngày mai tao không cho ăn xem chúng mày thế nào. Khi tao đọc truyện đừng ríu rít làm phiền. Chúng mày biết đấy tao vừa mua một bịch hạt cỏ ngon lắm. Bà Ḥa đặt tách trà trên cái bàn tṛn một góc vườn, thong thả ngồi dựa lưng vào ghế. Hớp vài ngụm trà nóng, nh́n biển bà hát nho nhỏ một hay hai đoạn trong bản t́nh ca nào bà nhớ được, tay lật lật cuốn truyện đang đọc dở. Những năm đầu vừa đến Mỹ bà khóc nhiều mỗi khi nghe nhạc, nhất là những lúc quanh co lái xe nh́n trăng. Cái xe, các con đường cao thấp Seattle, vầng trăng, các hàng cây ven đường bốn mùa chia xẻ tâm t́nh một một phụ nữ di tản. Bà không muốn con cái biết nỗi khổ tâm của bà. Đời chúng như những quyển vở mới mới cần được làm đầy bằng ư thiện và khám phá mới lạ. Có ai hiểu được tâm hồn bà những tháng ngày không có người đàn ông đi bên đời ḿnh? Đời bà c̣n bao nhiêu trang giấy trắng cần được làm đầy? Bà Ḥa không biết hương thơm khu vườn và bầy chim nhỏ mang cho người đàn ông lạ niềm vui nhỏ xen lẫn nỗi buồn xa xứ. Người đàn ông có niềm đau của người cầm súng bảo vệ người thân, mảnh đất tự do cho bà và bao nhiêu người khác. Làm sao nói hết được niềm đau ông chưa hề thổ lộ cùng con cháu. Hơn ba mươi năm, các vết sẹo của cuộc chiến hầu như đă lành. Không ai biết được nội tâm ông, một người từng vào sinh ra tử giữa chiến trương. Bao nhiều chiến hữu đă tan thây ngoài trận mạc, bao nhiều bạn bè ông chết c̣n quá trẻ và riêng ông ngậm ngùi nơi đây. Trưa ngày hôm sau, ông Bách mang giá vẽ ra biển. Sau khi ḥa màu ông Bách mê say vẽ mặc người qua kẻ lại hay tiếng xe chạy qua. Ông biến mất trong cơi màu. Tự nhiên ông linh cảm có người đang nh́n. Một người đàn bà đứng tuổi đang nh́n bức tranh. Bà mỉm cười gật đầu chào ông, không có vẻ ǵ luống cuống hay xa lạ khi ông ngước nh́n bà: - Xin lỗi làm phiền ông. Tôi thích màu sắc trên bức tranh. - Chào bà. Cám ơn bà có lời khen. Không chờ ông hỏi bà tự giới thiệu: - Tôi tên Ḥa, tôi ở gần đây. - Hân hạnh. Tôi tên Bách. Nguyễn Bách. - Tôi không làm phiền họa sĩ chứ. Bà Ḥa nh́n ông vẽ vài mươi phút rồi đi lại cái ghế gần chỗ ông đọc sách: - H́nh như khu vườn thiếu một tách trà và cuốn truyện th́ phải. Bà chăm chú đọc, vài sợi tóc bay trong gió. Ông thích dáng bà ngồi trong nắng, trông hiền và cô đơn thế nào. Ông hồi hộp không vẽ được ǵ. Ông nghĩ bà Ḥa khi c̣n trẻ chắc cũng xinh đẹp và nhiều cây si lắm. Từng này tuổi mà giọng bà Ḥa vẫn c̣n êm nhẹ, mắt bà vẫn c̣n linh động. Giây phút đầu bà cho ông chút ǵ ấm áp, chút ǵ yên b́nh đă từ lâu ông không có. Tim ông xôn xao niềm vui. Mươi phút sau, ông gấp giá vẽ, đi về phía bà đang ngồi. - Xin phép bà. Bà ngừng đọc sách, nhếch người nhường chỗ cho ông: - Mời ông ngồi. Ông có lẽ ở gần đây và ông là một họa sĩ. Tôi thích màu sắc của các bức tranh vẽ bằng mầu nước. - Tôi biết chút ít về màu sắc và vẽ những ǵ tôi cảm được. Thật lạ. Tôi thích khu vườn nhỏ cách đây vài căn. Thích đến nỗi tôi có thể vẽ nó bằng trí nhớ. Bà Ḥa nh́n ông cười, mắt nheo trong nắng: - Có ǵ làm ông thich ở khu vườn, thưa ông. - Cái tĩnh lặng và bầy chim nhỏ. Mùi thơm từ một loài hoa từ khu vườn rất thân quen với tôi. Ông Bách trầm giọng như nói cho chính ông: - Hơn ba mươi năm tôi mới được ngửi lại mùi hoa. Mà ở Mỹ lại lanh lẽo như Seattle, làm sao nó sống được. Cuốn sách rơi nhẹ trên đùi, bà Ḥa nh́n ông vui tuơi, gương mặt dịu dàng cho ông một cảm giác thân quen. - Bà đang đọc… - Truyện của Thạch Lam. Ông c̣n đọc sách Việt … - Đôi khi nếu có người viết khá và đề tài lạ. Lâu nay tôi không thấy các tạp chí có giá trị hoạt động. - Hơn ba mươi năm ở đây. Đời sống có phần ổn định. Không lẽ bộ óc con người thành đất sét, ông nghĩ sao? - Từ lâu tôi cho là người ḿnh v́ miếng cơm manh áo nên quên món ăn tinh thần. Báo chợ cho không toàn quảng cáo có ǵ để đọc. Bà Ḥa cười to, nghe như có phần khó chịu: - Bộ óc cũng cần được săn sóc kỹ như cơ thể con người. Muốn tỉnh táo ở tuổi về già con người cần phải đọc và suy nghĩ. Bắt năo bộ làm việc thay v́ lười biếng. - Có lẽ ở tuổi này mọi người bận con cháu chăng? Hay là người ta vào nét. - Phần lớn người trẻ vào nét. C̣n người như ông như tôi, có bao người theo kịp mấy cái nét, mấy cái Ipod đâu. Tôi không nghĩ nhiều người lớn tuổi có vi tính cập nhật cho riêng họ ông ạ. - Bà nói đúng đấy. - Tôi có vào nét đấy chứ. Nó như là một cái rừng. Dễ bị cuốn hút. Mất nhiều thời giờ và có khi bị nhức đầu v́ chăm chú nh́n màn h́nh. Tôi thích các cuốn truyện, tôi có thể đọc nó trên máy bay, ngoài băi biển, vườn trước vườn sau, ngay cả khi cháu tôi ngủ. - Thưa bà, tôi cũng thế. Lên mạng t́m ṭi cái mới. Tin tức trên toàn thế giới. C̣n đọc truyện, cái thú vẫn là được ôm nó trong ḷng, ngửi được mùi mực và nhất là mang đi dễ hơn là laptop bà ạ. Bà Ḥa nh́n đồng hồ, bà có hẹn với mấy người bạn nên từ giă ông Bách. Bà nh́n ông mỉm cười có chút tinh nghịch trong mắt: - Nếu ông có dịp đi qua đây, mời ông thăm vườn và dùng trà với tôi. Tôi ở nhà thứ hai và thứ năm. Ông Bách c̣n đang ngạc nhiên th́ bà đă sang ngang đường. Bà Ḥa quay lại vẫy vẫy tay, khum tay làm loa nói: - Khu vườn trong tranh thiếu cây ngọc lan ông Bách. Ông Bách hơi lăng tai nên chẳng biết bà nói ǵ. Ông vẫy tay chào bà. Thu xếp giá vẽ bỏ vào xe. Ông cười to chợt nhớ ông chưa hỏi địa chỉ của bà Ḥa. Ông vào xe, nh́n vào gương, vuốt mái tóc bạc trắng, mắt long lanh, mỉm cười. Ḷng vui vui, ông nổ máy xe, xe chạy một đọan ngắn rồi quẹo vào đường Admiral. Ông cong môi huưt sáo một bản t́nh ca. Ông đang nghĩ đến đôi mắt bà Ḥa nheo trong nắng khi nhin ông…đôi mắt …đôi mắt …làm tim ông bồi hồi …. Về đến nhà ông suy nghĩ nhiều lần khi bà Ḥa nói rằng bức tranh ông vẽ thiếu cuốn truyện và tách trà. Ông nghĩ lời nói của bà, ánh mắt tinh nghịch khi bà mời ông. Khi bà băng qua đường ông không biết bà nói ǵ nhưng ông đoán là bà không phải là người không giữ lời hứa. Trưa ngày thứ hai ông mang hộp trà Africa, trà làm bằng một loại phấn hoa rừng. Hương thơm nhè nhẹ ông đoán bà Ḥa sẽ thích. Ông để dành trà ngon chỉ để đăi khách quí và tṛ chuyện về những chuyến Safari ở Kenya. Biết bà Ḥa thích đọc ông Bách mang cho bà hai ba cuốn truyện và một gị lan màu rượu chát thoảng mùi thơm. Khi xe qua căn nhà có khu vườn xinh, ông Bách giật ḿnh, mặt lộ nét vui tươi. Trong vườn bà Ḥa đang đọc sách bên tách trà nóng. Vài phút sau ông t́m được chỗ đậu. Ḷng ông nôn nao với món quà trên tay. Ông nghĩ cứ y như là lần đầu ông làm quen người t́nh năm ông mười sáu. Ông vừa đi vừa nghĩ, khi đi gần đến khu vườn, ông giật ḿnh. Cuốn sách c̣n bỏ giở, tách trà vơi một nửa và ghế đối diện một người đàn ông đứng tuổi đang nh́n ra biển bằng ống nḥm. Ông khựng người một chút, hơi ngường ngượng nhủ thầm không lẽ mang hoa tặng một người có chồng th́ dị quá. Biết phải nói thế nào đây. Ông làm bộ đi nhanh, mặt nóng ran. Ông nghĩ ḿnh thật dại cứ y như thời c̣n trẻ, tin ở giác quán bén nhạy của ông. Ông băng qua đường, kiếm một ghế trống nh́n các cánh buồm xa xa nghĩ ngợi mông lung. Mươi phút sau, ông trở lại xe. Lần này ông đi ven đường phía đối diện căn nhà nhỏ, bà Ḥa đang thấp thoáng loay với một cây kiểng lá to. Ông thẫn thờ nh́n người đàn bà đang nói với người đàn ông. Cả hai đang cúi như muốn nâng chậu kiểng qua cửa chính mở toang. Bất chợt bà Ḥa nh́n sang đường, sửng sốt, bà bỏ chậu kiểng, bước ra cửa vườn, khum tay làm loa gọi: - Ông Bách. Mời ông vào dùng trà. Ông thở nhẹ trút hết tư lự, bước nhanh qua đường. Bà Ḥa trong chiếc áo lụa màu vàng nhạt dang nh́n ông cười tươi. Ông lúng túng nh́n người đàn ông c̣n đang đứng kế chậu kiểng như ḍ hỏi: - Chào bà. Mang biếu bà hộp trà tôi mang từ Africa và vài cuốn truyện. C̣n ông…thưa bà …để tôi chào ông nhà. Bà Ḥa cười khanh khách, mắt long lanh. C̣n ông Bách mặt ngẩn ra không hiểu ông ngớ ngẩn đến thế nào mà bà Ḥa cười ngặt nghẽo. Mặt ông nóng ran, tay chân lung túng. Ông chưa kịp chào, người đàn ông trạc tuổi ông, đi về phía ông, đưa tay: - Chào anh. Tôi tên Huấn anh của Ḥa từ California thăm cô ấy lại gặp được ngày nắng đẹp. Hân hạnh gặp ông. - Tôi tên Bách. Rất hân hạnh gặp anh. Bà Ḥa ngưng cười xen vào. Ông Bách, một họa sĩ. Mời anh ngồi. Cô Ḥa tiếp khách đi. Bạn anh sắp đến đón anh. C̣n đang nói, tiếng c̣i xe ..tin..tin dục Huấn. Huấn ngoắc tay cho bạn biết là anh đang đợi. Người bạn qua đường, chào Ḥa và Bách, khen khu vườn xinh rồi cùng Huấn đi ra xe: - Chiều nay anh dùng cơm với mấy người bạn cô nhé. Sẽ gọi cô sau. Họ đi rồi trả lại cái tĩnh lặng cho khu vườn. Bà Ḥa giơ tay mời ông Bách ngồi: - Xin lỗi ông Bách. Mời ông ngồi. Ông cho tôi mươi phút nhé. - Bà cứ tự nhiên. Bà Ḥa biến mất vào nhà, ông Bách lơ đăng nh́n quanh, mùi ngọc lan thoang thoảng trong vườn. Ông lại gần chậu kiểng, nh́n các búp hoa thon nhỏ dài hơn đốt ngón tay trong kẽ lá to, vài bông đang nở cong cong cánh trắng. Ông nói nhỏ: - Thảo nào mùi thơm thân quen với ḿnh. C̣n đang nói một ḿnh, bà Ḥa tươi tắn bước ra với khay trà sen thơm phức: - Mời ông dùng trà. Cô em họ ở Hà Nam gửi cho. - Được dùng trà trong khu vườn xinh như thế này với bà thật là điều không tưởng. Bà Hoà nghe chừng cảm động tay run run nhận quà: - Cám ơn ông Bách. Ông đừng khách sáo. Có ông dùng trà tôi vui lắm. Thời gian trôi mau, mặt trời ch́m dần sau rặng núi dài. Các đám mây trắng đổi sang màu cam bay lững lờ trên cao. Hoàng hôn một ngày nắng Indian Summer. Trong khu vườn nhỏ, mùi ngọc lan thoảng trong không gian ấm. Hai người bạn mới vẫn ngồi ngoài vườn tṛ truyện. Bầy chim bay xuống bụi cây rồi bay lên mái nhà đùa nghịch. Đâu đây tiếng chim gọi đàn.
ThuhuongSeattle Cornville 12/08
|