Nguyễn Hoàng Dương 

Cát tiên ngày ấy

Năm 20 tuổi tôi đặt chân đến vùng rừng núi Lâm Đồng. Những bước chân phiêu bạt đầu tiên của tôi đã chìm đi trong tiếng nước hung hãn của con sông Đồng Nai từ thượng nguồn lao về phía đồng bằng. Lời than thở vì nỗi lạ cảnh lạ người cũng bị át đi bởi tiếng kêu ầm ĩ của lũ chim mọi rợ chiều chiều bay về đậu kín cả một vùng lau sậy ven sông. Cát Tiên ngày ấy còn hoang dã, con người sống lẫn lộn với sấm sét và thú rừng. Tôi đã từng bàng hoàng trước những trận mưa như thể muốn hủy diệt cả sự sống và đôi phen lạnh người khi nhìn bóng trăng ma quái treo lủng lẳng trên đầu núi Mồ Côi...

CHƯƠNG I

       Xe dừng lại tại ngã ba Mazagoui vào một buổi chiều ảm đạm. Tôi xuống xe cùng với đoàn người phờ phạc hốc hác sau ba ngày đêm bị ép chặt trong thùng xe cùng với heo bò và hàng trăm đồ vật lỉnh kỉnh khác. Tôi đưa mắt nhìn quanh, chỉ thấy thưa thớt mấy ngôi nhà, và một cái quán bàn ghế xiêu vẹo, không có một bóng người. Sau trận mưa, bầu trời vẫn còn xám xịt. Lúc này đã 6 giờ chiều. Tôi ngồi nép vào lề đường đốt một điếu thuốc, lơ đãng nhìn ngọn núi phía trước mặt. Có một người đàn ông trạc 30 tuổi cùng đi trên chuyến xe với tôi từ Quảng Ngãi vào đến xin lửa. Anh nhìn tôi, hỏi:

-   Em vào Cát Tiên phải không?

-   Dạ.

-   Giờ này sắp tối rồi, xe không vào đâu vì đường rất xấu.

     Tôi nhìn quanh, quả thật chiếc xe đã biến mất. Hình như thấy được vẻ thất vọng trên khuôn mặt tôi, anh hỏi:

-    Em vào đây lần đầu tiên phải không?

-    Đúng vậy - Tôi trả lời - Sao xe lại bỏ mình ở đây? Không lẽ phải đi bộ à? Từ đây vào Cát Tiên còn bao xa nữa?

-    50km nữa. Sáng mai xe sẽ đến chở vào. Em có nhà quen nào gần đây không?

     Tôi lắc đầu. Đám hành khách lúc nãy giờ đây chỉ còn dăm ba người. Anh nhìn tôi tỏ vẻ thông cảm, bảo:

-    Anh có nhà quen ở Đạtẻ cách đây khoảng 20km. Hay là lát nữa có chiếc xe nào qua đây em đi với anh vào đó nghỉ rồi sáng mai đón xe vào Cát Tiên?

-     Vậy thì tốt quá – Tôi cảm ơn anh và vui vẻ nhận lời.

     Trời vừa sẫm tối thì có chiếc xe chở khách, loại xe chạy tuyến đường ngắn từ ngoài đi tới. Chúng tôi vẫy tay, xe dừng lại. Tôi bước lên cùng với anh bạn đồng hành, trên xe chỉ có khoảng mươi người ngồi trên hai băng ghế đặt bên thành xe. Tôi vừa tìm được chỗ ngồi đã bị hất tung lên vì xe băng qua ổ voi. Anh bạn tôi bảo tài xế:

-    Bật đèn xe lên đi bác tài ơi!

-    Đèn cháy rồi – Gã tài xế trả lời cộc lốc.

     Xe chạy được một quãng, tôi bắt đầu thấy lo. Trời tối om, xe không đèn, đường lồi lõm, gập ghềnh, đất đá, ổ voi, ổ gà. Tôi bị xóc văng lên khỏi chỗ ngồi hàng chục lần, mấy phen đầu đụng vào trần xe, có những đoạn xe nghiêng tưởng như muốn đổ nhào xuống vực. Tôi bấu chặt tay vào song sắt mà nghĩ không khéo mình bỏ mạng trên chiếc xe quỷ quái này như chơi. Hành khách không ai nói với ai một lời nào. Đi khoảng nửa đường, lúc này trời đã tối mịt, tài xế bảo người phụ xe cầm đèn pin ngồi lên trước cabin rọi đường. Ánh đèn pin mờ mờ chao qua chao lại và người phụ xe chỉ chực văng xuống đường. Phải công nhận gã lái xe là một tài xế lì lợm thuộc loại thượng hạng và cũng tài ba vào loại số một. Thế rồi xe vẫn đến nơi một cách bình an vô sự. Tôi bước xuống xe đưa tay xoa mấy cục u trên đầu, vui vẻ hỏi anh bạn mới làm quen:

-   Đến nơi rồi hả anh?

***

     Có lẽ trong đời tôi hiếm khi có được một giấc ngủ nào tuyệt vời đến thế. Sau ba ngày đêm trên xe, thỉnh thoảng chợp mắt được đôi lần, bây giờ được nằm yên trên chiếc chiếu trải dưới nền đất, vừa đặt lưng xuống chưa kịp hút xong điếu thuốc tôi đã thiếp đi. Khi tôi thức dậy, đồng hồ chỉ 6 giờ sáng. Sau giấc ngủ 10 tiếng đồng hồ, sự mệt mỏi đã bay biến và tâm hồn nhẹ nhõm lạ thường. Tôi bước ra ngoài hiên và bây giờ mới quan sát ngôi nhà đêm qua mình ngủ nhờ. Ngôi nhà nằm chơ vơ giữa quảng đồng trống đang vào mùa ngập nước. Xa xa là những ngọn núi nối tiếp nhau vây bọc. Nhà lợp tranh và vách dựng lên bằng lá mái^([1]). Chủ nhà là một trung niên có khuôn mặt hiền lành, nước da đen sạm vì dãi dầu mưa nắng khắc nghiệt của xứ này.

     Anh thức dậy trước tôi, pha bình trà để sẵn trên bàn. Người bạn đi cùng tôi đêm qua cũng đã thức dậy. Chúng tôi ngồi vào bàn cùng nhau uống nước trà.

-    Em vào Cát Tiên thăm người thân hay đi công tác? - Chủ nhà hỏi tôi, có lẽ anh để ý thấy tôi mang theo chiếc cặp da.

-    Em vào thăm người anh ruột đang làm ở phòng y tế huyện – Tôi trả lời - Nếu thích em sẽ sống hẳn ở đấy.

-    Ngoài quê em làm nghề gì?

-    Em làm ruộng.

     Anh ta có vẻ không tin vì dáng vẻ thư sinh của tôi.

-    Em chỉ nên vào chơi thôi rồi về thành phố tìm việc làm tốt hơn là sống ở xứ rừng núi này. Tuổi trẻ chưa vợ con tội gì phải sống ở đây. – Anh khuyên tôi.

-     Việc ấy chưa thể biết được anh ạ. – Tôi trả lời lấp lửng.

     Ngồi trò chuyện một lát nữa tôi nghe có tiếng xe sắp sửa chạy ngang qua nhà. Tôi và người bạn đồng hành chào chủ nhà bước ra vẫy tay đón xe dừng lại. Một chiếc xe tải mui trần thay vì chở hàng hóa lại đi chở năm sáu con người ta. Ở đây bất cứ loại xe nào cũng có thể biến thành xe chở khách. Tôi nhảy phốc lên xe tìm một chỗ đứng an toàn và phải móc túi trả tiền trước khi xe lăn bánh.

     Bây giờ tôi tha hồ ngắm cảnh núi rừng. Đường rất vắng vẻ, thỉnh thoảng mới thấy một vài người đi bộ ngược chiều. Bóng sương còn bảng lảng trên những cánh rừng. Xe càng vào sâu, rừng núi càng trải ra trùng điệp, lác đác một vài xóm nhà hiện ra nơi quãng trống. Tất cả những ngôi nhà tôi thấy đều giống nhau về hình dáng, nghĩa là mái lợp tranh và vách thưng bằng lá mái. Nhìn vẻ hoang dã của rừng núi, tôi nghĩ không hiểu sao người ta lại tìm đến nơi này mà sinh sống. Bỏ lại những cánh rừng phía sau, xe leo qua những con dốc ngoằn nghoèo và lại hướng về những cánh rừng chập chùng phía trước. Theo chỗ tôi được biết, vùng này thời chiến tranh chỉ có người thiểu số sinh sống. Sau năm 1975, bộ đội được đưa đến đây để khai hoang và canh tác, đồng thời trấn giữ sự xâm nhập của những toán quân Fulro từ biên giới tràn qua. Từ năm 1980, những đoàn thanh niên xung phong được đưa vào đây để khai khẩn đất đai (anh tôi là một trong số ấy), rồi sau đó dân kinh tế mới bắt đầu đổ vào. Tuy vậy số lượng dân kinh tế mới vào đây trong những năm đầu không đáng là bao so với cõi rừng núi mênh mông này. Xe đi năm bảy cây số mới thấy một xóm nhà mọc ven đường, có đoạn xe chạy sát sông Đồng Nai, tiếng nước chảy ầm ầm qua ghềnh đá át cả tiếng máy nổ của xe. Bên kia sông là rừng cấm, âm u và huyền bí vô cùng.

     Tôi ở đồng bằng, tôi chỉ thấy rừng được diễn tả trong sách vở. Bây giờ mới thấy rừng thật. Thì ra cảm xúc khi nghe những nhà văn tả rừng với cảm xúc khi đi thực sự trong rừng hoàn toàn khác nhau. Tôi cảm thấy mình quá ư nhỏ bé trước rừng núi bạt ngàn và có cảm tưởng những hành khách đi trên chuyến xe với tôi như đang lạc dần vào chốn thâm sơn cùng cốc. Niềm thích thú lần đầu tiên được thấy rừng mất dần nhường chỗ cho một ý nghĩ lẩn thẩn: không biết mình vào thế này rồi liệu có ra được không?

     Xe chầm chậm leo lên một con dốc dài. Tôi nhìn thấy một con khỉ đánh đu trên nhánh cây vươn ra bên đường. Tôi vỗ vai anh bạn đứng bên cạnh chỉ cho anh xem. Anh cười, bảo:

-    Bây giờ ít rồi đấy, cách đây vài ba năm ai đi bộ qua đây một mình là bị chúng kéo cả đàn ra đây đón đường. Người ta gọi đây là Dốc Khỉ, xuống hết dốc này là thuộc địa phận Cát Tiên.

     Một cánh đồng hoang mênh mông và một ngôi làng nhà cửa thưa thớt hiện ra trước mắt tôi khi xe vừa xuống hết dốc. Cát Tiên đây rồi! Cuối cùng tôi cũng đã đến được nơi mình muốn đến.

***

Trang Văn Hữu