|
VĂN HỮU ____________________________________________
Lâm Anh
Về một bài thơ t́nh của Phương Tấn
Những năm của thập niên 1990, tôi đă và đang viết Những Tác Giả Tôi Yêu để làm kỷ niệm. Sưu tầm và viết được khoảng 30 tác giả thì bất ngờ có một cơn lũ lớn kéo đến ồ ạt. Nhà tôi nước ngập đến hơn nửa vách, lúc thu dọn đồ đạc dời lên đồi cao để tránh lũ đâu ngờ bị rớt chìm xuống nước một số sách vở trong đó có tập bản thảo nầy.Trong bốn năm liền bắt đầu từ 1999 đến 2003 lũ lụt đă làm vùng đất Cát Tiên điêu tàn không kể xiết. Cát tiên là vùng kinh tế mới, dân nhiều miền Nam, Trung, Bắc được nhà nước đưa đến ở từ năm 1980. Sau những trận lũ ấy, dân chúng gần như trở lại trắng tay sau 17 năm bỏ công xây dựng đất mới, đời mới cho trên 100 hộ. Không thể nào diễn tả được hết nỗi thống khổ của dân tình. Chuyện người chết, nhà tan cửa nát… không khác một bi kịch, không có sân khấu để diễn tả hết những trần truồng dâu bể ở Cát Tiên thuở đó. Trong những năm lũ lụt ấy, ngoài bản thảo Những Tác Giả Tôi Yêu, tôi còn bị mất dưới bàn tay Thủy Tề đến bảy tập thơ và nhiều sách vở của thời chế độ cũ, đặc biệt có một số đặc san, tạp chí ở Quảng Nam Đà Nẳng. Ngoài những tên tuổi như Luân Hoán, Uyên Hà, Lê Văn Trung, Đoàn Huy Giao… còn có một Phương Tấn đă gieo vào hồn tôi những hạt giống đầy ắp ấn tượng. Vâng, thơ văn của Phương Tấn có một cõi rất dị biệt. Nhất là trong lĩnh vực thơ, Phương Tấn có những bài từng du tản hồn tôi vào những khung trời lạ, dù rất bình dị trong sáng về thi tâm, thi cốt. Phương Tấn chưa bao giờ dùng đến chữ nghĩa đao to búa lớn, triết lư cao xa, thơ Phương Tấn phóng túng nhưng hồn hậu..., không khác sự ăn no ngủ kỹ trong chăn mền tơ lụa Đông Phương.
Một tình cờ mới đây, nhân buổi tôi về quê thăm mẹ già, hôm ấy trời Quảng Ngãi mưa heo gió phùn, bất ngờ có một người bạn thơ mang đến tạp chí Văn Hữu do nhà văn Lê Thu Hương chủ trương, trong số tạp chí nầy có đăng bài thơ tôi viết tặng Trần Hoài Thư. Đa phần những bài thơ tôi đăng ở nước ngoài là do bạn bè tình nguyện giúp đỡ, ngoài Nguyễn Lệ Uyên còn có Lê Văn Trung, Uyên Hà, Hạ Đình Thao, Đặng Toản...Dù có thơ đăng nhưng ít khi tôi có dịp đọc được những tạp chí ấy. Lần đầu được cầm trên tay tạp chí Văn Hữu tôi mừng quá, chẳng khác nào được cầm một vật quí trên tay. Tôi vô cùng xúc động khi đọc bài thơ Ở Huế Nhớ Phương của Phương Tấn viết từ năm 1964. Ở Huế Nhớ Phương là một bài thơ tình có 53 câu, gồm 408 chữ. Mỗi câu là mỗi con đường dài, mỗi chữ là mỗi tiếng hót của loài chim khác nhau. Tôi hình dung về những đợt sóng như không chịu vào bờ, cứ lượn lờ giữa khơi, cứ nhấp nhô vươn tràn, trồi lên ngút xuống, xao động nhưng êm đềm.., như mở ra mà khép lại, như đứng trong ngồi, như nằm nghiêng mà ngửa mà úp vào vô tận... Là bài thơ tình như muôn vạn bài thơ tình từng xuất hiện trên báo chí văn chương, nhưng Ở Huế Nhớ Phương càng đọc càng thấy đầy ư vị, đầy chất ngọt mặn khác nhau, lạ lùng biệt lập, tư riêng... Ông Phương Tấn ạ! Thật tình không phải vì ái mộ ông qua nhiều báo chí của 40 năm về trước. Tôi chưa được biết mặt ông dù một giây phút trong đời, nhưng qua thơ cảm thấy ông như đă từng nằm ngồi, đối diện cùng tôi tới mức máu thịt. Ông vui lòng cho tôi được bộc bạch niềm ngưỡng mộ một thi tài, một nhân cách phi phàm… và xin ông vui lòng cho tôi yêu cầu nhà văn Thu Hương in lại bài thơ Ở Huế Nhớ Phương trong Văn Hữu. Tôi đang về Quảng Ngãi thăm mẹ già tuổi đă 90, lẽ ra tôi viết về ông nhiều hơn nữa, qua những bài thơ tôi sưu tầm từ lâu. Hiện tôi có thơ ông qua nhà thơ Lê Văn Trung gửi tặng tôi thời trước 1975: Chùm thơ Về trại phong Quy Hòa làm thơ gửi Hàn Mặc Tử, Nắng hạn, Thiên An Môn, Buồn như trăng nhớ ai, Khoai lang vỏ đỏ lòng vàng... Mỗi bài thơ đều có cốt cách riêng, trong mỗi tứ thơ có những cảm xúc vượt thời gian, không gian đương đại. Tôi đă gửi đến nhà văn Thu Hương bài viết nầy, có gì làm ông khó chịu xin bỏ qua cho tôi. Chúc ông khỏe… Lâm Anh - Nguyễn Ba La (Quảng Ngãi 22/12/ 2011) ___________________
Văn Hữu trân trọng đề nghị của nhà thơ Lâm Anh và đăng lại bài thơ của nhà thơ Phương Tấn trong bài viết của Lâm Anh về bài thơ Ở Huế nhớ Phương.
Phương Tấn
Ở Huế nhớ Phương
Ơi mắt hiền đen mắt buồn dưới phố không mắt nào buồn, buồn hơn mắt Phương phố thả lầu cao phố trắng dị thường gió hót véo von cười nghiêng ngửa áo.
Gót lẫn trong sương sầu bay ảo năo trời cũng trầm trầm thơm ngát da Phương cánh trắng choai choai phơ phất trong trời ơi Phương ơi Phương anh về nhóm lửa.
Xin dấy cho cao hồn reo từng bữa để lấy thơ hồng thắp sáng thân Phương sương sẽ vàng phai chảy xuống êm đềm mắt sẽ hiền vui nằm ve vuốt nắng.
Thơ thắp cho cao soi tay lụa trắng Phương đứng bên trời chải tóc trong mai nắng thả lầu cao nhỏ xuống hai vai chim cũng chuyền vui reo đầy vạt áo.
Anh vuốt thân Phương ăn từng hạt băo anh ăn sầu em cho hết cô đơn yêu Phương của anh bằng nước mắt này chăn con chiên anh chăn từng sợi tóc.
Những lúc Phương biếng ăn biếng ngủ biếng chơi hay Phương hờn khóc anh đấm ngực ḿnh đổ tội cho anh e Phương gầy thêm mắt có c̣n xanh mắt có c̣n xanh nằm ve vuốt nắng.
Ơi Huế buổi mai buổi chiều nhớ chi nhớ lạ ngại quê ḿnh trời trở lấy ai hôn ai bồng Phương anh ngại má phai hồng ai khẽ đậu cho mây trời xuống nhạc.
Ớt chi không cay muối chi không mặn má lúm đồng tiền bảo chi không thương mùa thu quê ḿnh thường mưa không Phương sao lệ anh rơi dù chưa kịp khóc.
Sao mây bay bay cho anh tưởng tóc sao trời xanh xanh cho nhớ dáng Phương a, người ngày xưa bảo có thiên đường anh e thiên đường nằm trong mắt ngọc ngọc những buồn buồn v́ Phương hay khóc công chúa khóc nhè là Phương của anh!
Phương nghe đó trời thu lên lành lạnh ḷng cũng vàng theo lá ở trong cây vui cũng bay theo gió ở trong ngày một chút lệ thêm chút buồn vừa chín.
Nhớ chi lạ biết môi c̣n mũm mĩm cắn ô mai răng là lúa ở trên trời tay cầm lược là lụa ở trên mây mắt là ngọc ở trong thu vừa trổ.
Buồn chi lạ buồn không ai buồn hộ hồn vi vu bay khuất ở trong trăng ngậm chút gió chừng có hơi Phương thở Phương là sương hay sóng vỗ trong anh?
(Huế- và Nắng mùa thu1964)
|