|
VĂN HỮU ____________________________________________
Nguyễn Hoàng Dương
Mây trắng B'Lao
Không ai mời gọi, chỉ là một sự t́nh cờ trên đường đời rong ruổi, tôi đến với miền rừng đồi c̣n hoang hóa trên cao nguyên B’Lao nầy. Coi nỗi cơm áo nhọc nhằn như thể tṛ chơi, xem cảnh thế sự đ́u hiu như những lần chiêm bao lạc lối, tôi dừng lại nơi đây, ngậm ngùi ở trọ dưới bầu trời lặng lờ mây trắng…
3
Thị trấn B’Lao là một phố nhỏ nằm bên quốc lộ 20, cách thành phố Đà Lạt 100km về phía nam. Về đêm đứng trên cầu Trắng nh́n những ngọn đèn vàng nḥa đi trong màn sương khuya lạnh buốt tôi thấy B’Lao có dáng vẻ của một Đà Lạt thơ mộng, như thể xứ sở hoa Mimosa gửi về đây một khu phố yên tĩnh của ḿnh. Sau những khoảng thời gian dài sống trong cảnh rừng đồi hiu quạnh ở Lộc Đức, tôi lại ra thị trấn vài hôm để ngắm nh́n quang cảnh phố phường. Tôi rất thích B’Lao bởi bầu khí ở đây không náo nhiệt ồn ào như những thành phố lớn. Với nhịp sống thanh b́nh không bon chen hối hả, với những đường phố thưa người, với giọng nói nhỏ nhẹ dễ thương của những cô gái trong các quán cà phê hay những cửa hàng tạp hóa.... tất cả những điều ấy tạo nên vẻ riêng rất đỗi duyên dáng của phố nhỏ nơi miền cao nguyên nầy. Những buổi chiều một ḿnh lang thang trên phố, tôi hay dừng lại nghỉ chân trên cầu Trắng, nh́n về phía hồ ngắm những con chim bồ câu bay lượn trên bầu trời và nh́n những thiếu nữ xinh như mộng đi trên mặt đất, có em thả tóc qua cầu, tóc không bay mà hương th́ ngào ngạt. Ở độ cao 1000m so với mực nước biển, khí hậu ở đây đă ban tặng cho các em một sắc da tuyệt vời. Nh́n những đôi má ửng hồng trong màu nắng chiều se lạnh ḷng tôi không khỏi bồi hồi xao xuyến trước vẻ đẹp của những thiếu nữ đă tạo nên nét thơ mộng cho phố nhỏ nầy. Với tôi phố B’Lao đẹp nhưng quá buồn bởi lẽ bóng dáng những thiếu nữ và sắc chiều u ảo trên mặt hồ kia được nh́n qua ánh mắt của kẻ cô đơn. Tôi mơ ước có được một người t́nh nơi đây nhưng điều ấy măi măi nằm trong mộng tưởng. Ở đây tôi chỉ có người thân chứ không có bạn bè. Niềm vui của tôi là vào trong mấy hiệu sách, sau đó t́m đến quán cà phê vắng người để đọc hay suy nghĩ vẩn vơ và ngắm nh́n thiên hạ đi lại trên đường. Và những pḥng chiếu video trên đường Trần Phú là nơi tôi t́m đến tiêu nốt những đồng tiền cuối cùng c̣n lại trong túi trước khi trở về với rẫy rừng Lộc Đức. Tôi thích đi dạo trong hơi lạnh của sương đêm đổ dài trên những đường phố về khuya. Mùi hương của những loài hoa dại ẩn khuất đâu đó trong rào giậu ven đường luôn gợi cảm, kích thích óc tưởng tượng và mơ mộng. Đôi lần từ nơi cầu Trắng đi về phía bưu điện, trong cảnh đường khuya thỉnh thoảng có vài bóng người qua lại dưới ánh sáng mấy ngọn đèn cao áp mờ đi v́ sương xuống, và sự tịch lặng tỏa ra từ bóng cây bên đường đă gợi trong tôi một ư nghĩ lạ lùng: tôi đă thấy con đường nầy đâu đó trong một tác phẩm của Remarque và tôi lang thang qua đây như một nhân vật trong tiểu thuyết chứ không phải là một con người có thật trong cuộc đời. Với mái tóc dài chấm vai và khuôn mặt sạm đi bởi nắng gió rẫy rừng, có khi trong cảnh khuya khoắt tôi đọc thấy nỗi ṭ ṃ e sợ trong ánh mắt nh́n tôi của một vài cặp t́nh nhân đi dạo trên đường. Phố B’Lao chẳng để lại trong tôi một kỷ niệm sâu sắc nào, dường như tôi đến đây để chạy trốn nỗi cô đơn vây bủa hồn tôi trong cảnh sống quạnh hiu nơi rừng rẫy. Nhưng tôi cảm thấy nỗi cô đơn lại càng thêm khắc khoải khi ở giữa ḷng phố thị, đông vui thật đấy nhưng tiếng nói tiếng cười kia không hiểu sao vẫn cứ xa lạ vô cùng. Ḷng tôi trống rỗng hoang mang sau những cuộc chơi đơn độc ở chốn đông người, có lẽ v́ vậy nên tôi không muốn ở lâu nơi nầy, chỉ vài ba hôm tôi lại trở về Lộc Đức sống cô đơn b́nh yên thanh thản giữa một miền đồi xanh mây trắng điệp trùng...
4
Nhà anh Chất dựng trên lưng chừng đồi, mặt trước của ngôi nhà hướng về phía nam nơi cánh rừng Xà-lùng hiện lên trông có vẻ xa xôi hoang dại. Tôi thường ngồi trong nhà trông ra phía cửa lớn để ngắm nh́n bóng sương mù và những rặng mây hồng treo lơ lửng trên đỉnh rừng Xà-lùng mỗi sáng mai thức dậy. Một khung cửa sổ trổ ra phía tây và từ khung cửa nầy tầm nh́n trải dài đến tận những dăy đồi xa tít đến chân trời. Tôi thích đứng bên cửa sổ thả hồn vào ráng chiều đỏ ối phủ xuống những nương dâu xanh mượt. Tôi chưa từng thấy nơi nào cảnh vật thiên nhiên vừa hùng vĩ vừa thơ mộng như chốn nầy nhất là vào lúc cuối ngày tựa ḿnh bên khung cửa trầm hồn vào cảnh thỏ lặn ngàn dâu... Cảnh vật thiên nhiên là tặng vật quí giá trời đất ban cho con người và luôn là nguồn cảm hứng bất tuyệt để chúng ta yêu mến cuộc sống. Vẻ đẹp thiên nhiên không bao giờ lỗi thời. Chưa nghe ai than phiền v́ sự cũ kỹ khi ngắm nh́n phong cảnh của ban mai hay một buổi chiều tà cho dù ngày nào cũng thấy. Niềm đam mê của tôi là khi th́ bên tách cà phê, lúc bên chén rượu, qua hai khung cửa ngồi ngắm cảnh đồi hiện lên như một bức tranh luôn thay đổi màu sắc: huyền ảo mơ hồ trong sương mai, bàng bạc rạng ngời dưới nắng trưa, trầm mặc u hoài lúc hoàng hôn và bí ẩn hoang vu trong màu trăng khuya lạnh lẽo. Từ ngày anh Chất có nhà, mỗi lần đến đây tôi không c̣n phải trú thân nơi trạm xá nữa. Nhưng đần đần cái cảnh bệnh nhân đến nhà khám bệnh mua thuốc không kém ǵ ở trạm xá, thậm chí người bệnh đến đây nằm điều trị dài ngày nữa khiến ngôi nhà mất đi vẻ yên tĩnh nên thơ buổi đầu. Điều may mắn cho tôi là cách nhà anh Chất khoảng 100 m trên cùng một lưng đồi có ngôi nhà của anh Ngọc, một thanh niên sống độc thân, mỗi lần tôi đến đây anh lại nhờ tôi trông coi nhà giùm để ra thị trấn lo những công việc riêng. Quê anh tận Quảng Nam, ở đây anh là người hàng xóm tử tế và gần gũi với anh Chất. Từ lâu anh là một Phật tử ngoan đạo. Nhà anh rộng răi, thoáng đăng, bộ sa-lông bằng mây đặt bên khung cửa sổ phía tây khiến gian pḥng khách có vẻ ‘ quí tộc ’ so với cảnh b́nh dân tạm bợ của hàng chục ngôi nhà quanh vùng nầy.Trong ngôi nhà anh tôi luôn cảm thấy bầu khí của đức tin tỏa ra từ h́nh ảnh của Đức Thích Ca đặt trên trang thờ với mùi trầm hương thoang thoảng nhẹ nhàng. Nhiều đêm trong ngôi nhà nầy mùi nhang thơm tỏa ra đă xoa dịu bớt nỗi cô đơn khắc khoải trong tôi v́ chứng bệnh mất ngủ. Anh thường xuyên mượn sách và kinh Phật ở vài ngôi chùa ngoài Bảo Lộc mang về nhà. Tôi đến ở và tha hồ đọc, nào là kinh, nào là sách báo cũ từ thời trước 1975, đặc biệt tôi may mắn đọc được hàng chục số tạp chí Tŕnh Bày đóng dấu thư viện tỉnh Tuyên Đức. Đêm đêm dưới ánh sáng ngọn đèn dầu ngoài việc đọc sách tôi c̣n viết rất nhiều những bài thơ buồn bă. Trước sân nhà anh có có cây hoa sứ rất lớn, những đêm trăng tôi thích ra ngoài hiên ngồi thưởng hoa ngắm cảnh đồi nương hiện lên mờ ảo dưới ánh trăng nḥa vàng trong sương mờ giăng phủ. Tôi có mặt trong nhà nầy như một sự t́nh cờ trên đường du lăng. Tôi đă thấy h́nh ảnh Đức Thích Ca ở nhiều nơi nhưng chỉ trong ngôi nhà nầy vào những lúc đêm về sáng tôi mới thấy vẻ cô đơn của đấng Từ Bi khi ngồi thiền định trên ṭa sen mỗi lần đôi mắt hốc hác mất ngủ của tôi nh́n người dưới ánh sáng ngọn đèn dầu hiu hắt. Hơn hai ngàn năm Người ngồi im lặng trên ṭa sen, linh thiêng và cô độc vậy mà vẫn dẫn dắt hằng hà chúng sinh ra khỏi phiền năo dại cuồng. Chỉ riêng tôi ngồi đây như kẻ bị bỏ sót, thao thức hàng trăm đêm mà vẫn không đủ sức xê dịch cái tâm nhỏ bé của ḿnh trong cơi buồn phàm tục. Điều mầu nhiệm duy nhất tôi cảm nhận được từ Đấng Từ Bi vào những đêm một ḿnh trong ngôi nhà nầy là nỗi cô đơn bí ẩn trong linh hồn tôi được chia xẻ bởi sự hiện diện của Người trong làn trầm hương huyền diệu...
Lộc Đức là một trong số những xă thuộc diện vùng sâu vùng xa của huyện Bảo Lộc. Dù mật độ dân số rất thấp, nhà cửa thưa thớt nhưng vẫn là nơi dân tứ xứ t́m đến với viễn cảnh làm giàu nhờ cây cà phê. Ở đây đời sống được h́nh thành với sự pha trộn tập quán sinh hoạt của người Bắc, Trung, Nam, dân bản xứ và người dân tộc K’Ho. Trong số nầy đa phần là người Bắc gốc Hà Nam Ninh và Nghệ An và ngay trong cộng đồng người Bắc sống ở đây cũng là cuộc gặp gỡ giữa hai thời kỳ di cư: thời kỳ 1954 (hay c̣n gọi là Bắc 9 điểm) và thời kỳ sau 1975 ( hay c̣n gọi là Bắc 2 điểm). Về phương diện tín ngưỡng người dân ở đây theo hai tôn giáo: Công giáo và đạo Phật, mọi người luôn tôn trọng tín ngưỡng của nhau và chưa bao giờ xảy ra một sự kỳ thị nào. Tuy nhiên về mặt đời sống th́ cũng có lắm điều phức tạp. Trên địa bàn đồi núi rộng lớn, bộ máy chính quyền c̣n rất lỏng lẻo ở đây không thể nào kiểm soát được hết vấn đề an ninh trật tự, thỉnh thoảng vẫn xảy ra những vụ trộm cướp, đâm chém, những xích mích thù hằn thường được xử theo luật rừng. Có lần tại một vùng thôn bản hẻo lánh, sau nhiều lần bị mất trộm dâu, người chủ rẫy bắt được thủ phạm, giận dữ chặt đứt bàn tay của tên trộm đạo rồi thả đi mà không cần bẩm báo với chính quyền xă. Số gia đ́nh khấm khá chỉ đếm trên đầu ngón tay, hầu hết c̣n ở trong t́nh trạng kinh tế bấp bênh, thiếu hụt. Vô h́nh trung dân sống ở đây chia ra theo từng nhóm ( thường là theo tiêu chí đồng hương) để bảo vệ giúp đỡ lẫn nhau bởi v́ ở đây không mấy ai tin tưởng đến sự bảo vệ an ninh từ phía chính quyền. Người Quảng Ngăi vốn không nhiều bằng người Bắc, có kẻ mới đến nhưng cũng có người vào đây lập nghiệp từ thời Lộc Đức c̣n hoang hóa, c̣n những tàn quân Fulro hoạt động, nhưng họ rất đoàn kết và cần cù làm ăn nên được nể trọng. Nhà anh Chất ở trong xóm người Bắc, nghề y sĩ khiến vợ chồng anh trở thành ân nhân của rất nhiều người ở xứ nầy nên vợ chồng anh luôn sống trong t́nh thân mến của mọi người. Cách xa nơi anh ở khoảng 6km là thôn Xuân Thủy, nơi tập trung của nhiều gia đ́nh gốc Quảng Ngăi vào đây lập nghiệp. Họ sống ở đây đă hơn 5 năm rồi, tạm thời đi qua giai đoạn vạn sự khởi đầu nan, trải qua bao ngày tháng thiếu thốn về vật chất, kinh qua những trận sốt rét kinh hồn để biến những lưng đồi hoang hóa trở nên những vườn cà phê, những triền chè những rẫy dâu xanh tốt. Có người sau những năm cần cù khổ nhọc bây giờ đă là chủ sở hữu của vài héc ta đất và từ trong thâm tâm họ đă xem nơi đây là quê hương thứ hai của ḿnh. Mỗi lần đến Lộc Dức tôi thường vào chơi với anh em trong khu nầy v́ chúng tôi cùng chung sở thích là uống rượu và ca hát. Giờ làm việc của người dân miền đồi rẫy thường bắt đầu khoảng 9h sáng khi sương mù đă tan hẳn và kết thúc vào khoảng 4h chiều lúc sương chiều bắt đầu buông xuống cùng với hơi lạnh chuẩn bị vào đêm.. Cách xa quốc lộ hơn 10 km, chưa có điện đài, không có một phương tiện nào giải trí sau một ngày làm việc mệt mỏi nên để giải buồn không c̣n cách nào khác hơn là tụ tập quanh chiếu rượu để t́m niềm vui, để khuây khỏa nỗi nhớ quê. Thường những cuộc rượu bày ra khi bóng tà dương nhuộm tím đồi nương. Chúng tôi những con người tha phương cầu thực cụng ly nhau để xua tan nỗi mệt mỏi sau một ngày làm việc, để quên đi nỗi buồn của kẻ bị cơm áo lưu đầy, để thắp lên niềm hy vọng vào một ngày mai không xa gia đ́nh vợ con được no cơm ấm áo. Ḷng tôi ấm vui mỗi lần được ngồi với anh em trong bầu khí đầm ấm như thế nầy. Rượu được chuyền tay nhau, những giọng hát được cất lên với tiếng đàn ghi-ta. Anh Niên, người đă sắp bước sang tuổi 40 được xem là anh cả của nhóm, ngày xưa anh đă nhiều lần đi hát trong các pḥng trà ở Quảng Ngăi, anh có giọng hát boléro cực kỳ truyền cảm. Những ca khúc Boléro của Trúc Phương qua tiếng hát của anh khiến tôi nghĩ đến một ngày nào đó ḍng nhạc mà bọn trí thức nửa vời hay gọi là nhạc sến ấy sẽ trở thành dân ca Việt Nam. Anh Chất dù giọng hát không mượt mà lắm nhưng khi hát cách biểu lộ t́nh cảm một cách chân thành và đầy sáng tạo. Có một người mà bao nhiêu cuộc rượu rồi vẫn vậy, cứ chờ đến lượt ḿnh là hát bài T́nh Ca Quê Hương của Duy Khánh: Tôi sinh ra giữa ḷng miền trung, miền thùy dương, ruộng hoang nước mặn đồng chua, thôn xóm tôi sống đời dân cày... Bài hát được diễn tả bằng cảm xúc chân thành nên đi vào ḷng anh em như một ḍng sữa ngọt. Tôi nhớ măi vẻ mặt anh khi hát đến đoạn: Ta yêu thương đất mẹ mà thôi, quê hương ơi dù sinh thác gởi cho người trong tiếng cười giọng hát đầy vơi..., trong anh em có người nâng ly mà đôi mắt rưng rưng... Tôi có phần khác biệt hơn khi ḥa vào không khí ca nhạc bằng những bài ca của Phạm Duy, Trịnh Công Sơn vốn thích hợp với chất giọng của ḿnh. Anh em thường yêu cầu tôi ca bản Thuyền Viễn Xứ của Phạm Duy. Có lần khi cảm xúc dâng trào tôi bỗng rơi nước mắt khi hát đến phiên khúc thứ ba của nhạc phẩm phổ thơ Huyền Chi nầy :
Trong số anh em có Việt là đứa em nhỏ tuổi nhất từ quê nhà mới vào, thường là được hát sau cùng khi các bậc đàn anh đă đến hồi nghiêng ngả. Tiếng hát của Việt giống như liều thuốc ngủ, đưa hồn người vào mộng mị lúc nào không hay ngay trên chiếu rượu. Và tôi với tửu lượng thuộc vào loại có hạng bao giờ cũng là người kết thúc cuộc chơi, ôm đàn ghi-ta đứng dậy đi quanh vài người c̣n sống sót hát lên bản Một Cơi Đi Về của Trịnh Công Sơn :
Có khi cuộc chơi đến tận khuya mới tàn, lúc th́ tôi cùng anh Chất về nhà, khi th́ nằm lại nhà người nầy, người nọ. Nhiều đêm tỉnh rượu tâm hồn tôi trĩu nặng một niềm cô độc. Tôi nhớ đến Kiều: Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh. Giật ḿnh ḿnh lại thương ḿnh xót xa.... Trong bóng tối, những giọt nước mắt lăn dài khi nghĩ về thân phận. Tôi cô đơn quá. Tôi đă đem những năm tháng thanh xuân quí giá của đời ḿnh tiêu hoang trên miền núi rừng cao nguyên hoang vắng nầy. Những thất bại trong đời đă biến tôi thành kẻ gần như tuyệt vọng đi về trong sương ngàn gió núi. Bỗng dưng tôi run sợ trước một điều: có thể một đêm nào đó sau một trận rượu tôi sẽ chết đi trong im ĺm như một kẻ bị định mệnh thủ tiêu để xóa bỏ khỏi quê hương một h́nh bóng u buồn. ( c̣n tiếp )
|
