Thùy An

 

  ÂM NHẠC TRONG TÔI

 


 

          Trong bài giới thiệu cuốn sách Những Bức Tranh Phù Thế của Phạm Công Luận, tác giả đă giải thích: “Phù thế là thế giới hư ảo. Kư ức đẹp cũng là hư ảo. Cái đẹp không giữ được lâu, khi ta nhớ nó đẹp, nó đă mất rồi.” Những bản nhạc của tôi cũng là “phù thế”. Kư ức đẹp của tôi là ngăn kéo cất giữ những bản nhạc rời. Đến khi đầy ngăn, ba tôi lại đem lên nhà in đóng thành từng tập, mỗi tập bao nhiêu bài tôi không nhớ , chỉ biết là b́a cứng bọc nhung, gáy mạ vàng ghi tên tôi. Tính ra cũng mười mấy tập (???), lại không nhớ , chỉ biết mầu đỏ thẫm của b́a sách đến chừ vẫn c̣n lộng lẫy trong tim tôi, mất đi mô được hè .


***
 

Qua tuổi thất thập, tự nhiên tôi làm biếng đọc sách, v́ chỉ đọc vài ba trang, là thấy mỏi mắt, dù nội dung có hấp dẫn đến đâu. Bệnh về mắt của người già rất đáng sợ, nhiều bạn đồng trang lứa với tôi đă trải qua cuộc phẫu thuật mắt, có người c̣n mổ đến hai, ba lần. Tôi th́ chưa, nhưng không dám ép mắt làm việc nhiều. Bây giờ, chủ yếu là nghe.

 

Hồi mới qua Mỹ, tôi thường hay vào các tiệm sách t́m mua CD bán xôn giá 1$/ cái, toàn các bài hay và ca sĩ trứ danh. Tôi nghe nhạc mọi lúc mọi nơi, đi dạo trong vườn, ngồi ăn sáng, uống cà phê, và cũng có khi đang… rửa chén. Ai nói người già thường cô đơn ở xứ người? Tôi th́ hoàn toàn không. Dù một nửa của tôi đă bỏ tôi đi, nhưng âm nhạc vẫn c̣n bên tôi, sưởi ấm tâm hồn tôi cho đến bây giờ. Đọc tin tức, thấy nhiều ca sĩ nổi tiếng than phiền, v́ ra CD ít người mua, lỗ vốn, có khi c̣n tán gia bại sản. Biết làm sao được khi thời đại đă đổi thay !

 

Cũng như tôi, từ ngày xài chiếc điện thoại nối mạng, tôi quên mất chồng CD vẫn c̣n trong hộc tủ, v́ ưu điểm của internet là muốn nghe bài hát nào cũng có, không “khó xử” như CD, thích một bài phải mua nguyên cả đĩa (giống như yêu chiếc răng khểnh mà phải cưới luôn cả con người ). Tôi h́nh thành thêm một thói quen là nghe những bản ḥa tấu nhẹ nhàng cho dễ ngủ. Rồi một đêm thật t́nh cờ, tôi t́m thấy các chương tŕnh Tiếng Tơ Đồng, Tiếng Thời Gian, Tiếng Nhạc Tâm T́nh, Tiếng Hát Gửi Tiền Tuyến… trên Youtube, nói sao cho các bạn đồng cảm và chia sẻ nỗi mừng vui với tôi đây? Lúc này, tôi ngủ không được nữa, tâm hồn như mọc cánh bay vào một vùng trời quá khứ tràn ngập âm thanh.
 

Không biết âm nhạc đă thấm vào máu tôi bao giờ, chỉ biết là từ rất nhỏ, tôi đă thích nghe nhạc. Hồi đó, chỉ có đài phát thanh, nên chiếc radio là bạn thân thiết của tôi mỗi khi đến giờ có chương tŕnh âm nhạc. Ca sĩ thuở xa xưa đó là các cô Minh Trang, Minh Diệu, Thái Thanh, Thái Hằng, Khánh Ngọc…, các chú Mạnh Phát, Anh Ngọc, Hoài Trung, Hoài Bắc… và tôi thường hát theo những bài t́nh ca dù không hiểu nội dung là ǵ như Trăng Mờ Bên Suối ( ns Lê Mộng Bảo)… người hẹn cùng ta đến bên bờ suối, rừng chiều mờ sương ánh trăng vàng chiếu … hay Mộng Chiều Xuân (ns Ngọc Bích)… Gió chiều thầm vương bao nhớ nhung, người yêu thoáng qua trong giấc mộng… Trường ḍng Mai Khôi cũng tạo điều kiện cho tôi làm quen, đến gần với âm nhạc hơn, những bài hợp ca Con Đường Vui (ns Lê Vy)… Đoàn người tưng bừng về trong cơn gió, hồn như đám mây trắng lửng lơ, giang hồ không bờ không bến, đẹp như kiếp Bô ê miên… Quăng Đường Mai (ns Nguyễn Hữu Ba)…Sương trên cành c̣n thắm sắc mai, hoa đua cười chào đón gió vui, non nước b́nh minh uống ngàn muôn tia sáng… hay những bài múa Thiếu Nữ Việt Nam (ns Lưu Hữu Phước)… Đây hoa xuân thắm tươi trên muôn cành, ḷng niên thiếu chan chứa hương xuân
 

Sau hiệp định Genève, miền Nam tưng bừng một bầu không khí hoan ca. Ngày xuân nâng chén ta chúc nơi nơi, mừng anh nông phu vui lúa thơm hơi, người thương gia lợi tức, người công nhân ấm no… (Ly Rượu Mừng –ns Phạm Đ́nh Chương). H́nh như gần hết các ca sĩ, nhạc sĩ ngoài Bắc đều t́m về miền đất hứa Sài G̣n để phát huy tài năng tuổi trẻ. Những bài hát tuyệt hay ra đời, vượt thời gian sống măi đến ngày hôm nay như Ghé Bến Sài G̣n (ns Văn Phụng)… Ngựa xe như nước rộn ràng, ngập muôn sức sống tiềm tàng, đèn đêm tung ánh sáng như hào quang… hay Sài G̣n (ns Y Vân)… Dừng chân trên bến khi chiều nắng chưa phai, từ xa thấp thoáng muôn tà áo tung bay
 

Bên cạnh đó, là những bài hát thấm đậm nỗi niềm tha hương như Hướng Về Hà Nội (ns Hoàng Dương)…Hà Nội ơi, hướng về thành phố xa xôi, ánh đèn giăng mắc muôn nơi, áo màu tung gió chơi vơi…, Hướng Về Đất Bắc (ns Phó Quốc Thăng)… Nơi xa vời, vọng về đất Bắc xa xôi, buồn v́ đất nước chia đôi, hận sâu dâng nơi nơi… Mộng Ngày Hồi Hương (ns ???)… Mẹ già yêu dấu, giờ này con đang ngồi đếm bao mùa thu tàn, mộng ngày hồi hương, vinh quang theo lối, thuyền nhớ đưa ḷng tôi… Xuân Tha Hương (ns Phạm Đ́nh Chương)… Đường đi xa lắc lê thê, thèm khát khao ngày về quê, để sống vui quê mẹ lúc xuân về… Nhạc sĩ Vũ Thành sáng tác bài Giấc Mơ Hồi Hương… nh́n em mờ trong mây khói, bước đi nhưng chưa nỡ rời, lệ sầu tràn mi, đượm men cay đắng biệt ly… chữ “em” đây là “Hà Nội”, một ẩn dụ quá tuyệt vời. C̣n nhiều bài nữa như Buồn Nhớ Quê Hương (ns Hoàng Trọng), Hận Ly Hương (ns Anh Hoa), Sau Lũy Tre Xanh (ns Nhật Bằng), Chuyến Đ̣ Vỹ Tuyến (ns Lam Phương)…
 

Trăm hoa đua nở trên làn sóng phát thanh và tôi trở thành tín đồ chung thủy, không bỏ sót chương tŕnh nào. Tiếng Tơ Đồng của ns Hoàng Trọng, Tiếng Thời Gian của ns Mạnh Phát, Tiếng Nhạc Tâm T́nh của ca sĩ Anh Ngọc, ban Dạ Hương của ns Khánh Băng, ban thiếu nhi Tuổi Xanh của Phạm Đ́nh Sĩ –Kiều Hạnh… và c̣n nhiều nữa nhưng tôi đă quên mất
 

Cho đến khi có Truyền H́nh, những thần tượng ca sĩ, nhạc sĩ như bước ra từ giấc mộng, đơn ca, song ca, hợp xướng… làm nao nức biết bao tâm hồn. Về ca sĩ nữ, tôi thần tượng Thái Thanh và yêu thích Lệ Thanh, Hà Thanh, Mai Hương, Khánh Ly, Lệ Thu, Thanh Lan, ban hợp ca Thăng Long, ban tam ca Kim Mộc Châu (Kim Tước, Mộc Lan, Châu Hà)… về nam th́ thích Anh Ngọc, Duy Trác, Sĩ Phú, Tuấn Ngọc, Elvis Phương… ca sĩ trẻ hàng con cháu th́ có Trần Thái Ḥa và Ngọc Hạ hát quá hay. C̣n về nhạc sĩ th́ nhiều lắm, mỗi người một sắc thái, ai cũng thông minh, tài giỏi, giàu ư tưởng, sáng tác hăng say. Xin kể ra đây những tác phẩm đă ḥa điệu với tâm hồn tôi và đồng hành cùng tôi từ sớm tinh mơ cho đến hoàng hôn cuối cuộc đời. Tôi sẽ cố nhớ và ghi lại một vài bài ḿnh thích nhất cho mỗi nhạc sĩ thôi, v́ sợ quá dài ḍng sẽ làm mệt các bạn dù tôi rất muốn viết tất cả những lời hay, ư đẹp trong từng giai điệu tuyệt vời.
 

Phạm Duy với Dạ Lai Hương, Ngày Đó Chúng Ḿnh, T́nh Hoài Hương… Quê hương tôi có con sông đào ngây ngất, lúc tan chợ chiều xa tắp, bóng nâu trên đường bước dồn, lửa bếp hồng, ṿm tre non, làn khói ấm hương thôn…, Phạm Đ́nh Chương với Hội Trùng Dương, Ra Đi Khi Trời Vừa Sáng…, Văn Phụng với Yêu Và Mơ, Tiếng Hát Với Cung Đàn, Ô Mê Ly, Suối Tóc… T́m đâu thấy liễu xanh xanh lả lơi, hay đi t́m ḍng suối tóc buông lơi…, Tử Phác với Tiếng Hát Lênh Đênh, Nguyễn Thiện Tơ với Nhắn Gió Chiều, Giáo Đường Im Bóng…, Hoàng Giác với Mơ Hoa, Quê Hương…, Hoàng Trọng với Một Thuở Yêu Đàn, Dừng Bước Giang Hồ, Cánh Hoa Xưa…, Văn Cao với Trương Chi, Buồn Tàn Thu…, Tô Vũ với Tạ Từ, Tiếng Chuông Chiều Thu…, Đoàn Chuẩn &Từ Linh với Thu Quyến Rũ, Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay…, Nguyễn Văn Khánh với Nỗi Ḷng, Chiều Vàng…, Châu Kỳ với Trở Về, Y Vân với Ngăn Cách, Tôi Sẽ Đưa Em Về…, Hoàng Thi Thơ với Tà Áo Cưới, Mùa Thu Đông Kinh…, Nguyễn Văn Đông với Chiều Mưa Biên Giới, Nhớ Một Chiều Xuân… Mạnh Phát với Qua Xóm Nhỏ, Đường Tơ Chưa Dứt… Anh về mùa đă thôi mưa ngâu, Ô thước đưa sang nhịp cầu, thẹn thùng nói chuyện trầu cau… Nguyễn Hiền với Hoa Bướm Ngày Xưa, T́m Đâu…, Lê Trọng Nguyễn với Chiều Bên Giáo Đường, Sao Đêm…, Tuấn Khanh với Dưới Giàn Hoa Cũ, Nỗi Niềm…, Dương Thiệu Tước với Bóng Chiều Xưa, Đêm Ngắn T́nh Dài…, Lâm Tuyền với H́nh Ảnh Một Buổi Chiều, Khúc Nhạc Ly Hương…, Khánh Băng với Vọng Ngày Xanh, Có Nhớ Đêm Nào, Ngày Về Quê Cũ…, Trần Thiện Thanh với Ai Nói Yêu Em Đêm Nay, Xin Em đừng Hỏi…, , Từ Công Phụng với Kiếp Dă Tràng, Giọt Lệ Cho Ngàn Sau…, Ngô Thụy Miên với Mắt Biếc, Bản T́nh Cuối, Riêng Một Góc Trời…, Cung Tiến với Thu Vàng, Hương Xưa…, Nguyễn Ánh 9 với Cô Đơn, Lặng Lẽ Tiếng Dương Cầm…, Lê Hựu Hà với Vào Hạ, Tôi Muốn…, Lê Uyên Phương với Cho Lần Cuối, Khi Loài Thú Xa Nhau…, Đynh Trầm Ca với Mưa Trên Thành Phượng Cũ…, Phạm Thế Mỹ với Nắng Lên Xóm Nghèo, Tóc Mây…, Nguyễn Đức Quang với Bên Kia Sông, Đức Huy với Đường Xa Ướt Mưa, Hoang Vu…, Trịnh Nam Sơn với Con Đường Màu Xanh…, Trịnh Công Sơn với Ướt Mi, Phôi Pha… Ôi phù du, từng tuổi xuân đă già, một ngày kia đến bờ, đời người như gió qua
 

Nhiều bài hát từ thơ phổ nhạc rất hay, như Ngày Xưa Hoàng Thị (thơ Phạm Thiên Thư –nhạc Phạm Duy), Anh Cho Em Mùa Xuân (thơ Kim Tuấn –nhạc Nguyễn Hiền), Tiễn Em (thơ Cung Trầm Tưởng –nhạc Phạm Duy), Thuở Ban Đầu (thơ Đinh Hùng –nhạc Phạm Đ́nh Chương), Về Đây Nghe Em (thơ A Khuê –nhạc Trần Quang Lộc), T́nh Khúc Thứ Nhất (thơ Nguyễn Đ́nh Toàn –nhạc Vũ Thành An)… Ngày thần tiên em bước lên ngôi, đă nghe son vàng tả tơi, trầm ḿnh trong hương đốt hơi bay, mong t́m ra phút sum vầy… Nhạc ngoại quốc có Gịng Sông Xanh (Le Beau Danube Bleu), Khúc Hát Thanh Xuân (When We Were Young) của Johann Strauss do Phạm Duy đặt lời Việt, Sóng Nước Biếc ( Les Flots du Danube) của Joseph Ivanovici do Phạm Đ́nh Chương viết lời… Một ḍng sông sâu cuồn cuộn sóng trôi về nơi đâu, gió đưa buồm nâu mang tâm hồn vào cơi u sầu… Nhạc ca ngợi các thành phố đẹp th́ có Anh Việt Thu với Gịng An Giang, Y Vân với Em Gái Hà Tiên, Minh Kỳ có Nha Trang, Nhớ Nha Trang… Bây giờ nơi ấy, có c̣n người trai vượt sóng cười, để cô gái xuân ngây nh́n thương mến đầy vơi… Hoàng Nguyên viết cho Đà Lạt … Đường trần nh́n hoa bướm rồi ḷng trần mơ bướm hoa, lâng lâng trong sương khói rồi bàng hoàng theo khói sương… (Ai Lên Xứ Hoa Đào). Các bài hát viết về Huế rất nhiều, Trần Đ́nh Quân với Khúc T́nh Ca Xứ Huế, Lê Mộng Nguyên với Bài Thơ Huế, Nhị Hà với Trở Về Thôn Cũ, Dương Thiệu Tước với Đêm Tàn Bến Ngự, Minh Kỳ với Thương Về Xứ Huế, Hoàng Thi Thơ với Tâm T́nh Gửi Huế, Nguyễn Văn Thương với Trên Sông Hương, Hoàng Nguyên với Tà Áo Tím... Riêng tôi, thích nhất vẫn là bài Trở Về Huế của nhạc sĩ Văn Phụng dù ông không phải là người Huế… Về đây bao thiết tha, nh́n Nam Giao sau khóm dừa xanh la đà, đường về thôn Vỹ xa, ḷng lâng lâng xao xuyến t́nh quê chan ḥa…
 

Các bạn tôi ơi, đây không phải là một phóng sự hay sưu tầm ǵ cả, mà là một bức tranh âm nhạc của riêng cá nhân tôi trong suốt thời tuổi trẻ. Ai cùng goût th́ chia sẻ cho vui, ai khác goût th́ thử đổi khẩu vị xem sao, cũng thú vị lắm đó. Trải ḷng ra, nhớ chi kể nấy, thư giăn thôi mà. Nếu có sai chi tiết nào, đừng “bắt gị” người viết mà tội nghe. Già quá rồi, đâu c̣n nhớ chính xác được .

 

Thùy An



 

Trang Thùy An

art2all.net