Thùy An

Con đường tuổi thơ

Thùy An và 2 cô bạn Trung Hoa: A Nga  - A Hôn (1951)

 

Phương Hoa đi Huế vào, báo tin: “Nghe nói, đường Gia Hội ḿnh sẽ là điểm du lịch…”, “Thôi mi ơi, tao nghe cái điệp khúc ni đă mấy chục lần rồi.”. “Rứa th́ nói chuyện khác, mi nhớ con Mộng Lan không? Bây giờ nó làm chủ Siêu thị, tiền bạc tỉ, rồi con Như Sương nữa, nó gửi lời thăm mi.” “Như Sương à? H́nh như nó có học Mai Khôi với tụi ḿnh?”, “Th́ nó chớ ai. Phiền mi ghê, đầu óc mi bị lăo hoá rồi hả?” “Mấy chục năm không ra Huế, mấy đứa con nít bây giờ biến thành bà nội, bà ngoại hết, nhớ sao nổi.”, “Nhưng nhiều đứa c̣n nhắc đến mi đó.”

Phương Hoa nói thiệt không? Bạn bè thời xa lắc xa lơ, h́nh ảnh nhạt nhoà theo năm tháng, kẻ đi người ở, biết ai c̣n nhớ đến ai? Riêng tôi, thời gian qua, chỉ đọng lại trong tâm tư tiếng ríu rít của bầy trẻ nhỏ quây quần bên nhau cùng đủ thứ tṛ chơi, và con đường Gia Hội cùng hai hàng cây xanh ngời bóng mát đă âm thầm chứng kiến chúng tôi lớn lên từng ngày.

Nhớ mặt tiền ngôi trường ḍng Mai Khôi hoành tráng, ṿm cổng cong cong với hai cánh cửa sắt sơn màu nâu nhạt, bên trong là khoảng sân rộng, những pḥng học tường quét vôi vàng, bảng đen vuông vức, bàn ghế chỉnh chu. Trường có cửa sau nh́n ra gịng Hương Giang mát mẻ, nên mỗi chiều tan học, chúng tôi thường rủ nhau ra bờ sông hái lá gai về ép mỏng làm bươm bướm hoặc đuổi theo bầy chuồn chuồn ớt bay là đà trên đám lục b́nh tím biếc trôi xuôi. Phương Hoa, Mộng Lan, Như Sương… và tôi là bạn cùng trường lớp. Chương tŕnh cấp 1 nhẹ tênh. Chúng tôi chơi nhiều hơn học, suốt ngày theo soeur Thérèse tập tành ca múa, giọng soeur chuyên hát thánh ca nghe trong veo và cao vút… Trời xanh xanh mát, hương thơm thơm ngát, cùng nhau ta múa điệu ca… Thích nhất là vào điệp khúc hai bè… Sáng bắt bướm hái hoa, kêu la nô đùa, chiều lại ra dạo chơi vườn hoa. Tối quyến luyến má ba, vui ca bên đèn, bảy giờ đêm nằm ngủ mơ thấy tiên…(bài Tuổi Thơ –nhạc sĩ Lê Thương) . Bè trên “thấy tiên”, bè dưới “thấy tiền”, hai nhóm bàn luận sôi nổi, không biết thấy “cái ǵ” sẽ thích hơn?

Nhớ đường Gia Hội có chùa Tường Quang không gian yên b́nh mát mẻ. Những ngày rằm, mồng một, tôi thường theo mẹ lên chùa lễ Phật. Ấn tượng sâu sắc c̣n ghi dấu trong tôi đến bây giờ là bức tranh Phật Bà có 18 cánh tay treo trong sảnh đường. Mẹ tôi kể rằng, ngày xưa có 18 tên cướp chuyên làm điều ác, sau nghe lời Phật dạy, cải tà qui chánh, xin qui y theo ngài. Phật Bà bèn hoá phép ra 18 cánh tay cầm dao xuống tóc cùng một lần cho chúng, dẫn độ chúng đi theo con đường lương thiện.

Nhớ những ngày nghỉ học, chúng tôi thường tụ tập trên lề đường với những tṛ chơi đánh thẻ, ḷ c̣, ù mọi, ô làng… Dường như tất cả kỷ niệm tuổi thơ tôi đều tập trung về con đường này. Ngoài những bạn bè cùng lớp, bạn tôi c̣n có cả người… nước ngoài! Viết đến đây, không thể không nhắc đến A Hôn, cô bạn người Hoa, con gái của một đại gia buôn gạo, giàu nhất nh́ thành phố Huế. Nhà nó đối diện nhà tôi. Đó là cửa hàng Đại Sanh –một cơ ngơi đồ sộ, bề ngang rộng gấp mấy lần những căn nhà bên cạnh, c̣n bề dài th́ sâu hun hút, gạo chất đầy từ trước ra sau. Mỗi lần chơi năm mười, chúng tôi thường trèo lên những bao gạo, len vào các ngơ ngách để trốn cho thật kín, không hề nghĩ đến chuyện, lỡ một bao gạo bị mất thăng bằng th́ điều ǵ sẽ xăy ra? Nhà A Hôn thuê rất nhiều người làm, trong đó có một anh đầu bếp từ Hồng Kông sang, làm bánh tuyệt ngon. Cuối tuần anh trổ tài, A Hôn thường rủ tôi qua cùng nhâm nhi thưởng thức.

Hồi đó, ḷng đường Gia Hội không rộng như bây giờ, lại ít xe cộ nên chúng tôi không cần cảnh giác, một ngày băng qua băng về nhà nhau cả chục lần. A Hôn rất đẹp, mũi cao, da trắng, môi đỏ, mắt tṛn to đen thẳm với hai hàng mi cong vút. Có thể nói, nó là hoa khôi trong đám nhí chúng tôi. Càng lớn, nhan sắc A Hôn càng rực rỡ. Hôm từ giă Huế theo gia đ́nh trở về Hồng Kông, A Hôn bảo với tôi là sẽ thi tuyển vào lớp diễn viên Điện Ảnh, nhưng sau này, không nghe thấy tiếng tăm ǵ cả. Có lẽ bạn tôi không địch nổi với các ngôi sao thời đó như Lâm Đại, Chân Trân, Trịnh Phối Phối… Các bạn người Hoa của tôi c̣n có A Nga con chú Tắc bán nhang đèn, A Peng con thím Nọt bán kẹo bánh… Chúng nó là những người bạn tốt, nhưng đôi khi cũng làm tôi bất b́nh v́ cái tội “phân biệt chủng tộc”, bởi chúng thường khen những bài hát tiếng Hoa hay hơn tiếng Việt mỗi lần chúng dẫn tôi đi xem văn nghệ tổ chức tại trường chúng. Đó là ngôi trường Tàu kiến trúc kiểu mới, đối diện chùa Tường Quang, chuyên dạy con em người Hoa. Chiều chiều, tôi thường đứng trên balcon nh́n xuống đám bạn người Hoa đồng phục áo trắng váy đen sắp hàng đôi ra về, dọc theo lề đường rất trật tự.

Nhớ một gia đ́nh Ấn Độ sinh sống trên con đường này, cách nhà tôi vài căn, có hai người con đều là bạn tôi. Đó là Bi Bi và Áp Pi La Hấu. Chúng lai Ấn, mẹ người Việt Nam, cha là người Bombay, có cửa hàng vải trên đường Trần Hưng Đạo. Nhà chúng khá giả, nhưng trong bữa cơm, không bao giờ có thịt heo. Mẹ chúng xem ra không chung thủy với đạo của chồng, nên mỗi lần ông đi buôn xa, bà thường mua thịt quay về tẩm bổ cho chúng. Bi Bi là chị, hiền lành, c̣n thằng em Áp Pi La Hấu thật lí lắc và ranh mănh. Có lần nó cho tôi trái banh tennis chơi đánh thẻ, mới nửa ngày, nó đă chạy qua nhà nằng nặc đ̣i lại, khóc lóc om ṣm đến nỗi mẹ tôi phải can thiệp. Tôi làm khó, nói theo kiểu người Huế: “Cho có danh có giá, cắn ba ḥn đá tao trả lại cho.” Thế là không nói không rằng, nó chạy ra ngoài lượm ba cục đá. Bỏ từng cục vào miệng, nó cắn rôm rốp khiến tôi hết hồn. Không lư răng nó bằng thép? Sau này mới biết, đó chỉ là mấy cục bùn khô! Chơi với chị em Bi Bi, tôi được tham quan ngôi chùa Ấn Độ, cạnh trường Tàu. Những ngày lễ, chúng c̣n dẫn tôi vào điện thờ cúng bái. Sợ nhất là bức tường có khắc nhiều h́nh tượng, các vị thần mặt đỏ và những con rắn khổng lồ da tím ngắt, giương cặp mắt to đùng nh́n cḥng chọc vào tôi.

Nhà tôi ở giữa hai rạp ciné Châu Tinh và Gia Hội. Nhớ ngày khai trương, rạp Gia Hội mở nhạc ra rả từ chiều đến tối. Chương tŕnh giới thiệu phim “Trái Tim Thành Nữu Ước” của Mỹ in trên giấy đẹp nhưng chỉ phát cho người lớn khiến bọn nhóc chúng tôi đành đứng nh́n ngẩn ngơ. Rạp Châu Tinh ra đời sau, chiếu toàn phim hay, hấp dẫn nhất là các loại phim kinh điển như “Cuốn Theo Chiều Gió”, “Kỳ Nghĩ Hè Ở La Mă”… H́nh ảnh các diễn viên nổi tiếng thời đó như Clark Gable, Audrey Hepburn, Liz Taylor… được phóng to treo trước rạp thu hút mắt nh́n. Mỗi lần rạp đổi phim là chúng tôi lại tranh nhau đến quầy vé, xin tờ bướm in h́nh ảnh và nội dung phim về lập bộ “sưu tầm”, cứ vài tháng lại đem ra so sánh, xem ai nhiều hơn ai! Ba mẹ tôi có thói quen xem phim hằng tuần, và lúc nào tôi cũng được ăn theo. Đến bây giờ tôi vẫn c̣n nhớ phim “Quo Va Dis” (không biết nhan đề tiếng Việt là ǵ?), có Robert Taylor đóng vai chính, thật hoành tráng và lộng lẫy. Nhưng mê nhất vẫn là loạt phim hoạt h́nh của Walt Disney như Công Chúa Ngủ Trong Rừng, Nàng Bạch Tuyết, Bambi…

Rạp Gia Hội c̣n là một sân khấu lớn, mỗi lần có đoàn Cải Lương hoặc Đại Nhạc Hội ở Sài G̣n lưu diễn ra Huế là rạp ngừng chiếu phim, sẵn sàng phục vụ các thượng đế. Rất nhiều lần, chúng tôi chạy theo xem mặt các nghệ sĩ lớn như Trần Văn Trạch, Thái Thanh, Thái Hằng, Út Trà Ôn, cô Bảy Phùng Há… Huế có gánh Hát Bội chuyên hát những vở tuồng cổ, nhưng không tŕnh diễn ở rạp Gia Hội. Mỗi chiều thứ bảy và chủ nhật, các đào kép hoá trang rất uy nghi, ngồi từng cặp trên xe xích lô, chạy ngang đường nhà tôi phát tờ rơi, người lớn sai con nít ra lượm vào xem.

Gia Hội –con đường nhỏ giữa ḷng thành phố cổ kính với mùa Xuân tươi xanh lộc mới, mùa Hè rộn ră tiếng ve, mùa Thu trăng sao vời vợi và mùa Đông mưa dầm gió bấc… đă chia sẻ cùng tôi từng niềm vui nỗi buồn thời thơ ấu. Gần nửa thế kỷ qua đi, dù đường đă được cách tân, thay tên đổi họ, hội nhập vào bước phát triển chung của đất nước, nhưng đối với những người con xa xứ, da đă nhăn, tóc đă bạc, th́ đó vẫn là không gian xưa ngập tràn kỷ niệm khó quên.

 

TA (2006)

 

Trang Thùy An

art2all.net