Thùy An

TRƯỚC NGÀY ĐI

3. CHUYẾN BAY BÃO TÁP

Ngôi nhà nhỏ chất đầy đồ đạc, nhìn vào rối tung cả lên. Nhiều nhất là sách. Người ta nói, ba lần dọn nhà bằng một lần cháy nhà. Câu này không đúng trong trường hợp của tôi vì mỗi lần dọn nhà, bàn ghế tủ giường có thể vứt bỏ, nhưng sách thì không. Theo thời gian, sách càng lúc càng nhiều, mua có, bạn bè tặng có… thiếu chỗ, phải xếp chồng chất lên nhau, vậy là mua thêm tủ, đặt thêm kệ, khiến diện tích nhà càng thu hẹp.

Ra đi, không biết nên đem theo sách gì? Suy nghĩ muốn nát óc, tôi quyết định, ưu tiên là tác phẩm của mình, rồi những tập thơ, tập truyện ngắn chung nhiều tác giả. Xếp hết vào thùng giấy, thấy không ổn chút nào. Nặng quá. Lại nghĩ, những cuốn sách này chỉ có giá trị kỷ niệm, phần lớn đã được post lên mạng rồi, để lại Việt Nam còn có người quan tâm, tha hương theo tôi chỉ có nước nằm dí trong tủ chờ ngày cùng tôi về cõi bên kia mà thôi. Tốt nhất là gửi hết qua nhà cô cháu gái để sau này con cái, cháu nội cháu ngoại của nó đọc mệt nghỉ. Vậy là yên tâm phần nào cho những đứa con tinh thần của mình.

Những cuốn còn lại, đâu phải là đồ bỏ đi, toàn sách quí như Hán Sở Tranh Hùng, Tam Quốc Chí, Sử Ký Tư Mã Thiên…, loạt truyện trinh thám của Aghata Christie, Haley Chase… những cuốn sách văn học nổi tiếng thế giới,  tự điển về Điển tích, về Tôn giáo, về… vô số lãnh vực, kể đến hết ngày cũng chưa xong, chỉ biết là rất nhiều… nhưng không nỡ bán ve chai. Phải chọn mặt gửi vàng thôi. Tôi gọi điện cho Song Phạm –nhỏ bạn thân của con gái. Cô này vừa là nhà thơ, nhà văn, lại đang là phóng viên báo SGGP, tôi tin là những cuốn sách của mình đã có chốn nương thân. Cô nhỏ đến liền: “Cô yên tâm. Con đem hết về tủ sách nhà con, cần cuốn nào, cô kêu một tiếng, con đem qua cho cô.”

Tưởng đã yên, nào hay chưa trọn, món nợ ân tình với quê cha đất tổ vẫn luôn quấn quít như sợi dây tơ hồng lưu luyến bước người đi. Đó là một “núi” album để lại từ hồi tôi chưa sinh cho đến khi lớn lên, học hành,  ra đời ba chìm bảy nổi… Suốt một tuần tôi trôi trên dòng sông hoài niệm qua từng trang ảnh cũ…

Đây là hình ba mẹ tôi hồi mới cưới vào những năm 30, thời của Tự Lực Văn Đoàn, ông mặc veston trắng, bà tóc vấn trần, áo dài nền nã, vai phủ khăn san khiến tôi nhớ đến lời bài hát rất dễ thương của Đoàn Chuẩn: “…Em tôi đi mầu son lên đôi môi, khăn san bay lả lơi trên hai vai, trời thắm gió trăng hiền, Hà Nội thêm bóng dáng nàng tiên…”

Rồi đến những tấm hình năm tôi lên 6, 7 tuổi, học trường dòng Mai Khôi Huế. Hồi đó, ba tôi là công chức nhưng rất say mê nhiếp ảnh. Những ngày đẹp trời, ông thường dắt tôi đến những danh lam thắng cảnh trong thành phố, cho tôi làm “người mẫu nhí” để hoàn thành những tác phẩm nghệ thuật đầy sáng tạo… sáu mươi năm qua, nước ảnh đã mờ nhạt, nhưng vẫn còn nhận ra cô bé mặc áo đầm làm duyên bên cảnh đền đài lăng tẩm, Cầu Tràng Tiền, bến Thương Bạc, biển Thuận An… ấn tượng nhất là con đường đất đỏ ngang qua bến nước sau nhà bà vú tôi với những rẫy cà chua sai trái, giàn mướp rực hoa vàng, đám lục bình trôi nổi và những con chuồn chuồn ớt bay lượn khắp nơi… ( hình rửa xong mới tô màu). Tôi vẫn nhớ mãi con đường tuổi thơ, nơi ghi dấu bao kỷ niệm từng bước nhỏ vào đời… gần đây, báo chí vừa loan tin, con đường ấy ngày nay đã được tráng nhựa khang trang, trở thành nơi hẹn hò nam thanh nữ tú với những quán cà phê sân vườn đẹp đẽ và đặc biệt, được mang tên một nhạc sĩ nổi tiếng tài hoa. Năm 11 tuổi, tôi theo gia đình vào Đà Nẵng, lại được tiếp tục hiện diện bên những cảnh đẹp được ghi hình qua ống kính của ba tôi:  Non Nước, Tiên Sa, Mỹ Khê, Cổ Viện Chàm, Tòa Thị Chính trên  đường bờ sông rợp mát bóng cây…

Lớn lên một chút, tôi lại có những tấm hình chụp cùng bạn bè dưới mái trường Phan Châu Trinh suốt 7 năm Trung Học: những buổi tiệc tất niên, những đêm cắm trại giữa rừng thông trăng sao vằng vặc, bên ánh lửa hồng đậm đà tình thầy cô, bè bạn, tiếng hát trầm ấm của nhỏ bạn ca sĩ ngày xưa vẫn chưa phai mờ trong ký ức… Chập chờn trước mắt là ánh lửa soi, chập chùng sau lưng là non là núi… lửa hồng ơi, đời người thanh niên là ánh lửa soi, lửa đời đốt cháy buồn bã sầu ai… lửa hồng ơi…

Hình chụp trong Studio cũng nhiều, đủ dáng (đứng, ngồi, nghiêng, thẳng…), đủ kiểu (áo đầm, áo dài, áo kiểu, áo kimono, áo tứ thân Bắc kỳ…), với đạo cụ muôn hình muôn  vẻ (khi thì ôm đàn guitar, đàn tranh… khi thì tươi cười bên pho tượng nhạc sĩ Chopin, tượng các mỹ nhân Nhật bản… hoặc điệu đàng với chùm cây San Hô, đèn lồng Thượng Hải…) bên dưới in nổi hình logo của những tiệm ảnh nổi tiếng thời bấy giờ: Lyly, Huỳnh Sau, Lê Hậu …

Những tấm hình chụp với người yêu ở chùa Thiên Mụ gợi nhớ lại kỷ niệm với Tuyết –cô bạn thân hồi tiểu học. Tôi vẫn chưa quên nét mặt thảng thốt của nó: “Trời ơi, mi điên rồi. Răng mi lại chụp chung ở chùa ni? Xui lắm.” “Xui chi?” “Mi không biết à, mười cặp thì không thành hết chín.” May mắn thay, chúng tôi là cặp thứ mười.

Những tấm hình màu tiếp nối những hình đen trắng. Nhớ hồi Sài Gòn có phim màu, bao nhiêu tiền lương tôi đều nộp hết cho ông anh bà con hành nghề phó nhòm để có những tấm hình sắc màu rực rỡ: Thảo Cầm Viên, Tao Đàn, chợ hoa Nguyễn Huệ, bãi biển Vũng Tàu, rừng thông Đà Lạt… Hôm đám cưới, ông anh khuyến mãi 3 cuộn phim màu, gửi qua Mỹ rửa để nước màu được bền và đẹp hơn. Quả thật, gần bốn mươi năm qua, những gương mặt trong hình vẫn tươi xinh rười rượi dù bây giờ đã kẻ ở người đi.

Rồi đến hình con, cháu… ngồn ngộn trước mắt, có mang theo hết không? Suy nghĩ muốn điên đầu vẫn chưa tìm được câu trả lời. Thôi, trước hết hãy gỡ tất cả ảnh ra, phân loại theo thời gian, còn xác album đem bán ve chai. Làm chưa được nửa phần, tôi lăn ra ốm. Không biết đau gì mà thân hình mệt mỏi, tay chân rã rời, đầu óc mông lung… Cô em ghé chơi, thấy tôi đang vật vờ bên đống ảnh, bèn sà xuống: “Bà nghỉ đi, để tui làm cho.” Hơn hai ngày mới xong. Cô em bàn: “Nên đem hình con cháu qua cho tụi nó, còn hình kỷ niệm để lại, tui giữ cho. Lần sau về rồi tính.” Nghe nói nhẹ cả lòng. Hình con cháu gửi về bằng email, tôi cứ in ra cho bà con bạn bè xem, suốt mười năm trời, giờ chất đầy một túi lớn, chiếm một góc va li, thôi kệ, quyết định như vậy đi.

Còn lại bàn ghế tủ giường, son nồi chén bát, tivi, tủ lạnh, lò viba, máy vi tính… thì khỏi lo, bạn bè đặt cọc hết rồi. Trước ngày ra công chứng, xe ba gác đến nhà chở vài chuyến là xong.

Khi sắp xếp hành lý, tôi không lường trước trọng lượng, cứ cho là đủ, không hề nghĩ đến chuyện phải đi mượn một cái cân. Tôi có hai nhỏ cháu –San Hô và Bé, đều làm việc ở hãng máy bay nước ngoài. Nhỏ  chị –Cathay Pacific, nhỏ em –American Airlines, suốt ngày lên mạng tìm kiếm cho tôi một chuyến bay tốt đẹp nhất ( quá cảnh ít mất thời gian nhất, và phi trường đầu tiên tôi đến Mỹ phải ngay chỗ tôi định cư), vậy mà chúng nó không hề nhắc tôi chuyện này, để hậu quả hành lý dư đến 23 kg, tốn một mớ tiền. Nhưng chuyện không quan trọng bằng sự việc xảy ra tiếp theo, chẳng khác chi cuốn phim hành động mà diễn viên chính là ba cô cháu chúng tôi.

Tôi mua vé hãng QATAR airways, quá cảnh ở Doha xong bay trực tiếp về Houston, thuận lợi quá còn gì. Làm thủ tục xong, tôi cầm 2 tấm vé ra cửa máy bay, một từ Tân Sơn Nhất và một từ Doha. Nhìn tờ giấy trên tay tôi, San Hô nói : “O Ái đến cửa số 15 nè.” Nhỏ Bé phụ họa: “Để Bé dẫn đi.” Tôi hỏi: “Chừ O phải vào phòng cách ly một mình hả?” “No, no… tụi con quen hải quan sân bay, sẽ cùng vào và đưa O đến tận cửa máy bay. Yên tâm.”

Cửa số 15 ở cuối hành lang. Hành khách  kẻ đứng người ngồi, sao thưa thớt quá. Không có mụn Việt Nam nào, cũng không có người Âu, chỉ toàn mắt hí. Ba O cháu ngồi xuống băng ghế dài đối diện cửa 15, bắt đầu tám chuyện trên trời dưới biển. Con gái tôi gọi về: “Chị San Hô, mẹ em đến phi trường chưa?” “Yên tâm. Mẹ em hoàn toàn OK”. Đêm dần khuya.

Tôi xem đồng hồ: “Ủa, gần 11 giờ rưỡi rồi, sao chưa cho lên máy bay?” Hai nhỏ cháu vẫn lạc quan: “Yên tâm, từ từ, không sao.” Một lát, tôi dợm đứng lên, nhỏ cháu kéo xuống: “Yên tâm đi mà...” Bỗng tiếng loa phóng thanh nghe vang dội: “Yêu cầu bà Nguyễn… đến cửa số 19, máy bay sắp cất cánh. Yêu cầu…”. Tôi giật thót mình. Tên tôi kìa, vang dội khắp không gian tĩnh lặng. Tôi hét lên: “Bé, San Hô… cửa số 19… không phải đây…” Tôi đứng bật dậy, loạng choạng suýt té. Hai nhỏ cháu cũng tái mặt, đứa lo lắng: “O ơi, có sao không?” Đứa tròn mắt: “Chết cha, lộn cửa! .”

“Hai con khỉ, lúc nào cũng yên tâm, yên tâm.” Tôi buông rơi túi xách, hai đứa cháu đỡ lấy rồi cùng nắm tay tôi, cả ba chạy thục mạng qua những dãy hành lang rộng xa tít mù. Hai chị em vừa chạy vừa hỏi những hành khách đi ngược chiều: “Cửa số 19 ở đâu?  ở đâu?” Cục tức trào lên làm tôi nghẹt thở. Trời đất, tưởng hai đứa cháu làm trong ngành hàng không thì phải rành rỏi đường đi nước bước trong phi trường, nào ngờ chúng cũng mù mù cạc cạc như tôi, nhìn lộn tấm vé đi Houston thay vì đi Doha!

Chạy, chạy mãi… tôi tụt ra đằng sau, thở không ra hơi, tim muốn ngừng đập. Một cô nhân viên phi trường hình như đang tìm tôi, từ xa chạy đến: “Mau lên bác, cố gắng lên bác.” Hai đứa cháu quay lại đỡ tôi: “O ráng lên, ráng lên… cửa 19 kia kìa”.

Cửa máy bay mở rộng quay mòng mòng trước mắt. Tôi khuỵu chân xuống, ngã vào vòng tay chàng tiếp viên đồng phục trắng. Có ai nói bên tai: “Bác bình tĩnh, vẫn còn kịp bác à.” Hình như tôi biến thành tượng đá.

Houston tháng 8/ 2011

Thùy An