Thùy An

TRƯỚC NGÀY ĐI

1. BÁN NHÀ

Con gái đậu quốc tịch, email về: “Mẹ ơi, con nộp đơn bảo lãnh mẹ rồi đó, mẹ chuẩn bị tinh thần nghe.” Hồi còn ông xã, tôi hoàn toàn không muốn qua Mỹ. Nghe nói tuổi già ở xứ người lạnh lẽo cô đơn lắm, con cái đi làm cả ngày, quanh quẩn ở nhà nào khác chi tù ngục, lỡ chết cũng không ai hay. Nghĩ muốn rùng mình.

Ở lại Việt Nam, vợ chồng già khuya sớm có nhau, cơm đủ no, áo đủ ấm, thỉnh thoảng, còn gặp gỡ đám bạn bè xưa, hoặc các cô cậu học sinh cũ, rủ nhau đi cà phê cà pháo, Karaoke, phòng trà ca nhạc … thú vị biết bao! Nhưng bây giờ thì lại khác. Bốn năm sống một mình, may trời còn cho mạnh khỏe, tiếp tục hội họp vui chơi, nhưng cái tuổi  U70 này, sức khỏe xuống nhanh lắm, lỡ có chuyện, biết trông cậy vào ai. Phải đi thôi.

Thế là chuẩn bị bán nhà. Căn nhà tôi mua năm 2000, tiền VN chỉ vài trăm triệu, đến khi bán nhà năm 2010, giá thị trường tính theo  tiền VN thì  lên bạc tỉ, nhưng so với giá vàng ngựa phi đường xa (từ 4,2 triệu đồng/cây lên 35 triệu đồng/ cây) thì lỗ bộn bề!  Bạn bè nói ra nói vào: “Vàng đang lên, bán nhà lúc này là thất sách.” Có đứa còn nói nặng hơn, kêu tôi ngu, đừng bán nhà, chỉ cho thuê thôi, sau này nhà vẫn là của mình. Chỉ có người bạn suốt ngày đi chùa, thấm nhuần đạo lý nhà Phật nói được câu dễ nghe: “Đã đi định cư thì phải bán nhà thôi, Trời cho bao nhiêu được bấy nhiêu. Cuộc đời vô thường lắm, tính toán làm gì.”

Kim Hài –cô bạn thân góp ý: “Nếu còn đầy đủ vợ chồng, bán nhà rất dễ, nay ông Đức mất rồi, phải có chữ ký của con gái mới được. Thỏ Ngọc ở xa, mi phải nhờ Luật sư thôi.” Thiệt không đây? Nghe sao nản quá. Lại được an ủi: “Mi còn may, chỉ có một đứa ở Mỹ. Người bà con tao có 4 đứa con, ở 4 nơi: Pháp, Bỉ, Úc và Canada, vậy mà cũng xong giấy tờ, tuy hơi lâu một chút. Mi làm mau lên.”

Gọi Chương –người cháu Luật sư, chuyên môn về Nhà Đất –đến nhờ coi giấy tờ, nó hỏi: “Bác có Sổ Hồng chưa?” “Hồng đỏ gì, phường kêu nhưng bác không làm, mệt.” “Vậy là bác có chủ quyền trắng phải không?” “Trắng đen gì tới rồi biết, bác có giấy tờ đầy đủ, công chứng đàng hoàng mà.”

Chương đến, xác nhận giấy tờ hợp lệ, nhưng thòng một câu: “Bác trai mất rồi, phải có giấy ủy quyền của chị Thỏ Ngọc để làm tờ Văn Bản Thừa Kế mới bán nhà được.” “Bác biết rồi. Cháu lo cho bác đi.” “Dạ, để cháu về làm tờ giấy Ủy Quyền, bác gửi qua cho chị Thỏ Ngọc đi xác nhận tại tòa lãnh sự VN ở Mỹ.”

Giấy Ủy Quyền gửi đi, con gái email về: “Mẹ ơi. Tòa lãnh sự VN không ở bang này, con làm sao xác nhận được?” Tôi reply: “Mẹ không biết, phải có xác nhận bên đó, mẹ mới bán nhà được. Bán nhà được, mẹ mới yên tâm ra đi.” Ở đâu cũng có qui luật “đầu tiên”, không biết con gái tốn bao nhiêu, nhưng hai tháng sau thì Giấy Ủy Quyền được gửi về. Tôi giao cho Chương cùng toàn bộ bản sao giấy tờ nhà. Ba tháng sau, Chương gọi điện: “Ngày mai, cháu  ghé chở bác lên phòng Công chứng ký tên.” Vậy là gần nửa năm, tờ Văn bản Thừa kế mới hoàn thành.

Tưởng đã yên tâm, nhưng mối lo khác lại đến. Buổi sáng ngồi uống cà phê với các em học trò cũ, Bích hỏi: “Cô, hồ sơ bảo lãnh của cô đến đâu rồi?” “Chưa chi hết.” Chợt nhớ ra công việc của Bích bây giờ là chuyên về dịch vụ hồ sơ xuất cảnh, tôi nói: “Sắp tới, cô phải cần những giấy tờ gì? em cố vấn cho cô đi.” “Dạ, để em ghi cho cô. Tất cả gồm: giấy Khai sinh, tờ Khai tử của thầy, tờ hộ khẩu xác nhận Thỏ Ngọc đã qua Mỹ, giấy xác minh tình trạng hôn nhân, tờ Tư pháp Lý lịch, hai tờ này chỉ có giá trị trong 6 tháng nên cô đừng làm vội… Chết chưa, có giấy khai sinh nữa sao? Hình như tôi không còn một tờ nào trong tay (?!?!!).

Qua nhà anh Nam –ông anh ruột, lục tìm trong cái cặp da của ba tôi để lại, chỉ thấy toàn khai sinh của mấy đứa cháu nội, khai sinh của ông anh và cô em gái. Chị Quỳnh –bà chị dâu, nói: “Hồi O đi lấy chồng, ba đưa hết khai sinh cho O rồi, O không nhớ sao?” Quả thật, tôi hoàn toàn không nhớ là những tờ khai sinh của tôi đang thất lạc ở chốn nào? Tôi đi ra Phường nhờ giúp đỡ. Cô cán bộ Phường hỏi: “Cô có hộ khẩu ở đây không?” “Dĩ nhiên là có.” “Trong hộ khẩu phải có tên ba mẹ cô và cô. Đem ra đây, chúng tôi sẽ làm khai sinh cho cô.” Trời đất, ông anh tôi đã gần 80 thì ba mẹ tôi làm sao còn trên dương gian này? mà nếu còn chăng đi nữa thì tôi cũng đã cắt hộ khẩu theo chồng gần 40 năm trước rồi. Làm sao đây?

Chương nói: “Để cháu ra Huế làm cho bác.” Tôi hỏi ý kiến Bích. Bích khuyên: “Đi Huế tốn kém lắm, cô nhờ ai quen làm cũng được, chỉ cần tờ giấy xác nhận mình tên gì? Con ai? bị thất lạc khai sinh vì chiến trannh chẳn hạn, gửi vào đây rồi ra Phường làm.” Đơn giản vậy thôi sao. Khỏe quá.Tôi gọi điện cho Phước Anh –cô cháu kêu bằng dì, nó sốt sắn nhận lời. Tuần lễ sau, nó gửi giấy vào.

Hí hửng đem giấy xác nhận ra Phường, cô cán bộ nhìn tôi: “Còn gì nữa không?” Tôi ngạc nhiên: “Chưa đủ sao chị?” cô ta trả lại giấy: “Vậy thì chúng tôi không làm được, vì người ta chỉ xác nhận cô bị thất lạc khai sinh, nhưng không chứng minh được cô là con của ông bà này?” “Vậy tôi phải làm sao?” Một cái liếc mắt lạnh như tiền: “Không biết”. Về nhà suy nghĩ nát óc, ăn không ngon, ngủ không được. Sáng sớm, gọi điện cầu cứu Chương: “Bác phải làm sao đây?” “Bác tìm giấy tờ có sẵn trong nhà, xem có gì chứng minh được không? Nếu không, bác phải ra Huế tìm 2 người thân cao tuổi để họ ra Công An xác minh cho bác.”

Vừa lục mớ giấy tờ, vừa khấn vái Trời Phật, ba mạ, ông xã… thì điều kỳ diệu đã xảy ra: tôi tìm thấy tờ hôn thú ( trong đó có ghi tên ba mẹ của cô dâu)!!!. Lần này thì cô cán bộ Phường thua rồi, vì khi cô làm khó: “Phải có giấy khai tử của ông bà này mới được.”, tôi vẫn không nao núng vì giấy tờ đó ông anh tôi cất giữ đầy đủ dù mẹ tôi mất từ 1969. Chuyện nhỏ như con thỏ!!!

Nói đến chuyện bán nhà mới thấy mình ngu đủ thứ. Biết dân VN hết 90% mù vi tính, vậy mà tôi nghe lời dụ dỗ của bà tổ trưởng dân phố, đưa thông tin hình ảnh lên mạng của công ty Địa Ốc Hoàng Gia  Hoàng Giếc gì đó mất một mớ tiền, rồi còn chơi sang, nhờ chúng nó làm cho một bảng thẩm định giá nhà, mất thêm một cọc tiền nữa. Đêm nằm gác trán suy nghĩ, mới sáng mắt ra, giá trị ngôi nhà đâu phải dựa vào bảng thẩm định này, chúng ra giá bao nhiêu mà chả được, quan trọng là người mua có trả đến giá đó không? Tiếc tiền đứt ruột, nhưng đã lỡ ngu rồi, đành chịu thôi. Nói đến tụi Địa Ốc Hoàng Gia, chúng thật là mồm mép tép nhảy, hứa nhăng hứa cuội, nói chậm nhất là 3 tuần sau sẽ đưa người đến xem nhà. Ba tuần,  một tháng, rồi hai tháng trôi qua…  chả có ma nào tới. Trong thời gian này, tôi thường gọi cho anh chàng phụ trách mua bán hỏi thăm, thúc dục. Lúc nào cũng vậy, sau khi nghe giọng hát chua như dấm của cô ca sĩ Ngọc Khuê… bà tôi đầu đội nắng to, đường làng quanh co quanh co… eo éo trong điện thoại muốn ớn óc, thì hắn ta hẹn lần hẹn lửa, và sau ba tháng, tôi đành chào thua con ma nhà họ Hứa này!!!

Lại nghe lời các quân sư quạt mo: “Nhờ người quen giới thiệu bán nhà là chắc ăn nhất, đừng đăng báo, cò nó vô đầy nhà, mất đồ như chơi.” Chờ hoài không thấy người mua, cuối cùng, tôi đành phải đăng báo. Cũng dễ thôi, chỉ cần mua tờ Tuần San Thanh Niên giá 8 ngàn, cắt phiếu quảng cáo miễn phí, gửi kèm tờ thông tin rao bán nhà và bản sao CMND đến tòa soạn báo là xong. Kết quả cũng tốt, điện thoại réo liên tục, người tới xem cũng lắm nhưng trả giá quá hẻo (cho dù tờ thẩm định giá cao thấu trời).  

Buổi chiều hôm đó mưa lâm râm, nhân vật “có duyên” với cái nhà cũ kỷ của tôi xuất hiện. Đó là một con nhỏ khoảng U40, tóc nhuộm vàng, mặt dày ba bốn lớp phấn, mỏ nhọn tô son đỏ chót, thân hình ốm tong teo, quần áo đen bó sát lấy người. Nó nhìn bao quát căn nhà rồi nói: “Cô bán cho con …được không?” Chưa tới giá, tôi lắc đầu. “Cô cho con coi giấy tờ đi.” Tôi đưa cho cô ta bản photo chủ quyền nhà. “Cô chưa làm Sổ Hồng sao?” “Tôi không có thì giờ.” Nó đi ra sau xem xét, lên gác, đảo một vòng rồi trở xuống, trả thêm hai, ba giá nữa. Thấy cũng tới giá muốn bán rồi, nhưng đáng lý phải hỏi ý anh em bạn bè đã, bỗng như bị ma ám, tôi gật đầu cái rụp. Con nhỏ lấy trong túi xách ra bản hợp đồng mua bán nhà: “Mình làm giấy tờ nghe cô. Rồi mai ra ngân hàng con chồng tiền cọc cho cô.” Buổi sáng, Chương chở tôi ra ngân hàng, bỗng dưng tôi muốn đổi ý, để từ từ rồi bán, vì chưa nhận được giấy tờ gọi đi phỏng vấn gì cả. Mới mở miệng, con nhỏ mua nhà đã mắt sòng sọc, mồm ngoác to: “Cô là người lớn sao nói hai lời? Con đã rút tiền ngân hàng ra rồi. Nhất định cô phải bán cho con, phải bán, phải bán.” Thấy cũng hơi căng, tôi nhìn Chương: “Giờ tính sao?” Chương nói nhỏ: “Giá nhà như vậy là được rồi bác. Bán cho rồi.” Con nhỏ dấu dịu: “Cô cứ nhận tiền cọc đi, khi nào cô nhận được giấy tờ bên Mỹ gửi về thì con chồng hết tiền cho cô.” Làm hợp đồng xong, con nhỏ nói: “Có gì cô gọi con một tiếng.”

Hai tháng sau, giấy tờ vẫn chưa về. Phương –con nhỏ mua nhà gọi điện: “Cô khỏe không cô?” “Có chuyện chi?” “Chiều mai vợ chồng con qua thăm cô, được không cô?” “Khỏi đi, tao sợ mày lắm.” “Trời đất, con có làm gì đâu cô.” Tôi cúp máy. Không biết chúng nó giở trò gì đây? Thì ra hai vợ chồng năn nỉ tôi làm Sổ Hồng. Tôi lắc đầu: “Tốn kém lắm.” “Không, tụi con bỏ tiền ra làm, cô chỉ ký tên dùm con thôi. Sổ Hồng vẫn để tên cô mà. Không làm bây giờ, sau này cô đi Mỹ rồi, tụi con đâu làm được nữa, phiền phức lắm.” Tôi gọi điện hỏi ý kiến Luật sư. Chương đứng ra lo dùm, chúng nó chê mắc, muốn tự làm. Suốt mấy ngày nhỏ Phương chở tôi lên Quận xuống Phường, bị quay như chong chóng, cuối cùng phải nhờ người cháu của tôi thôi.

Lại thêm ý kiến ý cò: “Trời ơi, để chủ quyền trắng cũng bán được nhà, làm Sổ Hồng mệt lắm, có khi cả năm chưa xong, làm sao chị đi Mỹ?” Tôi nghe cũng sợ. Chương trấn an: “Mình có giấy tờ đầy đủ, khoảng 3 tháng là xong. Thời hạn visa 6 tháng lận, hơn nữa bây giờ bác vẫn chưa có giấy gọi phỏng vấn mà.” Thế là xúc tiến việc vẽ lại bản đồ nhà, khai báo đủ chuyện nhưng mà khỏe, tôi không làm gì cả ngoài việc ký những giấy tờ Chương đem tới. Đầu tháng 12/ 2010, Chương đến chở tôi xuống Quận: “Bác nhớ đem giấy tờ nhà bản chính để nộp.” Tôi bỗng sợ: “Bản chính à? Có sao không?” “Người ta có biên nhận đàng hoàng mà, bác khỏi lo.”

Quận hẹn ngày lấy Sổ Hồng là 31 tháng 3/ 2011 thì cuối tháng 12, IVS gửi email về gọi đi phỏng vấn ngày 11 tháng 2 /2011. Thật là thuận buồm xuôi gió, tôi hào hứng gọi điện cho Bích: “Cô có giấy gọi phỏng vấn rồi. Giờ phải làm gì?” “Cô cho em số hồ sơ của cô, rồi chờ em.” Một lát, Bích nhắn: “Cô ơi, em đăng ký cho cô ở phòng khám sức khỏe IOM đường Phạm Ngọc Thạch, đối diện Nhà văn hóa Thanh Niên. Đúng 7 giờ sáng ngày 24 tháng 1, cô nhớ nghe. Nhưng trước hết, cô phải đi chích ngừa…” Cô học trò bày vẻ tận tình, tôi ngoan ngoãn làm theo. Đến phòng khám sức khỏe tuy có bị “hành hạ” một chút nhưng kết quả rất mỹ mãn, vào phỏng vấn thì duyên may gặp anh chàng Mỹ dễ thương không hỏi gì cả, chỉ nói một câu tiếng Việt: “Chúc mừng bà”. Tôi nói lại tiếng Mỹ: “Thank you”.

Thời hạn visa đến 13 tháng 7 /2011. Tôi lạc quan thầm nghĩ, thời gian thong thả quá. Cuối tháng 3 có Sổ Hồng, tôi sẽ bán nhà rồi đi Huế, Đà Nẵng… thăm cảnh cũ người xưa trước khi lên đường sống kiếp tha hương. Gửi tiền cho San Hô –cô cháu gái làm ở hãng máy bay Cathay Pacific mua vé ngày 15 tháng 5. 

Nhưng cuộc đời nào ai đọc được chữ ngờ! Ngày 28 tháng 2 tôi nhận được giấy gọi, ngoài bì thư gửi cho con gái tôi: “15 giờ ngày 2 tháng 3, mời bà lên Quận làm giấy Cam kết đã trả thuế đất… ” Tôi nhờ Chương can thiệp, trình tờ giấy Ủy quyền đóng dấu tòa Lãnh Sự ở Mỹ to đùng, bà cán bộ Quận điện lên Phường nói qua nói lại một lúc, rồi OK: “Cô về làm  tờ Cam kết, photo làm 2 bản, có chứng thực của Phường.” Tôi về nhà đánh máy tờ Cam kết theo mẫu nhưng đã chiều, phải chờ đến ngày mai. Nộp tờ Cam kết, lại bị từ chối: “Không chứng được đâu cô. Phải có chữ ký của con gái cô mới được.” “Ủa, tôi có giấy ủy quyền mà.” “Đâu? Đưa coi.” Cặp lông mày chổi xể  của anh cán bộ Phường nhíu lại rồi giản ra: “Bác đi photo cho tôi 2 bản giấy Ủy quyền để lưu hồ sơ.” Anh này chắc cận thị nặng, hết “cô” rồi “bác”, chắc bây giờ mới thấy tôi già! Không sao, miễn là mọi việc trôi chảy. Chờ thêm một ngày nữa mới tới ngày tiếp dân. Bà cán bộ Quận hẹn: “Đến ngày 15 tháng 4, mời chị đến nhận hồ sơ.” Trễ quá, chắc không bán nhà kịp, cũng không đi chơi xa được nữa.

Mất thêm 15 ngày, nhưng Hồ sơ đã chuyển qua phòng Thuế, vẫn chưa trả về. Lại chờ, chờ đến cuối tháng thì được trả lời: “Qua lễ mới làm việc.” Lễ ở đây là 30 tháng 4 và mồng 1 tháng 5, công nhân viên được nghỉ  4 ngày. Lại sốt ruột đợi, qua ngày 5, phòng Thuế dội xuống một gáo nước lạnh: “Có sai sót về quyền sở hữu, phải điều chỉnh lại.” Gọi điện cho San Hô dời lại ngày bay qua tháng 7. Nó trả lời liền: “O ơi, vé tháng 7 mắc lắm, phải bù tiền.” Đành chịu chớ biết sao. Thôi thì Trời cho bao nhiêu được bấy nhiêu.

Ngày 17 tháng 5, tôi có được Sổ Hồng sau khi đóng thuế đầy đủ. Gọi điện cho Phương, nó hẹn: “Cô cứ ở đi, con đang gom tiền, ngày 8 tháng 6 mình lên phòng Công Chứng được không cô.” Chưa tới ngày hẹn, hai vợ chồng nhỏ Phương đến nhà, nói như đuổi: “Cô chưa dọn nhà sao?” “Chồng tiền xong cô mới đi.” “Không được cô ơi, cô phải giao nhà, con mới chồng tiền chớ.” Cãi qua cãi về một lúc, thôi đành chào thua: “Thôi được, ngày 8 nhớ ra Công Chứng nghe chưa.”

Sau khi nhận đủ tiền bán nhà chuyển vào tài khoản, tưởng sóng gió đã yên, nào hay, mưa chưa tạnh hẳn.  Thứ nhất, Ngân Hàng không chịu đổi trực tiếp tiền VN sang Đô la, mà bắt phải rút tiền ra mua Đô la ngoài. Có gan cóc tía tôi cũng không dám! Dạo này, thành phần bất hảo lảng vảng tại các ngân hàng nhiều đến mức báo động. Thủ đoạn của chúng thật bài bản và tinh vi. Đơn giản thôi. Chúng đi từng nhóm, một tên ăn mặc lịch sự vào ngồi nơi hàng ghế chờ, kín đáo quan sát những khách hàng đang làm thủ tục rút tiền. Nếu thấy khách hàng nào rút nhiều tiền, hắn sẽ điện thoại ra cho đồng bọn, mô tả hình dáng, áo quần, đặc điểm của “con mồi”, thế là chúng đi theo kèm sát và tìm cơ hội giựt dọc. Bọn này rất liều mạng, có khi nạn nhân bỏ tiền trong cốp xe, vẫn bị chúng ép té, rồi xông vào cướp như giữa chốn không người. Thứ hai, đi Mỹ chỉ đem được 7000 Đô la và Ngân Hàng chỉ nhận chuyển 10.000 Đô la mà thôi, vậy số Đô la còn lại biết tính sao đây? Tôi không dám gửi tiền chui, mà có muốn gửi cũng bị nhiều người ngăn cản, lý do nghe muốn nổi da gà: Tiền gửi chui là tiền không số, nên không mua được xe, được nhà, mà chỉ để đi chợ và siêu thị mà thôi.

Dông dài đã hơn 4 trang, nếu kể thêm chi tiết, chắc phải mất vài trang nữa. Sợ mỏi mắt các bạn, nên xin tóm tắt phần cuối. Tiền hung hậu cát. Tôi nhờ quí nhân giúp đỡ, mọi chuyện đều xuôi chèo mát mái. Bây giờ thì có thể thở phào nhẹ nhỏm. Chuyện bé như hột é!!!

(còn tiếp)

Trang Thùy An

art2all.net