Trạch An -Trần Hữu Hội

 

CUỐI NĂM

 


 

Thắm xuống giọng năn nỉ:

-Th́ hôm bữa chị nói khi nào trả cũng được nên em mới mua, giờ tết nhất chị đ̣i, lấy đâu em trả, cho em qua tết, cân mía xong là em trả hết cho chị.

-Ai đời mua vải may đồ cho con nhập học hồi tháng tám đến giờ, cuối năm không trả lấy ǵ mà mua với bán hả trời !

Anh Lượng bước ra từ trong căn buồng gỗ, tay cầm nắm tiền bèo nhèo:

-Tất cả là bao nhiêu chị?

Đôi mắt chị Thuận bán vải sáng rực:

-Có ba trăm mốt chơ mấy, xấp quần tây tôi lấy vốn cho đó.

Anh Lượng đếm tiền trước vẻ mặt thất vọng của chị Thắm, số tiền dư ra được ba chục ngàn.

-Cảm ơn chị nghe, nhà tôi kẹt quá!

Chị Thuận vừa ra khỏi ngỏ, Thắm khóc tức tưởi:

-Nhà c̣n bấy nhiêu, em tính mua lạng trà, lít rượu trắng, vài lạng mứt tiếp khách, giờ…

Anh Lượng cũng rươm rướm nước mắt:

-Anh xuống thằng Toàn bán non cho nó thêm ba sào mỳ, qua tết rồi tính lại.

Anh dắt xe ra ngơ, chiếc xe trở chứng, đạp đến hộc hơi mới chịu nổ, tiếng nổ của nó như gầm !

 

Bao năm nay rồi, cứ đôi ba năm một lần, gần tết là anh mất ăn mất ngủ v́ mấy cái nợ trong năm và sắm sửa đôi chút trong nhà cho ba ngày tết. Không phải anh không biết lo toan tính toán, chỉ tại cái cứ tính một đàng, nó lại ra một nẻo !

Năm ngoái, làm cái hợp đồng với nhà máy đường của Ấn Độ, thuộc tỉnh ngoài, giá vừa cao lại vừa cân đo khá chuẩn. Anh sắm sửa cho nhà cửa, con cái tươm tất, không ǵ cũng có kẹo mứt cho ba ngày tết, bạn bè c̣n có lon bia khui xịch xịch, nhà máy chơi đẹp, tặng cho nông dân cứ năm tấn một thùng bia! Tưởng năm nay rồi cũng vậy, ai dè.

Vừa vào vụ thu hoạch, xe chở mía ra, cứ ra gần cuối ranh giới hai tỉnh là Công an Giao thông thổi c̣i phạt trọng tải. Phạt nặng đến độ nhà máy không dám vào chở mía trong hợp đồng. Không chở quá tải th́ lỗ chuyến xe, mà chở quá tải chút xíu là phạt, chẳng có trạm cân, cứ lùm lùm thùng xe chút là phạt! Nghe đâu nhà máy đường trong này là của các quan chức cấp Tỉnh hùn hạp nhau, bấy lâu nay độc quyền, nay có tỉnh ngoài mua, họ không chịu! Có không chẳng biết, chỉ nông dân là thiệt!

Có người thiệt nhưng c̣n cách xoay xở, Lượng th́ vô phương !
 

oOo
 

Lẫn thẫn vẩn vơ thế nào mà qua nhà thằng Toàn lúc nào chẳng hay, anh quay xe lại trong ngại ngần nhưng rồi cũng phóng thẳng vào ngơ. Nhà im ắng, Toàn ló đầu ra, mặt c̣n hầm hầm… Lỡ rồi, không vô cũng không được.

-Có chuyện ǵ vậy?

Anh nh́n chậu mai vỡ làm ba mảnh, cây mai lật ra giữa nhà với đất đai vung văi, nghĩ thầm : Không đúng lúc rồi !

-Có ǵ không anh Lượng?

-Có chút chuyện, chú Toàn cho anh mượn ít tiền qua tết tính được không, anh để thêm cho chú ba sao mỳ.

Toàn chỉ Nga, vợ của Toàn, đang ngồi bỏ cả hai chân lên salon, hai tay khoanh gối:

-Anh hỏi nó ấy, làm ăn kiểu ǵ mà tết tới là không có tiền. Tính tổng cộng năm vừa rồi bên nội gởi về cả chục ngàn “đô”, không biết nó bỏ đâu hết mà giờ bảo mua năm thùng “Ken” tiếp khách mà ba ngày nay không thấy!

Lượng nghèn nghẹn trong cổ, mà không nghẹn cũng chẵng biết nói ǵ lúc này! Không uống “ken” nên anh không biết giá cả thế nào, chỉ biết là đắt lắm, năm thùng th́ nhà anh tha hồ ăn tết!

Nga năy giờ im lặng, chừng ức quá lên tiếng:

-Anh cứ hỏi anh Lượng th́ biết, năm nay người ta kẹt chưa chở mía mung ǵ được, chục mối như anh Lượng lấy đâu có tiền mà “ken” với kiếc! Anh không thấy mấy hôm nay tôi chạy quanh, lần nào cũng về không à?

Toàn vung tay trong không khí, vẻ tức giận không giảm chút nào, như lúc Lượng vào nhà:

-Th́ cứ bảo họ nhà tôi cũng phải ăn tết chứ!

-Anh đi mà nói, họ không có tiền chứ có phải họ không muốn trả đâu, cứ ru rú ở nhà ăn nhậu, không thấy xung quanh người ta khóc lên chết xuống với cái nhà máy đường khốn nạn độc quyền à.

Nh́n gương mặt Toàn, Lượng đoán, nếu không có ḿnh, chắc cô Nga phải ăn vài cái tát. Nó thuộc loại vũ phu và gia trưởng nhất trong đám người quen….

Nhắm chừng không thể vay mượn ǵ được với cái “ t́nh h́nh rất chi là t́nh h́nh” này, Lượng đứng dậy nói:

-Chú Toàn này, cô Nga chạy quanh đ̣i nợ không ai có mà trả, cũng như tôi đây đi vay không ai có mà cho vay! Chú đừng nóng nảy nữa, đang khó cả làng!

Anh cầm khóa xe đứng lên quay ra cửa, Nga nói vội:

-Anh Lượng, có mấy lạng mứt gừng, anh cầm về cho các cháu.

Lượng muốn từ chối, nhưng cô Nga đă lẹt xẹt đôi dép vào pḥng mang ra, dúi vào tay anh, nói:

-Anh xuống con Sáng hỏi coi nó có mua không, nó có máy cắt mỳ tại rẫy nên nó mua nhiều để dành qua tết cắt bán cho lái Sài G̣n.

Lượng cảm động, cổ anh lại nghèn nghẹn. Anh cầm gói mứt, nhưng chuyện xuống hỏi bán cho Sáng th́ anh không tính xuống, cô này lần nào mua xong, thỏa thuận giá cả rồi, cứ sau khi cắt bán cho lái xong là la lỗ, ỉ ôi bớt tiền. Con buôn th́ nhiều, nhưng người tử tế th́ ít, Cô Nga được cái hay thương người, ác cái “thương người” nên hay thiệt!
 

oOo
 

Loanh quanh thêm ba mối, chẵng ai mua, Lượng chán nản. Xe hết xăng, may mà c̣n ba chục ngàn trong túi! Đổ xăng xong anh về tới nhà chưa biết tính toán ra sao với cái tết gần kề. Hôm nay hăm chín rồi!

Vào nhà, không thấy Thắm đâu. Thằng con trai học lớp chín đang ngồi chuyện tṛ tay đôi với Kháng, bạn thân của anh bao năm nay. Bác nói ǵ với cháu mà thằng nhóc cười vui như xem hài!

-Ủa, Tết nhất tới nơi sắm sửa thế nào rồi mà giờ c̣n ngồi tán dốc với con nít?

Kháng cười ha hả:

-Có mầy là dại lại hay lo, sắm sửa chi cho sớm, chiều mai, nói con Thắm qua bên nhà đi sắm đồ tết với vợ tao.

Lượng ngại ngần, lầm bầm:

-Mày giúp nhiều rồi, tết nhất tao không dám phiền thêm, mà mày cũng có dư dật ǵ!

-Giúp cái con khỉ, tiền quái đâu mà giúp. Năm nào tao chẳng thế, cứ chiều hăm chín ba mươi, mày xách giỏ ra chợ là chúng mời như mời tỷ phú, nợ bao nhiêu cũng được.

-Là sao?

-Th́ hàng tết không lo bán nợ, qua tết cọp nó mua à. Ra tết năm rộng tháng dài, từ từ trả!

Lượng như vừa uống ly nước mát, thở phào dựa ngửa người ra thành ghế:

-Năm nào mày cũng vậy à? Đỡ lo quá nhỉ!

-“Kỷ năng sống”của thằng nghèo mà.

Kháng tính t́nh dễ dải, là bạn thân bao năm nay, từ cái ngày đi nghĩa vụ thủy lợi, khai hoang, hồi năm 76, 77… Kháng luôn cười, cái cười của kẻ lạc quan, dù trong những hoàn cảnh “cười ra nước mắt!”. Kháng lập gia đ́nh cũng khá muộn, năm 32 tuổi. Ngày cưới, hắn chẳng có đồng nào, cô vợ là giáo viên, ứng ở trường được mấy chục đồng, mua hai con dê trên huyện miền núi, của người dân tộc Thượng, có anh bạn là tay sành chế biến đồ nhậu, làm dê bảy món cho hai mâm người lớn ngồi trong nhà, c̣n bạn bè th́ ngồi ngoài vườn nhậu “b́ dê” với rượu trắng.

Chuyện dọn người lớn và bạn bè thế cũng ổn. Nhớ hôm lên bàn thờ làm phép theo nghi thức Thiên Chúa Giáo, không có hai cái nhẫn cưới, lúc cha xứ chuẩn bị làm nghi thức đôi hôn phối đeo nhẫn cho nhau, hắn ngoắc tay nói nhỏ với thằng bạn chụp h́nh:

-Mày qua bên ca đoàn, mượn tụi nó cho tao hai cái nhẫn, nhanh lên !

Thằng bạn chụp h́nh hối hả, cha xứ phải chờ chứ biết làm sao! Hai cái nhẫn cái to cái nhỏ, cùng tay đàn ông nên rộng, tội vợ hắn, cả buổi lễ cứ sợ rơi mất không có mà đền! Xong lễ hắn trả nhẫn cười ha hả với bạn bè:

-C̣n khá hơn đám cưới anh chàng chiến binh trong “Màu tím hoa sim” của Hữu Loan nhiều phải không chúng mày?!

Có mấy bạn bỉu môi:

-Rởm, lăng mạn quá ha !

-Ḿnh muốn lăng mạn th́ nó lăng mạn, muốn bi đát trần trụi th́ nó bi đát trụi trần! Không thấy “nàng” của tôi “cười xinh xinh” hoài “bên anh chồng độc đáo” đó à.

Linh, vợ của Kháng vỗ vào lưng hắn:

-Xí, sợ muốn chết, giờ c̣n run nè !

-Sợ ǵ? Em yên tâm, anh sẽ sống bên em đến đầu bạc răng long, không như anh chàng chiến binh dại dột kia “cưới nhau xong là đi” đâu. Mất vợ!

Thằng bạn chụp ảnh thúc nó một cùi chỏ:

-Cái mặt mẹt mày, cứ nước đến chân mới nhảy, nói trước tao mượn cho hai cái đèm đẹp, vừa tay vừa chân!

Hôm ấy, cái bụng vợ nó đă lùm lùm, cha xứ không chịu làm nghi thức, nó dẻo miệng thế nào mà cha xứ cho qua. Chính cái bụng lùm lùm ấy, sáu tháng sau ngày cưới, vợ nó sinh một bé gái, khá xinh xẻo. Năm kia, nó được hai sáu tuổi, có chàng Việt kiều gần nhà về thăm quê, mê tít. Đám cưới xong, bảo lănh con bé qua Canada chỉ trong ṿng tám tháng. Thế là thỉnh thoảng nhà Kháng có ngoại viện.

Tiếng Kháng kéo Lượng về thực tại:

-Mày có trảy lá cho cây mai không? Bên tao hai chậu búp nhiều quá chừng, đúng giao thừa là nở chắc.

-Trảy với triếc, có nhớ ǵ tới nó đâu!

Kháng đứng dậy, xô vào vai Lượng:

-Mày làm như tết không tiền là chết tới nơi.

Lượng cười xô lại Kháng, Kháng dang ra khoảng trống trong nhà, đi một đường quyền tùy hứng, không thuộc môn phái vơ thuật nào, vừa nói vừa xàng chân hoa tay:

-Hạ cái xác mày th́ tao hạ cái một, nhưng hạ cái bi quan và sĩ diện hảo trong đầu mày th́ tao thua, đồ gàn!
 

oOo
 

Kháng về, Lượng nhớ lại cây mai chưa trảy lá, lẻ ra phải trảy trước hai mươi ngày, giờ th́ muộn quá rồi. Anh nâng mấy cành xem búp, cái đă nở hoa, cái c̣n nhỏ…Thằng con trai đến bên anh:

-Ba, bác Kháng cho, bảo chia cho ba đứa.

Thằng bé vừa nói vừa x̣e ra trước mắt Lượng hai tờ giấy bạc một trăm xanh lè:

-Sao con lấy của bác? Mẹ đâu rồi?

-Bác đưa cho mẹ một triệu, nói c̣n nợ ai th́ đi trả. Mẹ đi trả cho mấy nhà quanh xóm rồi.

Lượng nhớ tới cái miệng cười rộng hoác của Kháng, anh lẫm bẫm:

-Mẹ, cái thằng!

Anh rươm rướm nước mắt rồi khóc thật sự, khóc hừ hừ.
 

Sài g̣n, 12 tháng 01 năm 2014.

Trạch An – Trần Hữu Hội

 

 

art2all. net