Trạch An -Trần Hữu Hội

 

HY VỌNG CỦA "THĂNG TỬ H̀NH"

 

 


           Ô
cửa sáo mở ra đột ngột, một gương mặt nghiêm khắc của cán bộ biệt giam nh́n cḥng chọc vào tôi và phạm nhân chung pḥng, cuối cùng một ngón tay chỉ đúng vào tôi:

-Chuẩn bị đồ đạc.

Khẩu lệnh này đă quá quen thuộc với tôi v́ đă hơn hai năm nằm biệt giam, chuyển pḥng không biết bao nhiêu lần. tuy vậy lần nào cũng hồi hộp lo âu v́ không biết là chuyển pḥng hay chuyển trại.

Lần này th́ tôi biết chắc là chuyển pḥng, bởi sáng nay, cán bộ phát hiện “ chậu hoa” trên ô cửa pḥng tôi và lập tức tịch thu với anh mắt ngờ vực, đe dọa.

Từ ngày vào tù. tôi vào ngay biệt giam, chỉ những lần hỏi cung là được ra ngoài, c̣n lại, nằm trong căn pḥng 2x2 mét. Một bệ xi măng cao hai mươi phân, rộng một mét hai mươi phân cho hai người nằm, nhưng thường th́ một người nằm trên và một người nằm dưới. tôi luôn chọn nằm dưới. Khoảng này tám mươi phân, hẹp hơn, không tô láng. dành cho sinh hoạt và để thùng cầu. Có những lúc xui xẻo gặp thùng câu thủng là suốt đêm phải ngồi, luôn tay dùng giẻ thấm rồi vắt ngược vào lại thùng cho đến sáng! Bù lại. nằm dưới có cái lợi là có thể nghe dộng tỉnh bên ngoài dễ hơn, thấy bóng cán bộ ŕnh nghe lén và mát hơn nhờ cửa chính có một khe hở nhỏ chừng năm, bảy ly. Năm bảy ly thôi nhưng là cả một “khoảng trời mênh mông”đối với người nằm dưới.

“Chậu hoa” chúng tôi bị tịch thu sáng nay là một mất mát lớn, bởi công sức chăm trồng của cả hai chúng tôi hơn tháng nay!

Trong biệt giam, cứ chừng vài tháng là có lệnh xem lại những đồ đạc ít dùng. Những món đồ thường dùng th́ để trước cửa pḥng, những ǵ ít dùng tới, cho vào giỏ gởi phục vụ đem đến pḥng đồ đạc tập thể. Khi xem lại đồ dùng, tôi thích thú v́ bao nilon đựng hạt ném(*) tua tủa mầm xanh. Mẹ tôi luôn gởi ném cho tôi, bà dặn là khi nào cảm hay đau bụng th́ nhai vài hạt sẽ bớt ngay. Bởi ít khi bị cảm, nên tôi cho vào giỏ đồ ít dùng. Tôi và bạn cùng pḥng, một phạm nhân h́nh sự, tội mổ ḅ lậu. Biệt giam luôn bố trí cho tù chính trị ở chung với h́nh sự. Tuy mới ở tù bốn tháng nhưng bạn tù chung pḥng với tôi cũng rất thích thú khi nh́n những hạt ném mọc mầm xanh tươi. Chúng tôi giữ lại bốn hạt có mầm cao nhất với ư định trồng. Muốn trồng những hạt ném sẽ cần một cái chậu, nhanh trí, tôi lấy lại hai hộp diêm rồi gởi lại giỏ đồ cho tù phục vụ mang lại pḥng kho.

Tôi mở hẳn hộp diêm ra rồi cắt đôi, ghép lại thành một ô chữ nhật, cao chừng ba phân, đặt chồng lên nắp hộp diêm, như vậy là có một cái chậu đủ cho bốn hạt ném. Bây giờ cái khó là đất, pḥng luôn sạch không một chút bụi, kiếm ra đất thật khó! Tôi nghỉ đến chuyện khi nào đi hỏi cung, trong này thường gọi là “đi làm việc”, sẽ lén lấy một nắm đất. Ư tưởng này trở thành khó thực hiện v́ tôi từ hơn một năm nay không thấy gọi đi làm việc, bạn chung pḥng cũng h́nh như đă kết cung, chờ ra ṭa. Hai chúng tôi cùng chọn cách lót dưới một lớp giẻ, dặt bốn hạt ném vào rồi xé vụn giẻ nhét thêm xung quanh. Sau một hồi “h́ hục”, đă có một chậu ném tươi xinh tua tủa mầm…Chúng tôi nhỏ nước hàng ngày làm chất dinh dưỡng…May mà hộp diêm bằng gỗ, hơn tháng rồi vẫn chưa bị hư!

Suốt ngày, hai chúng tôi nh́n những lá xanh tăng trưởng! “Chậu hoa” được đặt cuối pḥng, đến chừng sáu giờ chiều, chúng tôi đứng lên vai nhau, cho“chậu hoa” lên ô cửa có song sắt hóng sương đêm, rồi sáng mai, nán đến chín giờ cho hoa tắm nắng mai, rồi lại đứng lên vai nhau đưa trở lại pḥng. Chúng tôi nâng niu hộp diêm như một chậu hoa hồng mỏng manh.
Chúng tôi ngây thơ không biết, sau khi phát hiện và tịch thu chậu hoa, tôi bị lên pḥng đều hành trại, cán bộ hỏi tôi là đă làm ám hiệu liên lạc với ai. ở nhà nào ?

( Nhà là trại tập thể, ở chừng ba, bốn chục người.) Lúc này tôi mời biết là có thể bỏ một vật ǵ đ̣ lên cửa sổ, làm ám hiệu cho bạn tù ở ngoài định vị pḥng biệt giam ḿnh đang ở, trong những lần trốn trại trước dây đă xảy ra đều này.

Vậy là tôi bị chuyển pḥng!

 

oOo

Pḥng tôi chuyển đến nằm dăy đối diện với pḥng cũ, vừa chào bạn tù mới, đă nghe tiếng gơ tường, Tôi đưa mắt hỏi bạn mới:

- Ai bên pḥng đó vậy?

- Thăng tử h́nh!

“Thăng Tử h́nh” là đồng hương với tôi. Tội đốt kho lương thực, chung vụ của Thăng gần như cả pḥng lương thực, trưởng, phó pḥng và hai mươi mấy nhân viên. Phiên ṭa lớn nhất từ trước tới nay, phải hơn hai năm mới kết cung và xét xử, Thăng là thủ kho, tự tay châm lửa, lănh án nặng nhất: Tử h́nh, c̣n lại chung thân, hai mươi hai năm, mười tám năm… Thăng đang chờ ân xá hoặc giảm án. Theo nguyên tắc, tù nhân sau khi tuyên án, có quyền xin phúc thẩm hoặc viết đơn lên Chủ tịch nước xin ân xá. Bởi chỉ là nguyên tắc nên không mấy khi tù nhân được thỏa măn. phần nhiều được phê “Y án tỉnh Ninh Thuận”. Lúc này, tù nhân chỉ c̣n chờ ngày thi hành án: Xử bắn !

Nguyên tắc này cho tù nhân tử h́nh kéo dài thời gian có khi cả năm, bởi đơn đi và về rất lâu.

Tôi biết ḿnh sẽ chuyển pḥng lần nữa v́ sớm muộn ǵ ban đều hành trại giam cũng phát hiện ra sơ suất của cán bộ: Tôi và Thăng tử h́nh là đồng hương.

Thăng bị cùm cố đinh, khác vời cùm thường là không thể di chuyển, cùm cố định được xuyên qua tường, sau khi xỏ hai chân vào, cán bộ đích thân bấm khóa từ bên ngoài. Bên trong, tù nhân chỉ được đứng, ngồi hoặc nằm tai chỗ!

Lại nghe tiếng gơ tường, tôi vờ hỏi bạn mới:

-Thăng tử h́nh nói ǵ vây?

-Anh ấy hỏi có phải anh Hân chính trị, ở Sông Pha không?

Tôi vờ không biết nghe và gơ tường v́ chưa thể tin bạn mới, tội liên lạc với nhau có thể bị c̣ng hoặc cùm 15 ngày đến một tháng!.

-Trả lời giùm anh với, nói là đúng rồi.

Bạn mới gơ tường, tiếng gơ thật nhanh chứng tỏ cũng đă ở biệt giam lâu rồi.

Qua phút làm quen ban đầu, tôi có thể tin là bạn mới không tố cáo, tôi tự ḿnh nghe và gơ lại. Có hai bảng mă cho tù nhân dùng liên lạc với nhau bằng cách gơ lên tường. Cách liên lạc này cần một vật cứng, nhỏ chừng ngón tay, thường th́ dùng cán quạt, rồi lấy thun quấn chặt là có thể gơ. Có hai bảng mă thông dụng cho biệt giam: Bảng 5-7 và 6-7. Bảng 5-7 là 5 ô hàng ngang và 7 ô hàng dọc, mỗi ô chứa một chữ cái theo mẫu chữ a, ă, â,b,c….Thí dụ chữ “a”, nằm ô thứ nhất hàng ngang và cũng ô thứ nhất hàng dọc, gơ: Cạch cạch liền nhau…Hàng ngang được gơ trước, hàng dọc gơ sau. Xem ra khó khăn và rắc rối, nhưng như người xưa nói: “Nước sông, công tù”. Trong tù ai cũng tỷ mỷ và kiên nhẫn bởi suốt ngày nằm không, tháng này qua tháng nọ, năm này qua năm kia nên khó mấy cũng học được!

Thăng ở đă lâu, dùng mẫu 5-7, tôi lại quen dùng mẫu 6-7, ban đầu có khó hiểu đôi chút nhưng rồi chuyển đổi rất nhanh.

Thăng tâm sự nhiều về vụ đốt kho, hỏi tôi những chuyện ở địa phương, ngoài đời…và cuối cùng th́ hỏi tôi có biết Hương, người yêu của Thăng không?

Thăng bị bắt từ khi tôi c̣n ở ngoài, bởi Thăng nhỏ hơn tôi nhiều nên cũng ít quan tâm, nhưng Hương th́ tôi biết, tôi có dạy Hương năm lớp Chín. Hương bỏ học sớm để giúp gia đ́nh. Sau khi Thăng bị bắt, t́nh cờ tôi gặp Hương trong một hoàn cảnh, mà nói ra chắc Thăng sẽ thất vọng và đau ḷng lắm!

Tôi trả lời là không biết.

Thăng kể chuyên t́nh của ḿnh thật lâm ly, thật đẹp! Hôm ra ṭa, Hương khóc lóc và hứa ở vậy không lấy chồng nếu Thăng bị tử h́nh thật! Thăng luôn hy vọng là được ân xá, giảm án qua chung thân, rồi giảm qua 22 năm, nếu chấp hành tốt th́ sẽ được giảm dần và cuối cùng th́ chừng 12 năm là có thể trở về sống hạnh phúc cùng Hương ! Có đều làm Thăng cứ ray rứt băn khoăn là không hiểu tại sao, từ sau ngày ra ṭa, không thấy Hương thăm nuôi. Nhưng Thăng cũng tự an ủi là có lẽ trại không cho phép v́ Hương không phải là vợ, chỉ cho gia đ́nh thăm mà thôi.

Tôi an ủi Thăng là hắn đă nghỉ đúng, trong ḷng mong sớm chấm dứt câu chuyện!

Phát hiện của trại giam nhanh hơn tôi tưởng. Ô cửa sáo lại mở ra, may là cuộc chuyện tṛ của tôi với Thăng vừa dứt, nếu không, không những chuyển pḥng mà c̣n bị lănh cùm vào chân!

- Chuẩn bị đồ đạc!

Tôi khỏi chuẩn bị v́ chưa kịp soạn đồ dùng cá nhân ra.

 

oOo

 

Trước khi bị bắt, cũng như bao người trong địa phương tôi sinh sống, làm nông th́ chỉ là công việc phụ bởi chẳng đủ sống, đi buôn mới là công việc đem lại cái ăn hằng ngày. Không kể đàn ông hay đàn bà, cứ c̣n sức khỏe th́ đi buôn. Khi th́ hàng nông sản, khi th́ hàng điện máy linh tinh. Nông sản có gạo từ Tuy Ḥa, Quảng Ngăi… Thuốc lá, đậu xanh, ḿ lát, từ Cam Ranh vào Sài G̣n. Điện máy là gọi cho to tác thế chứ thực ra chừng chục, mười lăm kg đinh, dăm cái bóng đèn tṛn… mua được ở cửa hàng phân phối cũng mang vào Sài G̣n kiếm lời. Ga tàu là nơi hội tụ nhiều hạng người lăn lộn mưu sinh.

Hung thần của ga là Thuế vụ, Du kích. Mọi mặt hàng đều là hàng lậu.

Bởi ga là nơi dễ gặp, dễ quen nhau, nhất là người cùng địa phương. Tôi gặp Hương một vài lần. Hương thuộc hạng buôn lớn, hàng nhiều và là hàng có lăi cao. Hương thuê người áp tải hàng, lo chuyện vào ga, lên tàu th́ thường ngồi trên toa Trưởng tàu và Kiểm soát viên. Dưới ga có thuế vụ che chở, lên tàu có Kiểm soát viên bao che.

Hôm ấy, tôi mang một ba lô 6kg và một túi xách 4kg thuốc lá ra Nha Trang. Mười kg thuốc lá là cả một gia tài, tất cả vốn liếng của tôi là đó!

Đang ngồi một góc trong sân ga, nơi có đám tranh lúp xúp, chờ tàu chợ từ Sài G̣n ra th́ Thuế vụ cùng Du kích xuất hiện. Cả ga nhốn nháo, con buôn chạy mọi hướng. Tôi không kịp mang ba lô, chụp vội túi xách chạy theo những con buôn khác.

Tàu vào ga nhưng con buôn hầu hết kẹt không lên tàu được. Khi tàu đă qua, tôi dấu túi xách vào nơi khác rồi trở lại t́m ba lô, không c̣n ở đó nữa!

Tôi thất vọng v́ hơn phân nữa vốn liếng nằm trong ba lô. Mua thêm hàng th́ không có tiền, đi ra Nha Trang với 4kg th́ lỗ chi phí! Tôi quết định vào xin lại ba lô hàng. Với giấy đi lại là giáo viên, tôi hy vọng các nhân viên thuế thông cảm. Giáo viên thời này, thỉnh thoảng, vào dịp nghỉ, cũng đi buôn gọi là “cải thiện”.

Chờ cho trạm thuế vắng người, thường th́ khi tàu ra khỏi ga chừng hai tiếng th́ sinh hoạt sân ga vắng lại.

Tôi vào trạm với tâm trạng hồi hộp lo âu. Nh́n đống hàng ngổn ngang, đảo mắt qua t́m cái ba lô có nằm ở đó không nhưng không thấy, có lẽ nó nằm dưới những bao hàng khác. Thấy cửa pḥng khép hờ, tôi cố xua đi nỗi sợ hải thường trực, đẩy cánh cửa. Hai tấm thân trần truồng trên chiếc sạp gỗ sau bàn làm việc, họ bật dậy vội vă kéo tấm chăn che, tôi nhận ra Hương và một nhân viên thuế vụ.

Đóng nhanh cửa, tôi ra ngoài với nỗi thất vọng tột cùng, trong ḷng cứ nghỉ giây phút chứng kiến vừa qua là một tai họa, bởi nhân viên thuế sẽ ác cảm không hy vọng ǵ cảm thông, cho tôi lại ba lô!

Nhưng Hương lại là cứu tinh, tôi đang ngồi bần thần lo lắng nơi một góc của quán nước gần trạm thuế th́ Hương đến.

-Thầy bị mất hàng à?

Tôi không c̣n đi dạy, nhưng trong địa phương vẫn quen gọi bằng thầy.

-Ừ, tôi bị mất một ba lô thuốc lá.

-Thầy vào đây.

Tôi theo chân Hương vào trạm thuế

- Cái nào là của thầy?

Anh thuế vụ ngồi sau bàn làm việc nh́n tôi ḍ xét, ánh mắt lườm lườm ác cảm. Tôi t́m trong đống hàng, ba lô của tôi nằm dưới mấy bao hàng khác, có bao là gạo, có bao là đậu đen.

Tôi xách lên đưa cho Hương.

-Thầy mang ra đi, cẩn thận nghe thầy! Thầy của em đó anh!

Tôi cảm ơn rồi đi nhanh ra khỏi trạm, như sợ chậm chân sẽ làm gă thuế vụ đổi ư, ḷng băn khoăn sao mọi chuyện lại dễ dàng như thế!

Qua ngày hôm sau, trong lúc chờ tàu, gặp một đồng hương, anh này là tay buôn chuyên nghiệp, hôm qua biết tôi bị mất hàng:

-Xin được rồi à, nhờ Hương phải không?

-Vâng.

-Gặp Hương là hên rồi, “vợ bé” trưởng trạm đó.

 

oOo

 

Sau cuộc chuyện tṛ ngắn ngủi trong biệt giam, Hai tháng sau tôi được ra trại. tháng sau nữa th́ nghe tin Thăng bị đưa đi xử bắn ở Cà Đú!

Tôi băn khoăn không biết trong thời gian ngắn ngủi đó, có ai biết sự thật phủ phàng về Hương, vô t́nh hay cố ư, tiết lộ với Thăng không?!

Mong rằng đừng có ai, cho hắn mang theo niềm hy vọng thủy chung của Hương về bên kia thế giới, như thế vẫn tốt hơn!

 

Sài G̣n, tháng 5, năm 2015.
Trạch An-Trần Hữu Hội
 

_______


(*) Hạt ném: dạng củ, giống như củ hành, nhưng nhỏ hơn, chỉ bằng ngón tay, màu trắng đục. Củ chứa nhiều nước có vị hăng. Giải cảm, đau bụng rất tốt.


 

art2all. net