Trạch An -Trần Hữu Hội

 

 

LÀM ANH


 

 

        Mặt trời như muốn đốt chảy mặt con đường nhựa, Hải hoa mắt v́ nắng và mồ hôi, hai bánh của chiếc xe gắn máy dù vẫn căng cũng như rị lại, nặng thêm v́ ma sát trên lớp nhựa đường ươn ướt.


Hải tự trách ḿnh nóng vội, lẽ ra anh nên nghỉ trưa một lát sau khi đạp hộc hơi mà xe không nổ máy, anh lại dắt đi sửa vào giữa trưa, nhưng anh lại nghĩ, nếu không đi ngay, chưa chắc đă ngồi yên chứ chưa nói đến chuyện nằm với cái giọng khó nghe cố hữu của chị Thứ vợ anh, đại loại như : “Anh làm sao th́ làm, tối nay con Khánh dắt tụi nhỏ về mà không có xe đón th́ tôi đi bộ ra cơng mẹ con nó…”


Khánh là con riêng của Thứ, khi lấy anh Khánh đă ba tuổi. Hậu quả cuộc t́nh giữa chị và một anh Địa chất từ ngoài Bắc vào công tác trong vùng, khảo sát xong, đoàn về Bắc, để lại đứa con trong bụng chị Thứ, anh ta hứa là sẽ quay vào đón Thứ ra Bắc nhưng rồi biền biệt, thư chị gởi đi hai lần quay trở lại v́ địa chỉ không có người nhận! Nay th́ Khánh đă hai đứa con, chồng làm công nhân cho một Công ty may mặc ở Sài g̣n, không khấm khá ǵ v́ vẫn đang ở nhà thuê, thi thoảng về thăm ngoại, khi đi, xin ít tiền chi tiêu cho cuộc sống thiếu thốn trên thành phố!


Khánh tính t́nh giống mẹ, ích kỷ và khó tính. Anh cố gắng không coi Khánh là con riêng của Thứ bởi anh đă sống với nó từ ba tuổi, nhưng càng lớn, những ǵ anh ghét nơi con người Thứ th́ nơi Khánh càng lộ rơ như bản sao. Hai đứa con của Khánh th́ ngược lại, dễ thương từ khuôn mặt đến tính t́nh, chúng rất t́nh cảm, anh thương chúng.


Tiệm sửa xe khép cửa nghỉ trưa, anh phải gọi, chị vợ ra xem ai rồi mới vào đánh thức chồng:


- Anh Tùng, dậy sửa xe cho thầy Hải, nắng chang chang thấy thầy mà tội!


Nếu ai đó th́ chắc Tùng biểu chờ, nhưng Hải th́ Tùng dậy ngay bởi họ có quen nhau. Con trai Tùng đang học cấp hai, hồi c̣n đứng lớp, Hải dạy nó môn Tiếng Việt, họ cũng đă đôi lần lai rai cùng nhau:


- Xe sao vậy thầy?


- Đề không nổ, đạp măi chẳng thấy nhúc nhích!


-Thầy cho xe vô đây chờ em chút.


Tùng vào nhà mồi diếu thuốc rồi cầm cả thuốc và hộp quẹt ra mời nhưng Hải đă móc túi lấy thuốc, anh ghiền thuốc nặng nên đi đâu cũng không quên bọc theo.


Tùng bảo vợ pha trà mời Hải vào nhà, anh khát thật sự nên không ngần ngại xin vợ Tùng một cốc nước đá tủ lạnh. Tùng vừa đề vừa đạp, lâu lâu lốp bốp rồi tắt…


- Thầy ơi, thầy có gấp đi đâu th́ lấy xe em mà đi, cái điệu này lâu đó!


Hải không gấp đi đâu, nhưng cần phải ghé Thưởng mượn it tiền chứ khi dắt xe đi, anh quên mất chuyện tiền.


- Ừ, vậy th́ cho chú mượn xe, chạy qua chú Thưởng nó chút.


Ngoài học tṛ và lứa tuổi c̣n đi học, Hải ít khi xưng thầy với phụ huynh, chỉ áng chừng tuổi tác mà xưng chú hoặc anh.


Tùng mau mắn dắt chiếc xe của ḿnh ra cho Hải, nó cũng cùng loại xe số “Yamaha Taurus” như của Hải, trông cũ nhưng máy móc trơn tru hơn nhiều.


Hải lâu rồi không ghé thăm chú em, đứa em duy nhất của anh.


Anh nhớ lại hồi 1972 kinh hoàng ấy, bốn mẹ con chạy qua đoạn cầu Dài, chiếc cầu không dài như tên gọi mà ngược lại rất ngắn, nằm trên Quốc lộ 1 đoạn từ Quảng Trị vào Huế. Sau này, ai đó đă đặt cho nó một cái tên rất đúng với những ǵ đă xảy ra nơi đây, c̣n hằn sâu trong kư ức của những ai đă trải qua: “ Đại lộ kinh hoàng”.


Hải nắm tay Thưởng chạy trước, mẹ cơng Liên chạy sau, cách chỉ một đoạn ngắn bởi Hải luôn nh́n lại mẹ, sợ bị lạc trong ḍng người hốt hoảng, em Liên nằm trên lưng mẹ, cứ mỗi lần Hải quay lại nh́n, em vẫy tay… đạn pháo nổ quanh làm Hải và Thưởng quỵ té nhiều lần, Hải muốn cơng em giúp mẹ nhưng mẹ không chịu.


Trên quốc lộ, các loại xe quân đội và xe đ̣ chết máy chật cứng con đường, lính và dân thường chạy hai bên băi cát lúp xúp cỏ. Người chết, bị thương nằm la liệt rên la…Tất cả đều chạy, hướng vào Huế t́m cái sống!


Một trái đạn pháo nổ từ phía sau, xô Hải và Thưởng lật sấp xuống cát, vội vàng đứng dây định chạy tiếp nhưng anh nh́n lại, không thấy mẹ và em Liên, người ta xúm nhau kêu la khóc lóc chỗ trái pháo vừa nổ, Hải kéo em quay lại, mẹ và em Liên nằm hai nơi, cách nhau chừng ba mét, quanh xác mẹ và em, những cái xác khác la liệt bao quanh…Hải nhận ra em nhờ cái áo chấm hoa màu tím, cố chen vào đám đông ẵm em Liên bị mất một chân, đến đặt nằm bên mẹ. Thưởng khản giọng gào lên, ch́m trong tiếng ồn ào thảm thiết của bao nhiêu người. Hải úp ngang người trên mẹ và em, tay vẫn nắm áo Thưởng, anh nhớ là ḿnh đă không khóc, không la. Anh nhắm mắt nghĩ đến cha giờ đang ở đâu đó, có biết vợ và con gái ḿnh đă chết, hai đứa con trai đang bất lực trong hiểm nguy…Chuyến về phép ngắn ngủi vừa rồi, cha đă nhiều lần ôm gh́ Liên, hôn lên đôi má bầu bĩnh của đứa con gái bé bỏng mà ông mong chờ năm năm mới có được!


Cha anh kể lại sau này, ông đang ngồi bóp bao gạo sấy bên chiếc hầm, trong làng Thi Ông, cách chỗ ấy không xa, bỗng như có một tia điện xẹt vào đầu ông, buông bao gạo đă nhuyển, ông chụp cây súng, nhưng rồi ngồi thừ người chẳng biết v́ sao…Đến tối, Chuẩn úy Phú báo tin dữ, cho phép ông đi t́m gia đ́nh!


Mùa hè đó, anh 13 tuổi, Thưởng 10 tuổi và em Liên 5 tuổi!


- Chú ấy vậy mà cũng 52 tuổi rồi nhỉ!


Bất giác, Hải nói thành lời khi rẽ vào con đường trong lô cao su dẫn vào khu nhà ở của công nhân nông trường…


Vào nhà, vợ chồng Thưởng vừa ăn cơm xong, Lệ vợ Thưởng chào anh rồi hỏi:


- Anh ăn cơm chưa, đi đâu mà nắng thế?


- Anh ăn rồi, cái xe hư phải đi sửa để chiều ra đón mấy đứa nhỏ. Tụi nó vẫn học tốt chứ?


- Dạ.


- Chú mới đi cạo về?


- Hôm nay công ty giao hàng mủ, xúm nhau bốc vác nên về trể. Xe sao vậy?


- Chả biết, lâu lâu trở chúng một lần…


- Anh bảo nó làm máy, thay cái đề, bính xăng con…cho ngon lành chứ cứ vậy mệt lắm!


- Ừ, rảnh anh cho nó làm như chú nói. Giờ có sẵn tiền không anh mượn mấy trăm? Vội đi không kịp lấy tiền.


Lệ mau miệng hỏi:


- Bao nhiêu anh ?


- Anh mượn ba trăm.


Lệ đứng dậy định vào trong lấy tiền nhưng Thưởng móc túi ra mấy tờ năm trăm.


- Bốc xong thủ quỹ phát ngay, cả tổ được hai triệu ba, mấy cái khoản khoán này được cái khá là có tiền liền.


- Anh cầm năm trăm, lỡ thiếu…


Hải nh́n quanh rồi ngước lên trần nhà chậm rải hỏi:


- Chú thím định khi nào làm nhà?


- Hơi lâu anh ạ, sang năm thằng Thắng ra trường, con Thủy mới năm đầu, không ở chung anh em với nhau được mà phải ở cùng bạn gái nó, tốn lắm!


Vợ chồng Thưởng cùng cạo mủ cao su, nay người ta khoán lô nên ai siêng năng th́ cũng có, thêm nữa là vợ chồng có thể làm thay nhau nên dạo này công nhân khá hẳn lên. Khá là nói thế chứ nuôi hai đứa con vào đại học như Thưởng th́ cũng chật vật.


Hải thương em lắm, gia cảnh anh khá hơn nhiều nhờ hai vợ chồng đều ăn lương, anh đi dạy chị làm Bưu điện. bao năm nay…


Hải đứng dậy đưa tay nh́n đồng hồ:


- Uống ly cà phê rồi đi cạo kịp không?


- Kịp chán, c̣n sớm với lại làm khoán th́ làm lúc nào chả được!


Thưởng lên xe ngồi sau lưng Hải. Quán trưa vắng khách, Thưởng chợt nhớ là lâu lắm rồi, anh em chưa uống với nhau ly cà phê hay có dịp ngồi chuyện tṛ như hồi cha c̣n sống.


Sau trận cầu Dài năm ấy, t́m được hai đứa con, ông Mừng đem chúng vào Đà Nẵng, sống trong trại tạm cư, quyết định đào ngũ.


Ông không hồi cư, Quảng Trị vẫn đang đánh nhau, dằng co qua lại trong Thành Cỗ. Có chương tŕnh vào Long Khánh khai hoang, ông làm đơn đi theo. Sống trong rẫy nên chuyện đào ngũ của ông không ai biết.


Năm 1975, ông không c̣n lo chuyện đào ngũ nhưng cả nước đều cực, ông vất vả nuôi con…Hải vào được cao đẳng sư phạm Biên Ḥa, Thưởng phải bỏ học phụ cha rẫy nương. Thưởng lập gia đ́nh năm hai mươi bảy tuổi. Năm sau th́ cha mất, Hải muộn màng hơn, sau Thưởng bốn năm…


Một người mù vào quán với xấp vé số, đứa con gái hững hờ ngáp trong lúc người mù cất giọng yếu ớt mời, Hải móc túi c̣n đúng ba chục tiền lẻ, anh mua ba tấm, đưa cho Thưởng một tấm.


oOo
 

Hải ngồi cúi đầu, ghét ḿnh v́ cái tội mau mồm, mau miệng!


Hôm đi sửa xe về, anh cởi áo vắt lên thành salon rồi nằm dài ra định chợp mắt một lát. Chị Thứ thấy trong túi có tiền hỏi:


- Anh quên lấy tiền sửa xe, mượn ai à?


- Phải chạy qua chú Thưởng mượn mấy trăm. À, có mua ba tấm vé số, cho chú nó một tấm rồi.


Rồi anh quên đi mấy tấm vé, sáng nay đi dạy, nghe giáo viên kháo nhau ầm lên là trong vùng có mấy người trúng độc đắc. Ai cũng chép miệng…


Dạy xong, anh phóng xe đến đại lư trên thị trấn, nh́n lên bảng ḍ của ngày hôm trước, lô trúng đặc biệt được khoanh lại bằng phấn đỏ, nhẩm thuộc hàng số rồi mua hai tấm, chạy vội về, bảo chị Thứ lấy hai tấm vé.


Hàng số sáu con y như trong đầu anh, anh hét lên: Trúng !!!


Chị Thứ trợn mắt, thừ người nh́n anh, một lát sau chị lăn ra giữa nhà, nghĩ ngay dến tấm vé anh cho Thưởng, làm ḿnh làm mẫy…


- Anh không lấy lại tấm vé, tôi thắt cổ chết cho anh coi!


- Cho nó rồi giờ lấy lại sao được!


Chị chụp hai tấm vé đi nhanh vào pḥng ngủ, lát sau đi ra.


- Bà làm ǵ ? Nó đang khổ, cài nhà không ra nhà, cạo mủ được bao nhiêu th́ lo cho mấy đứa con! Minh có hai tấm ba tỷ, nhà cửa đă ổn, lương lá thu nhập ḿnh cũng khá hơn…


Thứ không nói ǵ thêm. dắt xe ra ngơ. chị chạy đến nhà Thưởng, vào nhà thấy hai cha con Thưởng và Thủy đang ngồi. Chị Thứ đon đả:


- Thủy về hồi nào sao không qua bác chơi. Hôm nay chú không đi cạo à? Chị ghé trả chú năm trăm hôm anh Hải mượn.


Thưởng đứng dậy kéo ghế mời chị dâu:


- Gấp gang chi vậy chị ?!


Thứ móc túi bỏ lên bàn tờ năm trăm đồng, làm bộ như chợt nhớ:


- À, cái vé hôm anh Hải mua trúng một triệu, chú bỏ đâu rồi, đưa chị đi lănh luôn cho. Đi thị trấn mua cho ông ấy hộp yến bồi dưỡng chứ dạo này cứ than ăn không ngon miệng!
Thưởng vỗ túi quần, cái quần mặc hôm Hải đến nhà tới nay vẫn chưa thay, móc túi lôi ra tấm vé nhàu nhàu lẫn trong mớ tiền lẻ:


- Hên vậy à, có tiền cho Thủy lên lại Thành Phố rồi!


Lấy được tấm vé chị Thứ chạy ngay về nhà, vào pḥng đóng cửa, gọi điện cho Khánh bảo hai vợ chồng về gấp.


Hải vẫn c̣n đang bần thần chao đảo…Anh ngước mắt nh́n chị Thứ bằng đôi mắt vô hồn rồi chợt nhớ ra, anh lấy máy gọi cho Thưởng…


- Tấm vé mua hôm uống cà phê đâu rồi?


- Em vừa đưa cho chị…


- Trời ơi, sao chú lại đưa!


Anh bật người ra ghế thở dài:


- Khốn nạn!


oOo


Chị Thứ về hưu năm ngoái, luôn than thở chuyện lương bổng không đủ sống bởi không c̣n những khoản tiền vô thưởng vô phạt như trước!


Từ khi lấy nhau, không biết bao nhiêu lần vợ chồng anh lục đục, có lần suưt chia tay bởi nhiều cái khác nhau trong tính cách. Chị Thứ lắm khi hỗn xược, hàm hồ xúc phạm anh, nhưng cuối cùng, bao giờ anh cũng cố dằn ḷng cho qua, tránh căi vả to tiếng bởi ḿnh là giáo viên, sợ người ta to nhỏ, xầm x́. Anh thường tự an ủi là chị lúc nào cũng tươm tất nhà cửa, lo cho con cái, thằng con trai của anh đang học đại học Y trên thành phố, hời hợt chuyện tiền nong giống như anh nhưng rất thương mẹ.


Gần dây, xem những bạn đồng nghiệp, những đôi vợ chồng ly hôn, phần nhiều chẳng hạnh phúc hơn là bao mà ngược lại, có lắm đôi rơi vào bất hạnh…Anh lôi ra cái câu duyên số vợ chồng là do trời định để tự thuyết phục, an ủi ḿnh…


Chiếc taxi chở vợ chồng và hai đứa con Khánh từ sài g̣n về, vào hẳn trong sân, đậu sát cửa nhà. Chị Thứ từ trong pḥng vội vàng chạy ra. Hải đứng dậy nhưng rồi anh ngồi xuống, chán nản…


Chưa bao giờ anh trúng số, dù chỉ vài triệu, cũng chưa bao giờ anh có một số tiền lớn đến một lần. Những ǵ anh có được hôm nay đều do tích góp mà có. Trúng độc đắc bạc tỷ là chuyện trên trời rơi xuống, anh thậm chí không h́nh dung được là bao nhiêu, chỉ mơ hồ là nhiều lắm, làm được nhiều việc lắm…Nhưng với ḷng tham và việc lấy lại tấm vé mà anh cho Thưởng, chị Thứ đă làm mất hết mọi hứng thú, thay vào đó là một mặc cảm tội lỗi lớn dần lên trong anh.


Việc gọi vợ chống Khánh về, bao hẳn một chiếc taxi, như cố t́nh loại anh ra ngoài toan tính của chị càng làm anh tức giận, chán chường…


Đứa con rể cúi chào rồi khéo léo đẩy hai đứa nhóc vào ḷng anh, con bé lớn có vẻ như biết anh đang giận, bá cổ dụi đầu vào ngực nói:


- Ngoại lên Sài g̣n ở với con nghe!


Chị Thứ và Khánh vào pḥng mang ra mấy cái túi xách, anh tài xế mở cửa cho vào sau xe…


Chờ cho tất cả lên xe rồi chị mới bỏ cái b́ thư lên bàn:


- Tiền trong đây, tôi lên với tụi nó vài hôm.


Anh muốn to tiếng nhưng sợ tài xế nghe thấy, nh́n chị gằn giọng:


- Làm ǵ th́ làm, nhưng phải chuyển vào tài khoản lương cho tôi năm trăm năm chục triệu.
 

oOo


Vẫn chưa ai biết Hải trúng số đặc biệt, anh cũng chưa gọi lại cho Thưởng nên không biết chú ấy có biết không. Chiều nay, họp chuyên môn xong th́ có tin nhắn từ máy của Khánh: “ Mẹ đă chuyển tiền cho ba, ba cho mẹ xin lỗi.”


Hải gọi ngay cho Thưởng:


- Chú có nhà không?


- Em đang cạo, có ǵ không anh?


- Về nhà đợi anh, anh tới bây giờ.


Hải vẫn chưa biết phải nói sao với vợ chồng đứa em, nó vốn hiền và chịu khó giống cha anh. Những ngày khổ cực phải bỏ học làm lụng cùng cha cho anh học cao dẳng…Những năm chưa lập gia đ́nh, thỉnh thoảng anh cũng có cho em vài trăm may cho cháu bộ đồ tết và cũng chỉ có thế bởi lương ngày ấy c̣n quá thấp. Từ ngày lấy chị Thứ, anh không giúp ǵ được cho em bởi chưa dư dật ǵ…


Vào đến nhà Thưởng, thấy hai vợ chồng ngồi nh́n ra, mặt lo âu:


- Có chuyện ǵ vậy anh?


Đă dự tính sẽ nói thật mọi việc cho em nên Hải ngồi xuống, vợ Thưởng đứng dậy định đi pha trà nhưng anh kéo tay:


- Thím ngồi xuống đây anh nói cái này. Chú thím biết là chị tính nết thế nào rồi, anh cố gắng gỡ cái lỗi. Tấm vé hôm uống cà phê anh đưa cho chú trúng đặc biệt, một tỷ rưởi !


- Sao chị nói trúng một triệu!


Hải hiểu ra cách Thứ lấy lại tấm vé.


- Một tỷ rưởi! Biết anh cho chú một tấm, chị ấy làm ḿnh làm mẩy đ̣i qua lấy lại, anh không chịu, đang căi nhau rất căng rồi tự nhiên bỏ đi, anh đang giận nên đâu ngờ…Bây giờ anh vẫn chưa hết giận, hôm qua cả nhà lên Sài g̣n rồi. Anh buộc mấy mẹ con phải chuyển cho anh năm trăm năm chục triệu. Anh tính năm chục xây mộ cho ba mẹ và em, năm trăm cho chú thím làm cái nhà, c̣n bao nhiêu mấy mẹ con tự tính với nhau, anh không cần!


Hai vợ chồng Thưởng bất ngờ đến tṛn mắt không nói ǵ, lát sau Thưởng mới cười nh́n anh:


- Hôm đó anh không mua, không cho th́ sao. Giờ có năm trăm triệu làm cái nhà là coi như vợ chồng em trúng đặc biệt rồi!


Hải nh́n hai vợ chồng em:


- Chú thím không buồn ?


Thưởng cười ha hả nói to:


- Th́ ban đầu ông trời định cho một tỷ rưởi, nhưng sau đổi ư cho năm trăm kẻo sợ có tiền sinh hư hỏng bê tha, bỏ bê vợ con. Tiền trên trời rơi xuống thế này rất nguy hiểm, phải không em?!


Vợ Thưởng cũng cười, chị chưa hề mơ ước đến một số tiền lớn như vậy. Năm trăm triệu, vợ chồng chị dành dụm biết bao giờ mới có?!


- Làm nhà chi to dữ vậy anh. Anh hai em vừa làm cái nhà hết ba trăm, thấy to và đẹp quá đi rồi!


Hải như vừa thoát bỏ một gánh nặng, anh vỗ vài Thưởng:


- C̣n sớm, ḿnh ra nghĩa trang chút.


Thưởng đứng lên theo anh ra cửa, nói:


- Phụ nữ họ lo lắng nhiều nên vậy, chị chấp nhận cho em năm trăm là tốt lắm rồi, anh đừng giận hờn nghĩ ngợi nữa. Coi sắp xếp mà lên cùng chị ấy, thời buổi này lường gạt đủ tṛ, không khéo là mất đó!


Hải đứng sựng lại nh́n em, đứa em ít ỏi, lam lũ quanh năm, anh không ngờ lại có được những suy nghĩ như thế:


- Chú ít học mà chín chắn và rộng lượng hơn anh, anh cảm ơn chú!
Hải leo lên ngồi sau em, anh ngước mắt nh́n lên hàng cao su, nhớ lại con lộ kinh hoàng năm ấy, tay anh ôm choàng qua bụng Thưởng, như ngày nào anh vẫn nắm tay áo em khi anh khom người qua xác mẹ và em Liên trên băi cát!

Sài g̣n, tháng VI. 2016.
Trạch An-Trần Hữu Hội

 

 

art2all. net